عواقب سرزنش گناه از ديدگاه رسول اكرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)

[مصطفي مازح7610]

بسم الله الرحمن الرحیم

هنگام اطلاع از گناه برادر و خواهر دینی خود حالت روحی خود را چگونه تنظیم کنیم ؟؟

برای پاسخ به این سوال به حدیثی از حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم رجوع می کنیم..

ایشان می فرمایند:


اَلذَّنبُ شومٌ عَلى غَيرِ فاعِلِهِ اِن عَيَّرَهُ ابتُلِىَ بِهِ وَ اِن اَغتابَهُ أَثِمَ وَ اِن رَضىَ بِهِ شارَكَهُ
گناه برای كسی هم كه آن را انجام نداده شوم است: اگر گناهكار را سرزنش كند به آن مبتلا می شود . اگر غيبتش را بكند گناه كرده و اگر راضی به آن گناه باشد در گناه او شريك شده نهج الفصاحه، حدیث ۱۶۲۳

پس ما از سه جهت باید مواظب باشیم

اولا) کار او باعث نشود سرزنشش کنیم .یعنی حالتی در من ایجاد نشود که احساس کنم من از او بالاتر و بهترم و او را لایق سرزنش خود بدانم. البته وظیفه نهی از منکر با وجود شرایطش پابرجاست ولی هنگام نهی از منکر نباید من خود را پاک تر و بهتر از آن شخص بدانم. چه بسا باوجود این گناه او هنوز محبوبتر از من نزد خدایم باشد

ثانیا) مواظب باشم دچار غیبت نشوم که در این صورت چه بسا گناه این غیبت از اصل گناه او بالاتر باشد.چون ما گاهی اوقات به راحتی به خود اجازه می دهیم درباره خطای دیگران مذاکره کنیم

ثالثا) باید از درون ازآن گناه و انجام آن کار ناراضی باشم (کمترین و پایین ترین رتبه نهی از منکر ).این حالت باعث میشود نوعی مصونیت درونی نسبت به آن گناه در من ایجاد میشود و قبح گناه نزد من شکسته نیشود..بسیار اتفاق می افتد که ما از کار و حرف نابجا و خلاف کسی راضی میشویم و شاید حتی اظهار کنیم که از فلان کار یا حرف دلم خنک شد .مواظب باشیم این حالت باعث شریک شدن در گناه می شود


منبع


http://shia-patogh.blogfa.com/

[قلب]

سلام
خب حالا ما یه اشتباهی کردیم
حالا چیکار کنیم
یعنی تا زنده هستیم به اون گناه دچار میشیم یا اگر از غیبت پشیمان باشیم بازم باید تقاص پس بدیم یا خدا ازمون میگذره

[مصطفي مازح7610]

سلام
هميشه راه برگشت هست.مقصود بيشتر در طبقه بنديهايي هست كه من و امثال من انجام ميديم. اول كه كسي گناهي مرتكب ميشه اينقدر اخ و اه و واويلا ميگيم كه انگار تا حالا معصوم بودم خودم!! شايد خود من هم تو اون موقعيت بودم رفتار مشابه گناهكار داشتم.


در مورد غيبت هم بيشتر حفظ آبرو افراد رو بايد در نظر بگيريم. اين كه عده اي كار اشتباهي كردند دليل نميشه نقل محافل خصوص و عمومي ما باشه. خود اين گناه بزرگتري هست..


در قسمت سوم حديث هم اشاره به اين مطلب ميشود كه لذت گناه رو از دل بيرون كنيم. در دل شوق گناهي داريم و در ظاهر با گناهكار و شخصي كه همون گناه رو مرتكب شده بدرفتاري ميكنيم به نيت نهي از منكر و .....
التماس كربلا

[درست پسند]

(۷/آبان/۹۳ ۱۵:۴۵)مصطفي مازح7610 نوشته است:  برای پاسخ به این سوال به حدیثی از حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم رجوع می کنیم..
ایشان می فرمایند:
اَلذَّنبُ شومٌ عَلى غَيرِ فاعِلِهِ اِن عَيَّرَهُ ابتُلِىَ بِهِ وَ اِن اَغتابَهُ أَثِمَ وَ اِن رَضىَ بِهِ شارَكَهُ
گناه برای كسی هم كه آن را انجام نداده شوم است: اگر گناهكار را سرزنش كند به آن مبتلا می شود . اگر غيبتش را بكند گناه كرده و اگر راضی به آن گناه باشد در گناه او شريك شده
نهج الفصاحه، حدیث ۱۶۲۳

...
اولا) کار او باعث نشود سرزنشش کنیم .یعنی حالتی در من ایجاد نشود که احساس کنم من از او بالاتر و بهترم و او را لایق سرزنش خود بدانم. البته وظیفه نهی از منکر با وجود شرایطش پابرجاست ولی هنگام نهی از منکر نباید من خود را پاک تر و بهتر از آن شخص بدانم. چه بسا باوجود این گناه او هنوز محبوبتر از من نزد خدایم باشد

واژه‌ی «بلاء» در زبان عربی به معنی «آزمایش» هست، و «ابتلاء» به معنی «آزمایش شدن».
پس درمی‌یابیم که حضرت محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) می‌فرمایند: «اگر کسی گناهکاری را سرزنش کند، به همان مسئله آزموده خواهد شد».

اما اینکه شما نتیجه می‌گیرید که می‌فرمایند که گناهکار رو نباید سرزنش کرد، به نظر میاد «مبتلا شدن» رو به معنایی که در فارسی بکار میره در نظر گرفته بودین، چون نمیشه از «آزموده شدن» چنین نتیجه‌ای گرفت.


همچنین در مورد توضیحات بعدی شما که سرزنش نکردن رو معنی میکنه و میگه «یعنی حالتی در من ایجاد نشود که احساس کنم من از او بالاتر و بهترم و او را لایق سرزنش خود بدانم» باید گفت با وجود اینکه «بالاتر ندونستن ِ خود» از ملزومات ایمان هست و نشونه‌ی هدایت‌یافتگی هست، اما بالاتر دونستن ِ خود، از ملزومات سرزنش کردن نیست - یعنی اینطور نیست که هرکسی سرزنش کنه بخاطر این باشه که خودش رو بالاتر بدونه - بلکه سرزنش کردن، کاری هست به سبب زشتی ِ یک کار، و نه به سبب بالاتر دونستن ِ خود!
بنابراین، ترکیب ِ «کسی را لایق سرزنش خود دانستن» هم به دلیل ِ وجود «خود» پس از «سرزنش» و ربط دادن سرزنش کردن به این مسئله، دارای اشتباه هست.


سرزنش نکردن گناهکار، برخلاف صحبت شما با «نهی از منکر» قابل جمع نیست، چرا که «نهی» در درون خودش سرزنش رو هم داره.

سرزنش نکردن گناهکار، مساوی هست با لایق ِ سرزنش ندونستن او،
و این یعنی راضی بودن به آن گناه،
و مسلّم هست که این کار، به اندازه‌ی بدی اون گناه، بد هست،
همونطور که در این حدیث شریف نیز فرموده شده که کسی که به گناهی راضی باشه در اون گناه شریک میشه.

[میم.حسین.الف]

ابتدا عرض سلام و ادب دارم خدمت شما دوست و کابر فعال گرامی
دونم احسنت و آفرین بر ریز بینی و دقت شما
سوم با اجازتون ایراد بگیرم از شما

یکم این که این متن ترجمه صریح از نهج الفصاحه است و جناب آقای مازح دخلی در آن نداشته
دوم اینکه "ابتلا "از ریشه "بلو" هست(به معنی دگرگونی ، فرسودگی) البته برخی ریشه "بلی" را برای آن در نظر دارند (به معنی اختبار و امتحان)
سوم به گفته شما معنی "آموزموده شدن " را هم می دهد و درست است اما حتی اگر این معنا را جایگزین کنیم می شود :
«اگر گنه کاری را سرزنش کند به آن (گناه) آزموده میشود» خب این که به آن گناه آزموده شود که شد همان مبتلا شدن (عجـــب)
و چهارم اینکه بنده از فرمایشات گران شما متصور شدم موافق سرزنش هستید البته کمی دو پهلو بود در ابتدا طوری که گویی تعریف شما از سرزنش متفاوت است اما در آخر کاملا یک پهلو شد به عقیده بنده (امیدوارم مثل همیشه اشتباه کرده باشم)
ولی به طور کلی بحث درمورد سرزنش گسترده هست و صرفا این نیست که شما آنرا ابزار نهی از منکر میدانید

و نهایتا عجیب بود ارسال شما حقیقت غرضتان را درک نکردم

[درست پسند]

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  ابتدا عرض سلام و ادب دارم خدمت شما دوست و کابر فعال گرامی
دونم احسنت و آفرین بر ریز بینی و دقت شما
سوم با اجازتون ایراد بگیرم از شما

سلام
بنده، قبلاً هم چندین بار اعلام کرده‌ام که در مورد تعریف و تمجید بسیار بسیار بسیار بسیار بی‌جنبه هستم!
همینجوری‌اش بطور خودکار، خودم خودم رو گول می‌زنم و سریع هم از خودم گول می‌خورم و خودم رو گم می‌کنم و از دست میرم. یعنی خودم، هم کلاغه‌ام، هم روباهه، هم پنیره!(البته روباهه رو هم شیطان رجیم گول میزنه و خودش فریب‌خورده است بدبخت.) پس دیگه اینکه یک نفر به این مشکلات بنده اضافه کنه کاملاً نامردی هست.
بنابراین، در حق بنده لطف داشته باشید و چنین نکنید.


اینکه از بنده بابت ایراد گرفتن اجازه بگیرید رو هم اصلاً نمی‌فهمم.
اگر حق‌طلب باشم، پس حتماً مشتاق خواهم بود که تمام سخنها رو بشنوم و از بهترینش تبعیت کنم، و اگر حق‌طلب نباشم هم باید ایراد ِ اونچه که در سخنم باطل هست با یک برهان حق روشن بشه تا مبادا کسی از اونها به اشتباه بیفته.

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  یکم این که این متن ترجمه صریح از نهج الفصاحه است و جناب آقای مازح دخلی در آن نداشته

دقت نکردید.
مترجم به «مبتلا شدن» ترجمه کرده، و بنده به برداشت نویسنده از «مبتلا شدن» ایراد گرفته بودم:

(۸/آبان/۹۳ ۱۷:۵۲)درست پسند نوشته است:  به نظر میاد «مبتلا شدن» رو به معنایی که در فارسی بکار میره در نظر گرفته بودین

البته باز هم از قرار معلوم آقای مصطفی مازح7610 در اون دخالتی نداشتن، چون مطلب متعلق به یک منبع دیگر هست.

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  دوم اینکه "ابتلا "از ریشه "بلو" هست(به معنی دگرگونی ، فرسودگی) البته برخی ریشه "بلی" را برای آن در نظر دارند (به معنی اختبار و امتحان)
سوم به گفته شما معنی "آموزموده شدن " را هم می دهد و درست است

قطعاً یک واژه نمیتونه دو تا ریشه داشته باشه.
پس چطور میگید که از هر دو اینهاست؟؟!!


اونچه که بنده میگم، از «بلاء» میاد(نمیدونم ریشه‌ی سه حرفی‌اش همون "بلی" که شما می‌فرمایید هست یا نه).
موارد بکار رفتن واژه‌ی «بلاء» در قرآن کریم رو میشه با جستجوی عبارت «بلاء» در قرآن کریم دید، که همگی به آزمایش و امتحان ترجمه شده‌اند.

برای دیدن صیغه‌های مختلف این واژه در قرآن کریم، با جستجوی عبارت «بتل» در قرآن کریم به 11 نتیجه می‌رسیم که تمامی اونها به غیر از آیه 8 سوره مزمل دارای نتیجه‌ی موردنظر هستند، و به آزمایش و امتحان ترجمه شده‌اند.
بنابراین، فکر می‌کنم درستش «ابتلا» بدون همزه هست و بنده به اشتباه نوشته بودم «ابتلاء».

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  سوم به گفته شما معنی "آموزموده شدن " را هم می دهد و درست است اما حتی اگر این معنا را جایگزین کنیم می شود :
«اگر گنه کاری را سرزنش کند به آن (گناه) آزموده میشود» خب این که به آن گناه آزموده شود که شد همان مبتلا شدن (عجـــب)

خب دیگه!
پس داشتم چی می‌گفتم؟

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  و چهارم اینکه بنده از فرمایشات گران شما متصور شدم موافق سرزنش هستید البته کمی دو پهلو بود در ابتدا طوری که گویی تعریف شما از سرزنش متفاوت است اما در آخر کاملا یک پهلو شد به عقیده بنده (امیدوارم مثل همیشه اشتباه کرده باشم)

البته کاملاً توضیح داده بودم که چرا.
تمام جملاتم استدلال بود.
اگر در توضیحاتم اشکالی می‌بینید، خوشحال میشم بیان بفرمایید.

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  ولی به طور کلی بحث درمورد سرزنش گسترده هست و صرفا این نیست که شما آنرا ابزار نهی از منکر میدانید

بنده سرزنش رو ابزار نهی از منکر ندونستم.
عرض کردم:

(۸/آبان/۹۳ ۱۷:۵۲)درست پسند نوشته است:  «نهی» در درون خودش سرزنش رو هم داره.

آیا میشه که کسی که داره کاری رو انجام میده رو از انجامش نهی کنیم، ولی در مورد انجامش سرزنشش نکرده باشیم؟!

(۸/آبان/۹۳ ۲۰:۲۸)hossein.afrad نوشته است:  و نهایتا عجیب بود ارسال شما حقیقت غرضتان را درک نکردم

غرضم مثبت بود دوست عزیز.

[میم.حسین.الف]

اگر بخواهم پاسخی به جز دهم طولانی می شود مطلب و بحث منشعب می شود . حقیقتا کار سختی هم هست روی کلمه کلمه حرف بزنم
همین که متوجه قصد شما شدم ماحصل اصلی بود . مبادا گمان بد ببرم حلال بفرمایید که نفس شما را قلقلک دادم و از طرفی اسباب زحمتتان شدم
ضمن تشکر و سپاس از شما
التماس دعا

[135]

به نام خدا

(۱۷/آبان/۹۳ ۲:۰۱)درست پسند نوشته است:  آیا میشه که کسی که داره کاری رو انجام میده رو از انجامش نهی کنیم، ولی در مورد انجامش سرزنشش نکرده باشیم؟!

۱۰۰ محور اساسي سبک زندگي پيامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)

* چون سخن ناصواب از کسي مي شنيد. نمي فرمودـ« چرا فلاني چنين گفت» بلکه مي فرمود « بعضي مردم را چه مي شود که چنين مي گويند؟»
* اگر از کسي خطايي صادر مي گشت آن را نقل نمي کرد.
* کسي را بر لغزش و خطاي در سخن مواخذه نمي کرد.
* کار نيک را تحسين و تشويق مي فرمود و کار بد را تقبيح مي نمود و از آن نهي مي کرد.

واژه نهی و سرزنش رابطه مستقیم باهم ندارند که انجام یکی باعث وقوع دیگری بشود.
میتوان نهی انجام داد اما از سرزنش و... استفاده نکرد.

رفتار پیامبر اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) اینگونه بوده است، حال اینکه ما قادر به انجام آن هستیم یا نه بحث دیگری است.