در محضر مولا علی (سیری در معارف نهج البلاغه)&

[paradise]

به نام خدا


عرض سلام و ادب و احترام خدمت همسنگران عزیز .


وصایای امیر المومنین به امام حسن مجتبی (علیهما السلام) واقعا زیباست. به راستي اين وصايا دستورالعمل كاملی است برای زندگی خدايی، چه در دنيا چه برای آخرت.

خوب است به قسمتی از این آیین سعادت، مراجعه کنیم و درسی تازه بگیریم:



وَاعلَم اَنَّ اَمامَکَ طَریقاً ذَا مَسافَةٍ بَعیدَة ٍ وَ مَشَقَّةٍ شَدیدَة ٍ .
و بدان که پیش روی تو راهی است دور و دراز و سختی و مشقتی جانگداز.

وَ اَنَّهُ لا غِنَی لَکَ فیهِ عَن حُسنِ الاِرتِیادِ. قَدِّر بَلاغَکَ مِنَ الزّادِ مَعَ خِفَّةِ الظَّهر ِ .
و در این مسیر، به تلاش و طلبی جانانه، محتاجی و توشه‌ای که تو را به مقصد برساند، بی آنکه پشتت را سنگین گرداند.

فَلا تَحمِلَنَّ عَلی ظَهرِکَ فَوقَ طاقَتِکَ فَیَکُونَ ثِقلُ ذلِکَ وَبَالاً عَلَیکَ.
و به هوش باش که بیش از طاقتت بار برنداری و بر پشت نگذاری چنانکه سنگینی‌اش تو را بیازارد و به ستوه آورد.

وَ اِذا وَجَدتَ مِن اَهلِ الفاقَةِ مَن یَحمِلُ لَکَ زادَکَ اِلی یَومِ القِیامَةِ فَیُوافیکَ بهِ غَداً حَیثُ تَحتاجُ اِلَیهِ فَاغتَنِمهُ وَ حَمِّلهُ اِیّاهُ. وَ اَکثِر مِن تَزوِیدِهِ وَ اَنتَ قادِرٌ عَلَیهِ فَلَعَلَّکَ تَطلُبُهُ فَلا تَجِدُهُ .
و اگر به فقیر و مستمندی دست یافتی که حاضر شد بار تو را بر دوش کشد و فردای قیامت که تو به آن محتاجی، تمام و کمال به دستت برساند، وجودش را مغتنم بشمار و بارت را بر دوشش بگذار، و تا می‌توانی از بار خودت بردار و در انبان او بگذار. چه بسا زمانی که تو طالب آنی، یافتنش را نتوانی.


اشارت:
یکی از عجایب زیبا و حیرت افزا و در عین حال شیرین و دلنشین این نامه مولا، جهان بینی حضرت ایشان است؛ نوع نگاهشان به هر دو جهان و انتقال آن به ساده‌ترین و زیباترین بیان. طبیعی است که وقتی نگاه به هر دو جهان به این درجه از واقع بینی و زلالی و شفافی برسد، همین مختصاتی که حضرت فرموده‌اند، به دست می‌آید و همین نتایجی که اشاره فرموده‌اند، حاصل می‌شود. خداوند دنیا را آفریده است تا انسان برای زندگی اصلی و جاودانه‌اش از آن توشه بردارد و هر کس که از این دار فنا برای منزل عقبایش توشه بیشتری بیندوزد یا پیش بفرستد، بهرۀ بیشتری از دنیا برده است.
خداوند می‌فرماید: « ما عندکم ینفد و ما عند الله باق ». آنچه نزد شماست، زوال‌پذیر است و آنچه نزد خداست ماندگار.
یعنی آن بهره‌ای که از این دنیا برای دنیا می‌گیرید، فناپذیر و نابودشدنی است و آنچه را که خرج آخرت و زندگانی دراز مدت می‌کنید و نزد خدا ذخیره می‌سازید، ماندنی و به کار آمدنی است.
پس عقل ابتدایی ایجاب می‌کند که انسان از این مجال محدود، برای زندگانی نامحدودش، توشه بیشتری بردارد و استفاده بیشتری ببرد.
و بهترین راه ماندگار کردن مال و ذخیره ساختنش برای آخرت، بخشیدن آن به دیگران در راه خداست.
حضرت می‌فرماید: هر چقدر که از دارایی دنیایت به دیگران ببخشی، بار خودت را سبکتر و در عین حال، اندوخته‌ات را افزونتر کرده‌ای. اگر از دارایی دنیایت به دیگران انفاق می‌کنی، منتی بر سرشان نداری، بلکه رهین منت او می‌شوی که زحمت می‌کشد و ره توشه‌ات را تا آن سوی مرز این جهان، بر دوش خود حمل می‌کند و در آنجا صحیح و سالم و دست نخورده – و حتی با بهره‌های مضاعف – تحویلت می‌دهد. پس چه از این بهتر که بیشترین اموالت را از این زمین زوال‌پذیر برداری، بر دوش نیازمندان بگذاری و به اجناس ماندگار تبدیلشان کنی و در دیار باقی که به آنها سخت محتاجی، تحویلشان بگیری. ماهیت بخشش و انفاق از نگاه امیر المومنین این است و ماهیت قرض دادن به دیگران در این جهان نیز، چیزی شبیه این: اکنون که داری و در بی‌نیازی به سر می‌بری، دارایی‌ات را به عنوان قرض به دیگران می‌سپاری، چه در این جهان وام پرداختی‌ات را بازستانی و چه بازنستانی، در آن جهان که به شدت محتاج آنی، چندین برابر آن را باز می‌ستانی. گویی که اموالت را در حسابی کوتاه‌مدت و مطمئن، پس‌انداز می‌کنی و در زمان تنگدستی و نیاز، چندین برابر آن را باز می‌ستانی.
کدام انسان عاقلی از چنین معامله تضمین شده و پرسودی، سر باز می‌زند؟!



وَاغتَنِم مَن ِ استَقرَضَکَ فی حالِ غِناکَ لِیَجعَلَ قَضاءَهُ لَکَ فی یَومِ عُسرَتِکَ.
و غنیمت بشمار وجود کسی را که در روز توانگری از تو وام بخواهد تا هنگام تنگدستی و نیازمندی به تو باز پس دهد.


منبع: آیین زندگی، سید مهدی شجاعی