فلسفه ی وضو

[mahtab22]

سلام دوستان
من خیلی وقت که موخم درگیر فلسفه وضو شده
به طور پراکنده 1 چیزایی فهمیدم اما جامع و کامل نمیدونم
خیلی دلم میخواد به زبان ساده گفته بشه و اگر از قران استفاده میشه سوره و ایه روهم بگین
خیلی خیلی ممنون

[mrfarzadj]

اصلش که برای پاکی و طهارت جسمی هست که البته توی حالت روانی هم تاثیر داره
من هم مثل شما دلیل این ترتیب و این اعضا رو نمیدونم اگه کسی میدونه ممنون میشم که بگه

[میلاد.م]

بسم الله

مقصود از فلسفه حكم اين است كه چرا خداوند بر موضوع مفروضي فلان حكم را داده است .در اين رابطه بايد چند نكته را در نظرداشت :
اولا : فلسفه همه احكام و جزييات آنها به طور تفصيلي روشن نيست و آگاهي از آن دانشي فراتر از تنگناهاي معارف عادي بشري مي طلبد . بنابراين در صورتي كه فلسفه حكمي را بالخصوص ندانيم بنابر قاعده كلي از آن بايد پيروي كرد .زيرا يقين به وجود مصلحتي در آن هست هر چند بر ما ناشناخته باشد .
ثانيا : درجست و جوي فلسفه احكام نبايد هميشه به دنبال علوم تجربي رفت ودليلي مادي برايش جست .اين فرايند كه همواره در پي يافتن مصلحت يا مفسده اي يا ...باشيم برخاسته ازنگرشي مادي گرايانه است . در حالي كه بسياري از احكام مصالحي معنوي دارند كه در حوزه هيچ يك از علوم بشري قابل تحقيق نيست وآنها با متد تجربي خود قادر به حكمي نفيا يا اثباتا پيرامون آن نيستند و يااگر نظري بدهند بسيار سطحي است و چه بسا مساله حكمتي برتر و بالاترداشته باشد .
چنان كه در مورد روزه ، علوم به خواص بهداشتي آن پرداخته اند ولي قرآن مجيد فلسفه اي بالاتر را بيان فرموده و آن ( ( تقوا ) ) است .


درباره فلسفه وضو به طور خلاصه مي توان مطالب زير را بيان كرد :
1- طهارت و پاكيزگي ظاهري ،
2- طهارت باطني ؛ چون شخص وضو گيرنده ، وقتي به نيت عبادت و اطاعت خداوند وضو مي گيرد در مسير طهارت باطني و عبوديت خداوند گام برمي دارد
3- وضو عملي است كه از سر تا قدم انسان را در برمي گيرد وشستن و مسح اعضا، نوعي تذكر و يادآوري به او در مورد مسووليت اعضاو جوارح است .
4- تقويت روحيه بندگي و تعبد.

ضمن اینکه احادیث زیادی در مورد وضو و ... موجود است.که مطالعه آنها نیز سودمند است.
ان شاء الله دوستان احادیث را ذکر میکنند.بنده هم کمک خواهم کرد.
یا علی.

---

[Resistance]

فرمان وضو كه در آیه شریفه 6 از سوره مباركه مائده در قرآن مجید*، صادر شده است، به سادگی و صراحت امر به شستشوی دستان (تا آرنج) می كند و 14 قرن پیش با بیان دستوری پیرامون نماز، پیام آور نكته ای می شود كه علم بشری در آستانه قرن 21 به اهمیت بیش از پیش آن، دست یافته است.

هر چند می توان در بعد نمادین و از دیدگاه زیبایی شناسی ، مسح سر و پا در پایان وضو را سمبلی جسم ، از سر تا پا و از فرق تا قدم به حساب آورد و به عنوان عاملی در یاد آوری پیوسته مسلمانان مبنی بر نظافت تمام بدن تلقی كرد، اما در باره بیماری ها نیز می توان به نكاتی چند توجه نمود .

پاها و سر انسان بر خلاف دست و صورت، از اعضایی هستند كه در بخش قابل توجهی از شبانه روز پوشیده هستند، تا حدی كه حتی خود نیز معمولا توجه كمی به آنها دارند .(۱)

اما امروزه دانش بشر، گروهی از بیماری ها را می شناسد كه شروع تظاهرات این بیماری ها از پوست سر و پاهاست، به عنوان مثال برخی بیماری های قارچی پوست از حد فاصل میان شست و دیگر انگشتان پا آغاز می گردد كه اتفاقا درست محل این ناحیه، مسح واجب دارد و به همین ترتیب مسح سر نیز می تواند توجه انسان را به آلودگی یا ضایعه عفونی در مو و پوست سر توجه دهد و در نتیجه انسان را برای رفع آن به اقدام وادارد.

در ضمن وجوب مسح سر و پا فرصتی است برای برداشته شدن پوشش پا و سر و در معرض هوا و اكسیژن قرار گرفتن این اعضاء كه علاوه بر شادابی پوست، به نوبه خود مانع رشد ارگانیزم های بی هوازی در منافذ پوست خواهد شد.

البته لازم به توجه است كه بسیاری از بیماری های پوست (به ویژه عفونت ها) بوسیله غسل های متعدد اعم از واجب و مستحب كه شخص نمازگزار در طول زندگی خود به جا می آورد، قابل پیشگیری هستند كه برای پرهیز از اطاله كلام تنها به همین اشاره بسنده می كنیم.

پی نوشت:

۱. پوشش پا به صورت جوراب و كفش امروزه در اكثر فرهنگ ها متداول شده است و پوشش سر به صورت های مختلف از چادر و عمامه گرفته تا كلاه و روسری از دیر باز معمول بوده است.

در بیماری آسم عفونت ها كه خود یكی از عوامل برانگیزنده آسم می باشند به وسیله شستشوی مجرای تنفس - که در وضو تاکید شده - در وضو تا حدی قابل كنترل هستند .

منبع مطالب فوق که بصورت چکیده درج شد : http://www.irshafa.ir

---

(۳۰/آبان/۹۰ ۱۲:۵۳)mahtab22 نوشته است:  سلام دوستان
من خیلی وقت که موخم درگیر فلسفه وضو شده
به طور پراکنده 1 چیزایی فهمیدم اما جامع و کامل نمیدونم
خیلی دلم میخواد به زبان ساده گفته بشه و اگر از قران استفاده میشه سوره و ایه روهم بگین
خیلی خیلی ممنون

وضو گرفتن برای بسیاری از ما ناخوشایند و مشکل است بعضی وقت ها با خود می گوییم کاش میشد نماز را بی وضو خواند مخصوصا در فصل سرما دشواری آن به نظرمان دو چندان میشود .اما اگر کمی در مورد وضو و تأثیرات مثبت آن بر روی روح و جسممان بیشتر بدانیم شاید ترجیح بدهیم که همه با وضو باشیم .

فلسفه و فواید وضو چیست؟

فلسفه و فایده وضو از دو نظر قابل توجه می باشد. یکی آثار وضوء از نظر دنیوی و بهداشتی و دیگر از جهت معنوی است. اینک توجه شما عزیزان را به علت وضوء از دو جهت مادی و معنوی جلب می نمایم.(برای پرهیز از طولانی شدن مطلب فواید معنوی وضو را در مبحثی جداگانه خدمت شما عزیزان عرض خواهیم کرد)
- آثار دنیوی و بهداشتی وضوء:
1- سبب طول عمر:
رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم فرمود:

«یا انس اکثر من الطّهور یزید الله فی عمرک، و ان استطعت ان تکون بالّبل و النّهار علی طهارة فافعل، فانک تکون اذامت علی طهارة شهیداً.»
ای انس: سعی کن طاهر و با وضو باشی که خداوند بر طول عمرت می افزاید، و اگر توانستی شب و روز با وضو باشی این کار را انجام بده، زیرا اگر در حال وضو از دنیا بروی پاداش و ثواب شهید را خواهی داشت. [sup]1[/sup]
2- برآورده شدن حاجت:
امام صادق علیه السلام فرمود:
« انّی عجبت ممّن باخذ فی حاجة و هو علی وضوء کیف لا تقضی حاجته.»
من تعجب می کنم از کسی که دنبال حاجت و کاری است در حالی که با وضو است، حاجتش برآورده نشود![sup] 2[/sup]
3- ثواب شهید:
رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم فرمود:
« من نام علی الوضوء ان ادرکه الموت فی لیله مات شهیداً.»
کسی که با وضو بخوابد، اگر در شب، مرگ به سراغش آمد، این شخص شهید از دنیا رفته است. [sup]3[/sup]
4- خواب با وضوء:[/b]
رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم فرمود:
«من نام متوضا کان فراشه له مسجداً، و نومه له صلوة حتی یصبح، و من نام علی غیر وضوء کان فراشه له قبراً و کان کالجیفة حتّی یصبح. »

کسی که با وضو بخوابد بستر او برایش مسجد می شود، و خوابش (ثواب کسی را دارد که) به نماز مشغول است تا این که شب را به صبح رساند. و اگر کسی بدون وضوء خوابید بسترش برای او قبر خواهد بود و مانند مرداری می ماند تا صبح شود. [sup]4[/sup]
5- باعث زیادی رزق:
امام صادق علیه السلام فرمود:
« من سره ان یکثر خیر بینه فلیتوضا عند حضور طعامه ».
کسی که دوست دارد بر خیر و برکت منزلش بیفزاید هنگام غذا خوردن وضوء بگیرد. [sup]5[/sup][/b]
و همچنین آن حضرت علیه السلام فرمود:
« الوضوء قبل الطّعام و بعده یزیدان فی الرّزق ».
وضو و (شستن دست و صورت) پیش از غذا و بعد از آن باعث زیادی روزی می گردد. [sup]6[/sup]
6- سبب از بین رفتن غم و غصه:[/b]
رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم فرمود: « اوله ینفی الفقر و اخره ینفی الهم ».
وضو و (شستن دست و صورت) پیش از غذا باعث از بین رفتن فقر، و بعد از آن سبب از بین رفتن غم و غصه خواهد شد. [sup]7[/sup]



رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم فرمود: ای انس: سعی کن طاهر و با وضو باشی که خداوند بر طول عمرت می افزاید، و اگر توانستی شب و روز با وضو باشی این کار را انجام بده، زیرا اگر در حال وضو از دنیا بروی پاداش و ثواب شهید را خواهی داشت


7- فرو نشاندن غضب:
رسول خدا صلی الله علیه و اله و سلم فرمود: « اذا غضب احدکم فلینوضّاً » [sup]8[/sup].
زمانی که یکی از شما خشمگین گردید وضو بگیرد.
8- آثار بهداشتی وضوء:


اما رضا علیه السلام فرمودند: « انما امر بالوضوء لیکون العبد طاهراً اذا قام بین یدی الجبّار عند مناجاته ایّاه، مطیعا له فیها امره، تقیاً من الادناس و النجاسة، فیه من ذهاب الکسل و طرد النّعاس و تزکیة الفوار للقیام بین یدی الجبّار.»
خداوند سبحان امر به وضو کرده تا اینکه انسان وقتی در پیشگاه خداوند برای مناجات حق تعالی قرار می گیرد، طاهر و پاکیزه گردد و مطیع دستورات او باشد. و همچنین به وسیله وضو انسان را از پلیدی ها و نجاسات پاک می گردد، و نیز به سبب وضو، سستی و چرت از بین می رود و قلب برای نماز و حضور نزد حق تعالی پاک خواهد گشت. 9
امام صادق علیه السلام فرمود:

«اذا اردت اطّهارة و الوضوء فتقدم الی الماء تقدمک الی رحمة الله، فان الله تعالی قد جعل الماء مفتاح قربته و دلیلاً الی بساط خدمته و کما انّ رحمة الله تطهّر ذنوب العباد کذلک النّجاسات الظاهرة تطهرها الماء لاغیر... » 10
هنگامی که خواستی پاک و با وضو باشی، آن را با آب شروع کن مانند شروع تو در رحمت خداوند بزرگ، برای اینکه حق تعالی آب را کلید تقرب به سوی خویش و دلیلی بر گستردگی خدمتش (به بندگان) قرار داده است. همان گونه که رحمت خداوند سبحان گناهان بندگان را پاک می کند همچنین آب فقط نجاسات ظاهر را پاک می کند.
همانطوری که در این روایات آمده است یکی از علل وضو برای این است که انسان وقتی می خواهد در برابر خالق هستی که آفریننده تمام زیبایی ها است قرار بگیرد ظاهرش تمیز و پاکیزه باشد، و به وسیله وضو خود را از آلودگی و نجاسات پاک نماید و چرت و بی حالی را از بین ببرد، و با قلبی نورانی و ظاهری شاداب و با طراوت در محضر محبوب قرار گیرد.
بنابراین یکی از خواص وضو مربوط به سلامت جسم و بدن می باشد، زیرا بدنی که روزی حدّاقل سه مرتبه تمیز شسته شود به مراتب سالم تر از بدنی است که شسته نشود، انسانی که روزی چندین بار چهره خود را با آب وضو می شوید بسیار شاداب تر و با نشاط تر از کسی است که با وضو و نماز سر و کار ندارد. بر همین اساس دانشمندان برای وضو و غسل فوائد فراوانی بیان کرده اند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم.
وضو و غسل باعث به وجود آمدن تعادل از دست رفته رگ های سمپاتیک (رگ های محرّک) می شود، زیرا بسیاری از اوقات مخصوصاً در بزرگترها در اثر سبقت رگ ها و اعصاب پاراسمپاتیک، رگ های سمپاتیک کنترل و تعادل خود را از دست می دهند، که از بین رفتن تعادل آنها باعث عدم تعادل در دستگاه های بدن می شود و با گرفتن وضو و غسل این تعادل برقرار می شود.
- مضمضه در وضو سبب تعادل عضلات لب ها و زیبایی آن ها می شود.
- مضمضه باعث تحرّک و توجّه خون به طرف دهان و قلب و در نهایت به سوی مغز است.
- استنشاق در وضو محیط بینی را قلیائی و برای دفاع در برابر آلودگی ها آماده می سازد.
- استنشاق در وضو سبب ادامه نظم ریتم تنفسی می گردد.
- ذرّات گرد و خاک سبب خشک شدن محیط بینی می شوند، اما استنشاق آن خشکی را از بین می برد و باعث مرطوب نگه داشتن محیط بینی می گردد.
- و نیز در خنک کردن هوای بینی در هوای گرم موثر است آن هوایی که باید خنک شود و به ریه برسد.
خلاصه این که:
وضو در سلامت بدن و طراوت و شادابی آن اثر زیادی دارد، برای اطلاع بیشتر به کتبی که در این رابطه نوشته شده است مراجعه فرمایید. [sup]11[/sup]

---

پی نوشت ها:
1- مستدرک الوسائل: ج 1، ص 43، چاپ قدیم، ج 1، ص 299 جدید. کنزالعمال: ج 9، ص 293. ش26063 . بحارالانوار: ج 77(80) ، ص 305.
2- وسایل الشیعه، ج 1، ص 262.
3- مستدرک الوسائل: ج 1، ص 42، چاپ قدیم (ج1، ص 296 چاپ جدید).
4- مستدرک الوسائل: ج1، ص 42، چاپ قدیم (ج 1، ص 297 چاپ جدید).
5- فروع کافی، ج 6، ص 290.
6- همان.
7- فروع کافی: ج 6، ص 290، کتاب الاطعمه.
8- بحارالانوار: ج 77، ص 312- مستدرک: ج 1، ص 51، چاپ قدیم.
9- الحقایق از مرحوم فبض: ص 215- عیون اخبار الرضا علیه السلام: ج 2، ص 104 با کمی تفاوت.
10- مستدرک الوسائل: ج1، باب 47، ص 353، روایت 829.

11- تفسیر نمونه: ج 3، ص 400، و ج 4، ص 251 الی 295. اولین دانشگاه و آخرین پیامبر صلی الله علیه واله وسلم: ج 13، ص 85 الی 88، و ص 233 و 246، و ...
منبع : کتاب پاسخ به پرسش های جوانان

[علی 110]

من وقت نمیکنم شرمنده تو رو به خدا

یه بزرگ مردی یا بزرگ زنی یه لطفی کنه بحث وضو رو در کتاب اسرار الصلاة میرزا جواد آقا ملکی تبریزی بره بخونه و استفاده کنه در جواب به این عزیز
یا خودشون برند سراغ این کتاب بسیار بسیار ارزشمند

[meshkat]

بسم الله النور
فلسفه وضو از زبان امام رضا علیه السلام:
روایت شده است که آن حضرت فرمود:
وضو گرفتن برای این است که بنده هرگاه در حضور خداوند جبار برای راز و نیاز با او می ایستد،طاهر و پاکیزه باشد و در آنچه دستور فرموده،مطیع و از پلیدی ها و نجاسات پاک باشد.هم چنین وضو،کسالت و خواب آلودگی را از انسان دور می کندو دل را برای ایستادن در حضور پروردگار آماده می سازد و اما وضو بر صورت و دست ها و سر و پاها واجب شد زیرا که این اعضا در نماز به کار گرفته می شود،با صورت سجده می کند و با سر در رکوع و سجود به خدا رو می آورد و با پاها بر می خیزد و می نشیند.

---

منبع:اصرار الصلوه(علل الشرایع 257 باب 182)

---

طهارت ظاهری که یکی از اشکالش میشه وضو باید ما رو راهنمایی کنه که موقع نماز سعی کنیم علاوه بر طهارت جسم طهارت روح و قلب را که مرکز نفس و جایگاه ایمان هست را هم داشته باشیم،همونطور که آب طهور است و جسم را به طهارت میرساند باید برای طهارت قلب هم اکسیری وجود داشته باشه که این اکسیر رو امام صادق علیه السلام معرفی میکنن:
و طهر قلبک بالیقین و التقوی.....................................................با یقین و تقوا قلبت را پاکیزه ساز
تقوا ثمره ی یقین است و جز با توبه به دست نمیاد پس اصلی ترین عمل برای طهارت یافتن باطنی میشه توبه...

[میلاد.م]

نقل شده در شب معراج وقتی که خداوند پیامبر اسلام را به آسمان برد.....
.....
سپس به من گفته شد: اى محمد سرت را بلند كن ، چون سر را بلند كردم ، طبقات آسمان شكافته شد و پرده ها بالا رفت ، گفتند: سر فرود آور بنگر چه مى بينى ! چون نگاه كردم خانه اى ديدم مانند بيت الله شما، و حرمى ديدم چون اين حرم مسجدالحرام چنان كه اگر چيزى از دستم رها مى كردم جز بر اين حرم نمى افتاد، آن گاه به من گفته شد: يا محمد، اين حرم است و تو محترم هستى و براى هر صورتى مثالى است ، سپس به من وحى كرد كه اى محمد: به صاد نزديك شو، اعضاى سجده خويش را بشوى و آنها را پاك گردان و بر پروردگارت نماز بگذار؛ پس رسول خدا به صاد نزديك شد - صاد، آبى است كه از ساق راست عرش جارى است - و با دست راست آب را برگرفت ، بدين سبب وضو با دست راست انجام مى گيرد. سپس ‍ خداوند به او وحى فرستاد: صورت خود را بشوى ، كه عظمت مرا خواهى نگريست ، پس از آن دو ذراع راست و چپ را بشوى كه با دستت كلام مرا خواهى گرفت ، سپس با باقى مانده همان آب دست ، سر و پاها را تا برآمدگى ، مسح كن كه من بر تو فرخنده مى گردانم و گامهايت را به جايى مى رسانم كه جز تو هيچ كس آنجا گام ننهاده باشد.
((کافی))

[Agha sayyed]

بسم الله النور
سلام علیکم

از كتاب مصباح الشريعه از امام صادق(عليه السلام) روايت شده است كه فرمود: چون آهنگ طهارت و وضو كنى، به سوى آب پيش رو؛ همانند اينكه به رحمت خدا نزديك مى شوى كه همانا خداوند تعالى آب را كليد تقرب به خود و مناجات با خود و راهنماى وصول به آستانش قرار داده است و همچنان كه رحمتش گناهان بندگان را مى سترد، آلودگي هاى ظاهرى را آب پاك مى سازد، نه چيز ديگر.
خداوند تعالى فرمود: اوست كسى كه بادها را پيشاپيش رحمتش بشارت دهنده فرستاد و از آسمان، آب پاك كننده فروفرستاديم و نیز فرمود : ما هر چيز زنده را از آب آفريديم؛
پس هم چنان كه همه نعمتهاى دنيا را به آب زندگى بخشيده، به فضل و رحمت خود حيات دل ها را در طاعات قرار داد، و در صفا، زلالى، پاك كنندگى و بركت آب و اينكه چسان دقيق و لطيف با همه چيز و در همه چيز آميخته مى شود بينديش. و آن را در پاك نمودن اعضايى كه خدا تو را به تطهيرشان امر فرموده به كار ببر و آداب واجب و مستحب آن را به جاى آور كه در هر يك از آن آداب، فوايد بسيارى است كه هرگاه با حفظ حرمت، آنها را به كار برى به زودى چشمه فوايد آن برايت مى جوشد؛ سپس، با خلق خدا آميزش و معاشرت كن همانند آميخته شدن آب با همه چيز كه حق هر چيز را اداء مى كند و در عين حال ماهيت آن، تغيير نمى يابد.
از رسول الله (صلی الله علیه و آله ) منقول است كه فرمود: مؤمن خاص، همانند آب است. بايدخلوص و صفايت با خدا در همه عبادات و طاعاتت به صفاى آب ماند، مانند آن گاه كه خداوند آن را از آسمان نازل نمود و پاك كننده اش ‍ ناميد. و هنگام شست و شوى اعضاى بدنت با آب، قلب خود را با تقوى و يقين پاكيزه گرداند.

مصباح الشريعة ، باب 10. بحارالانوار، ج 77، ص339

موفق باشید و خدایی .

[fardinho]

بسم الله الرحمن الرحيم

قال مولانا الامام المهدي-عجل الله تعالي فرجه الشريف :
أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الْعَمى بَعْدَ الْجَلاءِ، وَمِنَ الضَّلالَهِ بَعْدَ الْهُدى، وَمِنْ مُوبِقاتِ الاَعْمالِ وَمُرْدِياتِ الْفِتَنِ (1)
از نابينايى پس از بينايى، و از گمراهى پس از هدايت، و از رفتار هلاكت بار و فتنه هاى نابود كننده، به خدا پناه مى برم.

دلایل علمی انتخاب اعضای فعلی برای شستن به عنوان وضو، از جانب خداوند را یادآور شده است و نکاتی بسیار مفید درباره‌ی وضو.
با خواندن این مقاله‌ی جالب، پاسخ سؤالات زیر را متوجه خواهید شد:
- چرا باید در روز حداقل 5 بار وضو گرفت؟
- چرا باید در وضو اعضای فعلی (صورت، دست، پاها و سر) را شست؟
- آدمک حسی (یا sensory homunculus) چیست و چه ارتباطی با وضو دارد؟
- چرا وضو گرفتن قبل از مطالعه و قبل از خواب مستحب است و تأکید زیادی شده است؟
و بسیاری از سؤالات در زمینه وضو...

حجم 750 كيلوبايت pdf

اينم لينكش: http://a3030.persiangig.com/document/Vozoo.zip


اللهم صلي علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم

[میلاد.م]

از رواياتى كه تاييد مى كند وضو را سرى است كه در باطن وضو گيرنده جوياى طهارت تاءثير مى گذارد، روايتى است كه شمارى از اصحاب ، آن را چنين نقل كرده اند:

گروهى از يهود خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رسيده و مسائلى چند را از حضرت پرسيدند، از جمله گفتند: يا محمد صلى الله عليه و آله براى ما بگو: اين چهار عضو براى چه بايد شسته شود با اين كه از تميزترين مواضع بدن به شمار مى آيد؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: شيطان آدم عليه السلام را وسوسه كرد، آدم به درختى كه از آن نهى شده بود نزديك شد، وقتى به آن نگريست آبرويش رفت ، سپس ايستاد و به طرف درخت رفت - اين نخستين گامى بود كه به طرف گناه برداشته شد - سپس دست برد و از ميوه درخت برگرفت و خورد، در اين هنگام ، زيور و پوشش خود را از دست داد، دست بر سر گذاشت و گريست ، و چون خداوند - عزوجل - توبه او را پذيرفت ، بر او و فرزندانش واجب كرد كه همين اعضا را بشويند، پس خداوند به او فرمان داد كه چون به آن درخت نگريسته روى خويش را بشويد و چون با دو دست تناول كرده آن دو را نيز تا آرنج شستشو دهد، و چون دست بر سر گذاشت ، فرمان به مسح سر داد و نيز امر به مسح دو پا فرمود، زيرا با آنها به سوى گناه رفته است .

جامع الاحادیث شیعه , رازهای نماز (ایت الله جوادی آملی)