بررسی تحلیلی اخلاق در اسلام و دیگر مکاتب

[وحید110]

اول بفرمایید اخلاق چیست ؟

خوبی چیست؟

از اون واژه ظاهرا خیلی خوشم اومد .

ایا همین اخلاق و خوبی رو خداوند باید تعریف کنه و یا ملاک اون چیه ؟

در ضمن همراه با بحث پیش بریم بهتر نیست ؟ یکی از راه ها همون پیدا کردن کیس های متفاوت و مقایسه با توجه به نیاز هاست .

الان باید ببینیم چه چیز های در دسترس داریم . چه کسانی دینشون رو الهی مطرح کرده اند .

با تشکر

پ ن : این مبحث از عقل گرایی جدا شد و به امید خدا در این تاپیک ادامه خواهد داشت

[سید ابراهیم]

من متاسفانه کاملا با نظر فاطمه خانوم مخالفم. بله اگر ما نخواهیم در مورد بحثی واقعا چیز بدانیم بله اون وقت میریم سراغ متخصص مثلا زبان و هر آنچه که ایشان گفت را میپذیرم(همین پذیرفتن از کسی که داناتر است خود یک اصل عقلانی است) ولی اصلا این دلیل نمیشه که ما بگیم خب عقل ما در این جا ناقص یا معمولی است و ادامه روند بحث را ببندیم.
همین عقل ناقص و معمولی میتونه با تکیه بر بدیهیات عقلانی که تعاریف خاص خودشو داره پایه به پایه بیاد جلو و به قول فلاسفه از قوه به فعل برسه.
حتی در مورد اثبات وجود خدا...
اینکه میگید کسی که مثلا کسی بگوید اخلاق نسبی هست ! تئوری غربی را در باره اخلاق پذیرفته . اینو نمیدونم از کجا دقیقا بیان میکنید. درسته که این تئوری از غرب آمد ولی امروز بسیاری از متکلمین و متفکرین شیعه هم بر این موضوع صحه گذاشتن.
کلا نظر من اینه که خیلی ساده و یا سفید یا سیاه نمیشه به این قضایای پیچیده نگاه کرد.

[فاطمه خانم]

(۲۳/بهمن/۹۰ ۱۳:۰۶)سید ابراهیم نوشته است:  من متاسفانه کاملا با نظر فاطمه خانوم مخالفم. بله اگر ما نخواهیم در مورد بحثی واقعا چیز بدانیم بله اون وقت میریم سراغ متخصص مثلا زبان و هر آنچه که ایشان گفت را میپذیرم(همین پذیرفتن از کسی که داناتر است خود یک اصل عقلانی است) ولی اصلا این دلیل نمیشه که ما بگیم خب عقل ما در این جا ناقص یا معمولی است و ادامه روند بحث را ببندیم.
همین عقل ناقص و معمولی میتونه با تکیه بر بدیهیات عقلانی که تعاریف خاص خودشو داره پایه به پایه بیاد جلو و به قول فلاسفه از قوه به فعل برسه.

البته هر کس نظر خودش را دارد . من اعتقاد دارم که عقل شخصی نمی تواند بسنجد و تعیین کند ولی این مسئله باعث نمی شود که بحث عقل بسته شود .

مثلا باید شخص چه قدر وقت بگذارد تا در عربی به جایی برسد تا تعیین کند فصاحت قرآن در حد معجزه هست (چون باید به عقل خودش متکی باشد ) بعد برود سر مسئله بعد، دوباره وقت بگذارد تا الی آخر . مجبور هست به نظر دیگران در جاهایی تکیه داشته باشد وگرنه فکر نکنم عمر کفاف بدهد تا در تمام موارد به آن عقل دست پیدا کند تا تمام تکیه را بر آن بگذارد .
خوب .

(۲۳/بهمن/۹۰ ۱۳:۰۶)سید ابراهیم نوشته است:  حتی در مورد اثبات وجود خدا...
اینکه میگید کسی که مثلا کسی بگوید اخلاق نسبی هست ! تئوری غربی را در باره اخلاق پذیرفته . اینو نمیدونم از کجا دقیقا بیان میکنید. درسته که این تئوری از غرب آمد ولی امروز بسیاری از متکلمین و متفکرین شیعه هم بر این موضوع صحه گذاشتن.
کلا نظر من اینه که خیلی ساده و یا سفید یا سیاه نمیشه به این قضایای پیچیده نگاه کرد.

خوب یعنی اساتید فلسفه غربی ( مثل نیچه ) نظری غیر از نظر نسبیت در اخلاق را قبول دارند .
یا متکلمین شیعه نسبیت اخلاق را قبول دارند؟!

[سید ابراهیم]

بله بسیاری از متکلمین شیعه نظریه نسبیت اخلاقی را قبول دارند البته نه آنطور که نیچه یا راسل و... میگفتند به این معنا که مثلا شما میپذیرید که راست گویی خوب است و طبق اصول مطلق بودن اخلاق باید قبول کنی پس راستگویی در هر زمان و هر مکانی عملی شایسته است ولی من این جا مثالی میزنم.
فرض کن من از دست آدمی جانی و خطرناک که با چاقو دنبالم هست به شما پنام میآورم شما مرا در اتاقی پنهان میکنید آد جانی با عصبانیت که خون چشمانش را گرفته میپرسد که من کجا هستم؟
شما چه جوابی میدهید راست میگویید و مرا به کشتن میدهید؟ در این جا بحث های بسیار جالبی باز میشود.
در بحث اولی هم بستگی به اهمیت قضیه دارد چه بسا شخصی کل عمرش را برای اثبات ذات اقدس اله و شناخت اوصاف ایشان بگذارد به نظر من میارزد؟
البته که باید از دستاورد های گذشتگان هم بهره بگیریم اشاره کردم خود این اصل بدیهی و عقلانی است. یا علی

[وحید110]

خوب با اجازه دوستان بحث اخلاق رو اینجا پی میگیریم .

[سید ابراهیم]

با تشکر از وحید نازنین. من در بالا سوالاتی را مطرح کردم در مورد اطلاق اخلاق یا نسبیت آن. ابتدا دوستان نظرات رو بگن تا این حقیر دسته بندی کلی را در اختیار بگذارم.

[وحید110]

به نظرم باید اول بگیم اخلاق چیست ؟!

معمولا بحث رو با تعریف اون مبحث شروع میکنند . قاءدتا نمیشه وقتی نمیدونیم اخلاق چیه در موردش بحث کنیم .

با تشکر

[saloomeh]

آقا وحید منظورتون تعریف اخلاق بدون لحاظ کردنه محوریت دینه یک تعریف عام ؟

[وحید110]

در هر صورت اخلاق یک تعریف واحد دارد . ولی اگر تعاریف متفاوتی در نظر دارید برای مقایسه میتوانیم از هر دو کمک بگیریم

نهایتا در بحث قبلی به این نتیجه رسیدیم که درست ترین مبانی در هر علمی ان است که خداوند بیان فرموده باشند .

یا علی (علیه السلام)

[saloomeh]

بطور کلی اخلاق رو می تونیم به یک سری اصول و قواعد اجتماعی اولیه تعریف کنیم که در نهایت برای حفظ حرمت های انسانی و اجتماع به کارگرفته می شود. و معمولا افراد این تعریف را مربوط به دین میدانند.

مسلما اگر در حوزه دینی این امر تبیین نشده باشد بعید به نظر می رسد دین کاملی باشد و اساسا یه نقص بزرگ برای پیروان آن دین خواهد بود.و همین امرهم باعث میشود که افرادی که خارج از حوزه دینی اخلاقیات خود را تعریف میکنند.پیروان کمتری پیدا میکنند.

[فاطمه خانم]

(۲۳/بهمن/۹۰ ۱۳:۴۶)سید ابراهیم نوشته است:  بله بسیاری از متکلمین شیعه نظریه نسبیت اخلاقی را قبول دارند البته نه آنطور که نیچه یا راسل و... میگفتند به این معنا که مثلا شما میپذیرید که راست گویی خوب است و طبق اصول مطلق بودن اخلاق باید قبول کنی پس راستگویی در هر زمان و هر مکانی عملی شایسته است ولی من این جا مثالی میزنم.
فرض کن من از دست آدمی جانی و خطرناک که با چاقو دنبالم هست به شما پنام میآورم شما مرا در اتاقی پنهان میکنید آد جانی با عصبانیت که خون چشمانش را گرفته میپرسد که من کجا هستم؟
شما چه جوابی میدهید راست میگویید و مرا به کشتن میدهید؟ در این جا بحث های بسیار جالبی باز میشود.

خوب . اولا عرض کنم . سوالاتی که من می پرسم کلا برای دانستن و بحث مثبت هست. اصلا قصدم ناراحت کردن کسی نیست . یعنی کلا می پرسم برای دانستن .و اینکه از دانش دوستان استفاده کنیم که این مسئله برای من خیلی دلپذیر هست .
من در تحقیقی که داشتم ، به مسئله مثالی شما برخوردم . در اون نوشته شده بود که مثالهایی از این دست به رفتار برمی گردد و نه اخلاق:

نقل قول:
استاد مطهرى بین اخلاق و رفتار فرق قائل است و اخلاق را ثابت و رفتار را متغیر مى داند مثلاً عفاف همه وقت خوب است و تغییر نمى کند و به عنوان فعل اخلاقى پسندیده است، اما گاهى زنى مجبور مى شود به طبیب مرد رجوع کند. لمس و نگاه کردن بدن زن براى نا محرم یک فعل خلاف عفت است اما در این شرایط براى او غیر اخلاقى نیست. این رفتار و فعل است که تغییر کرده است یا مثلاً راست گویى همیشه به عنوان یک خُلق پسندیده مطرح است ولى گاهى ضرورت اقتضا مى کند به خاطر مصلحت دروغ گفته شود. در این صورت نمى گوییم دروغ گویى جاى راست گویى را گرفته، بلکه مى گوییم با این که راست گویى خُلق پسندیده اى است اما به حکم ضرورت از آن دست برداشته ایم.
پس رفتار ما عوض شده است نه اخلاق.

و مسئله دوم اینکه

(۲۳/بهمن/۹۰ ۱۳:۴۶)سید ابراهیم نوشته است:  در بحث اولی هم بستگی به اهمیت قضیه دارد چه بسا شخصی کل عمرش را برای اثبات ذات اقدس اله و شناخت اوصاف ایشان بگذارد به نظر من میارزد؟
البته که باید از دستاورد های گذشتگان هم بهره بگیریم اشاره کردم خود این اصل بدیهی و عقلانی است. یا علی

در این مورد هم من هم منظور م همین هست . در یک مورد شاید بتوان تمام عمر را صرف یک مسئله کرد و این اشکال ندارد ولیکن عمر به بررسی تمام مسائل به این صورت کفاف نمی دهد و اطمینان به افراد مورد وثوق از همینجا ناشی می شود .
تشکر فراوان به خاطر صبری که به خرج می دهید .