تالار گفتگوی بیداری اندیشه

✔ غیبت چیست؟
غیبت آن است که انسان در غیاب شخصی چیزی بگوید که مردم از آن خبر نداشته باشند و اگرآن شخص بشنود ناراحت شود.

پیامبر (صلی الله علیه واله) فرمودند :
"در قیامت هنگامی که نامه اعمال انسان به دست او داده میشود،عده ای میگویند: چرا کارهای خوب ما در آن ثبت نشده است؟ به آنها گفته میشود : خداوند نه چیزی را کم و نه چیزی را فراموش میکند،بلکه کارهای خوب شما به خاطر غیبتی که کرده اید از بین رفته است. در مقابل،افرادی،کارهای نیک فراوانی در نامه عمل خود میبینند و گمان میکنند که این پرونده از آنان نیست،به آنها می گویند به واسطه غیبت شدن،نیکی های کسی که غیبت کرده برای شما ثبت شده است."

✔ جبران غیبت:
شیخ طوسی در شرح تجرید بر اساس حدیثی از پیامبر(صلی الله علیه واله) می فرماید:
اگر غیبت شونده،غیبت را شنیده است،جبران آن به این است که نزد او برویم و عذر خواهی کرده و حلالیت بخواهیم ، اما اگر نشنیده است،باید هرگاه یادی از غیبت شونده کردیم،برای او استغفار نماییم.


✔ شنیدن غیبت:
پیامبر(صلی الله علیه واله) فرمودند:
"هر کس غیبتی را بشنود وآنرا رد کند،خداوند هزار باب شر را در دنیا و آخرت بر او می بندد ، ولی اگر ساکت بود و گوش داد، گناه گوینده نیز برای او ثبت میشود ، و اگر بتواند غیبت شونده را یاری کند ولی یاری نکرد،در دو دنیا خوار و ذلیل می شود."

بحث را با مثالی شروع مینماییم . فرض کنیم که دوست و عزیزی هدیه ای به ما بدهد .چه میکنیم ؟
تشکر و سپاسگزاری از وی .
حال اگر این هدیه خیلی گران بها و گران قدر باشد چگونه تقدیر میکنیم ؟

حال به این بیاندیشیم که اینهمه نعمتهای بیشمار را ذات حضرت حق به ما عطا نموده که اکثریت آنها بدون درخواست ما بوده است . وظیفه ما چیست ؟ چگونه باید سپاس گویی نماییم ؟

در آیه 7 سوره ابراهیم اینگونه آمده است :

مولانا جعفر بن محمد الصادق (صلوات الله علیهما) می فرمایند :

شکر نعمت ،دوری از گناه است .

و نیز می فرمایند :
شکر آنست که انسان نعمت را از خدا بداند ، نه از زیرکی و علم و عقل و تلاش خود و یا دیگران و به انچه خدا به او داده راضی باشد و نعمتهای الهی را وسیله گناه قرار ندهد ، شکر واقعی آنست که انسان نعمت خدا را در مسیر خدا قرار دهد .

و مراحل این شکر
شکر زبانیست ،نظیر گفتن "الحمدلله"
شکر عملیست ،که با انجام عبادات و مصروف داشتن جان و مال در مسیر رضای خداوند و خدمتگذاری به مردم بدست آید
و شکر قلبی که همه چیز را از ان حق تعالی داند و لا غیر .

برخی اوقات نمیدانیم که انچه بر سر ما آمده چه خوبی ها و چه تلخی ها ،از چه روست . آیا امتحان الهی است ،یا پاک کننده گناهان و یا بالا رفتن رتبه و مقام معنوی .

در سوره بقره آیه 216 داریم :
خیلی وقتها ما نمیدانیم که مشکلات دیگران چیست ،پس مشکلات خود را بزرگترین می دانیم
خیلی وقتها ما نمیدانیم که مشکلات چه مزایای گران بهایی دارد ،مانند به یاد دردمندان افتادن ،به فکر دفاع افتادن و..
خیلی وقتها ما نمیدانیم که مشکلات باعث شکسته شدن منیت و غرور میشود
خیلی وقتها ما نمیدانیم که مشکلات کفاره گناهان است و سبب دریافت پاداش اخروی میشوند
خیلی وقتها ما نمیدانیم که مشکلات سبب ساخته شدن میشود و صبر و تحمل ما را افزایش میدهد

و چه زیبا سخنی می فرماید حضرت زینب کبری (سلام الله علیها) پس از دیدن آنهمه مصائب درکربلا:
"و ما رأیت إلا جمیلا"



موفق باشید و خدایی .

تلاش برای بدست آوردن کمالات ارزش است،ولی آرزو و تلاش برای نابود کردن کمالات دیگران حسادت است.


حسادت نشانه کم ظرفیتی و تنگ نظری است.


در حدیث می خوانیم: حسادت ایمان را می خورد .آنگونه که آتش هیزم را.(1)



حسادت در میان تمام شرور ،برجسته ترین شر است . زیرا حسود نقشه می کشد و حیله ها می کند و مرتکب انواع شروری می شود تا به هدف برسد.


حضرت علی (علیه السلام) در حکمت 493 نهج البلاغه می فرمایند:


حسادت مرض خطرناکی است که جز با مرگ حسود و یا هلاکت حسود از بین نمی رود.


حسود در واقع در برابر اراده و حکمت خدا جهت گیری می کند که چرا به او عطا کرده و به من نداده است.


حسود هرگز خیرخواهی و نصیحت نمی کند.


حسود اهل تواضع و تشکر نیست و هرگز به کمالات دیگران گواهی نمی دهد و قهرا مرتکب گناه کتمان حق می شود.



برای درمان حسادت باید اینگونه فکر کرد:

1) دنیا کوتاه و کوچک است و غصه برای آن ارزش ندارد.

2) ما نیز نعمت هایی داریم که دیگران ندارند.

3) نعمت ها بر اساس حکمت ها تقسیم شده است گرچه ما حکمت آن را نمی دانیم.

4) آنکه نعمتش بیشتر است، مسئولیتش بیشتر است.


(1): کافی، ج 2. ص 306

✔ استهزاء :



* تحقیر
* خوار کردن
* کشف عیوب
* اختلاف افکنی
* غیبت
* کینه
* فتنه انگیزی
* طعنه
* انتقام
و ....

که در بین این گناهان، گناهان کبیره خود نمایی می کنند که جزای این گناهان بهشت نیست.



✔ ریشه های تمسخر

1- ثروت
قرآن مى‏ فرماید:
«وَیلٌ لِكلّ هُمَزة لُمَزة، الّذى جَمع مالا و عَدّده» (همزه، 1-2)
واى بر كسى كه به خاطر ثروتى كه اندوخته است، در پیش رو یا پشت‏ سر، از دیگران عیب‏جویى مى‏ كند.


2- علم و مدرک تحصیلی
قرآن درباره این گروه مى‏ فرماید:
«فَرِحوا بما عِندهم مِن العِلم و حاقَ بهم ما كانوا به یَستهزؤن»(غافر، 83)
آنان به علمى كه دارند شادند و كیفر آنچه را مسخره مى ‏كردند، ایشان را فرا گرفت.


3- توانایى جسمى
كفّار مى‏ گفتند: «مَن اَشدُّ مِنّا قُوّة»(فصلت، 15)
كیست كه قدرت و توانایى او از ما بیشتر باشد؟


4- عناوین و القاب دهان پر كن اجتماعى
كفّار فقرایى را كه همراه انبیا بودند تحقیر مى‏ كردند و مى‏ گفتند:
«ما نَراك اتّبعك الاّ الّذین هم أراذِلُنا»(هود، 27)
ما پیروان تو را جز افراد اراذل نمى‏ بینیم.


5- تفریح و سرگرمى


6- طمع به مال و مقام
گروهى، از پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله درباره‏ ى زكات عیب‏جویى مى‏ كردند، قرآن مى‏ فرماید:
«و منهم مَن یَلمزُك فى الصّدقات فان اُعطوا منها رَضوا و اِن لم یُعطوا منها اذا هم یَسخَطون»(توبه، 58)
ریشه‏ ى این انتقاد طمع است، اگر از همان زكات به خود آنان بدهى راضى مى ‏شوند، ولى اگر ندهى همچنان عصبانى شده و عیب‏جویى مى‏ نمایند.


7- جهل و نادانى
هنگامى كه حضرت موسى براى حل اختلاف و درگیرى دستور كشتن گاو را داد، بنى‏ اسرائیل گفتند: آیا ما را مسخره مى‏ كنى؟ موسى‏ علیه السلام گفت:
«أعوذُ باللّه اَن اَكونَ من الجاهلین»(بقره، 67)
به خدا پناه مى ‏برم كه از جاهلان باشم.
یعنى مسخره برخاسته از جهل و نادانى است و من جاهل نیستم.


8- ریاكارى و بهانه‏ گیرى و شخصیت‏ شكنى
«یلمزون المطّوّعین من المؤمنین فى الصّدقات و الّذین لایجدون الا جهدهم فیسخرون منهم»(توبه، 79)




✔ نکته 1 :


✔ نکته 2 :


یاعلی
صلوات