ام المومنین میمونه (همسر پیامبر) : علی (علیه السلام) نه گمراه شده و نه

[al-shia]

در این مطلب قصد داریم تا یکی از فضائل امیرالمومنین (علیه السلام) را از لسان ام المومنین میمونه (همسر رسول خدا) برایتان بیان کنیم که هم حقانیت امیرالمومنین در برابر دشمنانشان را به اثبات می رساند و هم اشاره ای دارد به عصمت امیرالمومنین (علیه السلام).

حَدَّثَنَا الْحُسَیْنُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثنا أَبُو کُرَیْبٍ، ثنا إِبْرَاهِیمُ بْنُ یُوسُفَ، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ، عَنْ جُرَیِّ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ: لَمَّا کَانَ بَیْنَ أَهْلِ الْبَصْرَةِ الَّذِی کَانَ بَیْنَهُمْ وَبَیْنَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ رَضِیَ اللهُ عَنْهُ، انْطَلَقْتُ حَتَّى أَتَیْتُ الْمَدِینَةَ، فَأَتَیْتُ مَیْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ وَهِیَ مِنْ بَنِی هِلَالٍ فَسَلَّمْتُ عَلَیْهَا، فَقَالَتُ: «مِمَّنِ الرَّجُلُ؟» قُلْتُ: مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ، قَالَتْ: «مِنْ أَیِّ أَهْلِ الْعِرَاقِ؟» قُلْتُ: مِنْ أَهْلِ الْکُوفَةِ، قَالَتْ: «مِنْ أَیِّ أَهْلِ الْکُوفَةِ؟» قُلْتُ: مِنْ بَنِی عَامِرٍ، فَقَالَتْ: «مَرْحًا قُرْبًا عَلَى قُرْبِ، وَرُحْبًا عَلَى رُحْبٍ فَمَجِیءُ، مَا جَاءَ بِکَ؟» قُلْتُ: کَانَ بَیْنَ عَلِیٍّ، وَطَلْحَةَ، وَالزُّبَیْرِ الَّذِی کَانَ فَأَقْبَلْتُ فَبَایَعْتُ عَلِیًّا، قَالَتْ: «فَالْحَقْ بِهِ فَوَاللهِ مَا ضَلَّ وَلَا ضُلَّ بِهِ» حَتَّى قَالَتْهَا ثَلَاثًا.

المعجم الکبیر للطبرانی،ج24،ص9و10،ح12 ط مکتبة ابن تیمیة

مجمع الزوائد ومنبع الفوائد،ج9،ص135 ط مکتبة القدسی (رِجَالُهُ رِجَالُ الصَّحِیحِ غَیْرَ جُرَیِّ بْنِ سَمُرَةَ، وَهُوَ ثِقَةٌ )

جری بن سمرة می گوید هنگامی که بین اهل بصره و علی بن ابی طالب اختلاف رخ داده بود به مدینه و نزد میمونه بنت حارث رفتم و به او سلام کردم.او گفت : از کجا هستی ؟ گفتم از عراق.گفت : از کجای عراق ؟ گفتم از کوفه.گفت : از کجای کوفه ؟ گفتم از بنی عامر.گفت : خوش آمدی.چه شده است که اینجا آمده ای؟ گفتم : بین علی و طلحه و زبیر اختلاف است و من با علی بیعت کردم.میمونه گفت : به علی ملحق شو به خدا سوگند او نه گمراه شده است و نه کسی با او گمراه گشته است و این را سه مرتبه تکرار کرد.

سند روایت نیز معتبر است و نور الدین هیثمی آن را در مجمع الزوائد تصحیح کرده است.
ملاحظه می کنید که ام المومنین میمونه به جری بن سمره توصیه ی اکید می کند که به علی بن ابی طالب ملحق شو که او هرگز گمراه نشده و کسی نیز با او گمراه نمی شود.

برای اثبات صحت سند روایت می توانید به لینک زیر مراجعه کنید :

http://al-shia.blog.ir/post/194


ذکر چند نکته ی مهم :

1. مطابق قول ام المومنین میمونه ،امیرالمومنین هیچ گاه نه خوددر گمراهی بوده اند و نه کسی به واسطه ی ایشان گمراه شده است و این یعنی امیرالمومنین علیه السلام همواره در مسیر حق قدم برداشته اند و به قول معروف هم هادی بوده اند و هم مهدی.

2. این که امیرالمومنین (علیه السلام) همواره در مسیر حق باشند لازمه اش آن است که ذره ای و لحظه ای در مسیر غیر حق نبوده باشند و لازمه ی این امر نیز عصمت است و از این طریق روایت فوق اشاره ای صریح به عصمت امیرالمومنین (علیه السلام) دارد.

3. در این بخش به ذکر برخی از اقوال علمای مخالفین که مفهوم آن با مفهوم روایت فوق همخوانی و تناسب دارد می پردازیم :

فخر رازی در تفسیرش می نویسد :

أَنَّهُ کَمَا ثَبَتَ وَحَقَّ أَنَّهُ لَیْسَ بَعْدَ الْحَقِّ .....

تفسیر الرازی (مفاتیح الغیب)،ج17،ص248 ط دار احیاء التراث العربی

همانطور که ثابت شد بعد از حق چیزی جز گمراهی وجود ندارد .....

با توجه به قول فخر رازی مبنی بر این که بعد از حق چیزی جز گمراهی نیست، پس لازمه ی این که امیرالمومنین هرگز نه در گمراهی بوده اند و نه کسی به واسطه ی ایشان گمراه شده آن است که دائما در مسیر حق باشند.

قرطبی در تفسیرش می نویسد :

وَالضَّلَالُ حَقِیقَتُهُ الذَّهَابُ عَنِ الْحَقِّ .....

تفسیر القرطبی (الجامع لاحکام القرآن)، ج8،ص337 ط دار الکتب المصریة

و ضلال (گمراهی) حقیقت خارج شدن از حق است .....

بر مبنای این کلام قرطبی و با توجه به روایت مطرح شده در ابتدای مطلب نیز نتیجه ای که به دست می آید آن است که امیرالمومنین لحظه ای از مسیر حق خارج نشده اند.