شناخت گناهان (برگرفته از کتابهای گناهان کبیره و قلب سلیم)

[بیداری اندیشه]

28- غیبت

غیبت ممکن است با زبان یا مکاتبه و حتی کنایه و اشاره باشد.

پیامبر صلی الله علیه وآله: «دوری کنید از غیبت که از زنا بدتر است، چون اگر زناکار توبه کند، خداوند آن را می آمرزد، اما غیبت کننده را خدا نمی آمرزد تا غیبت شونده از او بگذرد. پس بکوش تا میتوانی غیبت را رد کنی و از آبروی مسلمان دفاع کنی.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: «خوشا به حال آن مسلمان که عیب خودش، او را از عیب مردم باز دارد.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: «هر که زبان از غیبت مردم باز دارد، خداوند از لغزش روز قیامتش باز دارد و از گناهش درگذرد.»

امام علی علیه السلام: « منفورترین مخلوقات نزد خدا، غیبت کننده است.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: « ترک غیبت، از ده هزار رکعت نماز مستحبی پیش خدا محبوبتر است.»

فرقی در حکم غیبت نیست که به زبان باشد یا اشاره یا کنایه. مثلا موقع یاد از شخص غایبی بگوید خدا را شکر که ما دچار حب ریاست و ... نیستیم. بعضیها حتی ابتدا تعریف میکنند، مثلا میگویند فلانی خیلی خوب است ولی حیف که فلان جور است و گاهی اظهار غم و غصه که چقدر دلم سوخت فلانی چنین کاری کرد یا چنین اخلاقی دارد.

اگر بگویید یکی از پسران فلانی چنین کاری کرده، با وجودیکه به شخص خاصی اشاره نشده، باز حرام است چون اگر بشنوند همه ناراحت میشوند.

اینکه بگویی بعضی از شیرازی ها چنین و چنانند، جایز است، اما اگر بگویی شیرازی ها چنین هستند، جایز نیست. بهتر است اکثر شیرازی ها هم گفته نشود.


29- تهمت

گفتن یا نسبت دادن چیزی یا عیبی به دیگری در حالیکه اطمینان نیست آن چیز یا عیب در وی باشد. کسانیکه میشنوند، وظیفه دارند انکار کنند. تهمت یا بهتان، به کافر هم حرام است.

دیدن مرد و زنی با هم و ظن بردن به بدکاره بودن آنها، «سوء ظن» است و اگر جایی گفته شود «تهمت» است که از «غیبت» بدتر است چه اینکه غیبت واقعیت دارد اما تهمت نه.


30- ریختن آبروی مومن

امـام صادق عليه السلام: «هر كه بر ضرر مؤمن داستانى بگويد و قصدش عيب او و ريختن آبرويش باشد كه از چشم مردم بيفتد، خداوند او را از دوستى خود، به دوستى شيطان براند و شيطان هم او را نپذيرد.»

ریختن آبرو میتواند به اشکال مختلف باشد مثل تمسخر، دشنام، طعنه، خوار کردن، اهانت، سرزنش، هجو، اذیت، تهمت و غیبت و ...


31- نفاق و دو زبانی
اینکه به مزاج مردم سخن بگویی. با فاسق از فسق و با زاهد از زهد بگویی.
 

32- سرزنش کردن

نصیحت و اندرز گویند تا مسلمان به دام نیافتد اما چون افتاد از سرزنش چه سود؟ اینجا جای دستگیری و دلداری است نه شماتت و سرزنش.

امام صادق علیه السلام: «هر که مومنی را سرزنش کند، خدا در دنیا و آخرت او را ملامت و سرزنش خواهد نمود.»


33- نمیمه و سخن چینی

از گناهانی که کبیره بودنش، به واسطه وعده عذاب در قرآن و اخبار مسلم شده، سخن چینی (نمیمه) است.

«وَ یقطَعونَ ما أمرَ اللهُ بهِ أن یوصلَ و یفسدونَ فی الارضِ أولئکَ لهُم اللعنهُ و لهُم سوءُ الدارِ» رعد 25

«و کسانیکه پيوندهائي را كه خدا دستور برقراري آن را داده قطع مي‏كنند و در روي زمين فساد مينمايند، لعنت براي آنهاست و بدي سراي آخرت».

و روشن است که نمّام معنی سخن چین، و کسی که حرفی را از یک نفر درباره کسی شنیده و برای آنکس نقل میکند، قطع کرده آنچه خدا امر به وصل آن فرموده و در زمین فساد کرده، زیرا عوض این که بین مؤمنین ایجاد محبت و الفت نماید و اتحادشان را محکم سازد، نفرت و تفرقه و دشمنی ایجاد کرده است پس برای او است لعنت خداوند و عذاب آخرت.

پیامبر صلی الله علیه وآله: «شما را به بدترین خودتان آگاه کنم؟ گفتند: بله ای پیامبر خدا. فرمود: آنها که به سخن چینی روند و در میان دوستان جدایی افکنند و برای پاکان عیبها جویند.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: « کسی که برای سخن چینی بین دو نفر حرکت کند، خداوند بر او در قبرش، آتشی را مسلط میفرماید که او را می سوزاند و چون از قبرش بیرون میآید، ماری بزرگ و سیاه را بر او مسلط می فرماید که گوشت او را میخورد تا داخل جهنم شود.»


34- بد اخلاقی و بد زبانی

پیامبر صلی الله علیه وآله: «از سوء خُلق بپرهيزيد كه اين عمل سرانجام در آتش است.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: «بدخلقی لجامی از عذاب الهی بر سر شخص بداخلاق است که زمامش در دست شيطان است و او را به سوی شر می کشاند و شر نيز او را به سوی آتش خواهد کشيد.»

پیامبر صلی الله علیه وآله: «خداوند از پذيرش توبه افراد بد اخلاق ابا دارد.». عرض كردند: يا رسول الله! چرا و چگونه؟ فرمود: «زيرا هنگامى كه از گناهى توبه كند در گناه بزرگترى واقع می شود.»

ممكن است منظور از اين سخن اين باشد كه افراد بد اخلاق، هنگامى كه در موردى توبه میكنند، در حالیكه بد اخلاقى از وجود آنها ريشه كن نشده، عقده آن را در جاى ديگر و به صورت شديدتر باز می كنند، و به همين دليل هرگز موفق به توبه كامل نمی شوند، مگر اينكه اين رذيله اخلاقى را از وجود خود ريشه كن سازند.

ادامه دارد ان شاءالله...