حليةالقرآن

[zohur]

جلسه نهم

صفات حروف
كلمه (صفت)يعني حالت شيء
صفات يك حرف عبارتند از:
حالات مختلفي كه حرف در هنگام توليد پيدا مي كند.
مثل سختي، نرمي ،سستي و...
براي قاريان قرآن كريم ،شناخت صفات حروف از ضروريات تلاوت است.با رعايت اين صفات\(حق)هر حرف به خوبي اداءشده و حروف دقيقا از يكديگر متمايز ميگردند.
در اينجا به چند صفت از مهم ترين وكاربردي ترين صفات حروف اشاره ميكنيم.
استعلاء و استفال
اين مبحث در واقع بخشي از (كليد سوم لهجه عرب)است كه در درس هاي بعدي،تحت عنوان (تفخيم وترقيق)بطور مشروح مورد بحث قرار خواهد گرفت .بنا براين ،از اهميت زيادي برخوردار است.
صفت استعلاء
لغت (اِسْتِعْلا)به معناي برتري طلبي-ميل به بلندي و در اصطلاح تجويدي عبارتست از:
ميل ريشه زبان به سوي سقف دهان در هنگام تلفظ حرف
در اثر اين صفت ،حرف حالت پر حجم ودرشتي به خود ميگيرد كه به اين حالت (تفخيم)مي گويند.پس:
حروف استعلاءبايد با صداي پر حجم ودرشت تلفظ شوند
حروف استعلا هفت حرفند كه عبارتند از:

ص-ض-ط-ظ

خ-غ
ق

چهار حرف اول از سه حرف با قيمانده درشت تر و قوي ترند.
{اين 7 حرف كه به صورت مثلث قرار گرفته اند،هر چه به سمت پايين مثلث بياييم از صفت استعلاءكمتر مي شود وبالعكس.}