حليةالقرآن

[zohur]

جلسه ششم

تجويد

كلمه تجويد از نظر لغوي مترادف باكلمه تحسين وبه معناي حسن بخشيدن ونيكو گرداندن است.از نظر اصطلاحي در قرائت عبارتست از:
صحيح ادا كردن هر حرف از نظر مخرج،صفات واحكام آن حرف.
مخرج حرف:يعني محل توليد وخروج حرف در دستگاه تكلم
صفات حرف:يعني حالات مختلفي كه هميشه با حرف همراه است.
احكام حرف:يعني حالات موقتي كه دراثر تركيب در كلمه براي حرف پيش مي آيد.
بارعايت اين قواعد در واقع آيات كلام الله مجيد،زيبا تر،نيكو تر وكامل تر تلاوت خواهد شدولذا به اين علم ،علم تجويد قرآن گفته اند.

تلفظ صحيح حركات(كليد اول لهجه عرب)

اولين كليد مهم لهجه عربي و قرائت كلام الله مجيد ،اداء صحيح حركات (كوتاه)و(كشيده)است.اگر كمي دقت كنيم ،در لهجه فارسي بين هر يك از حركات كوتاه وكشيده دو گونه تفاوت وجود دارد:

1-فتحه و كسره و ضمه از لحاظ زماني كوتاه ولي الف وياءمدي و واو مدي به صورت كشيده-به اندازه دوبرابرحركات كوتاه -تلفظ ميشوند(تفاوت كمي)

2-صدا هاي كوتاه فارسي غير از تفاوت در مقدار كشش،از لحاظ كيفيت تلفظ هم با صداهاي كشيده فارسي مغايرت دارند (تفاوت كيفي)

مثلا در كلمه فارسي برادر براي اداء فتحه حرف (ب)دهان تقربا به صورت افقي باز مي شود .اما براي تلفظ الف مدي در كلمه بابا دهان به صورت عمودي ونسبتا پر حجم باز ميشود.

بنابر اين در گويش فارسي هر قدر فتحه را بكشيم تبديل به الف فارسي نمي شود وبالعكس اگر الف را كوتاه كنيم ،فتحه فارسي نخواهد شد!

همين تفاوت را عينا بين كسره وياع مدي فارسي ونيز بين ضمه و واو مدي فارسي ملاحظه خواهيم كرد

حالا به قانون لهجه عربي توجه كنيد:

در لهجه عرب ،بين صدا هاي كوتاه وكشيده،فقط تفاوت كمي وجود دارد اما تفاوت كيفي ندارند.بنابراين درعربي،فتحه با الف مدي فقط در ميزان كشش متفاوتند؛اما از لحاظ كيفي عينا مانند يكديگر تلفظ مي شوند.پس در كلمه عربي(بَرَزُوا)براي تلفظ صداي كوتاه فتحه (ب)،دهان به صورت افقي باز ميشود ودقيقا در كلمه (با رِزُنَ)نيز براي الف مدي،دهان به صورت افقي -عينا مثل فتحه-باز ميشود وتنها تفاوتشان در ميزان كشش آنها است(فتحه،كوتاه والف مدي ،كشيده تلفظ مي شود)

لذا در لهجه عرب ،اگر صداي فتحه را ادامه دهيم،تبديل به الف خواهد شد والف مدي را اگر كوتاه كنيم تبديل به فتحه مي گردد.(الف مدي ،دو برابر فتحه است و فتحه ،نصف الف مدي)

همين قانون عينا بين كسره وياءمدي ونيز بين ضمه و واو مدي عربي حاكم است.

{براي تمرين سوره فاتحةالكتاب وسوره اخلاص را به لهجه عربي تمرين كنيد}