بسم الله الرحمن الرحیم
ممنون از خانوم Eve بابت این موضوع عالی. ان شاءالله که بحث رو منطقی پیش ببریم تا به یه جواب درخور برسیم.
آزادی یکی از لوازم حیات و تکامله. یعنی یکی از نیازمندی های موجود زنده اس(فرقی هم نمی کنه که این موجود زنده گیاه باشه، یا حیوان و یا انسان)
منتها اینجا آزادی گیاه متناسب با ساختمان خودشه، آزادی حیوان هم یه طوره، و انسان هم به آزادی های دیگری ماورای آزادی گیاه و حیوان نیاز داره
اینجا جمادات که رشد و تکامل ندارند، آزادی براشون مفهومی نداره.
خب تا اینجا آزادی یکی از ضروریات موجود زنده برای رشد و تکاملش محسوب شد.
حالا معنی و مفهوم آزادی چیه؟؟
یعنی نبودن مانع سر راه موجود زنده برای رشد و تکاملش.
انسان های آزاد هم انسان هایی هستند که با موانعی که جلوی رشد و تکاملشون رو گرفته مبارزه می کنن و تن به وجود مانع نمی دن.
حالا انسان که یک موجود اجتماعیه و علاوه بر اینکه توی زندگی فردی خودش یه موجود تکامل یافتس و با گیاه و حیوان خیلی تفاوت داره، اینه که علاوه بر آزادی هایی که گیاه و حیوان بهش احتیاج دارن، به یه سری آزادی های دیگه هم احتیاج داره که تو حالت کلی به دو قسمت تقسیم می شه :
✔ آزادی اجتماعی
یعنی بشر تو اجتماع از طرف مابقی افراد آزادی داشته باشه.. مابقی مانعی در راه رشد و تکامل او نباشن. مابقی اونو استثمار نکنن، استعباد نکنن (فکری، جسمی...)
خود آزادی اجتماعی هم اقسامی داره.
توی قرآن یکی از اهداف انبیا دادن آزادی اجتماعی به بشر عنوان شده. یعنی افراد رو از اسارت و بندگی یکدیگه نجات بدهند.
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ
بگو: «ای اهل کتاب! بیایید به سوی سخنی که میان ما و شما یکسان است؛ که جز خداوند یگانه را نپرستیم و چیزی را همتای او قرار ندهیم؛ و بعضی از ما، بعضی دیگر را -غیر از خدای یگانه- به خدایی نپذیرد.» هرگاه (از این دعوت) سرباز زنند، بگویید: «گواه باشید که ما مسلمانیم»
آل عمران – 64
جمله ی : وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ :
یعنی نظام آقایی و نوکری ملغی، نظام استثمار ملغی.
پس آزادی اجتماعی مقدسه، خیلی هم مقدسه.
توی مقدمه ی اعلامیه ی حقوق بشر هم اومده که :
علت العلل تمامی جنگها و خونریزی ها که تو دنیا وجود داره اینه که افراد بشر به آزادی دیگران احترام نمی ذارن.
✔ آزادی معنوی
این نوع آزادی می شه تفاوت بین مکتب انبیا و مکاتب بشری. پیغمبران اومدن تا علاوه بر آزادی اجتماعی به بشر آزادی معنوی هم بدهند. باارزشمندتر از همه ی آزادی ها، همین آزادی معنویه
آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی میسر و عملی نیست
و اینه درد امروز جامعه ی بشریi که می خواد آزادی اجتماعی رو تامین کنه ولی دنبال آزادی معنوی نمی ره.
بهتر بگیم یعنی اینکه نمی تونه، قدرتش رو نداره. چرا که آزادی معنوی رو فقط از طریق انبیا و دین و کتب آسمانی می شه تامین کرد.
حالا آزادی معنوی یعنی چه ؟
آدم شهوت داره، غضب داره، حرص و طمع داره، جاه طلبی و افزون طلبی داره. در مقابل عقل و فطرت و وجدان اخلاقی هم داره
مکنه آدم بنده ی حرص خودش باشه، اسیر شهوت خودش باشه، اسیر خشم خودش باشه، اسیر افزون طلبی خودش باشه و... اینجا آدم اسیر و بنده ی نفسانیتش شده و درست از اونها استفاده نکرده
اگه آدم از نظر اخلاق و معنویت هم آزادی خودش رو حفظ کنه یعنی وجدان و عقل خودش رو آزاد نگه داشته . به این می گن آزادی معنوی
اگه من آزادی معنوی داشته باشم، اینه که اسیر نفسم نمی شم، اسیر افزون طلبیم نمی شم و به بهانه ی مال خودمه، بدن خودمه دنبال اون جراحی های غیرضروری گوش نمی رم.
یعنی اینکه اسیر خواسته های بیش از حدم نمی شم.
اینی که گفته می شه، بدون آزادی معنوی هم می شه به آزادی اجتماعی رسید یکی از تضادهای امروز بشره
چیزی که توی تاپیک جراحی گوش بعضیها روش پافشاری کردن.
یعنی آدم اسیر و بنده ی حرص و آز و خشم و شهوت و.. خودش باشه، در عین حال آزادی اجتماعی محقق شه.
امام علی یه جمله دارند :
ان تقوی الله مفتاح سداد و ذخیره معاد و عتق من کل ملکه و نجاه من کل هلکه
تقوای الهی کلید هر راه راستی است. بدون تقوا انسان به راه راست نمی ره، راه خودش رو کج می کنه. بدون تقوا انسان اندوخته ای برای آخرت خودش نداره. بدون تقوا بشر آزادی نداره : و عتق من کل ملکه.
تقواست که بشر رو از هر رقیتی آزاد می کنه.
پ.ن : با کمک از آزادی معنوی شهید مطهری