«تا ثریا» زیر ذره بین

[sarallah]

سیروس مقدم قصد داشته شخصیت زن را در جامعه، فعال، اجتماعی و صاحب ارزش نشان دهد اما با این قصه فرعی نه چندان سنجیده اساسا شخصیت زن و تعریف مثبت آن در دیدگاه مذهبی را زیر سوال برده است.

---

جبار آذین منتقد پیشکسوت سینما با مروری اجمالی بر تازه‌ترین تجربه سریال‌سازی سیروس مقدم، «تاثریا» را به لحاظ ساختار، کارگردانی و بازیگری موفق ارزیابی کرده اما معتقد است ارتباط خارج از عرف و شرع زن زحمتکش و مذهبی که به عنوان قهرمان قصه مطرح است مضمون سریال را زیر سوال برده و به ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی و حتی شخصیت زن لطمه زده است. نظرات این مدرس سینما را در خصوص مجموعه تلویزیونی «تاثریا» که در گفت و گو با شبکه ایران مطرح شده است را می خوانیم:
«تا ثریا» یک ملودرام اجتماعی در مذمت نزول‌خواری سیروس مقدم تبدیل به یک مجموعه‌ساز حرفه‌ای شده و ثابت کرده است که در قالب‌ها و مضامین مختلف می‌تواند سریالی موفق بسازد. سریال «تا ثریا» یک ملودرام اجتماعی است که مضمون محوری آن با استناد به حدیث ابتدای سریال در ارتباط با ربا است و پیام آن مطابق با حکم شرع و عرف جامعه، در مذمت نزول‌خواری است. اما برای این که این مضمون در ظرفی مناسب ریخته شود شخصیتی خلق شده که محور اساسی مجموعه تلویزیونی «تا ثریا» است؛ یعنی ثریا با بازی بسیار خوب آزیتا حاجیان؛ و بقیه افرادی که با ثریا در ارتباط هستند با قصه‌های خودشان به قصه زندگی ثریا پیوند می‌خورند.
ارتباط بین ثریا و سرهنگ کل مضمون مجموعه را زیر سوال برده است سریال «تا ثریا» در اصل می‌خواهد نشان دهد که یک زن سرپرست خانواده با چه مشکلات و مسائلی در جامعه مواجه است. زنی از طبقه زحمت کش جامعه که با طیفی از مسائل خانوادگی، اجتماعی و شغلی روبرو است و سعی می‌کند علی‌رغم مشکلات بیماری در برابر سختی‌ها کم نیاورده و مردانه بایستد. در همین ارتباط برخی مسائل هم برای پیشبرد قصه شخصیت محوری سریال اضافه می‌شود و به صورت ضمنی مسائل و مشکلات فرزندان و دامادهای ثریا هم مطرح می‌شود؛ اما ماجرایی که به قصه ثریا اضافه شده و کل مضمون مجموعه را زیر سوال برده است، ارتباط بین ثریا و سرهنگ است.

مخاطب جوان وقتی می‌بیند ثریا که یک شخصیت مذهبی و زحمتکش است ارتباط نه چندان شرعی و اخلاقی دارد به خود حق می‌دهد که در عنفوان جوانی چنین کارهایی انجام دهد. این موضوع از بارزترین نکاتی است که «تاثریا» به عنوان بدآموزی به جامعه منتقل می‌کند

از نظر شرعی درست نیست در قسمت‌های ابتدایی سریال بیماری پدر یکی از همکاران ثریا موجب آشنایی و شکل‌گیری ارتباطش با سرهنگ می‌شود، این ارتباط پرستارگونه با بیمار که ارتباطی خدماتی است قابل قبول است اما ادامه این ارتباط برای زن زحمتکش پایبند به اخلاق که در مجالس مذهبی نقش و حضور فعال دارد قابل باور نیست و مخاطب توقع ندارد با توجه به تعریفی که از این شخصیت شده، ثریا با شخصی ارتباط برقرار کند که از نظر شرعی درست نیست.
بارزترین نکاتی که «تاثریا» به عنوان بدآموزی به جامعه منتقل می‌کند این نوع ارتباط اصل قضیه را زیر سوال برده و نه تنها شخصیت زن بلکه مسائل مذهبی را لکه‌دار کرده است. دیدار هر روزه، گردش در پارک ، قرار ملاقات در کافی‌شاپ و ... حتی اگر قالب شخصیت‌های جوان سریال هم مطرح شود از دیدگاه اجتماعی قابل پذیرش نیست چه رسد به شرایط سنی ثریا و شخصیتی که در ذهن مخاطب ترسیم شده است. مخاطب جوان وقتی می‌بیند ثریا که یک شخصیت مذهبی و زحمتکش است ارتباط نه چندان شرعی و اخلاقی دارد به خود حق می‌دهد که در عنفوان جوانی چنین کارهایی انجام دهد. این موضوع از بارزترین نکاتی است که «تاثریا» به عنوان بدآموزی به جامعه منتقل می‌کند.



شخصیت زن و تعریف مثبت آن در دیدگاه مذهبی را زیر سوال برده است از سوی دیگر پسر ثریا هم به نوعی درگیر مسائل عشقی و عاطفی از نوعی است که بین مادرش با سرهنگ شکل گرفته است. این نکته دیگر حسن‌های سریال را هم زیر سوال برده است. سیروس مقدم قصد داشته شخصیت زن را در جامعه فعال، اجتماعی و صاحب ارزش نشان دهد اما با این ارتباط نه چندان سنجیده اساسا شخصیت زن و تعریف مثبت آن در دیدگاه مذهبی را زیر سوال برده است.
هم کارگردان در زمینه بازی گرفتن از بازیگران مهارت دارد و هم بازیگران باتجربه هستند با این وجود مجموعه «تاثریا» به لحاظ کارگردانی و بازی‌ها قابل توجه است و به لحاظ ساختار می‌توان به آن امتیاز مثبت داد. هم کارگردان در زمینه بازی گرفتن از بازیگران مهارت دارد و هم بازیگران باتجربه هستند بخصوص هومن سیدی که بازی درخشان و چشمگیری دارد. آزیتا حاجیان در نقش ثریا خیلی خوب جا افتاده و رنج‌های زندگی چنین شخصیتی را به خوبی منعکس می‌کند. بازی مهران احمدی در نقش رضا خیلی باورپذیر است. لیندا کیانی با این‌که شخصیتی متفاوت را بازی می‌کند درک خوبی از نقش داشته و به خوبی شخصیت را ارائه کرده است. حتی الناز حبیبی که به نسبت تجربه کمتری دارد به خوبی ایفای نقش می‌کند.
«پایتخت» به لحاظ بازی، قصه و مضمون قویتر از «تا ثریا» است در مجموع «تاثریا» برای سیروس مقدم قدمی رو به جلو محسوب نمی‌شود و در نهایت خوش‌بینی در ردیف آثار قبل از آخرین سریال این کارگردان؛ یعنی «پایتخت» قرار می‌گیرد. به اعتقاد من سریال نوروزی «پایتخت» به لحاظ بازی، قصه و مضمون قویتر از «تاثریا» است. «تاثریا» با وجود کارگردانی و بازی‌های خوب به خاطر مضمون آشفته و لطمه زدن به ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی برای مقدم گامی به جلو محسوب نمی‌شود.