تایپک جامع دفاع مقدس (ویژه دلیرمردان وشیرزنان کرمانشاهی)

[شهیدطیبه واعظی]

انگیزه شرکت عشایر در بسیج نیروهای عشایری برای جنگ با دشمن

اصولا عشایر شرکت در جنگ را وظیفه ملی و دینی خود می دانستند و از بذل هیچ گونه فداکاری حتی از جان و مال خود دریغ نمی نمودند. برای مثال استفاده از وسایل نقلیه شخصی اعم از خودرو های وانت، جیب و حتی تراکتور برای حضور در جبهه امری بدیهی بود. بسیاری از سران عشایر و سرگروه ها و کسانی که نقش موثری در بسیج نیروها داشتند، هیچ گونه حقوقی از ارتش دریافت نمی کردند. در بسیاری از موارد حتی رزمندگان داوطلب عشایر تمایلی به دریافت حقوق ماهانه نداشتند و آن را باعث تحقیر خود می دانستند. در واقع آنان برای بزرگداشت ایل و طایفه خود و زنده نگهداشتن افتخارات تاریخی عشایر در دفاع از مرزهای کشور، حضور در جبهه را وظیفه خود می دانستند.

روند تحویل و تحول مسولیت اداره و هدایت نیروهای بسیج عشایری

گرچه ستاد مشترک ارتش به علت موقعیت اضطراری اوایل جنگ مسوولیت به کارگیری عشایر را پذیرفت. اما به علت افزایش روزافزون مشکلات آمادی، پرسنلی و عملیاتی ناشی از کمبود امکانات و توانایی در اداره و هدایت نیروهای بسیج عشایری درخواست واگذاری مسوولیت این نیرو را به نیروی زمینی ارتش یا سپاه پاسداران را نمود. تعیین تکلیف به کارگیری این نیرو توسط نیروی زمینی ارتش و یا سپاه پاسداران در شورای عالی دفاع مورد بحث قرار گرفت و مقرر گردید که تسلیح عشایر کشور به عهده سپاه پاسداران گذاشته شود، اما با اعلام عدم توانایی برای برعهده گرفتن مسوولیت گمجن به علت کمبود کادر سپاه ، واگذاری مسوولیت به کارگیری عشایر به سپاه به اعلام آمادگی آن نیرو موکول گردید. از اواخر سال 1360 به مرور اداره این نیرو به نیروی زمینی ارتش واگذار گردید و پس از مکاتبات بین ستاد مشترک و دبیرخانه شورای عالی دفاع در فروردین 1364 فرماندهی گمجن عشایر غرب کشور رسما به نیروی زمینی ارتش واگذار شد. بعد از دو سال با توجه به آمادگی سپاه مبنی بر تحویل گرفتن عشایر غرب کشور و صدور امریه قرارگاه خاتم الانبیا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و بروز مشکلاتی چند در اداره گمجن عشایری نهایتاً سرپرستی و هدایت عشایر غرب کشور از 15 فروردین 1366 به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تفویض- ذکر این نکته ضروری است که قبل از آن یکان هایی از این نیرو در اختیار سپاه قرار گرفته بود- و گمجن عشایر از همین تاریخ از ترتیب نیروی زمینی ارتش حمهوری اسلامی ایران حذف گردید.

نقش عملیاتی نیروهای گمجن عشایری در نخستین سال دوران دفاع مقدس در سطح دو لشکر عملیاتی و به هنگام تفویض مسوولیت سرپرستی نیروهای گمجن عشایری به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سطح یک لشکر عملیاتی بود. افراد آشنا به تبلیغات و جنگ روانی هستند، می دانند که نقش روانی و تبلیغات به مراتب بیش از چند لشکر در پیشبرد اهداف جنگ موثر و سرنوشت ساز است.