باغ‌وحش‌های انسانی و برده داری در اروپا و آمریکا +فیلم و عکس

[vahrakan]

قسمت دوم

تاریخچه باغ‌وحش‌های انسانی در کشورهای اروپایی

به نظر می‌رسد یکی از اولین باغ‌وحش‌های دنیا (دست‌کم در غرب)، باغ‌وحش «موکتزوما» در مکزیک بوده است که در آن نه تنها مجموعه گسترده‌ای از حیوانات، بلکه تعدادی انسان نیز به نمایش گذاشته شده بود15از جمله انسان‌هایی که در این باغ‌وحش برای بازدید تماشاگران نگه‌داری می‌شدند، افراد مبتلا به عارضه‌هایی مانند -کوتولگی-(در معنای پزشکی)، -زالی-و یا -گوژپشتی- بودند که مانند حیوان برای سرگرمی بازدیدکنندگان در قفس نگه‌داری می‌شدند.

تماشای زندگی بومی‌ها به شکلی تحقیرآمیز، یکی از سرگرمی‌های غربی‌ها در مراجعه به باغ‌وحش‌های انسانی بود

در قرن شانزدهم، مشهور بود که کاردینال «ایپولیتو دی‌مدیچی16(یکی از کاردینال‌های کلیسای کاتولیک که پاپ را انتخاب می‌کنند) کلکسیونی متشکل از نژادهای مختلف انسان و همین‌طور حیوانات عجیب و غریب دارد. ظاهراً وی انسان‌های به اصطلاح -وحشی-ای را داشته که مجموعاً به بیش از 20 زبان صحبت می‌کردند. علاوه بر این‌ها افرادی از نژاد-مور-(مسلمانان شمال آفریقا)، تارتار، هندی، ترک و آفریقایی نیز در کلکسیون این کاردینال ایتالیایی بودند.

آیا آمریکایی‌ها متمدن‌تر از اروپایی‌ها بودند؟

یکی از اولین نمونه‌های مدرن نمایشگاه‌های انسان، 25 فوریه سال 1835 در آمریکا رخ داد، زمانی که «فینس تیلور بارنوم17-شومَن و تاجر آمریکایی اقدام به نمایش یک زن سیاه‌پوست به نام «جویس هث18-در انظار عمومی کرد. بارنوم ادعا می‌کرد این زن 161 ساله، پرستار بچه جورج واشنگتن بوده است. هث نیز با داستان‌هایی که از کودکی واشنگتن برای مردم تعریف می‌کرد، آن‌ها را سرگرم می‌نمود.

وقتی مردم از این داستان‌ها خسته شدند، بارنوم ادعا کرد که هث انسان نیست، بلکه یک روبات به شکل انسان است. با این ادعا، مردم دوباره به دیدن هث آمدند تا خودشان از نزدیک ببینند که آیا بارنوم راست می‌گوید یا نه. این شومَن آمریکایی، جویس هث را آخرین بار در تاریخ 19 فوریه سال 1836 به نمایش گذاشت، روزی که هث از دنیا رفت. البته بارنوم بعد از مرگ هث هم به روش‌های مختلف از او برای کسب شهرت استفاده کرد.

اروپایی‌ها علاقه زیادی به دیدن زندگی سیاه‌پوستان در کنار حیوانات در باغ‌وحش‌ها داشتند



مثال‌های بیش‌تر از تمدن اروپایی-آمریکایی

مثال‌های بیش‌تری از این نمایشگاه‌های انسانی هم در تاریخ اروپا و آمریکا مشاهده می‌شود که هر کدام داستان‌های عجیب و غریب خود را دارند:-چانگ- و -انگ- -بانکر- برادران دوقلوی به‌هم‌چسبیده تایلندی19- (بعدها تایلندی-آمریکایی) که حق نمایش‌شان توسط -رابرت هانتر-تاجر اسکاتلندی از والدینشان خریده شد؛ بومیان آمریکا که توسط -کریستف کلمب- طی سفرهایش جمع‌آوری شده و به دادگاه اسپانیا برده شدند.و -ماکسیمو-و -بارتولا21-برادر و خواهر السالوادوری که دچار -میکروسفالی22(کوچکی بیش از اندازه سر و مغز) بودند و به همین خاطر در سراسر آمریکا و اروپا چرخانده شدند تا مقامات مختلف این کشورها با دیدن آن‌ها و نمایش‌هایشان سرگرم شوند23 از جمله این مقامات،-میلارد فیلمور-رئیس‌جمهور وقت آمریکا24و ملکه -ویکتوریا-در انگلیس 25بودند.

انگ و چانگ دوقلوهای به‌هم‌چسبیده تایلندی

ماکسیمو و بارتولا آن‌قدر مشهور شدند که رئیس‌جمهور آمریکا و ملکه انگلیس نیز نمایش‌های آن‌ها را تماشا می‌کردند

آملیا نیوشام- یکی دیگر از مثال‌های برخورد تحقیرآمیز استعمارگران با انسان‌هایی غیر از نژاد سفیدپوست بود26نیوشام- یک برده زن دچار زالی بود که اربابش او را از جامایکا به عنوان هدیه برای پسرش در لندن فرستاد. وی که به -نیگروی سفید-مشهور شد، سپس به دو مرد دیگر فروخته شد که او را در سراسر انگلیس به نمایش گذاشتند. نیوشام صرفاً مشهورترین مورد در میان شمار زیاد دختران جوان سیاه‌پوستی بود که زال بودند و طی قرن‌های 18 و 19 در اروپا به نمایش درآمدند. اولین مورد از نمایش دختران زال سیاه‌پوست به دهه 1740 و -نمایشگاه بارتالمیو- در لندن برمی‌گردد که بازدیدکنندگان در آن می‌توانستند به ازای «یک پنی، یک نگاه» به سوژه نمایش بیندازند.

پوسترهای تبلیغاتی برای باغ‌وحش‌های انسانی در(از راست) هامبورگ، پاریس و اشتوتگارت

-جورج گراتون- کودک آفریقایی دچار-پیسی (وجود لکه‌های سفیدی روی پوست به علت اختلال در کار سلول‌های تولیدکننده رنگدانه) مورد دیگری بود که بی‌رحمی اروپایی‌ها را ثابت می‌کرد. بخشی از پوست و موی وی به خاطر بیماری سفید بود و همین کافی بود تا به سوژه‌ای جالب برای اروپایی‌ها تبدیل شود. گراتون وقتی تنها چند ماه داشت به ازای پرداخت پول، به متقاضیان نشان داده می‌شد. سپس در سن 15 ماهگی به شهر «بریستول» انگلیس فرستاده و به قیمت هزار پوند به «جان ریچاردسون» شومَن انگلیسی، فروخته شد. دو سال بعد، او را برای بازدید مردم در سراسر انگلیس گرداندند.

سیاه‌پوست‌ها از نظر غربی‌ها چیزی جز -حیوانات درآمدزا-نبودند

مستند کوتوله های افریقایی 1930 جهت دانلود

سارا باتمن نیز یکی از مثال‌های مشهوری است که اوج بی‌فرهنگی و شهوت‌رانی اروپایی‌ها را نشان می‌دهد؛ زن سیاه‌پوستی که به خاطر ابتلا به «استیاتوپیجیا29 (تجمع ماهیچه‌ها در ناحیه باسن که موجب بزرگی بیش از حد آن می‌شود)، طی قرن 19 در سیرک‌های مختلف در سراسر انگلیس و بعدها فرانسه برای التذاذ جنسی اروپایی‌ها به نمایش گذاشته شد. وی که به عنوان برده از آفریقای جنوبی (مستعمره وقت هلند) به انگلیس برده شده بود، مانند بسیاری از زنان قبیله خود یعنی «خوی‌خوی» دچار استیاتوپیجیا بود، اما مشهورترین موردی محسوب می‌شد که به خاطر این ویژگی، توسط اروپایی‌ها در سیرک نمایش داده شد.

این مادر و فرزند آفریقایی در یکی از «روستاهای سیاه‌پوست» آلمان برای بازدیدکنندگان به نمایش گذاشته شده‌اند

بارتمن که اروپایی‌ها نام -ونوس هوتنتوت- (ونوس: الهه عشق، هوتنتوت: نام رایج اعضای قبیله خوی‌خوی) را روی او گذاشته بودند، بعد از آن‌که به صورت تقریباً برهنه در سراسر انگلیس در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت به یک فرانسوی فروخته شد و تا سال 1815 توسط یک مربی حیوانات با شرایطی دشوارتر از انگلیس، در فرانسه به نمایش درآمد. دانشمندان اروپایی که (شاید به -بهانه- مطالعات علمی) قصد نقاشی کشیدن از وی را داشتند، هیچ‌گاه موفق نشدند او را وادار کنند تا مقابلشان کاملاً برهنه شود؛ حتی پس از آن‌که یکی از این دانشمندان پیشنهاد کرد تا به ازای برهنه شدن بارتمن به او پول بدهد30. این در حالی بود که بعد از مرگ بارتمن در سال 1815 و در سن 25 یا 26 سالگی، همین دانشمندان اقدام به بررسی و انجام آزمایش‌های بی‌شرمانه روی جسد وی کردند.

-بقای سازگارترین- بخشی از-نمایش بی- در اشاره بهتئوری -انتخاب طبیعی- -چارلز داروین-

گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد ریشه نژادپرستی در میان استعمارگران بسیار عمیق‌تر از آن است که تا کنون به آن اشاره شد. حتی گفته می‌شود اسکیموها در سال 1501 در بریستول و سرخ‌پوستان بومی آمریکا در سال 1603 در قایق‌های خودشان در رودخانه «تیمز» در معرض بازدید اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها قرار داشته‌اند. مسئله این بود که اروپایی‌ها مردم آفریقا را اساساً انسان نمی‌دانستند و بنابراین دیدن آن‌ها برایشان جالب بود. بر همین اساس، مثال‌ها از این واقعیت‌های تلخ تاریخی، بی‌شمار است، اما ما در ادامه این گزارش صرفاً به بخش خاصی از این مثال‌ها اشاره خواهیم کرد.

-سیاه‌پوست‌ها تغذیه شده‌اند--؛ بخشی از -نمایش بی-- در اشارهبه جمله‌ای مشابه که برای جلوگیری از غذا دادن مردم به حیوانات درباغ‌وحش‌ها روی قفس حیوان‌ها نوشته می‌شود

15-Zoo Culture: The Book About Watching People Watch Animals Link

16-Ippolito de’ Medici Link

17-P. T. Barnum Link

18-Joice Heth Link

19-Chang and Eng Bunker Link

20-On A Neglected Aspect Of Western Racism Link

21-Maximo and Bartola Link

22-Microcephaly Link

23-Picturing Disability - Beggar, Freak, Citizen, and Other Photographic Rhetoric Link

24-The daily dispatch., February 14, 1853, Image 3 Link

25-The Latest by the America Link

26-The Human Zoo Link

27-Vitiligo Link

28-Saartjie Baartman Link

29-steatopygia Link

30-Displaying Sara Baartman, the ‘Hottentot Venus’ Lin

k