تالار گفتگوی بیداری اندیشه

نقل قول:الْحَمْدُ للهِ الْمَعْرُوفِ مِنْ غَيْرِ رُؤْيَةٍ، الْخَالِقِ مِنْ غَيْرِ رَوِيَّةٍ، الَّذِي لَمْ يَزَلْ قَائِماً دَائِماً; إِذْ لاَ سَمَاءٌ ذَاتُ أَبْرَاجٍ، وَلاَ حُجُبٌ ذَاتُ إِرْتَاجٍ، وَلاَ لَيْلٌ دَاجٍ، وَلاَ بَحْرٌ سَاجٍ، وَلاَ جَبَلٌ ذُوفِجَاجٍ، وَلاَ فَجٌّ ذُواعْوِجَاجٍ، وَلاَ أَرْضٌ ذَاتُ مِهَادٍ، وَلاَ خَلْقٌ ذُوااعْتَِمادٍ: ذلِکَ مُبْتَدِعُ الْخَلْقِ وَوَارِثُهُ، وَإِلهُ الْخَلْقِ وَرَازِقُهُ، وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ دَائِبَانِ فِي مَرْضَاتِهِ: يُبْلِيَانِ کُلَّ جَدِيدٍ، وَيُقَرِّبَانِ کُلَّ بَعِيدٍ. قَسَمَ أَرْزَاقَهُمْ، وَأَحْصَي آثَارَهُمْ وَأَعْمَالَهُمْ، وَعَدَدَ أنْفاسَهُمْ، وَخَائِنَةَ أعْيُنِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ مِنَ الضَّمِيرِ، وَمُسْتَقَرَّهُمْ وَمُسْتَوْدَعَهُمْ مِنَ الْأَرْحَامِ وَالظُّهُورِ، إِلَي أَنْ تَتَنَاهَي بِهِمُ الْغَايَاتُ. هُوَ الَّذِي اشْتَدَّتْ نِقْمَتُهُ عَلَي أَعْدَائِهِ فِي سَعَةِ رَحْمَتِهِ، وَاتَّسَعَتْ رَحْمَتُهُ لاَِوْلِيَائِهِ فِي شِدَّةِ نِقْمَتِهِ، قَاهِرُ مَنْ عَازَّهُ، وَمُدَمِّرُ مَنْ شَاقَّهُ، وَمُذِلُّ مَنْ نَاوَاهُ، وَغَالِبُ مَنْ عَادَاهُ. مَنْ تَوَکَّلَ عَلَيْهِ کَفَاهُ، وَمَنْ سَأَلَهُ أَعْطَاهُ، وَمَنْ أَقْرَضَهُ قَضَاهُ، وَمَنْ شَکَرَهُ جَزَاهُ. عِبَادَ اللهِ، زِنُوا أَنْفُسَکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا، وَحَاسِبُوهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحَاسَبُوا، وَتَنَفَّسُوا قَبْلَ ضِيقِ الْخِنَاقِ، وَانْقَادُوا قَبْلَ عُنْفِ السِّيَاقِ، وَاعْلَمُوا أَنَّهُ مَنْ لَمْ يُعَنْ ) عَلَي نَفْسِهِ حَتَّي يَکُونَ لَهُ مِنْهَا وَاعِظٌ وَزَاجِرٌ، لَمْ يَکُنْ لَهُ مِنْ غَيْرِهَا زَاجِرٌ وَلاَ وَاعِظٌ.

سپاس خداوندي را، بي آنکه ديده شود شناخته‏ شده، و بي آنکه انديشه‏اي به کار گيرد آفريننده است، خدايي که هميشه بوده و تا ابد خواهد بود، آنجا که نه از آسمان داراي برجهاي زيبا خبري بود، و نه از پرده‏هاي فرو افتاده اثري به چشم مي‏خورد، نه شبي تاريک و نه دريايي آرام، نه کوهي با راههاي گشوده، نه دره‏اي پر پيچ و خم، نه زمين گسترده، و نه آفريده‏هاي پراکنده وجود داشت. خدا پديدآوردنده پديده‏ها و وارث همگان است، خداي آنان و روزي‏دهنده ايشان است، آفتاب و ماه به رضايت او مي‏گردند که هر تازه‏اي را کهنه، و هر دوري را نزديک مي‏گردانند. خدا، روزي مخلوقات را تقسيم کرد، و کردار و رفتارشان را برشمرد، از نفسها که مي‏زنند، و نگاههاي دزديده که دارند، و رازهايي که در سينه‏ ها پنهان کردند. و جايگاه پديده‏ها را در شکم مادران پشت پدران تا روز تولد و سرآمد زندگي و مرگ، همه را مي‏داند. اوست خدايي که با همه وسعتي که رحمتش دارد بر دشمنان سخت است و با سختگيري که دارد رحمتش همه دوستان را فرا گرفته است، هر کس که با او به مبارزه برخيزد بر او غلبه مي‏کند، و هر کس دشمني ورزد هلاکش مي‏سازد، هر کس با او کينه و دشمني ورزد تيره‏روز ش کند، و بر دشمنانش پيروز است، هر کس به او توکل نمايد او را کفايت کند، و هر کس از او بخواهد، مي‏پردازد، و هر کس براي خدا به محتاجان قرض دهد وامش را بپردازد، و هر که او را سپاس گويد، پاداش نيکو دهد.
اندرزهاي حکيمانه بندگان خدا، خود را بسنجيد قبل از آنکه مورد سنجش قرار گيريد، پيش از آنکه حسابتان را برسند حساب خود را برسيد، و پيش از آنکه راه گلو گرفته شود نفس راحت بکشيد، و پيش از آنکه با زور شما را به اطاعت وادارند، فرمانبردار باشيد، بدانيد همانا آن کس که خود را ياري نکند و پنددهنده و هشداردهنده خويش نباشد، ديگري هشداردهنده و پنددهنده او نخواهد بود

نقل قول:

مرحوم كلينى برخى از مناظرات وى با امام صادق(عليه السلام) را نقل كرده است.

اينك يكى از مناظرات را ذكر مى كنيم:

راوي گويد: روزي ابن ابى العوجاء به حضور امام صادق(عليه السلام) آمد و در مجلس ايشان خاموش نشست و دم نمى زد.

امام (عليه السلام) فرمود: گويا آمده اى كه بعضى از مطالبى را كه در ميان داشتيم تعقيب كنى.

گفت: همين را خواستم. اى پسر پيغمبر!

• امام (عليه السلام) به او فرمود: تعجب است از اين كه تو خدا را منكرى و به اين كه من پسر رسول خدايم گواهى دهى!!

گفت: عادت مرا به اين جمله وادار مى كند؟

امام فرمود: پس چرا سخن نمى گويى؟

عرض كرد: از جلال و هيبت شما است كه در برابرتان زبانم به سخن نيايد. من دانشمندان را ديده و با متكلمين مباحثه كرده ام; ولى مانند هيبتى كه از شما به من دست دهد, هرگز به من روى نداده است.

فرمود: چنين باشد ولى من در پرسش را به رويت باز مى كنم. سپس به او توجه كرد و فرمود: تو مصنوعى يا غير مصنوع ؟

عبدالكريم بن ابى العوجاء گفت: ساخته نشده ام.

امام فرمود: براى من بيان كن كه اگر ساخته شده بودى, چگونه مى بودى؟

عبدالكريم مدتى سر به گريبان شده, پاسخ نمى داد و با چوبى كه در مقابلش بود ور مى رفت و مى گفت:

دراز،پهن, گود, كوتاه, متحرك و ساكن همه اينها صفت مخلوق است.

امام فرمود : اگر براى مصنوع صفتى جز اين ها ندانى بايد خودت را هم مصنوع بدانى ; زيرا در خود از اين امور حادث شده مى يابى.

عبدالكريم گفت: از من چيزى پرسيدى كه هيچ كس پيش از تو نپرسيده و كسى بعد از توهم نخواهد پرسيد.

امام فرمود: فرضا بدانى در گذشته از تو نپرسيده اند, از كجا مى دانى كه در آينده نمى پرسند ؟ علاوه براين , سخن و گفتار خود را نقض كردى, زيرا تو معتقدى كه همه چيز از روز اول مساوى و برابر است, پس چگونه چيزى را مقدم و چيزى را موخر مى دارى؟

اى عبدالكريم! توضيح بيشترى برايت دهم : بگو بدانم اگر تو كيسه جواهرى داشته باشى و كسى به تو گويد : در اين كيسه اشرفى هست و تو بگويى نيست. او به تو بگويد: اشرفى را براى من تعريف كن . و تواوصاف آن را ندانى , آيا تومى توانى ندانسته بگويى اشرفى در كيسه نيست؟

گفت: نه.

امام فرمود: جهان هستى كه درازا و پهنايش از كيسه جواهر بزرگتر است. شايد دراين جهان مصنوعى باشد زيرا كه تو صفت مصنوع را از غير مصنوع تشخيص نمى دهى.

عبدالكريم درماند.... سال بعد, بار ديگر با امام در حرم مكى برخورد.

يكى از شيعيان به حضرت عرض كرد: ابن ابى العوجاء مسلمان شده؟

امام فرمود: او نسبت به اسلام كور دل است, مسلمان نسود.

چون ابن ابى العوجاءچشمش به امام افتاد , گفت : اى آقا و مولاى من! امام فرمود: براى چه اين جا آمدى؟ گفت:

براى عادت تن و سنت ميهن و براى اين كه ديوانگى و سرتراشى و سنگ پرانى مردم را ببينم.

امام فرمود: اى عبدالكريم! تو هنوز برسركشى و گمراهيت پا برجايى؟ عبدالكريم خواست سخنى بگويد كه امام(عليه السلام) فرمود:

در حج مجادله روانيست و عبايش را تكان داد وفرمود: اگرحقيقت چنان باشد كه توگويى ـ كه چنان نخواهد بود.ـ ما وتو رستگاريم و اگر حقيقت چنان باشد كه ما مى گوييم, ما رستگاريم و تو در هلاكت