تالار گفتگوی بیداری اندیشه

بسم الله الرجمن الرحیم
سلام
حدیث پيامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) درباره همنشين خوب
حضرت محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمودند: الجَليسُ الصالِحُ خَيرٌ مِن الوَحدَةِ وَ الوَحدَةُ خَيرٌ مِن جَلِيسِ السُّوء؛ همنشين خوب بهتر از تنهايي است و تنهايي بهتر از همنشين بد.

به گزارش ايسنا، با توجه به تاثير فوق‌العاده معاشرت در شكل‌گيري شخصيت انسان، در انتخاب معاشران خود بايد دقت لازم را را به كار گيريم .

با وجود اينكه در طول تاريخ افرادي طرف‌دار گوشه‌گيري و انزوا بوده‌اند و فوائدي مانند دوري از ريا، حسد، غيبت و تكبر و مورد تهمت و سوءظن قرار گرفتن را براي آن شمرده‌اند، اما معاشرت صحيح و زندگي اجتماعي كه ظرف ظهور و بروز فضايل و شخصيت وهويت انسان است، بهتر از انزوا بوده و تكامل بشري را در پي‌دارد.

البته هر يك از اين 2 مضرات و منافعي دارند، اما منافع معاشرت بسيارمهم‌تر و غيرقابل اغماض است، ضمن آنكه توصيه شده كه همنشين انسان‌ها بايد بهتر از خود فرد باشد تا بر عقل و دين افراد بيافزايد.

آسيب‌هايي كه ممكن است معاشرت با ديگران به همراه داشته باشد شايد بتوان « دخالت درامور خصوصي و پنهان ديگران» ، « شايعه پراكني» و « نگرش انتفاعي و سوء‌استفاده از ديگران» برشمرد.
صلوات
یا الله
[url=http://www.alvadossadegh.com/fa/new-news.html][/url]

صبر را بالش‌ كن‌ ، و فقر را در آغوش‌ گیر ، و شهوات‌ را به‌ دور انداز ، و با هواى‌ نفس‌ مخالفت‌ كن‌ ، و بدان‌ كه‌ در برابر دیده‌ خدایى‌ ، پس‌ بنگر كه‌ چگونه‌اى‌. (تحف‌ العقول‌ ، ص‌ 478)

سه‌ چیز است‌ كه‌ هر كس‌ آن‌ را مراعات‌ كند ، پشمیان‌ نگردد : 1 - اجتناب‌ از عجله‌ ،2 - مشورت‌ كردن‌ ،3 - و توكل‌ بر خدا در هنگام‌ تصمیم‌ گیرى‌. (مسند الامام‌ الجواد ، ص‌ 247)

دعاي حضرت ابراهيم عليه السلام هنگام ديدن موي سپيد چه بود؟


الإمامُ الباقرُ عليه‏السلام :

اصبَحَ إبراهيمُ عليه‏السلام فَرَأى في لِحيَتِهِ شَيبا شَعرَةً بَيضاءَ ، فقالَ : الحَمدُ للّه‏ِ رَبِّ العالَمينَ الذي بَلَّغَني هذا المَبلَغَ ولَم أعصِ اللّه‏َ طَرفَةَ عَينٍ .

امام باقر عليه‏السلام :

إبراهيم عليه‏السلام روزى موى سفيدى در محاسن خود ديد ، گفت : خداوند پروردگار جهانيان را سپاس كه مرا به اين سن رساند و لحظه‏اى معصيت او نكردم .

علل الشرائع : 104 / 2 منتخب ميزان الحكمة : 308

چرا بايد در طلب روزي ميانه رو باشيم؟


رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :

ألا وإنّ الرُّوحَ الأمينَ نَفَثَ في رُوعِي أ نّهُ لَن تَمُوتَ نفسٌ حتّى تَستَكمِلَ رِزقَها ، فاتَّقُوا اللّه‏َ وأجمِلُوا في الطَّلَبِ ، ولا يَحمِلْ أحَدَكُم استِبطاءُ شَيءٍ مِنَ الرِّزقِ أن يَطلُبَهُ بغَيرِ حِلِّهِ ، فإنّهُ لا يُدرَكُ ما عِندَ اللّه إلاّ بطاعَتِهِ .

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :

همانا جبرئيل در دلم چنين افكند كه هيچ كس نميرد تا روزيش را به طور كامل دريافت كند ، پس از خدا پروا كنيد و در طلب روزى ميانه روى كنيد و دير رسيدن روزى شمارا وادار نكند كه آن را از راه غير حلال بجوييد ؛ زيرا آنچه نزد خداست جز با طاعت او به دست نمى‏آيد .

الكافي : 2 / 74 / 2 منتخب ميزان الحكمة : 234

همسايه چه حقوقي دارد؟

اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام، در فرمایشات خود نسبت به آثار و عواقب زیان بخش خنده زیاد، فراوان هشدار داده اند که توجه شما را به پاره ای از این روایات جلب می کنیم:

زیاد خندیدن:

1ـ موجب حقارت انسان در قیامت مى شود و این مطلب در حدیث امام باقر(علیه السلام) گذشت که فرمودند: «کَثْرَةُ الضّحکِ تَتْرکُ العَبد حقیراً یومَ القیامة».[sup]1[/sup]
2ـ موجب مرگ قلب مى شود، رسول گرامى(صلی الله علیه و آله) فرمودند: «اِیّاک وَ کَثْرَةَ الضّحکِ فانّه یُمیتُ القلب»: «از خنده زیادى بپرهیزید که قلب را مى میراند».[sup]2[/sup] مولى على(علیه السلام) نیز فرمودند: «کَثُرَ ضِحْکُه مات قَلبُه»: «کسى که خنده اش زیاد شود، قلبش مرده است».[sup]3[/sup]

3ـ موجب محو ایمان مى شود رسول گرامی(صلی الله علیه و آله): «کَثْرَةُ الضِّحَکِ یَمحُو الایمان»: «خنده زیاد ایمان را محو مى‌کند».[sup]4[/sup]

4ـ موجب از بین رفتن هیبت و وقار انسان مى شود. مولى على(علیه السلام) مى فرمایند: «مَنْ کَثُرَ ضِحْکُه ذَهَبَتْ هِیْبَتُه»: «کسى که خنده او زیاد شود، هیبت و اُبهّت او مى رود».[sup]5[/sup] در جاى دیگر مى فرمایند: «کثرة ضحک الرجل تُفْسِد وَقارَه»: «زیادى خنده مرد، وقار او را فاسد مى کند».

5ـ خنده زیاد موجب وحشت همنشین و زشت کردن رهبر و رئیس مى شود: امام متقیان على (علیه السلام)مى فرمایند: «کثرة الضحک یوحش الجلیس و یَشین الرئیس»:[sup]6[/sup] خنده زیادى اعتماد دوست و همنشین انسان را نسبت به انسان کم و موجب وحشت او در همنشینى مى شود»، زیرا زیاد خندیدن مناسب انسان عاقل و متین نیست و موجب بی وقارى رهبر مى گردد.

6ـ خنده مستانه موجب گریه در قیامت و گریه بر گناه مایه سرور و خنده در قیامت است. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «کم ممّن اکثر ضحکه لاعبا یکثر یوم القیامة بکاؤه و کم ممّن اکثر بکائه على ذنبه خائفا یکثر یوم القیامه فى الجنَّة سروره و ضحکه»: «چه بسیار از کسانى که خنده را از روى بازى و شوخى زیاد کردند و روز قیامت گریه آنها زیاد است و چه بسیار از کسانى که گریه بر گناهشان را از روى ترس از مقام خداوندى زیاد کردند و در روز قیامت در بهشت، سرور و خنده آنها زیاد مى شود».[sup]7[/sup]

آرى از خنده مستانه و قهقهه بپرهیزید، و بالاتر از این خود شما نیز سخنى نگوئید و کارى نکنید که دیگران این گونه بخندند به اصطلاح خود را دلقک بى خبران نکنید!

رسول گرامى(صلى الله علیه وآله) فرمودند: «انّ الرجلَ لَیَتَکّلمُ بالکلمة فى المَجْلس لیَضْحَکَهم بها فَیهوى فى جَهَنَّم ما بین السماء و الارض»: «مردى در مجلسى به کلمه اى تکلم مى کند، تا حاضرین را با آن کلمه بخنداند ولى خودش در جهنم میان آسمان و زمین رها مى شود».[sup]8[/sup]



امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «چه بسیار از کسانى که خنده را از روى بازى و شوخى زیاد کردند و روز قیامت گریه آنها زیاد است و چه بسیار از کسانى که گریه بر گناهشان را از روى ترس از مقام خداوندى زیاد کردند و در روز قیامت در بهشت، سرور و خنده آنها زیاد مى شود»


در جاى دیگر فرمودند: «واى بر کسى که سخن مى گوید و دروغ مى گوید، تا عده اى را بخنداند، واى بر او واى بر او!»[sup]9[/sup]
مولى على(علیه السلام) مى فرمایند: «اِیّاکَ اَنْ تَذْکُرَ مِنَ الکَلامِ ما کانَ مُضْحکاً و ان حکیتَ ذلک عن غیرک»: «بپرهیز از ذکر کردن کلامى که خنده آور باشد، گرچه از دیگرى آن را حکایت کنى!»[sup]10[/sup]

امام صادق(علیه السلام) نقل مى کنند، در مدینه در زمان امام سجاد (علیه السلام) مردى بود یاوه گو که کار او خنداندن مردم بود.


امام سجاد(علیه السلام) فرمودند: این مرد مرا خسته کرده که به او بخندم، روزى آن حضرت با غلامان عبور مى کردند و این مرد آمد و عباى حضرت را از پشت سر برداشت و رفت، حضرت ملتفت نشدند، ولى غلامان ملتفت شده و او را دنبال کرده و عباء را از او گرفته و نزد حضرت آوردند، حضرت فرمودند این که بود، گفتند: این مرد یاوه گو و مزاح کننده اى است که مردم را مى خنداند، فرمودند به او بگوئید: «انّ لِلّه یوماً یَخْسُرُ فیه المُبْطِلُون»: «براى خداوند روزى است که افراد یاوه گو در آن روز در خسران و زیانند!» [sup]11[/sup]

مولى على(علیه السلام) در جمله بسیار جالبى مى فرمایند: «وَقِّرُوا اَنْفُسَکِم عَنِ الفُکاهات و مَضاحِکِ الحکایات و محالّ التُّرَّهات»: «وقار خود را نسبت به فکاهیات و حکایات خنده آور و محلهائى که سخنان باطل گفته مى شود حفظ کنید»[sup]12[/sup] و با زیاده روى در اینها شخصیت خود را خدشه دار مگردانید



فرآوری: شکوری_گروه دین و اندیشه تبیان
منبع: اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ج 2، تالیف آیت الله مکارم شیرازی






1. بحار الانوار، جلد 71، صفحه 277.
2. بحار الانوار، جلد 76، صفحه 59.
3. غررالحکم.
4. بحار الانوار، جلد 14، صفحه 249 ـ جلد 76، صفحه 60.
5. بحار الانوار، جلد 77، صفحه 285.
6. غررالحکم.
7. بحار الانوار، جلد 76، صفحه 59 (در شرح نهج البلاغه خوئى ذیل همین فراز با تفاوتى نقل شده است).
8. بحار الانوار، جلد 77، صفحه 88.
9. همان مدرک.
10. بحار الانوار، جلد 76، صفحه 60 ـ شرح ابن ابى الحدید، جلد 16، صفحه 121.
11. تنبیه الخواطر، جلد 4، صفحه 537.
12. غررالحکم (روایات دیگرنیز درباره ضحک در میزان الحکمه، باب «ضحک»، جلد 5، صفحه 479 تا 486 آورده شده، مى توانید مراجعه نمائید).

امام على عليه السلام :

لَيسَ العاقِلُ مَن يَعرِفُ الخَيرَ مِنَ الشَّرِّ وَلكِنَّ العاقِلُ مَن يَعرِفُ خَيرَ الشَّرَّينِ؛

عاقل آن نيست كه خير را از شر تشخيص دهد، بلكه عاقل كسى است كه ميان دو شر، آن را كه ضررش كمتر است بشناسد.

بحار الانوار(ط-بیروت)ج75،ص6
امام باقر عليه السلام :

إنَّ اللّه تَبارَكَ وَتَعالى يُحاسِبُ النّاسَ عَلى قَدرِ ما آتاهُم مِنَ العُقُولِ فِى الدُّنيا؛

خداوند (در روز قيامت) از بندگانش به مقدار عقلى كه به آنها داده بازخواست خواهد كرد.

غررالحكم، ج 6، ص 441، ح 10926
امام على عليه السلام :

درمان كردن با چشمه هاي آب گرم چه حكمی دارد؟

الإمام الصادق عليه‏السلام :

نَهى رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم عَنِ الاِستِشفاءِ بِالحَمّاتِ ؛ و هِيَ العُيونُ الحارَّةُ الَّتي تَكونُ فِي الجِبالِ الَّتي توجَدُ فيها رائِحَةُ الكِبريتِ .



امام صادق عليه‏السلام :

پيامبر خدا ، از درمان با چشمه‏هاى آب گرم ، نهى فرموده است ، و آنها ، چشمه‏هايى از آب گرم در كوهستان‏هاست كه بوى گوگرد دارد .


چرا از درمان كردن با چشمه هاي آب گرم نهي شده است؟

عنه عليه‏السلام :

كانَ أبي عليه‏السلام يَكرَهُ أن يَتَداوى بِالماءِ المُرِّ ، و بِماءِ الكِبريتِ ، و كانَ يَقولُ : إنَّ نوحا عليه‏السلام لَمّا كانَ الطّوفانُ دَعَا المِياهَ فَأَجابَتهُ كُلُّها إلاَّ الماءَ المُرَّ ، و ماءَ الكِبريتِ ، فَدَعا عَلَيهِما ولَعَنَهُما



امام صادق عليه‏السلام :

پدرم خوش نداشت به آب تلخ و آب گوگرددار ، درمان كند . او مى‏فرمود : «نوح ، آن هنگام كه توفان به پا شده بود ، آب‏ها را فرا خوانْد و همه آنها به او پاسخ دادند ، مگر آب‏هاى تلخ و آب‏هاى گوگرددار. پس ، اين آب‏ها را نفرين كرد» .

الكافي ، جلد 6 ، صفحه 390 ، حديث 4 ، بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 481 ، حديث 5 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 120

نشانه های اهل یقین چیست؟


رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :

أمّـا عَـلامَةُ المُوقِنِ فَسِتَّةٌ : أيْقَنَ باللّه حَقّا فآمَنَ بهِ ، وأيقَنَ بأنّ المَوتَ حقٌّ فحَذِرَهُ ، وأيقَنَ بأنّ البَعثَ حَقٌّ فخافَ الفَضيحَةَ ، وأيقَنَ بأنّ الجَنّةَ حَقٌّ فاشتاقَ إلَيها ، وأيقَنَ بأنّ النّارَ حَقٌّ فظَهَرَ سَعيُهُ لِلنَّجاةِ مِنها ، وأيقَنَ بأنّ الحِسابَ حَقٌّ فحاسَبَ نَفسَهُ



پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :

نشانه شخص با يقين شش چيز است : (اوّل) به حقانيّتِ خدا يقين پيدا كرده و لذا به او ايمان آورده‏است ، (دوم) يقين پيدا كرده كه مرگ راست است و لذا از آن در حذر است ، (سوم) يقين پيدا كرده كه رستاخيز راست است و از اين رو از رسوايى (در آن روز) مى‏ترسد ، (چهارم) يقين پيدا كرده كه بهشت راست است و از اين رو مشتاق آن است ، (پنجم) يقين پيدا كرده كه دوزخ راست است و از اين رو براى نجات از آن مى‏كوشد و (ششم) يقين پيدا كرده كه حساب راست است و از اين رو از خود حساب مى‏كشد .



تحف العقول : 20 منتخب ميزان الحكمة : 622


------------------------------------------------------


امير المؤمنين عليٌّ عليه‏السلام :

يُستَدَلُّ علَى اليَقينِ بِقِصَرِ الأملِ ، وإخلاصِ العَملِ ، والزُّهدِ في الدُّنيا



امام على عليه‏السلام :

كوتاهى آرزو و اخلاص در عمل و بى‏رغبتى به دنيا دليلِ داشتن يقين است .



غرر الحكم : 10970 منتخب ميزان الحكمة : 622

چه كاري باعث زيبايي خط مي شود؟



عنه عليه‏السلام

فيما قـالَ لِكاتِبهِ عُبيدِ اللّه بـنِ أبي رافعٍألِـقْ دَواتَكَ ، وأطِلْ جِلْفَةَ قَلَمِكَ ، وَفَرّجْ بَينَ السُّطورِ ، وقَرْمِطْ بَينَ الحُروفِ ، فإنَّ ذلكَ أجْدَرُ بصَباحَةِ الخَطِّ


امام على عليه‏السلام

- خطاب به كاتب خود عبيداللّه‏ بن ابى رافع - :در دوات خود ليقه بگذار و نوك قلمت را دراز بتراش و ميان خطها فاصله بگذار و حرفها را نزديك هم بنويس ؛ زيرا اين كار باعث زيبايى خط مى‏شود .


نهج البلاغة : الحكمة 315 منتخب ميزان الحكمة : 176




عنه عليه‏السلام :

افْتَحْ بَرْيَةَ قَلَمِكَ ، وأسْمِكْ شَحْمَتَهُ ، وأيْمِنْ قِطّتَكَ يَجُدْ خَطُّكَ .


امام على عليه‏السلام :

نوك قلمت را بشكاف و پره آن را ستبر گردان و آن را از راست برش بزن تا خطّت خوش شود .


غرر الحكم : 2465 منتخب ميزان الحكمة : 176