اندر حکایت جِرم صغیری که جُرمش کبیر است+ قصه ی شیرین غیبت های ما

[ساقی]

بسم رب المهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

*************

آیه 12 سوره حجرات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از گمان فراوان بپرهيزيد. زيرا پاره‌اى از گمانها در حد گناه است. و در كارهاى پنهانى يكديگر جست و جو مكنيد. و از يكديگر غيبت مكنيد. آيا هيچ يك از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ پس آن را ناخوش خواهيد داشت. و از خدا بترسيد، زيرا خدا توبه‌پذير و مهربان است.

(1)تمثیل بسیار زیبا و گویای قرآن در تجسم کار غیبت این است که آدمی گوشت برادر مرده ی خود را تناول کند که مسلماً او را سخت ناخوش خواهد آمد.

در این تمثیل تناسبها و هماهنگی های معنوی به نحو بدیعی رعایت شده است. اولاً غیبت از جنس خوردن است و مردم گاه تعبیر می کنند که غیبت را همچون نُقل و نبات می خورند. ثانیاً به تعبیر قرآن این خوردن به حقیقت خوردن گوشت مرده است که هم سخت ناخوش می آید و هم مسموم و خطرناک است.

تناسب دیگر این است که آن دیگری که غیبتش را میکنی در حکم برادر و قوم و خویش توست و خردمند آبروی برادر خود را نمی برد و باز تناسب دیگر این است که چون معمولا عیب گوییها را در پشت سرِ مردمان میکنند و به همین جهت آن را «غیبت» نامیده اند، شخص غایب در حکم مرده است و بنابراین شخص گوشت برادر مرده ی خود را می خورد.

این تمثیل از نظر ادبی و خطابی که هدفش اقناع از طریق نشان دادن تصویرها است در نقطه اوج قرار دارد و تعبیری از این موثرتر و گویاتر و درست تر در ادبیات جهان نخوانده ایم.

آخرین دستور آیه این است که از خدا بترسید و کارهای زشت مکنید و اگر خدای ناخواسته کردید توبه کنید و بدانید که خداوند بسیار مهربان و توبه پذیر است.

درباره حدود و ثغور غیبت سعدی سخنان ارزنده ای در بوستان و گلستان آورده است. گوید:
مرا در نظامیه ادرار بود * شب و روز تلقین و تکرار بود
مر استاد را گفتم ای پر خرد * فلان یار بر من حسد می برد
چو من دادِ معنی دهم در حدیث * برآید بهم اندرونِ خبیث
شنید این سخن پیشوای ادب * به تندی بر آشفت و گفت ای عجب
حسودی پسندت نیامد ز دوست * چه معلوم کردت که غیبت نکوست
گر او راه دوزخ گرفت از خسی * از این راه دیگر تو در وی رسی

-----------

به گزارش سرویس دینی جام نیوز؛ از رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) پرسيدند: چرا غيبت اشد و بدتر از زنا است ؟ فرمود: لِاَنَّ الرَّجُلَ يَزْنى وَ يَتُوبُ ثُمَّ يَتُوبُ اللّهَ عَلَيْهِ وَ الْمُغْتابُ يَتُوبُ وَ لايَغُفُرُاللّهَ لَهُ حَتَّى يَغْفِرَلَهُ صاحِبَهُ كسيكه زنا مى كند بعد از زنا اگر واقعا پشيمان شد و توبه كرد، خدا او را مى آمرزد.

اما اگر كسى غيبت كرد، بعد از غيبت هر چه بگويد الهى العفو تا طرف را راضى نكند آمرزيده نمى شود لذا بدتر از زنا است چون دو طرفى است زنا فقط طرفت خداست غيبت هم خدا هم آن بيچاره غيبت كرده شده است تا او را حلال نكند از او راضى نگردد.

آمرزيده نمى شود و اگر كسى خواست توبه از غيبت بكند اگر بگوش طرف رسيده و رنجيده شده چاره ندارد غير از اينكه برود دلش را بدست آورد. در باب كفاره غيبت عرض شد اگر كسى غيبت از مسلمانى كرد غيبت مؤ منى را نقل كرد حالا مى خواهد توبه بكند اگر بگوش او رسيده چاره منحصر است به اينكه عذر بخواهد دل جوئى كند دلش را به دست بياورد تا جبران شود.

و اگر بگوش او نرسيده اگر برود باو بگويد ما غيبت ترا كرده ايم ما را حلال كن بدتر لكن رنجش تازه اى پيدا مى شود پس بهتر آنستكه باو نگويد فقط بين خود و خدا اصلاح كند در آن مجلسى كه غيبت كرد. بگويد من اشتباه كردم و بالعكس خوبيش را بگويد.

توبه بدگوئى خوشگوئى است استغفار هم بكند چون يكى از گناهان كبيره است .

زبده القصص/ميرخلف زاده

(1)http://www.yjc.ir/fa/news/4707538

----------