تالار گفتگوی بیداری اندیشه

سلام به خواهران و برادان شیعه آقا امیرالمؤمنین علیه السلام

مطالب این مبحث برگرفته شده است از کتاب:

سند روایی که در این کتاب مورد بحث است در کتاب ((تحف العقول)) ،اثر دانشمند وارسته ی شیعه، ((ابومحمدحسن بن علی بن حسین بن شعبه ی حرانی)) است.

شرح: از آقای اصغر طاهر زاده

مقدمه (خلاصه)
سفارش امام صادق علیه السلام به عبدالله بن جندب در بردارنده ی حکمت های بسیاری است و راه و رسم زندگی را به همه ی کسانی که خواهان سعادت دنیوی و اخروی هستند،می آموزد. امام صادق علیه السلام در این رهنمود به آسیب شناسی اجتماعی نیز می پردازند و هنجارها و ناهنجارها را معرفی می کنند. عبدالله بن جندب از علمای بزرگ شیعه و راویان پارسا و مورد اطمینان در سده ی دوم هجری و از یاران امام صادق ، امام کاظم و امام رضا علیه السلام است. وی نزد ائمه علیهم السلام مقام و منزلت رفیعی داشته و به جهت شخصیت ولایی که در او بوده و آمادگی روحی لازم جهت درک مطالب،حضرت صادق علیه السلام موضوعات بسیار ارزشمندی را در اختیار او قرار داده اند که می تواند دستورالعمل کاملی جهت سیر و سلوک طالبان حقیقت باشد.
(1)
نگاه مومن به دنیا :
روی انه علیه السلام قال: یا عبدالله!لقد نصب ابلیس حبائله فی دار الغرور ،فما یقصد فیها الا اولیاءنا،و لقد جلت الاخرة فی اعینهم حتی ما یریدون بها بدلا. ثم قال: آه آه علی قلوب حشیت نورا،و انما کانت الدنیا عندهم بمنزلة الشجاع الارقم و العدو الاعجم. انسو بالله و استوحشوا مما به استانس المترفون ،اولئک اولیائی حقا و بهم تکشف کل فتنة ،و ترفع کل بلیة.
روایت شده که امام صادق علیه السلام فرمودند:ای عبدالله!همانا شیطان به طور مسلم دام های خود را منزلگاه فریب پهن کرده است و قصد شکار هیچ کس جز پیروان ِ ما را ندارد،در حالی که آخرت در چشمان پیروان ما به شدت بزرگ می نماید تا جایی که هیچ جایگزینی برای آن نمی خواهند. سپپس فرمودند:آه آه !بر آن قلبهایی که آکنده از نور است و دنیا نزد آنها به منزله ی ماری وحشی و خوش خط و خال و بدذات و دشمنی زبان نفهم است.{شیعیان ما} با خدای خود انس گرفته و از آنچه مرفهینِ خوشگذران به دنبال آن رفته اند ،متفرقند.آنهایند پیروان حقیقی من و به واسطه ی ایشان است که هر فتنه ای برطرف گشته و هر بلایی رفع می گردد.
شرح:
ملاحظه کنید که حضرت در قسمت دوم این فراز چگونه روشن میکنند که اگر کسی توانست پیرو واقعی امامان معصوم علیهم السلام شود به بصیرتی می رسد که دنیا را با همه ی ظاهر زیبایش می شناسد و فریب آن را نمی خورد. به آیه ی 16 سوره اعراف اشاره می کنند که شیطان قسم خورده در صراط الهی بنشیند و تنها آن هایی را که مسیر الی الله هستند منحرف کند و حضرت صادق علیه السلام روشن می کنند شیطان دام های خود را برای شیعیان پهن کرده زیرا شیعیان در مسیر سیر الی الله در حرکت اند.

ان شاء الله ادامه دارد . . .

(2)
دعوت به اهل بيت(عليهم السلام) با رفتار و گفتار :
یا بن جندب!حق علی کل مسلم یعرفنا ان یعرض عمله فی کل یوم و لیلة علی نفسه فیکون محاسب نفسه،فان رأی حسنة استرداد منها،و ان رأی سیئة استغفر منها لئلا یخزی یوم القیامة.طوبی لعبد لم یغبط الخاطئین علی ما اوتوا من نعیم الدنیا و زهرتها، طوبی لمن لم تلهه الامانی الکاذبة. ثم قال علیه السلام:رحم الله قوما کانوا سراجأ و منارا،کانوا دعاة الینا باعمالهم و مجهود طاقتهم،لیسوا کمن یذیع اسرارنا.


ای پسر جندب!شایسته است هر مسلمانی که مقام و جایگاه ما را می شناسد،در هر شب و روز کردار خویش را فرا روی خویش بگذارد،پس حسابرس خودش باشد،آنگاه اگر کار نیکی را مشاهده کرد،به دنبال افزایش آن باشد و اگر خطایی دید،از بابت آن خطا طلب بخشش نماید؛تا مبادا در روز قیامت خوار و رسوا گردد.


خوشا به حال بنده ای که بر نعمت ها و زیبایی های دنیا که به خطاکاران داده شده،حسرت نمی خورد.


خوشا به حال بنده ای که آخرت را می طلبد و برای به دست آوردنش مجدّانه تلاش می کند.


خوشا به حال کسی که آرزوهای دورغین، او را مشغول نکرده و بازی ندهد.


سپس فرمودند:رحمت خداوند بر آن گروهی که پیوسته چراغ و راهنمایند،{گروهی که} مردم را با کردار خود و تا سرحدّ توانشان به طرف ما می خوانند،{آن دسته ای که} مانند فاش کنندگان اسرار ما نیستند.


شرح:
با مد نظر قرار دادن امام معصوم در منظر خود می توانیم اندازه ی خود را نسبت به کمالاتی که باید کسب کنیم به دست آوریم و از این طریق از غفلت در روزمرگی نجات یابیم و با تمرکز نسبت به جنبه ی آرمانی خود جهت قلب خود را اصلاح کنیم و در این صورت گرایش های ما طوری تنظیم می شوند که ما را به آن جنبه های آرمانی که می طلبیم سوق دهند و امیال ما از گرایشات نفس اماره به سوی گرایشات فطری تغییر جهت می دهند و مبادی میل انسان تحت تأثیر نور امام معصوم قرار می گیرد.

بسم الله الرحمن الرحیم

باتشکر از دوست خوبمون

شرح این حدیث که به حدیث یابن جندب معروف هست توسط استادطاهرزاده ارائه شده...
میتونید از توی سایتشون سخنرانیهاشون رو دانلود کنید...

(4)
رابطه ابزار انگارى دين و جهل دينى :
يَا ابْنَ جُندب، قديماً عَمُرَ الجهلُ و قَوِىَ اساسُهُ و ذلكَ لِاتِّخاذِهِم دينَ اللّهِ لَعِباً حتّى لَقَدْ كانَ المُتَقَرِّبُ مِنهم الَىِ اللّهِ بِعَمَلِه يُريدُ سِواهُ اولئكَ هم الظّالِمونَ.

ای پسر جندب!دیر زمانی است که جهل و نادانی رونق گرفته و پایه اش محکم گشته-و این از آن روست که مردمان دین خدا را جدی نگرفته اند-تا آنجا که حقیقتاً هر کدام از آنها که با کردارشان به خدا تقرب می جویند،غیر خدا را می خواهند؛ظالمین همین ها هستند.
شرح:
حضرت ما را متوجه آسیب هایی می کنند که به جهت حاکمیت فرهنگ های غیر دینی،بر روح و روان انسان ها حاکم شده و در اثر آن فرهنگ ها دین داری یک نوع سرگرمی روحی قلمداد شده و نه وسیله ای جدی که موجب قرب الی الله شود و لذا می فرمایند در این شرایط آن هایی هم که در ذیل آن فرهنگ ها بخواهند به خدا تقرب بجویند به غیر خدا نظر دارند و با خیالاتشان زندگی میکنند و در انتها می فرمایند:ظالمین همین ها هستند.
چون نه تنها به خود و به بقیه ظلم میکنند،بلکه به دین خدا نیز ظلم می نمایند زیرا چیزی غیر از دین خدا را به جای دین خدا گذاشته اند و دغدغه ای برای رسیدن به دین خدا و حقایق عالم ندارند.
مصداق روشن سخن حضرت را امروز در فرهنگ مدرنیته و روح سوبژکتیویته ی آن می توان یافت.

---

معنی سوبژکتیویته:

دو معنا برای سوبژکتیویته برشمرده اند: معنای اول که سوبژکتیویته را در برابر ابژکتیویته به کار می برند؛ که سوبژکتیویته امر ذهنی می شود در برابر ابژکتیویته یعنی امرخارجی عینی. در معنای دوم سوبژکتیویته را اعم از ابژکتیویته قرارمی دهیم؛ که می شود خودبنیادی ذهن بشر؛ یعنی انسان بشود بنیاد عالم و هرچه را که می بیند از دید آگاهی به عنوان فاعل شناسا ببیند.. که معتقد می شود هرچه که بیرون از آگاهی من قرار می گیرد اصلا وجود ندارد. بنیاد عالم می شود انسان. در معنای دوم سوبژکتیویته مساوی با آزادی است. در تفکر هگل آزادی یعنی رها شدن از هر بتی غیر از انسان نوعی.

(5)

(7)

خوف و رجا :
يَا ابْنَ جُنْدَب يَهْلِكُ الْمُتَّكِلُ عَلى عَمَلِهِ وَ لا يَنْجُو الْمُتَجَرِّىءُ علَى الذُّنوبِ اَلْواثِقُ بِرَحْمَةِ اللّهِ قُلْتُ فَمَنْ يَنْجُو قال الَّذينَهُمْ بَيْنَ الرَّجاءِ وَالْخَوْفِ كَأَنَّ قُلوبَهُمْ فى مِخْلَبِ طائر شَوْقاً اِلَى الثَّوابِ وَ خَوْفاً مِنَ الْعَذابِ.
ای پسر جندب!آن که بر کردار خویش اعتماد و تکیه کند،هلاک می گردد و آن کس که با پشت گرمی به رحمت خدا بی مهابا و بدون تأمل گناه می کند،از هلاکت خلاصی نمی یابد.عرض کردم:پس چه کسی خلاصی می یابد؟!حضرت فرمودند:آن هایی که پیوسته بین امید و هراس به سر می برند،گویا دل هایشان از سرِ شوقِ به ثواب و بیمِ از عذاب،همواره در چنگال پرنده ای اسیر است.
شرح:
کسی که عبادات را در حد ظاهر و قالب می شناسد با انجام ظاهر عبادات تصور میکند که به آنچه باید عمل کند،عمل کرده است.ولی کسی که در عین رعایت ظاهر عبادت به باطن و نور آن ها نظر دارد و در صدد است قلب خود را در عبادات حاضر کند ،متوجه میشود چقدر در انجام عبادات ناتوان است و فقط به لطف الهی است که مفتخر به حضور قلب می شود.چنین انسانی در چنین حالتی همواره در خوف و رجا است زیرا از یک طرف امید به رحمت الهی دارد و از طرف دیگر نگران است که شایسته ی رحمت الهی نباشد و این واقعی ترین و صحیح ترین حالتی است که یک انسان واقع بین بدان دست می یابد.حضرت در این راستا می فرمایند: هر کس بر عمل خود تکیه کند و تصور نماید به صِرف آن که ظاهر عبادات را انجام داده نجات می یابد،هلاک می شود،همانطور که اگر کسی گمان کند بدون هر گونه شایستگی که باید در خود ایجاد کند خداوند رحمت خود را شامل او می گرداند،گرفتار چنین هلاکتی خواهد شد.