حکایتها و سخنان پندآموز

[Ramin_Ghn]

بسم الله الرحمن الرحیم

در جنگ صفین كه در سال 37 قمرى بین سپاه امیر مؤمنان على علیه السلام و سپاه معاویه در سرزمین ((صفین )) (محلى نزدیك فرات بجانب شام ) واقع شده و 18 ماه طول كشید، مالك اشتر از سرداران و قهرمانان بزرگ ارتش ‍ على علیه السلام بود.
در یكى از روزهاى جنگ ، یكى از دلاوران سپاه معاویه بنام ((عامر)) به صحنه آمد، به این قصد كه ((حجر بن عدى )) یكى از یاران شجاع و خاص على علیه السلام را بقتل رساند، در میدان در كمین ((حجر)) بود، تا اینكه فرصتى بدست آمد، همینكه به طرف حجر جهید، حجر آماده مقابله شد، مالك اشتر كه ناظر صحنه بود، همچون طوفان بنیان كن به سوى عامر حمله كرد، و هماندم عامر را از پاى درآورد، یاران عامر یكى پس از دیگرى براى نجات او به پیش آمدند، مالك اشتر همه آنها را به هلاك رساند.
آنروز این خبر، معاویه را سخت رنجاند، دنیا در نظرش تیره و تار گردید، به مروان گفت : دیدى كه مالك اشتر چه مى كند، اگر مى توانى با یك گردان مجهز به او حمله كن ، و دل پر درد مرا شاد نما.
مروان گفت : چرا به ((عمروعاص )) كه شعار و دثار (دوست خصوصى و همدم ظاهر و باطن ) تو است ، این پیشنهاد را نمى كنى ؟
معاویه گفت : اگر ((عمروعاص )) شعار و دثار من است ، تو نور چشم من هستى !
مروان گفت : اگر حرف تو راست است چرا استاندارى استان آباد مصر را به او دادى نه به من .
معاویه از این سخن بیشتر ناراحت شد، ((عمروعاص )) را طلبید و به او گفت : ((مرا از غم مالك اشتر خلاص كن )).
((عمرو)) گفت : من مانند مروان به تو جواب نمى دهم ، گروهان ورزیده اى را آماده كرد و به قصد كشتن مالك روانه میدان شد.
مالك در حالى كه رجز مى خواند چون شیر غرّان به آنها حمله كرد، عمروعاص از شدت ترس و هراس چون روباه درصدد بود بطور موزیانه كه برایش ننگ نباشد از میدان بگریزد، ولى راه آبرومندانه اى پیدا نكرد، بناچار پا به فرار گذاشت ، مالك اشتر هنگام فرار ((عمروعاص )) ضربتى بر او وارد آورد، ولى ضربت بر پشت اسب خورد، و ((عمرو)) و اسبش در زمین غلطید، بینى ((عمرو)) شكست و چهار دندانش از دهان ریخت ، برخاست پیاده پا به فرار گذاشت ، سواران او دستجمعى به سوى او شتافتند و او را نجات دادند.
((عمرو)) با این وضع به اردوگاه خود برگشت ، مروان به او گفت : مهم نیست ، استان آباد و پهناور مصر، نصیب تو مى شود، و براى تحصیل آن این گونه حوادث ، چیزى نیست (1).
در اینجا ذكر این نكته جالب است ، كه افرادى مانند مالك اشترها كه مخلصانه در صحنه مبارزه با دشمن حضور دارند، تا سرحد شهادت از حریم حق و عدالت دفاع مى كنند، از یاران امام زمان علیه السلام خواهند بود، چنانكه در روایتى مى خوانیم : هنگام ظهور ولى عصر سلام الله علیه هفده نفر در پشت كوفه (نجف ) به سپاه امام زمان مى پیوندند كه یكى از آنها مالك اشتر است ، و در پیشگاه آنحضرت ، به عنوان انصار و فرماندهان ، مى باشند(2) و این است معیار شناختن یاران مخصوص امام زمان علیه السلام!


1- اقتباس از ناسخ التواریخ حضرت على علیه السلام جدید ج 2 ص 362.
2- بحار ط قدیم ج 13 ص 223 ارشاد مفید ص 393.