چرا خداپرستی (بررسی دوره های مختلف)

[فرهاد]

سلام
دوره کهن در اروپا با رفرم های مذهبی و رنسانس به پایان رسید
در این عصر با ظهور نهضت پروتستانتیزم جان تازه ای در پیکره مسیحیت دمیده شد و توانست بسیاری از نقص ها و معایب کلیسای به تحجر رسیده کاتولیک را که جز مال اندوزی و تفتیش کاری نکرده بود را جبران کند.
اهمیت این نهضت را می توان از دو منظر مورد توجه قرار داد: اول آنکه این رفورم در واقع رفورمی کاملا دینی است و از پشتوانه های دینی مسیحیت برخوردار است. این موضوع اهمیت بررسی آن و توجه به نقش اش در تغییرات روانشناختی و جامعه شناختی را صد چندان می کند و دومین عاملی که اهمیت این حرکت را نشان می دهد، تداخل زمانی وقوع نهضت دینی پروتستانتیزم با برهه ی گذار غرب از قرون وسطی به رنسانس است. رنسانس دورانی است که در حقیقت به عنوان تاریخ شروع غرب جدید از آن یاد می کنند. دورانی که با پشت کردن به بسیاری از مولفه های گذشته اش بنیان های مدرنیته و عصر سلطه تکنیک را پایه گذاری می کند.
نکته مهم این هست بسیاری از حرکت های نو از دل نهضت های به بن بست رسیده قدیمی سر بر می اورد مثل خیزش پروتستانیزم از کلیسا.

چند نمونه از بن بست ها و مشکلات کلیسا در دوره کهن

1-مسیحیت درتمامی دوران حیات و رشدش در هزاره میانی تاریخ غرب هرگز نتوانسته بود به تعارضات درونی پیروانش به نحوی معتدل و متعادل پاسخ صحیح و اصولی دهد. تعارضاتی چون "انسان/خدا"،"طبیعت/ماوراالطبیعه" و"عقل/ایمان" برای جوامع مسیحی قرون وسطی همواره به عنوان معظلی مهم و مطرح در همه آن دوران ها بوده است.
2-کلیسای کاتولیک به علت دریافت های متعدد و گوناگونی که به بهانه های مختلف از مردم داشت، ثروت بی حد و حرصی را به دست آورده بود.
نتیجه چنین ثروت و مال اندوزی گذشته از فساد و تباهی ائی که برای کلیسا نشینان به ارمغان می آورد، چیزی جز جدائی هر چه بیشتر مردم از کلیسا نبود. مردم از یک سو سخنان بیشماری را درباره ی آئین بی آلایش مسیح(علیه السلام) وزندگی فقیرانه و توام با درد و رنج وسیر و سلوک می شنیدند و از طرف دیگر مروجان پیام مسیح(علیه السلام) را غرق در ثروت می دیدند.
3-کلیسای مسیحی در قرون وسطی، علی الخصوص در فاصله ی قرن های١١ تا ١٤م از ابزارهای گوناگون تفتیش و تکفیر بهره می جسته است.
4-مسخ دین توسط کلیسا ها تا به آنجا پیش رفته بود که برای مثال در برخی از مواقع که ازدواج شاهان با محارم بعلل سیاسی یا اجتماعی ضرورت پیدا می کرد، پاپ این حق را برای خود قائل بود تا در ازای دریافت مبالغی این کار را نافع و مقتضی اعلام کند وطرفین را از حدود شرع برهاند!
مثال دیگری از اقدامات عجیب کلیسا، فروش بهشت و جهنم بود
از دیگر مشکلت کلیسا
اعتقاد به عصمت پاپ و دوری وی از گناه ، واسطه بودن پاپ بین بندگان و خدا ، اعتقاد به اینکه سعادتمندی از دو راه ایمان و اعمال نیک میسر میشود ، ممنوعیت ازدواج کشیشان و... نیز اشاره کرد.
همانطور دیدید نهضت پروتستانیزم توانست در کنار رنسانس علمی و فرهنگی و هنری در اروپا یک رنسانس مذهبی ایجاد کند و شرایط را برای تغیر عصر از دوره کهن به مدرن باز کند.

با شروع عصر روشن فکری دینی و کاهش قدرت کلیسا کاتولیک ; اندیشه های لائیک هم فرصت نشر و انتشار پیدا کردند و همینطور و حرکتهای ملی توانستند به طور چشم گیری جا باز کنند که از نمونه این حرکت ها میتوان به انقلاب کبیر فرانسه نام برد که با توجه به شرایط جدید رخ داد و منجر به تغییر نظام سلطنتی به جمهوری لائیک در فرانسه و ایجاد پیامدهای عمیقی در کل اروپا شد.
پس از انقلاب در ساختار حکومتی فرانسه، که پیش از آن سلطنتی با امتیازات فئودالی برای طبقه اشراف و روحانیون کاتولیک بود، تغییرات بنیادی در شکل‌های مبتنی بر اصول جدایی دین از سیاست، روشن‌گری، ملی‌گرایی، دموکراسی و حقوق شهروندی پدید آمد.
همانطور که در بالا میبینید ما چند نمونه از دستاوردهای دوران مدرن را میبینیم :
اصول جدایی دین از سیاست
دموکراسی
روشن‌گری
ملی‌گرایی
حقوق شهروندی
این شعارها تا حالا هم وجود دارند ولی وجه عملی خود را از دست داده اند و جز شعاری تو خالی چیز دیگری ازش باقی نمانده است.

در دوره مدرنیته اصالت به بشر منتقل می شود اما این بشر لفظ عام است.

همانطور که میبینید با انتقال اصالت به بشر در این دوره بشر محور مرکزی جوامع غربی قرار میگیرد و کلیه تلاش ها و کوشش ها در این دوره برای بشر انجام میشود که جنگ های ملی و استعمار دیگر ملل برای رفاه بیشتر خود از نمود های این بشر محوری است
از دیگر نمودهای این انسان محوری میتوان به طبقه بندی جدید اجتماعی اشاره کرد و تلاش انسان برای کشف و اکتشاف و اختراع های جدید برای راحتی بیشتر انسان و پاسخگویی به نیازهای روزافزون انسان اشاره کرد.