⭕️ راه تزکیه نفس و تکامل عقل چیست؟!

[راوی110]

⭕️ راه تزکیه نفس و تکامل عقل چیست؟!

? مولا امیدالمومنین علی علیه السلام:

✅ جاهِد شَهوَتَكَ وَ غالِب غَضَبَكَ
وَ خالِف سوءَ عادَتِكَ،

تَزكُ نَفسُكَ وَ يَكمُل عَقْلُكَ وَ تَستَـكمِل ثَوابَ رَبِّكَ.

⬅️ 1⃣ با هوا و هوست (و #شهوات حرام و مکروهت) مبارزه كن (و در این راه نهایت تلاش و توانت را به کار ببر!)،
2⃣ بر #خشمت مسلّط شو
3⃣ و با #عادت‌هاى بدت مخالفت كن،
تا #نفست تزکیه
و #عقلت كامل گردد
و پاداش پروردگارت را به تمامى دريافت نمايى.

غررالحکم و دررالکلم: ح۴۷۶۰


چقدر این سخن مولا #جامع و #راه‌گشاست برای کسی که #واقعاً طالب کمال حقیقی خویش باشد.

در خصوص بند شماره 1⃣: جاهِد که در سخن مولا در خصوص مواجهه با شهوت آمده، در زبان عربی به معنای تلاش و مجاهده در حد فوق طاقت است! و صفت مبالغه برای جهد (به معنای تلاش و کوشش) است و بر این اساس، مولا می‌فرماید که برای تزکیه نفس و تکامل عقل، شدیدترین ایستادگی و بیشترین مجاهده و مبارزه انسان باید در برابر هوا و هوس‌های حرام و مکروهش باشد!
در خصوص پیامدهای غلبه شهوت روایات متعددی از معصومین علیه السلام بیان شده که برخی از آنها عبارتند از:
تباه شدن دین
از بین رفتن یقین
خوار و بی‌مقدار شدن در دنیا و آخرت
ناتوانی قدرت تعقل و عاقبت اندیشی
اما در تعبیر تأمل برانگیزی، حضرت امیر علیه السلام شهوت پرستی را کلید تمام شرها می‌دانند و می‌فرمایند:

سَبَبُ الشَّـرِّ غَلَبَةُ الشَّهْوَةِ.

سبب (و عامل) شر، غلبه شهوت است.

غرر الحکم و درر الکلم: ص 396

با توجه به این که «الشر» با الف و لامِ جنس و به صورت مطلق ذکر شده است، معنای عموم را می‌رساند که این امر بیانگر آن است که از منظر امیرالمؤمنین علیه السلام، «شهوت پرستی» و غلبه شهوت؛ سرچشمه و عامل تمام شرها و بدبختی‌هاست.

در خصوص بند شماره 2⃣ هم به ذکر چند روایت اکتفا می شود:
مولا اميرالمؤمنين علي عليه السلام:
بِئسَ القَرينُ الغَضَبُ: يُبدِى المَعائِبَ وَ يُدنِى الشَّرَّ وَ يُباعِدُ الخَيرَ.
خشم، بدترين همراه است: عيب‏‌ها را آشكار، بدى‏‌ها را نزديك و خوبى‏‌ها را دور مى‏‌كند.

غرر الحكم و درر الكلم: ح 4417

امام صادق عليه السلام :
لَيْسَ مِنّا مَنْ لَمْ يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ غَضَبِهِ.
كسى كه هنگام خشم خوددار نباشد، از ما نيست.
الكافى: ج2، ص 637
و در سخن ديگری هم می‌فرمايند:


الغَضَبُ مِفتاحُ كُلِّ شَرٍّ.
خشم، كليد همه بدي‌هاست.
بحارالانوار: ج،70 ص 274

يعنی همانگونه كه غلبه شهوت عامل همه شرور است خشمی كه در كنترل قوای عقل و برای خدا نباشد و خشمی نفسانی باشد نيز انسان را در معرض همه شرور قرار می‌دهد و كليد است كه انسان گرفتار انواع شرور شود.

در خصوص بند شماره 3⃣امیرالمؤمنین می‌فرمایند:

بِغَلَبَةِ العاداتِ الوُصولُ إلى‏ أشرَفِ المَقاماتِ.

با چيره شدن بر عادتهاست كه مى توان به بالاترين مقامات رسيد.

غرر الحكم، ح4300

آدم به خوابیدن در بین الطلوعین عادت داره
آدم به بی‌نظمی عادت داره
آدم به غیبت عادت داره
آدم به تنبلی عادت داره
آدم به بدقولی عادت داره
آدم به پرخوابی عادت داره
آدم به پر خوری عادت داره
آدم به بدقولی عادت داره
آدم به ... عادت داره
بعد هی میگه چرا من هیچی نمیشم...




پ.ن:
مولا امیرالمؤمنین علی علیه السلام:
أعدى عَدُوٍّ لِلمَرءِ غَضَبُهُ و شَهوَتُهُ، فَمَن مَلَكَهُما عَلَت دَرَجَتُهُ و بَلَغَ غايَتَهُ.
دشمن ترين دشمن آدمى، خشم و شهوت اوست. هر كه بر اين دوچيره شود، مقامش بلند گردد و به هدف خود برسد.
غرر الحكم و درر الكلم: ح 3269

و در سخن ديگری می‌فرمايند:
رَأسُ الفَضائلِ مِلكُ الغَضَبِ، و إماتَةُ الشَّهوَةِ.
تسلّط بر خشم و ميراندن شهوت (حرام) سرآمد فضايل است.
غرر الحكم و درر الكلم: ح 5237