آیا اسلام با شیک پوشی مخالف است؟

[N.Mahdavian]

به نام خالق زیبایی ها

مسلمانان باید با پوشیدن لباس‌های پاک و مرتب و تمیز و شانه زدن موها و به کار بردن عطر و مانند آن‌ها بهره‌ مند شوند و این نعمت‌ها را هرگز بر خود حرام نکنند بلکه از آن به نحو احسن بهره برداری نمایند.

وقتی نگاهی به تاریخ اسلام و همچنین سخنان گوهرباری که از زبان امامان ما به ما رسیده است در می‌یابیم که اسلام اهمیت قابل توجهی به تیپ داده است و یکی از ویژگی‌های مؤمنین بیان کرده است .


[b]زیبایی و آراستگی ظاهر از دیدگاه قرآن

خوش تیپ بودن در اسلام چقدر اهمیت دارد و آیا اصلاً این مسأله مورد تایید دین می‌باشد یا دین به ما دستور می‌دهد تا انسان‌هایی ژولیده و با لباس‌های پاره و کهنه باشیم ؟

بعضی گمان می‌کنند همین مقدار که انسان ایمان محکم و باطنی پاک و آراسته داشته باشد کافی است و ظاهر و شکل و قیافه او هر گونه باشد عیب ندارد . چنین گمانی از نظر اسلام باطل می‌باشد بلکه به عکس بخشی از برنامه‌ها و دستورهای اسلامی مربوط به نظافت و زیبایی و آراستگی ظاهر ، قیافه و لباس و .. است .

بنابراین یک فرد با ایمان ابتدا می‌تواند از طریق آراستگی ظاهری مردم را به سوی خود جذب و سپس با ایمانش بر آن‌ها تأثیر بگذارد.

قرآن کریم می‌فرماید : ای فرزند آدم ! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود بردارید .... بگو چه کسی زینت‌های الهی را برای بندگان خود آفریده و روزی‌های پاکیزه را حرام کرده است ؟(۱)
بخشی از برنامه‌ها و دستورهای اسلامی مربوط به نظافت و زیبایی و آراستگی ظاهر ، قیافه و لباس و .. است . بنابراین یک فرد با ایمان ابتدا می‌تواند از طریق آراستگی ظاهری مردم را به سوی خود جذب و سپس با ایمانش بر آن‌ها تأثیر بگذارد

این آیات بیانگر آن است که مسلمانان باید با پوشیدن لباس‌های پاک و مرتب و تمیز و شانه زدن موها و به کار بردن عطر و مانند آن‌ها بهره‌امند شوند و این نعمت‌ها را هرگز بر خود حرام نکنند بلکه از آن به نحو احسن بهره برداری نمایند.

وقتی نگاهی به تاریخ اسلام و همچنین درهای گوهرباری که از زبان امامان ما به ما رسیده است در می‌یابیم که اسلام اهمیت قابل توجهی به تیپ داده است و یکی از ویژگی‌های مؤمنین بیان کرده است .
امیر مؤمنان علیه‌السلام بهترین الگوی آراستگی را چنین معرفی می‌کند: «إِنَّ أحْسَنَ الزِّیِّ مَا خَلَطَکَ بِالنَّاسِ وَ جَمَّلَکَ بَیْنَهُمْ وَ کَفَّ ألْسِنَتَهُمْ عَنْک؛ (۲) همانا نیکوترین شکل زندگی، آن است که تو را به مردم نزدیک کند و در میان آنان زیبایت گرداند و زبان آنان را نیز از [گفتگو درباره] تو بازدارد.»

رعایت عرف و اعتدال
ضرورت آراستگی مورد اتفاق همگان است؛ ولی چون سلیقه‌های افراد در زمان‌ها و مکان‌های گوناگون متفاوت است،‌ هرگز نمی‌توان الگوی ثابتی را ارائه کرد؛ ولی در مجموع می‌توان عرف و اعتدال را معیار قرار داد و بر محور آن، برنامه تزیین و تجمّل را طرّاحی کرد؛ به گونه‌ای که نه به طور کلّی از آراستگی، نظافت و تزیین بدن و لباس دست شست و نه آن را اصل قرار داد و همه همّت و درآمد را صرف تزیین و تجمل کرد.

امیر مؤمنان علیه‌السلام بهترین الگوی آراستگی را چنین معرفی می‌کند: «إِنَّ أحْسَنَ الزِّیِّ مَا خَلَطَکَ بِالنَّاسِ وَ جَمَّلَکَ بَیْنَهُمْ وَ کَفَّ ألْسِنَتَهُمْ عَنْک؛ (۲) همانا نیکوترین شکل زندگی، آن است که تو را به مردم نزدیک کند و در میان آنان زیبایت گرداند و زبان آنان را نیز از [گفتگو درباره] تو بازدارد.»
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آ له درباره کوتاه کردن ناخن به مردان توصیه می‌کند: «قُصُّوا أَظَافِیرَکُمْ؛ ناخن‌های خود را کوتاه کنید.» ولی به زنان می‌فرماید:‌ «اُتْرُکْنَ فَإِنَّهُ أَزْیَنُ لَکُنَّ؛ (۳)ناخن‌ها را بلند نگه دارید؛ زیرا برای شما زیباتر است.»

تفاوت آراستگی زن و مرد
آراسته بودن ویژگی انسان‌های مؤمن است؛ اما توجه به این نکته ضروری است که از نظر اسلام،‌ آراسته بودن زن و مرد متفاوت است و دین مبین اسلام با توجه به روحیات و تفاوت احساسات در زن و مرد به نکات ظریفی اشاره دارد؛ برای نمونه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آ له درباره کوتاه کردن ناخن به مردان توصیه می‌کند: «قُصُّوا أَظَافِیرَکُمْ؛ ناخن‌های خود را کوتاه کنید.» ولی به زنان می‌فرماید:‌ «اُتْرُکْنَ فَإِنَّهُ أَزْیَنُ لَکُنَّ؛ناخن‌ها را بلند نگه دارید؛ زیرا برای شما زیباتر است.»

اسلام، پیروان خویش را به آراستگی ظاهر به دور از هر گونه افراط و تفریط توصیه می‌فرماید؛ نه تعلّق و دلبستگی به زینت‌های دنیا را می‌پسندد و نه آشفتگی ظاهری را نشانه‌ی ایمان می‌داند.[/b]


........................................................................
پی نوشت ها:
۱- سوره اعراف- ۳۱ و ۳۲

۲) تصنیف غررالحکم، ص ۴۳۷.

۳) وسائل الشیعه،‌ حر عاملی، ج ۲، ص۱۳۴.


انشاالله ادامه دارد

[N.Mahdavian]

آراستگی ظاهری در جهات مختلف

الف. حالات چهره و قیافه ظاهری:

موی سر، یکی از عناصر اصلی در شکل ظاهری هر فرد است: از امام صادق علیه‌السلام این‌گونه روایت شده است که می‌فرمود: «إِنَّ مِنْ أَجْمَلِ الْجَمَالِ الشَّعْرَ الْحَسَن ؛ از جمله زیباترین زیبایی‌ها موی زیباست.» (1)
رسول خدا صلی الله علیه و آ له نیز درباره نگهداری از موی می‌فرماید: «مَنِ اتَّخَذَ شَعْراً فَلْیُحْسِنْ وِلَایَتَهُ أَوْ لِیَجُزَّهُ؛ هر کس می‌خواهد موی سر بگذارد باید آن را [با شانه کردن و نظیف داشتن]‌ نیکو نگه دارد و یا اینکه آن را کوتاه کند.» (2)
امام صادق علیه‌السلام نقل می‌کند: مردی در خانه پیامبر صلی الله علیه و آ له آمد و اجازه ورود خواست. چون آن حضرت خواست بیرون بیاید، در اتاق خود، کاسه چرمین کوچکی دید که آب داشت، کمی ایستاد و در آن نگاه کرد تا ریش خود را صاف و مرتّب کند. هنگامی که به درون خانه بازگشت عایشه گفت: «ای رسول خدا! تو سرور فرزندان آدم و فرستاده پروردگار جهانیانی! در برابر این کاسه چرمین (که کمی آب دارد) می‌ایستی و سر و ریشت را صاف می‌کنی؟!» فرمود: «إِنَّ اللَّهَ تعالی یُحِبُّ مِنْ عَبْدِهِ إِذَا خَرَجَ إِلَی إِخْوَانِهِ أَنْ یَتَهَیَّأَ لَهُ وَ یَتَجَمَّلَ؛ (3) خدا دوست دارد هنگامی که بنده مؤمنش نزد برادر خود می‌رود، خود را مرتّب و آراسته کند.»

ب. پاکیزگی دهان:
بی‌شک، داشتن دندان‌های تمیز و سفید، خواسته هر فرد آراسته است؛‌ زیرا علاوه بر تأثیر بسزا در سلامت جسمی افراد،‌ در زیبایی ظاهری نیز مؤثر است.
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آ له در سفارش به مسواک زدن فرموده است: «مَا زَالَ یُوصِینِی بِالسِّوَاکِ حَتَّی ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَیَجْعَلُهُ فَرِیضَةً؛ آن چنان جبرئیل، مرا به مسواک زدن سفارش می‌کرد که گمان بردم آن را واجب خواهد کرد.» (4)

از آن گذشته،‌ بوی مطبوع دهان هنگام صحبت با دیگران،‌ الزاماً وابستگی مستقیم به رعایت بهداشت دندان‌ها و رسیدگی به آن‌ها و در نتیجه سالم بودن آن‌ها دارد.
از دیدگاه اسلام اهمیت استشمام بوی مطبوع از دهان انسان مسلمان به اندازه‌ای است که با تمام سفارش اسلام بر حضور در مسجد،‌ کسی که دهانش بوی سیر، پیاز و ... می‌دهد نباید در مسجد حضور یابد. (5)
ابو ایّوب انصاری، میزبان پیامبر صلی الله علیه و آ له در مدینه می‌گوید: شبی برای آن حضرت، غذایی همراه پیاز و سیر آماده کردیم و به حضور آن حضرت بردیم. حضرت از غذا نخورد و آن را رد کرد. من به حضور آن حضرت رفتم و عرض کردم: «پدر و مادرم به فدایت! چرا از غذا نخوردی؟ آیا مشکلی داشت؟»
در پاسخ فرمود: «نه به خاطر بوی غذا، آن را نخوردم.» (6)

.........................................................................
پی نوشت ها:
1) الكافي، ج 2، ص 615.
2)من لا يحضره الفقيه، شيخ صدوق،‌ انتشارات جامعه مدرسين، قم،‌ 1413 ق، ج 1، ص 128.
3)مكارم الاخلاق، ص 96
4)امالي صدوق، ص 428.
5)تهذيب الاحكام، شيخ طوسي، دار الكتب الاسلاميه، تهران،‌ چاپ چهارم، 1365 ش، ج 3، ص 255.
6)امتاع الأسماع، تقي الدين المقريزي، تحقيق: محمد عبدالحميد النسيمي، بيروت، دارالکتب العلميه، چ1، 1420 ق، ج 7، ص 309.



انشااله ادامه دارد...

[N.Mahdavian]

ج. استفاده از بوی خوش
برای ظاهر شدن در میان مردم،‌ استعمال بوی خوش،‌ مورد عنایت ویژه پیامبر اسلام بوده است. در تاریخ نقل شده است که هزینه عطر رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) گاه بیش از خوراک ایشان بوده است. (1) و ایشان با مُشک، خود را خوشبو می‌فرمود،‌ چندان که مشک بر فرق سر حضرت، برق می‌زد و نیز خود را با عطر خوشبو می‌کرد... [گاه بوی این عطر به اندازه‌ای بود] که در شب تاریک پیش از آنکه دیده شود از بوی خوشش شناخته می‌شد؛ چنان که رهگذران می‌گفتند: این پیامبر است. (2)
درباره امام صادق علیه‌السلام نیز می‌خوانیم: جایگاه و محل عبادت آن بزرگوار در مسجد از بوی عطر آن حضرت فهمیده می‌شد. (3)
البته در روایات بین عطر زنانه و مردانه فرق گذاشته شده است. عطر زنانه، آن است که رنگ آن آشکار و بوی آن پنهان باشد و عطر مردانه، آن است که بوی آن آشکار و رنگ آن پنهان باشد. (4)

د. لباس عامل زیبایی
امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: «الْبَسْ وَ تَجَمَّلْ فَإِنَّ اللَّهَ جَمِیلٌ یُحِبُّ الْجَمَالَ وَ لْیَکُنْ مِنْ حَلَالٍ؛ (5) لباس را زیبا بپوش؛ زیرا خداوند، زیباست و زیبایی را دوست دارد؛‌ اما باید از حلال باشد.»
علاوه بر زیبایی، اولیای دین به نظافت لباس بسیار سفارش کرده‌اند. امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: «بِئْسَ الْعَبْدُ الْقَاذُورَةُ؛ (6) انسان کثیف (که دیگران از او بدشان می‌آید)،‌ بد بنده‌ای است.»
بی‌شک، لباس تمیز یکی از عوامل زیبایی ظاهری به شمار می‌رود و برای یک روحانی، عامل مهمی در جذب دیگران است.
این قدر این مسأله اهمیت داشت که در طول تاریخ ، مسلمانان از همه گروه‌ها خوش‌تیپ تر بودند ؛ به طوری که در تاریخ آندلس آمده است که هر گاه مردم می‌خواستند مسلمانان را از دیگر فرقه‌ها تشخیص بدهند از روی تیپ و لباس و نظافت آن‌ها که زبانزد عام و خاص بود می‌فهمیدند که فلانی مسلمان است .

سخن پاياني
در پايان به طور خلاصه بايد گفت:
اول آنكه اسلام، پيروان خويش را به آراستگي ظاهر به دور از هر گونه افراط و تفريط توصيه مي‌فرمايد؛ نه تعلّق و دلبستگي به زينتهاي دنيا را مي‌پسندد و نه آشفتگي ظاهري را نشانۀ ايمان مي‌داند.
دوم آنكه كسي مجاز نيست ناآراستگي خويش را به نام دين و زهد و وارستگي،‌ معرفي كند.
سوم آنكه پيشوايان دين، بر آراستگي ظاهري نه تنها در ميان مردم بلكه در ميان خانواده نيز تأكيد مي‌كردند؛ مسئله‌اي كه كم تر مورد عنايت همسران به‌ويژه مردها قرار مي‌گيرد.
حضرت علي عليه السلام‌ مي‌فرمايد: (7) مرد در زندگي زناشويي از سه چيز ناگزير است:
1. موافقت با همسر براي جلب توافق ومحبت و علاقه او؛ 2. خوش‌اخلاقي با او؛ 3. جلب توجه او با آراستگي ظاهر در مقابل او و گشاده‌دستي نسبت به او.»

ذروان مدائني مي‌گويد كه به محضر امام كاظم عليه السلام رفتم، ديدم موي صورتش را با رنگ سياه، رنگين كرده است.
عرض كردم:‌ «فدايت شوم! محاسنت را رنگ كرده‌اي؟» فرمود: «بله، همانا خضاب كردن، پاداش دارد. آيا نمي‌داني كه سر و وضع مرتب داشتن بر پاكدامني زنان مي‌افزايد؟! آيا تو دوست داري كه وقتي با سر و وضع نامرتب، نزد همسرت مي‌روي او را نيز مانند خودت ببيني؟» گفتم:‌ «نه». فرمود: «او نيز همين‌طور است.» (8)
و آخر آنكه اين سخن امام صادق عليه السلام را هميشه به خاطر بسپاريم كه «كُونُوا لَنَا زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا عَلَيْنَا شَيْناً؛(9)[موجب]‌ آراستگي [و آبرومندي ما] باشيد، نه مايه زشتي [و بد نامي] ما.»
زينت و زشتي در اين روايت،‌ آراستگي ظاهري و باطني را در بر مي‌گيرد و به يقين، آراسته بودن شيعيان،‌ به‌ويژه مبلّغان اوامر و نواهي آن بزرگواران،‌ نقش بسزايي در جلب قلوب خواهد داشت.


..........................................................
پی نوشت ها:
1) مکارم الاخلاق، حسن بن فضل طبرسی، شریف رضی، ص 34.
2) همان، ص 33.
3) همان، ص 42.
4) شرح نهج البلاغه،‌ ابن ابی الحدید معتزلی، 20 جلد در 10 مجلد، ج 19، ص 341 و الکافی،‌ ج 6، ص 512.
5) وسائل الشیعه، ج 5، ص 6.
6) دعائم الاسلام،‌ تمیمی مغربی، ج 1، ص 123.
7)تحف العقول، ص 323.
8) مكارم الاخلاق، ص 79.
9) روضة‌ الواعظين، محمد بن حسن فتال نيشابوري، انتشارات رضي، قم،‌ ج 2، ص 467.

[یاشار]

آراستگی حلال و شایسته موجب استحکام و ایجاد نشاط و سلامت در ارتباطها می‌شود، آراستگی ناشایست و حرام، با این امور منافات دارد و موجب مفسده برای فرد و جامعه می‌شود.

[shafagh_mah]

تذکر یک نکته:
رسول اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) میفرمایند: هر زنی که خود را خوشبو کرده و سپس بر گروهی (از مردان نامحرم) عبور کند تا بوی آن را احساس کنند،(چنین زنی) زنا کار است و هر چشمی (با نگاه به نامحرم) زنا کار می شود.
نهج الفصاحه ص 331