تالار گفتگوی بیداری اندیشه

عزیزان همه می دونن که از اقدامات بسیار موثر برای بندگان خدا جهت رسیدن به قرب الهی این هست که در طول روز مراقبه و محاسبه داشته باشیم بر اعمال خودمون.

مطمئنا اگر خدا توفیق بده موفق بشیم مراقبه و محاسبه رو وارد زندگی روزانه خودمون بکنیم آثار و برکات زیادی خواهد داشت که تقویت نور ایمان در دل، افزایش حضور قلب در نماز و عبادات، ناراحتی شدید از انجام گناهان و سرور از انجام اعمال صالح، رنگ خدایی گرفتن، شیعه واقعی شدن (امام موسی کاظم فرمودن (نقل به مضمون) شیعه ما نیست کسی که محاسبه نفس خود نکند)، آرامش دل در سختی ها و مصایب، و مهمتر از همه افزایش عشق و محبت به خدا از مهمترین آثار اون هست.

منظور از مراقبه این هست که از ابتدای روز تا انتهای روز با شناختی که از گناهان داریم مواظب باشم هر جایی که قدم می گذاریم، هر حرفی که می زنیم، هر حرفی که می شنویم و هر چیزی که می بینیم و هر کاری که می کنیم رضایت خدا رو به همراه داره یا نه. گناهه یا نه. تمام تلاش ما این خواهد بود که سعی کنیم از ارتکاب گناه خودداری کنیم. البته منظور از گناه اینجا هر چیزی هست که نارضایتی خدا رو به همراه داره که خوب برای افراد مختلف مراتب داره. مراتب اولیه اون محرمات هست که در صورت پیشرفت میشه سراغ مکروهات و بعد مباحات هم رفت (خدا به همه ما چنین توفیقی بده).
همه ما یک دانش اولیه از گناهان داریم:

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا (سوره شمس، آیه 7 و 8)

و سوگند به نفس آدمي و آن كس كه آن را منظم ساخته،
سپس فجور و تقوا (شر و خير) را به او الهام كرده است

مثلا همه ما می دونیم که دروغ و غیبت و تهمت و ریختن آبروی مسلمان و مسخره کردن و ظلم کردن و .... گناه هست حتی اگر کتابی رو مطالعه نکنیم. کافیه به دانسته های خودمون عمل کنیم، ان شاءالله خداوند دری برای ما باز خواهد کرد که گناهان دیگر رو بشناسیم خصوصا گناهان قلبی و انواع شرک های خفی رو.

در زمینه شناخت گناهان دو اثر بسیار نادر و گرانبها و با ارزش از شهید دستغیب وجود داره که به گفته خود اون شهید بزرگوار، اون دو کتاب ثمره عمر با عزت ایشون بوده:

1- گناهان کبیره (در باب شناخت گناهان فعلی)
2- قلب سلیم (در بابا شناخت گناهان قلبی)

حقیر توفیق مطالعه هر دو کتاب رو همین اواخر داشتم و اکیدا به طالبان قرب خدا مطالعه اونها رو توصیه میکنم. ان شاءالله که بتونیم به مرحله عمل هم وارد بشیم. این توفیق رو هم باید از خدا خواست.

پس با دانش اولیه از گناهان وارد فاز مراقبه میشیم و با مطالعه اون دو کتاب ارزنده دانش و آگاهی خودمون نسبت به گناهان رو افزایش میدیم. خیلی خوبه که لیستی از گناهان یادداشت کنیم به همراه توصیفی مختصر و هر روز مروری سریع کنیم تا انواع گناهان رو در ذهن داشته باشیم تا در انجام مراقبه بتونیم با دید بازتری نسبت به ارتکاب گناهان واکسینه بشیم. طبعا مدتی که این مرورهای روزانه انجام گرفت، لیست گناهان ملکه ذهن خواهند شد.

بعد از اینکه در طول روز سعی کردیم مراقب انجام ندادن گناهان باشیم (به قول بزرگی باید همچون گربه ای که در کمین موش هست اینطوری مراقب بود) طبعا شرایطی پیش میاد که باز هم مرتکب گناه خواهیم شد. در چنین شرایطی باید اون گناه رو در دفترچه ای یاداشت کنیم (خصوصی باشه طوریکه از دسترس حتی نزدیکترین افراد به دور باشه)

یه پیشنهاد خوب هم که میشه داد اینه که اوایل کار، هر ساعت یکبار یا هر دو ساعت یکبار لیست عنوان های گناهان رو مرور کنیم و در صورتی که در ساعت قبل مرتکب هر گناهی شدیم اونها رو ثبت و یادداشت کنیم. میشه کل روز رو به ساعت هایی تقسیم کرد و جدولی تنظیم کرد و .... اون دفترچه خصوصی باید همیشه همراهمون باشه.

گام بعد میشه محاسبه و بازخواست نفس. اینطوری که انتهای روز و قبل از خواب، لیست گناهان یادداشت شده رو مرور کنیم. از گناهانی که حق الناس ندارن توبه و استغفار دلی و زبانی کنیم و سعی کنیم روزهای آینده ترک کنیم. اگر گناهی حق الناسی داشتیم پشیمانی و توبه و استغفار دلی و زبانی رو داشته باشیم و در صورت امکان به فکر اصلاح اون در روزهای آینده باشیم.

البته بزرگان فرمودن می تونیم اعمال صالح خودمون رو هم مد نظر داشته باشیم و در انتهای شب اگر دیدیم که در طول روز کار خیری کردیم قطعا مواظب باشیم دچار غرور نشیم و بدونیم که مسلما توفیق اون عمل خیر رو خدا به ما داده و سجده شکر به جا بیاریم یا لااقل شکر دلی و زبانی به جای بیاریم که خداوند توفیق انجام عمل خیر به ما داده و از ما به عنوان وسیله خیر استفاده کرده.

ان شاءالله اگر توفیق باشه این محاسبه و مراقبه رو در ساعات روز مد نظر داشته باشیم بعد از گذشتن دو سه ماه از برکات بسیار زیاد اون بهره مند خواهیم شد ان شاءالله.

در پایان هم تبرکا متن نامه ای از جوانی که طالب رسیدن به قرب الهی بوده و از علامه طباطبایی راهکار خواستن رو به همراه پاسخ علامه قرار میدم:


نامه جوان به علامه:

محضر مبارک نخبه الفلاسفه آیه الله العظمی جناب آقای طباطبائی ادام الله عمرکم ماشاءالله
سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
کوتاه سخن آنکه جوانی هستم 22 ساله، ...چنین تشخیص می دهم که تنها ممکن است شما باشید که به این سؤال من پاسخ دهید. (این همون تشخیص منه) در محیط و شرایطی که زندگی می کنم، هوای نفس و آمال و آرزوها بر من تسلط فراوانی دارند و مرا اسیر خود ساخته‌اند و سبب آن شده‌اند که مرا از حرکت به سوی الله، و حرکت در مسیر استعداد خود بازداشته و می‌دارند. درخواستی که از شما دارم، برای من بفرمایید بدانم به چه اعمالی دست بزنم تا بر نفس مسلط شوم و این طلسم شوم را که همگان گرفتار آنند بشکنم و سعادت بر من حکومت کند؟
یادآور می شوم نصیحت نمی خواهم و اِلّا دیگران ادعای نصحیت فراوان دارند.دستورات عملی برای پیروزی لازم دارم. همان گونه که شما در تحصیلات خود در نجف پیش استاد فلسفه داشتید، همان شخصی که تسلط به فلسفه اشراق داشت. (مسموع است).
باز هم خاطرنشان می سازم که نویسنده با خود فکر می کند که شفاهاً موفق به پاسخ این سؤال نمی شود. وانگهی شرم دارم که بیهوده وقت گرانمایه شما را بگیرم. لذا تقاضا دارم پدرانه چنانچه صلاح می دانید و بر این موضوع میتوانید اصالتی قائل شوید مرا کمک کنید. در صورت منفی بودن، به فکر ناقص من لبخند نزنید و مخفیانه نامه را پاره کنید و مرا نیز به حال خود واگذارید. متشکرم.
امضا 1355/10/23

جواب علامه طباطبایی به نامه جوان:

السلام علیکم
برای موفق شدن و رسیدن به منظوری که در پشت ورقه مرقوم داشته اید لازم است همتی برآورده، توبه ای نموده، به مراقبه و محاسبه پردازید. به این نحو که هر روز که طرف صبح از خواب بیدار می شوید قصد جدی کنید که در هر عملی که پیش آید، رضای خدا - عز اسمه - را مراعات خواهم کرد. آن وقت در سر هر کاری که می خواهید انجام دهید، نفع آخرت را منظور خواهید داشت، به طوری که اگر نفع اخروی نداشته باشد انجام نخواهید داد، هر چه باشد. همین حال را تا شب، وقت خواب ادامه خواهید داد و وقت خواب، چهار پنج دقیقه ای در کارهایی که روز انجام داده اید فکر کرده، یکی یکی از نظر خواهید گذرانید. هر کدام مطابق رضای خدا انجام یافته شکری بکنید و هر کدام تخلف شده استغفاری بکنید. این رویّه را هر روز ادامه دهید. این روش اگر چه در بادی حال سخت و در ذائقه نفس تلخ می باشد ولی کلید نجات و رستگاری است و هر شب پیش از خواب اگر توانستید سور مسبحات یعنی سوره حدید و حشر و صف و جمعه و تغابن را بخوانید و اگر نتوانستید تنها سوره حشر را بخوانید و پس از بیست روز از حال اشتغال، حالات خود را برای بنده در نامه بنویسید. ان شاء الله موفق خواهید بود. والسلام علیکم.

محمد حسین طباطبایی


یکی از بزرگواران در خاطراتشون نقل کردن که در واپسین لحظات عمر علامه طباطبایی خدمتشون رسیدن و از ایشون راهکار و دستورالعمل خواستن. علامه حدود 10 بار این کلمات رو تکرار فرمودن:
توجه، مراقبه، توجه، مراقبه....

التماس دعا.

بسم الله الرحمن الرحیمسلام به همه دوستانصحبت از مراقبه و محاسبه آسونه ولی وادی عمل که می رسه "آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها"خود من چند بار شروع کردم ولی هردفعه از دو روز بیشتر نشدهمن خیلی روی این فکر کردم که چرا عمل به این کار برای ما این قدر سختهو به یک نتیجه جالب رسیدم و راهی جدید هم برای این عمل سفارش شده پیدا کردم که انشاالله بخونیم و انجام هم بدیم
اول: گیر کار ما کجاست؟

اینه که ما در روز تنوع گناهانی که انجام می دهیم زیاده و هر گناهی هم به تعداد زیاد مرتکب می شیمپس نوشتن یکی یکی اینها کار سختی میشه و محاسبه پایانی هم سخت خواهد شد (مثلا اگر علما برای یک دروغ ، مجازات نفسشون رو یک روز روزه می دونستن من گنهکار باید برای دروغهای صبح تا شبم فردا خودم را دار بزنم تا نفسم را تنبیه کنم)
دوم: راهکار چیه؟
به نظر من باید دفتر چه کوچکی اندازه یک کف دست (که تو جیب جاش بشه) تهیه کرد.
بعد یک گناه را در نظر گرفت (مثلا دروغ گفتن حالا چه عمدی چه سهوی)و هر روز از صبح تا شب فقط مراقب اون گناه باشیم و ثبت و ضبط کنیم.
و در پایان شب هم به محاسبه دروغ ها بپردازیمتا انشاالله حداکثر بعد از یک هفته که این گناه رو کنار گذاشتیم به سراغ گناه بعدی بریم.
فقط کافیه اراده کنیمبقیه اش توکل به خدا یاعلی

اگر یکی نفس خودمون رو برامون وصف کنه در حالی که ندونیم توصیفات نفس خودمونه، از اون متنفر می شدیم و ازش خوشمون نمی یومد...!
از امام علی (علیه السلام) پرسیدند که آدم چطور نفس خودش رو محاسبه کنه ؟
فرمودند:
شخصی هنگامی که روزش را سپری کرد و وارد شب شد نفس خود را مورد خطاب قرار دهد که ای نفس!
امروز روزی است که گذشته و هرگز باز نمی گردد و پروردگار از عمرت سوال خواهد نمود که چگونه صرف کردی ؟
و چه انجام دادی ؟
و آیا ذکر حق نمودی و حمد او را کردی؟
آیا حق برادر مومنت را ادا کردی ؟
و یا گرفتاریش را برطرف نمودی ؟
آیا در غیابش حافظ اهل و اموالش بودی ؟
آیا بعد از مرگش از بازماندگانش محافظت نمودی ؟
آیا با آبرویت بدگویی را از او دور نمودی ؟
و مسلمانی را یاری کردی ؟
در این روز چه کردی ؟
پس بیاد آورد افعالش را پس اگر کار خیری انجام داد حمد و ثنای الهی بجای آورد که او را توفیق داده و اگر معصیت یا تقصیری انجام داده استغفار نماید و عزم بر ترک و عدم رجوع به آن نماید.
بحارالانوار جلد67،ص69-70

کتاب "محاسبه نفس سید بن طاووس و شیخ کفعمی " که از طرف علامه طباطبایی هم توصیه و سفارش شده و آن رو وسیله ی تکمیل خود و کسب سعادت ابدی معرفی کردند:
کتابی پر از نکات اخلاقی و احادیث و اشعار زیبایی است که به امید خدا بتونیم از این مطالب منتفع بشیم.
الان عصر دوشنبه است و روزهای دوشنبه و پنجشنبه نامه ی اعمالمون به دست خدا و امام زمان می رسه بهتره که این روزها رو روزه بگیریم چون همونطور که پیامبر فرمودن دوست دارم عمل من بالا رود در حالی که روزه دارم و پنجشنبه ی آخر هر ماه اعمال آن ماه به نزد خدا و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)ارائه می شود می رود...

سلام به همه دوستان
جناب محیصا از مطالب زیباتون متشکرم
ولی ذکر چند نکته رو لازم میدونمبه قول یکی از علما زمانی اگر کسی نماز شب می خواند، مومن بود، ولی الان اگر کسی نماز یومیه هم می خواند با ید به او بگوییم مومن.
امروزه جوانان ما دارند تارک الصلوه می شوند، از دین و دیانت زده شده اند، احکام ساده اسلام را هم به زور انجام می دهند
وظیفه ما در برابر این چنین جوانانی چیست؟
ساده کردن مسائل
اسلام یک سری احکامی دارد که غیر قابل تغییر هستند آنها به کنار
اما خیلی از مستحبات و دستورات سیر و سلوکی قابل تغییر و ساده کردن هستند که اساتید عرفان در طول تاریخ نسخه های ساده و یا سختی نسبت به نوع شاگردان تجویز می کرده اند
ما باید تا جایی که می توانیم با کسب اجازه از استادان و یا مطالعه کتابها و شرح حال آنها این نسخه های شفا بخش را بیرون بکشیم و برای جوانان سرزمینمان ایران به کار ببندیم
انشاالله که با عمل به این دستورات ساده کم کم دوستان خود بتوانند مراحل بالاتر را بپیمایند.
یاعلی.

وظیفه و حدش را خود اهل بیت بهتر می دانند
وقتی حضرت حجت امر میکنند که نماز شب و زیارت عاشورا و زیارت جامعه بخوان
اگر طالب این هستی که سنخیتی بیابی با حضرت حجت باید انجام دهی
اما اگر با افرادی که در حاشیه دین قرار دارند مواجه هستی
من و شما نه میتوانیم و نه اجازه داریم که با ذوق و سلیقه ی خود نسخه بپیچیم
باید نفس شناس باشد طرف
منی که اسیر نفسم هستم من را چه به نسخه پیچی یا گزینش نسخه از دستورات اهل بیت؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

پس چه کنیم

اگر میخواهیم جوانان این سرزمین را به اسلام متمایل کنیم مهمترین راه این است که با عمل خود و با خلق محمدی برخورد کنیم
مردم ما و جوانان ما مسلمان ندیده اند که از اسلام بری شدند
آدمی که حقیقتاً فقط و فقط از خدا بترسد ندیده اند
مومن متقی ندیده اند
آدمی که بدی ببیند و خوبی کند ندیده اند
کدام اسلام
اسلامی که دائم در دهانمان بچرخد و نمونه ی عملی نداشته باشد می شود شعار!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

ما اهل عمل باشیم
نیاز به نسخه پیچی نیست
خداوند خودش هادی هست
هم بر توفیقات ما خواهد افزود انشالله و هم اگر توفیق پیدا کنیم عامل هدایت هم خواهیم شد!!!!!

یا علی

سلام به دوستان منتظر
بزرگترين و شايد تنها گناه بيشتر كسايي كه الان دارن تو اين موقعيت زندگي ميكنن گناه نفس باشه .
نفسي كه كم كم داره به نفس اماره تبديل ميشه ( البته خدا اين روزو برا هيچكس نياره )
گناهاني مثل غيبت ، دروغ ، دزدي و .... گناهايي هستن كه ميشه به راحتي جلوشونو گرفت ولي هوس هايي كه تو اين جامعه از بندشون رها شدن ، سخت ميشه جلوشونو گرفت .
به نظر من بايد اول خداي خودمون رو درك كنيم و بعد از گناه كردن و نا فرماني كردن از اون رو قلبمون هيچ وقت قبول نمي كنه .
به نظر من اين يه اصله كه دوستان روشهاي مختلف رسيدن به اين اصل رو هم تو ضيح دادن.
ممنونم از همه ي نظرات گرانبهاتون

ها ماشاالله
همینو می خواستم
هی میان توی یک تاپیک خوب ، تشکر می کنن و می رن
باید نقد کرد ، به چالش کشید ، مشکلات رو گفت
باید تاپیک های خوب راکد رو دوباره زنده کنیم

و اما شما علی جان
[/b]

نقل قول:اما اگر با افرادی که در حاشیه دین قرار دارند مواجه هستی
من و شما نه میتوانیم و نه اجازه داریم که با ذوق و سلیقه ی خود نسخه بپیچیم
باید نفس شناس باشد طرف
منی که اسیر نفسم هستم من را چه به نسخه پیچی یا گزینش نسخه از دستورات اهل بیت؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

[b]علی جان من که گفتم از دستورات علما و عرفا باید این چیزا رو بتونیم بکشیم بیرون وگرنه بنده گنهکار رو چه به نسخه پیچی.

نقل قول:
ما اهل عمل باشیم
نیاز به نسخه پیچی نیست
خداوند خودش هادی هست

[/font]
[font=Tahoma]علی جان حرفت درست ، ولی آیا دیدن فرد دین دار برای هدایت یک فرد دیگر کافی است؟
مثلا من برادری دارم که زیاد اهل دین نیست، آیا این کافیه که من فقط جلوی اون نماز بخونم و رعایت احکام و شرعیات رو بکنم؟
در صورتی که افراد زیادی (فرزند شهید و جانباز و روحانی و ...) دیدم که گمراه شدند؟

به نظر من علی جان یکی از مهمترین عامل های گمراهی اینها همین سخت گیریها بوده است.
ما باید جوانهامون رو درک کنیم ، ما هم زمانی جوون و جاهل بودیم ، باید کم کم اونها آورد توی خط .
به قول یکی از علما باید برای جوونا دونه ریخت. خیلی از اونها مرغ تیز بال هستن.

قسمتی از نسخه استاد بزرگ علامه طباطبایی هم برای آن جوان تایید کننده سخنان من است:

نقل قول:و هر شب پیش از خواب اگر توانستید سور مسبحات یعنی سوره حدید و حشر و صف و جمعه و تغابن را بخوانید و اگر نتوانستید تنها سوره حشر را بخوانید و پس از بیست روز از حال اشتغال، حالات خود را برای بنده در نامه بنویسید.

به امید هدایت همه جوانهای شیعه خانه امام زمان (عجل الله تعالی فرجه شریف).
یاعلی.[/b]

برادرم خلق محمدی منظور نماز روزه نیست
منظور دروغ نگفتن
غیبت و تهمت نزدن
حسن خلق داشتن
اگر بدی دیدند خوبی کردن
اگر کسی دریغ کرد ما ببخشیم
خدمت به خلق کردن
و....
این که اگه بین دو راهی اطاعت از خدا و اطاعت از خلق قرار گرفتیم
حرف خدا را بر خلق خدا ترجیه بدیم
اینا میشه مصادیق خلق محمدی
نه نماز و روزه
جوانی اگه 10 درصد اینا رو ببینه جذب میشه
اینو من در دانشگاه به عینه دیدم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
یا علی

البته ((صلاح کار کجا و من خراب کجا؟؟!!!
ولی تو این زمینه فکر می کنم کتاب غم عشق حاج آقاشوشتری کتاب خیلی خوبیه
یه دستور العمل کامل
و البته برای کسی مثل من سخت!