وظايف مردم در زمان غيبت امام(عليه السلام)

[jalalhaji]

بسم الله الرحمن الرحیم

وظايف مردم در زمان غيبت امام(عليه السلام) _ (1)

1_همواره در غم فراق و مظلوميت حضرتش بودن
امام صادق(عليه السلام) مي¬فرمايند: نفس انسان مهموم براي ما و غمناك به سبب مظلوميت ما تسبيح است.(كافي:2/226)

2_در انتظار فرج و ظهور آن حضرت بودن
امام محمد تقي(عليه السلام) فرمودند: حضرت قائم(عليه السلام) كه نامش مهدي است، از ماست كه واجب است در زمان غيبت او منتظر باشند و در زمان ظهور از وي اطاعت كنند و او سومين از فرزندان من است.(كمال-الدين:2/377) اميرالمؤمنين(عليه السلام) مي¬فرمايند: بهترين عبادت صبر و انتظار فرج است(تحف العقول:201)
امام صادق(عليه السلام) مي¬فرمايند: هر كه از شما بميرد و منتظر اين امر باشد مانند كسي است كه همراه حضرت قائم (عليه السلام) در خيمه اش باشد.(بحار:52/126)

3_گريستن در فراق و مصيبت حضرتش
امام صادق (عليه السلام) مي فرمايند: به خدا قسم امام شما سالياني از روزگارتان غيبت خواهد كرد و آنچنان امتحان شويد تا گفته شود مرده يا هلاك شده، به كدامين وادي سكني گزيده؟، و چشمان مؤمنان براي او گريان مي باشد. (كمال¬الدين:2/347) امام رضا(عليه السلام) مي¬فرمايند: هر كه مصيبت ما را ياد كند و بر آنچه بر ما رفته گريه كند روز قيامت كنار ما خواهد بود.(امالي صدوق:68/مجلس17ح4)

4_تسليم محض بودن و ترك عجله در امر ظهور آن حضرت
يعني در امر ظهور آن حضرت "چرا، و براي چه" نياورد، بلكه صحت آنچه را كه از آن حضرت رسيده مسلّم بداند و آن را عين حكمت بداند. كه حديث امام جواد(عليه السلام) اين گفته را تأييد مي كند.(كمال الدين:2/378، كفايه الاثر:279)

5_حضرت را با اموال خود ياري كنيم يعني به آن حضرت هديه كنيم.
در كافي از امام صادق(عليه السلام) روايت شده: چيزي نزد خدا محبوب تر از صرف درهم براي(در راه) امام(عليه السلام) نيست، و همانا خداوند آن درهم را در بهشت مانند كوه احد قرار مي¬دهد. سپس فرمود: خداوند در قرآن مي فرمايد:" مَن ذا الَّذي يُقرِضُ اللهَ قَرضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَه أضعافاً كَثيرَة "(بقره:2/246) حضرت فرمود: به خدا قسم كه اين هديه مخصوص امام(عليه السلام) مي باشد.(كافي:1/451) در دوران غيبت آن حضرت، مؤمن اين اموال را در راه رضاي ايشان مصرف مي كند، مانند انفاق به صلحا و دوستان آن حضرت، در بحار به نقل از كامل-الزيارات آمده كه موسي بن جعفر(عليهما السلام) فرمودند: هر كه نتواند ما را زيارت كند، صالحين از دوستان ما را زيارت كند كه ثواب زيارت ما براي او نوشته مي¬شود، و هر كه نتواند به ما صله و هديه دهد به صالحين از دوستان ما هديه دهد كه همان ثواب هديه به ما براي او نوشته مي شود.(كامل الزياره:319)

6_صدقه دادن از طرف آن حضرت براي سلامتي ايشان.(نجم الثاقب:442)

7_شناخت صفات ايشان و عزم بر ياري حضرت در هر حال، و گريه و تألم در فراق ايشان.( نجم¬الثاقب:424)

8_درخواست شناخت امام(عليه السلام) از خداوند متعال
پس اين دعا را كه در كافي و كمال الدين از امام صادق(عليه السلام) روايت شده بخواند:

اللّهمَّ عَرِّفني نَفسَكَ، فَإنَّكَ إن لَم تُعَرِّفني نَفسَكَ لَم أعرِف نَبيَّكَ.
اللّهمَّ عَرِّفني رَسولَكَ فَإنِّكَ إن لَم تُعَرِِّفني رَسولَكَ لَم أعرِف حُجَّتَكَ.
اللّهمَّ عَرِّفني حُجَّتَكَ فَإنَّكَ إن لَم تُعَرِّفني حُجَّتَكَ ضَلَلتُ عَن ديني.

(كافي:1/272،كمال¬الدين:2/342)

9_استمرار بر خواندن دعاي غريق كه در كمال الدين از امام صادق(عليه السلام) روايت شده:
يا اللهُ يا رَحمنُ يا رَحيمُ يا مُقَلِّبَ القُلوبِ ثَبِّت قَلبي عَلي دينِكَ.(كمال الدين:2/352)

10_نبردن نام آن حضرت كه نام رسول خدا(صلّي الله عليه و آله) مي باشد، بلكه ايشان با القابي مانند: قائم، منتظر، حجّه، مهدي، امام، غائب و ...نام برده شوند.

11_بلند شدن هنگام بردن نام مبارك حضرت خصوصاً لقب قائم.(كافي:1/372)

12_توسل جستن به آن حضرت در گرفتاری ها، سختی ها و فرستادن نامه های استغاثه به آن حضرت آن گونه که در بحار الأنوار بیان شده.(بحار:94/29)

ادامه دارد.......


1_مطالب گرفته شده از كتاب" وظيفة الأنام في زمن غيبة الإمام(عليه السلام)"
تأليف سيد محمد تقي الموسوي الإصفهاني(صاحب مكيال المكارم)

[jalalhaji]

تشرف سيد بحرالعلوم و ارزش گريه بر امام حسين (عليه السلام)
سيد بحرالعلوم (رحمه الله) به قصد تشرف به سامرا تنها براه افتاد.
در بين راه راجع به اين مساله , كه گريه بـر امـام حسين (عليه السلام) گناهان را مى آمرزد, فكر مى كرد.
همان وقت متوجه شد كه شخص عربى كه سـوار بـر اسـب اسـت بـه او رسـيد و سلام كرد.
بعدپرسيد: جناب سيد درباره چه چيز به فكر فرو رفته اى ؟ و در چه انديشه اى ؟ اگر مساله علمى است بفرماييد شايد من هم اهل باشم ؟ سـيـد بـحرالعلوم فرمود: در اين باره فكر مى كنم كه چطور مى شود خداى تعالى اين همه ثواب به زائريـن و گريه كنندگان بر حضرت سيدالشهداء (عليه السلام) مى دهد, مثلا در هرقدمى كه در راه زيارت بـرمـى دارد, ثواب يك حج و يك عمره در نامه عملش نوشته مى شود و براى يك قطره اشك تمام گناهان صغيره و كبيره اش آمرزيده مى شود؟ آن سوار عرب فرمود: تعجب نكن ! من براى شما مثالى مى آورم تا مشكل حل شود.
سـلـطـانـى بـه همراه درباريان خود به شكار مى رفت .
در شكارگاه از همراهيانش دور افتاد و به سـخـتى فوق العاده اى افتاد و بسيار گرسنه شد.
خيمه اى را ديد و وارد آن خيمه شد.
در آن سياه چـادر, پيرزنى را با پسرش ديد.
آنان در گوشه خيمه عنيزه اى داشتند (بز شيرده ) و از راه مصرف شير اين بز, زندگى خود را مى گرداندند.
وقـتى سلطان وارد شد, او را نشناختند, ولى به خاطر پذيرايى از مهمان , آن بز را سربريده و كباب كردند, زيرا چيز ديگرى براى پذيرايى نداشتند.
سلطان شب را همان جا خوابيد و روز بعد, از ايشان جدا شد و به هر طورى كه بود خود را به درباريان رسانيد و جريان را براى اطرافيان نقل كرد.
در نـهـايت از ايشان سؤال كرد: اگر بخواهم پاداش ميهمان نوازى پيرزن و فرزندش راداده باشم , چه عملى بايد انجام بدهم ؟ يكى از حضار گفت : به او صد گوسفند بدهيد.
ديگرى كه از وزراء بود, گفت : صد گوسفند و صد اشرفى بدهيد.
يكى ديگر گفت : فلان مزرعه را به ايشان بدهيد.
سـلطان گفت : هر چه بدهم كم است , زيرا اگر سلطنت و تاج و تختم را هم بدهم آن وقت مقابله به مثل كرده ام .
چون آنها هر چه را كه داشتند به من دادند.
من هم بايد هرچه را كه دارم به ايشان بدهم تا سر به سر شود.
بعد سوار عرب به سيد فرمود: حالا جناب بحرالعلوم , حضرت سيدالشهداء (عليه السلام) هرچه از مال و منال و اهـل و عـيـال و پـسر و برادر و دختر و خواهر و سر و پيكر داشت همه را در راه خدا داد پس اگر خـداونـد بـه زائرين و گريه كنندگان آن همه اجر و ثواب بدهد, نبايد تعجب نمود, چون خدا كه خـدائيش را نمى تواند به سيدالشهداء (عليه السلام)بدهد, پس هر كارى كه مى تواند, انجام مى دهد, يعنى با صـرف نظر از مقامات عالى خودش , به زوار و گريه كنندگان آن حضرت , درجاتى عنايت مى كند.
در عين حال اينها را جزاى كامل براى فداكارى آن حضرت نمى داند.
چون شخص عرب اين مطالب را فرمود, از نظر سيد بحرالعلوم غايب شد.
-------------------------------------------
منبع: العبقري الحسان ج 1, ص 119،حاج شيخ على اكبر نهاوندى(رحمه الله)

[jalalhaji]

باسمه تعالي

وظايف مردم در زمان غيبت امام(عليه السلام)_قسمت دوم

1_خدا را قسم دادن به حضرتش هنگام دعا کردن و او را واسطه و شفیع قرار دادن در روا شدن حوائج.(كمال¬الدين:493)

2_پابر جا ماندن بر دین قویم(اسلام) و دنبال ادعاهای باطل و بیهوده نرفتن، چرا که ظهور حضرت تا قبل از خروج سفیانی و صیحه آسمانی امکان¬پذیر نیست؛ در اخبار فراوان آمده:
آرام باش آنگونه که آسمان از ندا دادن آرام است و زمین از فرو رفتن با لشگریانش.(معاني-الاخبار:266،بحار:52/189)

3_صلوات فرستادن بر حضرت (عجل الله تعالی فرجه) مانند صلوات ضراب اصفهاني.

4_ذکر فضائل و مناقب حضرت (عجل الله تعالی فرجه)؛ چرا که آنحضرت ولی نعمت ما می¬باشد و تمام نعمات الهی که به ما می¬رسد از فیض وجود حضرت است، همانگونه که در کتاب مکیال المکارم آمده.(مكيال-المكارم:1/36)
یکی از انواع شکر برای امام(علیه السلام) همان ذکر فضائل، مناقب، کمالات و نیکی¬های امام(علیه السلام) می-باشد- آنگونه که در دعاي مکارم الأخلاق از امام زین العابدین(علیه السلام) روایت شده درباره حق صاحب حق بر ما از رساله حقوق.

5_اظهار شادی و خوشحالی واقعي برای دیدن جمال مبارک آن¬حضرت.
از امیرالمومنین(علیه السلام) روايت شده که اشاره به سینه مبارک خود نمود و آهی از ته دل برای دیدن امام زمان(علیه السلام) کشید. در حالی¬که امام زمان(علیه السلام) هنوز به¬دنیا نیامده بود.(غيبت نعماني:214)

6_دعوت از مردم برای شناختن امام زمان(عليه السلام) و خدمت به آن¬حضرت و پدران طاهرینش.
در کافی آمده، سلیمان بن خالد به حضرت صادق(علیه السلام) گفت: خانواده¬ای دارم که سخنان مرا قبول کرده و اطاعت می¬کنند، آیا آنها را به این امر دعوت کنم؟ حضرت فرمودند: آری؛ بدرستیکه خدواند در قرآن مجید می-فرماید: (یا أیّها الّذین آمنوا قوا أنفسکم و أهلیکم ناراً وقودها النّاس و الحجارة)(تحريم:6).(كافي:2/211)

7_صبر در برابر سختی¬ها و آزارها و ملامت¬کنندگان و دشمنان حضرت در زمان غیبت.
در کمال الدین از سیدالشهداء(علیه السلام) آمده که فرمودند: بدانید که صبر کننده در زمان غیبت بر اذیت و آزار دروغ¬گویان مانند مجاهدی شمشیر بدست در رکاب رسول خدا (صل الله علیه و آله و سلم) است.(كمال-الدين:1/317)

8_هدیه نمودن کارهای نیک مانند خواندن قرآن و... به آن¬حضرت(عجل الله تعالی فرجه).

9_خواندن زیارات امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) مانند زيارت آل¬ياسين.

10_تجدید عهد و بیعت با آن¬حضرت در هر روز و در هر جا که ممکن باشد.

و بدان که معنی بیعت در زبان اهل لغت، عهد و پیمان بر یک امری می¬باشد، و مراد از بیعت و عهد آن حضرت(عجل الله تعالی فرجه) این است که مؤمن با زبان خود اقرار و با قلبش ایمان داشته باشد که از امام اطاعت کند. و او را هنگام ظهور یاری نماید، و این کار حاصل نمی¬شود مگر بخواندن دعاي عهد صغیر یا دعای عهد کبیر که در مفاتيح الجنان آمده است.

11_قلبت به سبب طولاني شدن زمان غيبت قساوت پيدا نكند، بلكه همواره با ذكر نام حضرت تازه و شادمان شود.(تفسير برهان:4/291)

12_دعا کردن جهت تعجیل فرج و طلب فتح و پیروزی از برای حضرت؛
و این عمل فوائد بسیار دارد و در کتاب مکیال المکارم درباره فوائد دعا برای حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه) آورده شده. از امام حسن عسکری(علیه السلام) روایت شده که فرمودند: به خدا قسم غیبتی از شما خواهد داشت که هیچ کس از هلاکت نجات نمی-یابد از آن غیبت، مگر کسانیکه خداوند دلهای آنها را ثابت قدم نموده در ایمان به امامت آن¬حضرت و توفیق دعا کردن برای تعجیل فرج آن-حضرت.(كمال¬الدين:2/348)


مطالب گرفته شده از كتاب" وظيفة الأنام في زمن غيبة الإمام(عليه السلام)"
تأليف سيد محمد تقي الموسوي الإصفهاني(صاحب مكيال المكارم)

abdolmahdi255@gmail.com

[bahar2006]

سلام
دوستان عزيز كتاب تكاليف بندگان نسبت به امام زمان برگرفته از كتاب مكيال المكارم هست كه به 80 تكليف منتظران نسبت به امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) اشاره مي كنه.

نويسنده اين كتاب آيت الله محمد تقي موسوي اصفهاني و مترجمش سيد مهدي حائري قزويني است.
در اين كتاب باذكر هر تكليف دليل نقلي وعقلي هر تكليف رو هم بررسي مي كنه و رواياتي مرتبط با تكليف رو بيان مي كنه.
من در اينجا فقط به ذكر تكاليف بسنده مي كنم.

1-تحصيل شناخت صفات و آداب و ويژگي هاي آن جناب عليه سلام
2-رعايت ادب نسبت به او
3-از وظايف بندگان نسبت به آن حضرت عليه سلام محبت به او به طور خاص
4-محبوب نمودن او در ميان مردم
5-انتظار فرج و ظهور آن حضرت عليه سلام
6-اظهار اشتياق به ديدار آن بزرگوار
7-ذكر مناقب و فضايل آن حضرت عليه سلام
8-اندوهگين بودن مومن از فراق آن حضرت عليه سلام
9-حضور در مجالس فضايل و مناقب آن حضرت عليه سلام
10-تشكيل مجالس ذكر مناقب و فضايل آن حضرت عليه سلام
11و12- سرودنو خواندن شعر در فضايل و مناقب آن حضرت عليه سلام
13-قيام،هنگام ياد شدن نام يا القاب آن حضرت عليه سلام
14و15و16-گريستن و گرياندن و خود را به گريه كنندگان شبيه نمودن بر فراق آن حضرت عليه سلام
17-درخواست معرفت امام عصر عليه سلام از خداوند
18-تداوم درخواست معرف آن حضرت
19-مداوت بر خواندن دعاي غريق
20-دعا در زمان غيبت آن حضرت عليه سلام
21-شناختن علامت هاي ظهور آن حضرت عليه سلام
22-تسليم بودنو عجله نكردن
23-صدقه دادن به نيابت از آن حضرت عليه سلام
24-صدقه دادن به قصد سلامتي ان حضرت عليه سلام
25و26-حج رفتن به نيابت از آن حضرت عليه سلام و فرستادن نايب كه از طرف ان جناب حج كند
27و28-طواف بيت الله الحرام به نيابت از امام عليه سلام و نايب ساختن ديگري تا از طرف آن حضرت طواف نمايد
29-زيارت رسول خدا و ائمه معصومين عليهم سلام به نيابت از مولايمان صاحب الزمان
30-استحباب اعزام نايب براي زيارت از سوي آن حضرت عليه سلام
31-سعي در خدمت كردن به آن حضرت عليه سلام
32-اهتمام ورزيدن به ياري آن جناب عليه سلام
33-تصميم قلبي بر ياري كردن آن جناب در زمان حضور و ظهور او
34-تجديد بيعت با آن حضرت عليه سلام بعد از فرايض هه روزه و هر جمعه
35-صله آنحضرت عليه سلام به وسيله مال
36-صله شيعيان و دوستان صالح امامان عليهم سلام به وسيله مال
37-خوشحال كردن مومن
38-خير خواهي براي ان حضرت عليه سلام
39-زيارت كردن آن حضرت عليه سلام
40-ديدار مومنين صالح و سلام كردن بر آنان
41-درود فرستادن بر آن حضرت عليه سلام
42-هديه كردن ثواب نماز به آن جناب عليه سلام
43-هديه نماز مخصوص
44-نماز هديه به آن حضرت به گونه مخصوص در وقت معين
45-اهداء قرائت قرآن به آن حضرت عليه سلام
46-توسل و طلب شفاعت از خداوند به وسيله آن حضرت عليه سلام
47-دادخواهي و توجه نمودن و عرض حاجت بر آن حضرت عليه سلام
48-دعوت كردن مردم به آن حضرت عليه سلام
49-رعايت حقوق آن حضرت و مواظبت بر اداي آن ها و رعايت وظايف نسبت به آن بزرگوار عليه سلام
50-خشوع دل هنگام ياد آن حضرت عليه سلام
51-عالم بايد علمش را آشكار سازد
52-تقيه كردن از اشرار و مخفي داشتن راز از اغيار
53-صبر كردن بر اذيت و تكذيب و ساير محنت ها
54-در خواست صبر از خداي متعال
55-سفارش يكديگر به صبر در زمان غيبت حضرت قائم عليه سلام
56-پرهيز از مجالسي كه نام آن حضرت عليه سلام در آن ها مورد تمسخر باشد
57-تظاهر با ستمگران و اهل باطل
58-ناشناس ماندن و پرهيز از شهرت يافتن
59-تذهيب نفس
60-اتفاق و اجتماع بر نصرت آن حضرت عليه سلام
61-متفق شدن بر توبه واقعي و بازگرداندن حقوق ه صاحبان آن ها
62و63-پيوسته به ياد آن حضرت بودن و به آدابش عمل كردن
64-دعا به درگاه الهي براي جلوگيري از نسان يا آن حضرت عليه سلام
65-اين كه بدنت نسبت به آن جناب عجل الله فرجه خاشع باشد
66-مقدم داشتن خواسته آن حضرت برخواسته خود
67-احترام كردن نزديكان و منسوبين به آن حضرت عليه سلام
68-بزركداشت اماكني كه به قدوم آن حضرت عليه سلام زينت يافته اند
69و70-وقت ظهور را تعيين نكردن و تكذيب وقت گذاران
71-تكذيب كردن مدعيان نيابت خاصه از آن حضرت عليه سلام در زمان غيبت كبري
72-درخواست ديدار آن حضرت با عافيت و ايمان
73-اقتدا و تاسي جستن به اخلاق و اعمال آن حضرت عليه سلام
74-حفظ زبان از غير ياد خداوند و مانند آن
75-نماز آن حضرت عليه سلام
76-گريستن در مصيبت مولايمان شهيد مظلوم حضرت ابي عبدالله الحسين عليه سلام
77-زيارت قبر مولايمان امام حسين عليه سلام
78-بسيار لعنت كردن بر بني اميه در اشكار و پنهان
79-اهتمام در اداي حقوق برادران ديني
80-مهيا كردن سلاح و اسب در انتظار ظهور آن جناب

در صورت داشتن هر گونه ابهام در مورد اين 80 مورد من رو در جريان بذارين تا توضيحات لازم رو از متن كتاب استخراج كنم و در اختيار شما دوستان عزيز قرار بدم.
براي تمام منتظرين امام عصر عليه سلام آرزوي موفقيت دارم.

[bahar2006]

سلام دوستان
قصد دارم تكاليف بندگان نسبت به امام زمان عليه السلام را در چند قسمت به صورت مختصر و مفيد بيان كنم.
قبلا اين كتاب رو در قسمت معرفي كتاب معرفي كردم و حال مطالب رو در اختيار شما قرار مي دم.
من منتخبي از تكاليف و مختصري از توضيحات را در اينجا ارائه مي دم و در صورتي كه شما دوستان عزيز درخواست داشتين كه تكاليف ديگه رو هم شرح بدم درخدمتم.
در حال حاضر به ذكر دو تكليف از 80 تكليف اكتفا مي كنم.
1- تحصيل شناخت صفات و آداب و ويژگي هاي آن جناب
دليل عقل:چون امام زمان عليه السلام امامي است كه اطاعتش فرض و واجب مي باشد، و هركس كه اطاعتش واجب ات بايد صفاتش را شناخت تا با شخص ديگري كه مقام او را به دروغ و ستم مدعي گردد اشتباه نشود.
دليل نقل:شيخ صدوق از حضرت ابواحسن موسي بن جعفر عليه السلام روايت آورده است كه فرمود:
هر كس در چهار چيز شك كند به تمام آنچه خداوند نازل فرموده كفر ورزيده است ... يكي از آن ها شناختن امام هر زمان از جهت شخص و صفات او مي باشد.
روايات:
در اصو كافي به سند صحيحي از فضيل بن يسار آورده كه گفت:شنيدم حضرت ابوجعفر امام باقر عليه سلام فرمود:«هر كس بميرد در حالي كه امامي نداشته باشد، مردنش مردن جاهليت است،و هر آن كه در حال شناختن امامش بميرد او را زيان نرساند كه اين امر پيش تر شود يا به تاخير افتد و هر كس بميرد در حالي كه امامش را شناخته چنان است كه در خيمه قائم عليه السلام با آن حضرت باشد.»
در كتاب اصول كافي در خبر صحيحي از عمر بن ابان آمده كه گفت:شنيدم ابي عبدالله امام صادق عليه السلام مي فرمود:«نشانه را بشناس كه اگر علامت را نشناختي تو را ضرر نزند آن كه اين ار جلوتر شود يا تاخير افتد، به درستي كه خداوند مي فرمايد: (يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ )؛روزي كه هر مردمي را به امامشان فرا مي خوانيم پس هر آن كه امام خودش را بشناسد همچون كسي خواهد بود كه در خيمه امام منتظر باشد.» منظور از نشانه امام است چون كه او علامتي است كه به آن، احوال مبدا و معاد و قوانين شرعي شناخته مي شود.
و اما چنين شناختي جز به دو امر حاصل نمي گردد:
يكي:شناختن امام عليه السلام به نام ونسب.
دوم:شناخت صفات و ويزگي هاي او.

2-رعايت ادب نسبت به او
آن حضرت را با القاب شريف مباركش، مانند:حجت،قائم،مهدي،صاحب الزمان و ... ياد كنيم و ترك تصريح به نام شريف اصلي آن حضرت كه اسم رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) است «م ح م د»
روايات:
شيخ صدوق به سند صحيحي، از حضرت امام صادق روايت كرده كه فرمود:«صاحب امر مردي است كه هيچ كس با اسمش او را ياد نكند، مگر اين كه كافر باشد». شيخ كليني نيز به سند صحيحي اين خبر را چنين روايت نمود:صاحب امر را كسي به نامش اس نبرد مگر كافر.
در مورد دليل اينكه نام امام زمان عليه السلام چرا نبايد برده شود در اين كتاب گفته شده است دليل آن تقيه نمي باشد و دلايل زيادي بر اثبات اين موضوع آورده شده است كه از حوصله بحث ما خارج است.
در ادامه شرح ساير تكاليف با ما باشيد.
در پناه حق

[bahar2006]

سلام دوستان عذر خواهي مي كنم چند وقتي نتونستم درست آن شم و ادامه تكاليف به تاخير افتاد.

3- حضور در مجالس فضايل و مناقب آن حضرت عليه السلام
حضور يافتن و نشستن در چنين مجالسي علاوه بر اينكه از لوازم و نشانه هاي محبت است، از مصاديق خيرات كه مامور شده ايم به آن ها سبقت جوييم و پيشي گيريم است كه خداوند فرموده است ؛ به سوي كارهاي خير سبقت گيريد.
فرموده مولايمان حضرت امام رضا عليه السلام است كه فرمودند:«هر كس در مجلسي بنشيند كه امر ما در آن زنده مي گردد روزي كه دل ها مي ميرد دل او نخواهد مرد.»
فرموده پيامبر سلام الله عليه چنين است:«در باغ هاي بهشت بگرديد» عرضه داشتند:اي رسول خدا باغ هاي بهشت چيست؟فرمود:«مجالس ذكر».
در روايتي شيخ محمد بن يعقوب كليني در كافي از حضرت امام صادق عليه السلام آورده اند كه فرمود:«هر جمعي در مجلسي حضور يابند و خواوند ـ عزوجل ـ را ياد نكنند و از ما ياد ننمايند، آن مجلس مايه حصرت آنها در روز قيامت خواهد بود.»

4- قيام، هنگام ياد شدن نام يا القاب آن حضرت عليه السلام
بپاخاستن هنگام ياد شدن نام يا القاب شريفه آن حضرت عليه السلام كه سيره و شيوه دوازده امامي بر همين اساس بوده و شاهد بر اين ، اضافه بر تعظيم و احترام بودن اين عمل كه خود مطلوب است، روايتي است كه يكي از علماي اعلام در كتاب النجم الثغاب از سيد عبداالله نواده سيد نعمت الهم جزائري آورده،كه در بعضي از زوايات چنين يافته كه:روزي حضرت صاحب الزمان عليه السلام در مجلس امام صادق عليه السلام ياد شد، پس امام صادق عليه السلام بع منظور تعظيم و احترام اسم آن حضرت بپا ايستاد.
با ما در ادامه همراه باشيد
در پناه حق

[bahar2006]

5- اهتمام ورزيدن به ياري آن جناب عليه السلام
زيرا هر كس آن حضرت را ياري نمايد در حقيقت خداوند را ياري نموده است خداي تعالي فرموده است: (وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ) ؛و به تحقيق كه خداوند ياري مي كند كسي را كه او را ياري نمايد، همانا خداوند در منتهاي قدرت و توانايي است سوره حج آيه 40.و نيزمي فرمايد : (إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ)؛ اگر خداوند را ياري كنيد،او شما را ياري مي كند و گام هايتان را ثابت و استوار مي سازد. سوره محمد آِيه 7
سخن در اين زمينه در سه مطلب بيان مي گردد:
الف) بدون ترديد خداي قادر متعال هيچ گونه نيازي و احتياجي به ياري كسي ندارد زيرا او واجب الوجود است بنابراين منظور از ياري كردن خداوند ياري كردن دين خدا ، و ياري كردن پيغمبر و ائمه اطهار و اولياي بزرگوار عليه السلام و به عبارت ديگر هر آن كه در ياري كردنش رضاي خداي تعالي هست.
ب) منظور از ياري كردن امام زمان عليه السلام اقدام و همكار نمودن در هر كاري است كه شخص بداند ورد نظر و خواست آن بزرگوار است، بنابراين چگونگي ياري كردن بر حسب زمان ها و احوال و مكان ها متفاوت مي شود.گاهي ياري كردن بوسيله تقيه انجام مي شود و گاهي با دعوت به او است، و گاهي با جهاد كردن در ركاب او ، و گاهي هم با دعا كردن براي تعجيل فرج و ظهورش، و گاهي با ذكر فضايل و صفات و دليل و معجزات و نشانه هاي آن جناب و گاهي با ياري كردن دوستان و محبانش و گاهي با تاليف و نشر كتاب ها انجام مي گردد و ...
ج) و اما منظور از (وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ) چه مي باشد؟ممكن است منظور استوار گام ها در اخرت بر صراط باشد و يا استوار كردن گام ها در دنيا و حفظ آن ها در موارد لغزش ها باشد، كه از افتادن به گرداب گناه و خلاف كاري محفوظ بمانند.
و اما در آيه 40و 41 سوره حج چنين گفته شده است:
وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿40﴾ الَّذِينَ إِن مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ ﴿41﴾
و قطعا خدا به كسى كه [دين] او را يارى مى‏كند يارى مى‏دهد چرا كه خدا سخت نيرومند شكست‏ناپذير است (40) همان كسانى كه چون در زمين به آنان توانايى دهيم نماز برپا مى‏دارند و زكات مى‏دهند و به كارهاى پسنديده وامى‏دارند و از كارهاى ناپسند باز مى‏دارند و فرجام همه كارها از آن خداست (41)
6- تجديد بيعت با آن حضرت عليه السلام بعد از فرائض همه روزه و هر جمعه
إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿10﴾ سوره فتح
در حقيقت كسانى كه با تو بيعت مى‏كنند جز اين نيست كه با خدا بيعت مى‏كنند دست‏خدا بالاى دستهاى آنان است پس هر كه پيمان‏شكنى كند تنها به زيان خود پيمان مى‏شكند و هر كه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند به زودى خدا پاداشى بزرگ به او مى‏بخشد (10) سوره فتح
مستحب است كه اين دعا هر روز بعد از نماز صبح خوانده شود كه اين دعا از كتاب مصباح الزائر مي باشد:
اَللَّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلاَيَ صَاحِبَ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ‏
پروردگارا بر آقاى ما حضرت صاحب الزمان صلوات الله عليه از تمام مرد و زن اهل ايمان

فِي مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا وَ سَهْلِهَا وَ جَبَلِهَا حَيِّهِمْ وَ مَيِّتِهِمْ‏
كه در مشرق و مغربهاى عالمند و در بر و بحر و كوه و بيابان جهانند و از همه زندگان و مردگان

وَ عَنْ وَالِدَيَّ وَ وُلْدِي وَ عَنِّي مِنَ الصَّلَوَاتِ وَ التَّحِيَّاتِ زِنَةَ عَرْشِ اللَّهِ وَ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ‏و از جانب پدر و مادر و فرزندان من تحيتى و درودى فرست كه به وزن عرش خدا و به مقدار مداد كلمات خدا باشد

وَ مُنْتَهَى رِضَاهُ وَ عَدَدَ مَا أَحْصَاهُ كِتَابُهُ وَ أَحَاطَ بِهِ عِلْمُهُ‏
و به منتهاى خشنودى و رضاى او و به عدد آنچه در كتاب او به شمار آمده و علم او احاطه بر آن كرده

اللَّهُمَّ (إِنِّي) أُجَدِّدُ لَهُ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِي كُلِّ يَوْمٍ عَهْداً وَ عَقْداً وَ بَيْعَةً فِي رَقَبَتِي‏
پروردگارا من باز تجديد مى‏كنم عهد و عقد بيعتى را كه از آن حضرت بر گردن جان من است

اللَّهُمَّ كَمَا شَرَّفْتَنِي بِهَذَا التَّشْرِيفِ وَ فَضَّلْتَنِي بِهَذِهِ الْفَضِيلَةِ وَ خَصَصْتَنِي بِهَذِهِ النِّعْمَةِ
پروردگارا چنانكه مرا به اين شرافت سرفراز فرمودى و به اين فضيلت گرامى داشتى و به اين نعمت بزرگم اختصاص دادى

فَصَلِّ عَلَى مَوْلاَيَ وَ سَيِّدِي صَاحِبِ الزَّمَانِ وَ اجْعَلْنِي مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَشْيَاعِهِ وَ الذَّابِّينَ عَنْهُ‏
پس پروردگارا درود فرست بر مولاى من و آقاى من حضرت صاحب الزمان و مرا هم از ياران آن بزرگوار و پيروان و مدافعين و نصرت كنندگانش قرار ده

وَ اجْعَلْنِي مِنَ الْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْهِ طَائِعاً غَيْرَ مُكْرَهٍ فِي الصَّفِّ الَّذِي نَعَتَّ أَهْلَهُ فِي كِتَابِكَ‏
و از آنان كه در ركاب حضرتش به درجه رفيع شهادت مى‏رسند با كمال شوق و بى‏هيچ گونه كراهت بگردان در آن صف لشكر آن بزرگوار كه در كتاب مجيد خود اهل آن صف را مدح و توصيف كردى

فَقُلْتَ صَفّاً كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ عَلَى طَاعَتِكَ وَ طَاعَةِ رَسُولِكَ وَ آلِهِ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ‏
كه فرمودى در قرآن آنها صفى باشند كه در راه اطاعت تو و اطاعت رسول تو و اهل بيت پيغمبرت عليهم السلام گويى در استقامت به مانند سد آهن ايستاده‏اند

اللَّهُمَّ هَذِهِ بَيْعَةٌ لَهُ فِي عُنُقِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
پروردگارا اين بيعت و عهد در گردن جان من تا قيامت از او خواهد بود.
دعاي عهد:از جمله دعاهاي رسيده كه مشتمل بر تجديد بيعت براي حضرت صاحب الامر عليه السلام است، روايتي است كه سيد طاووس و غير او به سند هايشان از ولايمان حضرت امام صادق عليه السلام آورده اند كه فرمود:«هر كس چهل روز اين دعا را بخواند از ياوران حضرت قائم عليه السلام خواهد بود و اگر پيش از ظهور آن حضرت بميرد خداوند او را زنده خواهد كرد تا در ركاب آن جناب جهاد نمايد و به شماره هر كلمه از آن هزار حسنه برايش نوشته مي شود:

بسم الله الرحمن الرحیم

اَللّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظیمِ، وَ رَبَّ الْکُرْسِىِّ الرَّفیعِ، وَ رَبَّ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ، وَ مُنْزِلَ التَّوْراةِ وَالْإِنْجیلِ وَالزَّبُورِ، وَ رَبَّ الظِّلِّ وَالْحَرُورِ، وَ مُنْزِلَ الْقُرْآنِ الْعَظیمِ، وَ رَبَّ الْمَلائِکَةِ الْمُقَرَّبینَ، وَالْأَنْبِیاءِ وَالْمُرْسَلینَ اَللّهُمَّ إِنّى أَسْأَلُکَ بوَجْهِکَ الْکَریمِ، وَ بِنُورِ وَجْهِکَ الْمُنیرِ، وَ مُلْکِکَ الْقَدیمِ، یا حَىُّ یا قَیُّومُ، أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذى أَشْرَقَتْ بِهِ السَّمواتُ وَالْأَرَضُونَ، وَ بِاسْمِکَ الَّذى یَصْلَحُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ، یا حَیّاً قَبْلَ کُلِّ حَىٍّ، وَ یا حَیّاً بَعْدَ کُلِّ حَىٍّ، وَ یا حَیّاً حینَ لا حَىَّ، یا مُحْیِىَ الْمَوْتى، وَ مُمیتَ الْأَحْیاءِ، یا حَىُّ لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ.
اَللّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلانَا الْإِمامَ الْهادِىَ الْمَهْدِىَّ الْقائِمَ بِأَمْرِکَ، صَلَواتُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَ عَلى آبائِهِ الطّاهِرینَ، عَنْ جَمیعِ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ فى مَشارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغارِبِها، سَهْلِها وَ جَبَلِها، وَ بَرِّها وَ بَحْرِها، وَ عَنّى وَ عَنْ والِدَىَّ مِنَ الصَّلَواتِ زِنَةَ عَرْشِ اللَّهِ، وَ مِدادَ کَلِماتِهِ، وَ ما أَحْصاهُ عِلْمُهُ، وَ أَحاطَ بِهِ کِتابُهُ. أَللّهُمِّ إِنّى أُجَدِّدُ لَهُ فى صَبیحَةِ یَوْمى هذا، وَ ما عِشْتُ مِنْ أَیّامى عَهْداً وَ عَقْداً وَ بَیْعَةً لَهُ فى عُنُقى، لا أَحُولُ عَنْها، وَ لا أَزُولُ أَبَداً. اَللّهُمَّ اجْعَلْنى مِنْ أَنْصارِهِ وَ أَعَوانِهِ، وَالذّابّینَ عَنْهُ، وَالْمُسارِعینَ إِلَیْهِ فى قَضاءِ حَوائِجِهِ، وَالْمُمْتَثِلینَ لِأَوامِرِهِ، وَالْمُحامینَ عَنْهُ، وَالسّابِقینَ إِلى إِرادَتِهِ، وَالْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ.
اَللّهُمَّ إِنْ حالَ بَیْنى وَ بَیْنَهُ الْمَوْتُ الَّذى جَعَلْتَهُ عَلى عِبادِکَ حَتْماً مَقْضِیّاً، فَأَخْرِجْنى مِنْ قَبْرى مُؤْتَزِراً کَفَنى، شاهِراً سَیْفى، مُجَرِّداً قَناتى، مُلَبِّیاً دَعْوَةَ الدّاعى فِى الْحاضِرِ وَالْبادى. اَللّهُمَّ أَرِنِى الطَّلْعَةَ الرَّشیدَةَ وَالْغُرَّةَ الْحَمیدَةَ، وَاکْحَُلْ ناظِرى بِنَظْرَةٍ مِنّى إِلَیْهِ، وَ عَجِّلْ فَرَجَهُ، وَ سَهِّلْ مَخْرَجَهُ، وَ أَوْسِعْ مَنْهَجَهُ، وَاسْلُکْ بى مَحَجَّتَهُ، وَ أَنْفِذْ أَمْرَهُ، وَاشْدُدْ أَزْرَهُ، وَاعْمُرِ اللّهُمَّ بِهِ بِلادَکَ ، وَ أَحْىِ بِهِ عِبادَکَ، فَإِنَّکَ قُلْتَ وَ قَوْلُکَ الْحَقُّ: ظَهَرَ الْفَسادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما کَسَبَتْ أَیْدِى النّاسِ، فَأَظْهِرِ اللّهُمَّ لَنا وَلِیَّکَ وَابْنَ بِنْتِ نَبِیِّکَ الْمُسَمّى بِاسْمِ رَسُولِکَ
حَتّى لا یَظْفَرَ بِشَىْءٍ مِنَ الْباطِلِ إِلّا مَزَّقَهُ، وَ یُحِقَّ الْحَقَّ وَ یُحَقِّقَهُ، وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبادِکَ وَ ناصِراً لِمَنْ لا یَجِدُ لَهُ ناصِراً غَیْرَکَ، وَ مُجَدِّداً لِما عُطِّلَ مِنْ أَحْکامِ کِتابِکَ، وَ مُشَیِّداً لِما وَرَدَ مِنْ أَعْلامِ دینِکَ، وَ سُنَنِ نَبِیِّکَ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ مِمَّنْ حَصَّنْتَهُ مِنْ بَأْسِ الْمُعْتَدینَ، اَللّهُمَّ وَ سُرَّ نَبِیَّکَ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ بِرُؤْیَتِهِ، وَ مَنْ تَبِعَهُ عَلى دَعْوَتِهِ، وَارْحَمِ اسْتِکانَتَنا بَعْدَهُ ، اللّهُمَّ اکْشِفْ هذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هذِهِ الْأُمَّةِ بِحُضُورِهِ، وَ عَجِّلْ لَنا ظُهُورَهُ، إِنَّهُمْ یَرَوْنَهُ بَعیداً وَ نَراهُ قَریباً، بِرَحْمَتِکَ یا أَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
اَلْعَجَلَ، اَلْعَجَلَ؛ یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمانِ
اَلْعَجَلَ، اَلْعَجَلَ؛ یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمانِ
اَلْعَجَلَ، اَلْعَجَلَ؛ یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمانِ
پروردگارا اى رب نور حقیقى وجود کامل و خداوند کرسى با رفعت و خداوند دریاى احسان و اى نازل کننده کتاب آسمانى تورات موسى (علیه السلام) و انجیل عیسى (علیه السلام) و زبور داود (علیه السلام)
و اى پروردگار سایه و آفتاب گرم و اى نازل کننده قرآن عظیم الشأن و اى پروردگار ملایک مقرب و پیغمبران و رسولان
پروردگارا همانا از حضرتت درخواست مى‏کنم به حق ذات بزرگوارت و به نور جمال بى‏مثالت که عالم به آن روشن است و به ملک قدیم و سلطنت ازلیت اى زنده ابدى و اى پاینده سرمد
از تو درخواست مى‏کنم به حق آن اسمى که آسمانها و زمینها را به آن اسم نور وجود بخشیدى و به آن اسمى که اولین و آخرین اهل عالم را به آن اصلاح و تربیت دادى
اى زنده پیش از هر زنده اى زنده ابدى بعد از هر زنده اى زنده هنگامى که احدى زنده نبود
اى زنده کننده مردگان و میراننده زندگان عالم اى زنده بالذات که غیر تو خدایى نیست
پروردگارا تو بر مولاى ما حضرت امام عصر هادى امت و مهدى آل محمد قیام کننده به فرمان تو که درود خدا بر او و بر پدران پاک گوهر او باد
از تمام مرد و زن اهل ایمان که در مشرق و مغربهاى زمین هستند و در صحرا و کوه و بر و بحر عالمند
از من‏و پدر و مادر من بر او درود و تحیتى فرست برابر عرش خدا و به قدر مداد کلمات حق
و آنچه که علم خدا احصاء و کتاب آفرینش حق احاطه بر آن نموده است

پروردگارا من در صبح همین روزم و تمام ایامى که در آن زندگانى کنم با او تجدید مى‏کنم عهد خود و عقد بیعت او را که بر گردن من است
که هرگز از این عهد و بیعت برنگردم و تا ابد بر آن ثابت قدم باشم
پروردگارا مرا از انصار و یاران آن بزرگوار قرار ده و از آنان که از او دفاع مى‏کنند و از پى انجام مقاصدش مى‏شتابند
و اوامرش را امتثال و از وى حمایت کرده و بجانب اراده‏اش مشتاقانه سبقت میکنند و در حضور حضرتش بدرجه رفیع شهادت میرسند مرا از آنان مقرر فرما
پروردگارا اگر میان من و او موت که بر تمام بندگانت قضاى حتمى قرار داده‏اى جدایى افکند
پس مرا از قبر برانگیز در حالى که کفنم را ازار خود کرده و شمشیرم را از نیام برکشیده و لبیک گویان دعوتش را که بر تمام مردم شهر و دیار عالم لازم الإجابه است اجابت کنم
اى خدا به ما آن طلعت زیباى رشید را بنما و از پرده غیب پدیدار کن و سرمه نور و روشنى ابد به یک نظر بر آن جمال مبارک به چشم من درکش
و فرج آن حضرت را نزدیک و خروجش را آسان ساز و توسعه در طریق وى عطا فرما و مرا به طریقه با حجت و بیان او سلوک ده و فرمان آن حضرت را نافذ گردان و پشت او را قوى ساز
و اى خدا شهر و دیارت را بوجود او معمور ساز و بندگانت را بواسطه او زنده ساز چون تو خود فرمودى و کلام تو حق و حقیقت است
فرمودى "ظهر الفساد فى البر و البحر بما کسبت ایدى الناس"
پس تو اى پروردگار ولى خود و پسر دختر پیغمبرت را که مسمى به نام پیغمبرت است بر ما از پرده غیب ظاهر فرما
تا آنکه بر هر باطل ظفر یابد و آن را محو و نابود سازدو حق را ثابت و محقق گرداند
و آن حضرت را اى پروردگار فریادرس بندگان مظلومت قرار ده و ناصر و یاور آنان که جز تو ناصر و یارى ندارند
و مجدد احکامى از قرآن مجیدت که تعطیل شده و رفعت و استحکام بخش کاخ شعایر آیینت و سنن پیغمبر اکرمت صلى الله علیه و آله
و او را اى پروردگار از بیداد ستمکاران در حفظ و امان خود بدار
پروردگارا و پیغمبر اکرمت حضرت محمد صلى الله علیه و آله را شاد و مسرور گردان به دیدار او و پیروانش که دعوت حضرتش را اجابت کردند و اى خدا بر حال زار پریشان ما بعد از او ترحم فرما
اى خدا غم و اندوه دورى آن بزرگوار را بظهورش از قلوب این امت برطرف گردان و براى آرامش دلهاى ما به ظهورش تعجیل فرما
که مخالفان بعید دانند و ما فرج و ظهورش را نزدیک مى‏دانیم اى خدا اى مهربانترین مهربانان عالم
تعجیل و شتاب فرما اى مولاى من اى صاحب الزمان.

تجديد بيعت در هر جمعه: روز جمعه روزي است كه خداوند بر ولايت امامان عليه السلام از جهانيان پيمان گرفته است. اضافه بر ان كه روز جمعه اختصاص بيشتري به امام زمان دارد، به سبب آنچه از روايات آمده است در روز جمعه ثواب كار ها دو برابر مي شود و بدون ترديد اين بيعت از بهترين و مهم ترين حسنات و كامل ترين و تمام ترين عبادات است.

[bahar2006]

7- صله آ‌ن حضرت (علیه السلام) به وسيله مال
به ا ين كه مومن بخشي ازدارايي خود را براي امام زمانش – سلام الله عليه – هديه كند، و هرسال به اين عمل مداومت نمايد،‌و دراين عمل شريف، غني و فقير و حقير و شريف و مرد وزن يكسانند، الا اين كه ثروتمند به مقدار توانايي اش تكليف دارد، و فقير به مقدار استطاعت خودمكلف مي گردد.خداي -عزوجل – فرموده: (لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا)؛ خداوند هيچ كس را جز به مقدار توانش تكليف نمي كند.سوره بقره آيه 286. و او - تعالي شأنه – فرموده: ( لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا مَا آتَاهَا ) خداوند هيچ كس را جز به آنچه توانايي داده تكليف نمي كند. سوره طلاق، آيه 7 . و در روايات مقدار معيني براي مصرف مال درآن جهت شريف بيان نگرديده، چون ظاهرا اين عمل از مستحبات مؤكده است كه در سخنان امامان (علیه السلام) به عنوان «فريضه» از آن تعبيرآمده است. و برآنچه ياد كرديم دلالت دارد آ‌نچه شيخ كليني - رضي الله عنه – در كافي به سند خود روايت آورده از حضرت ابي عبدالله امام صادق – عليه السلام – كه فرمود: « هيچ چيز نزد خداوند محبوب تر از اختصاص دادن درهم به امام – عليه السلام – نيست،‌و به درستي كه خداوند درهم را براي او (پرداخت كننده )‌در بهشت همچون كوه احد قرار دهد. سپس امام صادق – عليه السلام – فرمود: خداوند در كتابش فرموده است : ( مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً)؛ چه كسي به خداوند وامي نيكو مي دهد تا خداوند ]عوض[ وام را چندين برابر،‌بسيار سازد. سوره بقره، آيه 245 . امام فرمود: به خدا سوگند!كه اين درخصوص صله امام است.
و در بحار و برهان به نقل از تفسير عياشي به سند خود از مفضل بن عمر آمده است كه گفت: روزي بر حضرت ابي عبدالله امام صادق – عليه السلام – وارد شدم چيزي با خود داشتم آن را در پيشگاهش نهادم. فرمود : اين چيست؟ عرضه داشتم : اين صله مولايان و غلامان تو است. فرمود:‌ اي مفضل! من آن را مي پذيرم،‌نه از جهت نيازي كه به آن داشته باشم و آن را قبول نكنم مگر براي اين كه به سبب آ‌ن تزكيه شوند. سپس آن حضرت – عليه ا لسلام – فرمود: شنيدم پدرم مي فرمود: هركس يك سال بر او بگذرد كه از مال خودش كم يا زياد ما را صله ننمايد، خداوند روز قيامت به او نظر نخواهد كرد، مگر اين كه خداوند از او بگذرد. سپس فرمود: اي مفضل!‌اين فريضه اي است كه خداي تعالي آن را در كتاب خود بر شيعيان ما فرض نموده ،‌آن جا كه مي فرمايد: (لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ)؛ به مقام نيكوكاران ]يا درجات بهشت [ دست نخواهيد يافت تان اين كه از آنچه دوست مي داريد انفاق كنيد. سوره آل عمران،‌آ‌يه 92 . پس ماييم بر و تقوي و راه هدايت و درتقوي و دعاي ما از خداوند محجوب نمي ماند،‌ فقط مسايل حلال و حرامتان را سوال كنيد و مبادا كه از كسي از فقها چيزي بپرسيد كه نيازي به آن نداريد و خداوند آن را از شما مستور داشته است.
و نيز در آن كتاب از حسن بن موسي آ‌مده است كه گفت: اصحاب ما روايت كرده اند از حضرت ا بي عبدالله امام صادق – عليه السلام – راجع به فرموده خداي تعالي :‌
(وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ)؛آنان كه آنچه را خداوند به پيوستنش دستور فوموده مي پيوندند. سوره رعد،‌آيه 21. سوال شد، آن حضرت فرمود:‌اين صله امام است در سال به كم و زياد. سپس امام صادق – عليه السلام – فرمود: و منظورم از اين كار جز تزكيه شما چيزي نيست.
صله امام – عليه السلام – در زمان غيبت با مصرف كردن مال در مصارف و مخارجي كه مي داند آن حضرت – عليه السلام – به آ‌ن ها رضايت دارد و محبوب اوست انجام مي گيرد،‌با قصد صله او‌،مانند چاپ كردن كتاب هايي كه مربوط به آ‌ن حضرت است ،‌و بر پا كردن مجالس يادآوري آن جناب ، و دعوت به او ،‌و صله شيعيان و دوستانش به خصوص سادات علوي و علماي ترويج كننده شرع مقدس،‌وراويان احاديث ائمه طاهرين – عليه السلام – و ماننداين ها ... ا ز گونه هاي صله كه بر اهل آن پوشيده نيست،‌ از خداي تعالي براي خودم و ساير مومنين توفيق مي خواهم.
8- مداومت بر خواندن دعاي غريق
مداوت كردن بر خواندن دعايي كه شيخ صدوق به سند خود ، از عبدالله بن سنان روايت كرده كه گفت:حضرت ابو عبدالله امام صادق عليه السلام فود:«پس از اين شمار ا شبهه اي خواهد رسيد ، كه بدون نشانه ديده شدني و امام هدايت كننده اي خواهيد ماند و از آن نجات نمي يابد ، مگر كسي كه دعاي غريق را بخواند.»راوي گويد: عرضه داشتم:دعاي غريق چگونه است؟ فرمود:«چنين بگويد: (يا اَللهُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحِيمِ؛ يَا مُقَلِّبَ‌القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبي عَلي دِينِک)؛اي خداوند رحمان! اي مهربان ! اي دگرگون كننده دل ها ! دل مرا بر دينت پايدار كن.»
و شيخ نعماني در كتاب الغيبة به سند خود، از حماد بن عيسي ، از عبدالله بن سنان روايت آورده كه گفت: من با پدرم به محضر امام ابو عبدالله صادق عليه السلام شرفياب شديم ، پس آن حضرت فرمود:«چگونه خواهد بود اگر در حالي واقع شويد كه امام هدايتگر و نشانه آشكاري نباشد (ديده نشود)؟ كه از آن حيرت و سرگرداني نجات نيابد ، مگر كسي كه به دعاي غريق دعا كند.»پدرم گفت:به خدا سوگند! اين بلا است. پس فدايت شوم ! در آن هنگام چگونه رفتار كنيم؟ فرمود:«هر گاه چنان شد – و تو آن زمان را درك نخواهي كرد – به آنچه در دست داريد] از عقيده راستين[ متمسك شويد، تا آن كه امر برايتان به خوبي روشن شود.

[bahar2006]

9- شناختن علامت هاي ظهور آن حضرت عليه السلام
دليل عقل:
پيش تر دانستيد كه شناخت ان حضرت عليه السلام واجب است و شناخت عائم حتمي كه مقارن با ظهور آن جناب يا نزديك به آن است مقدمه شناخت او مي باشد.
دليل نقل:
فرموده امام صادق عليه السلام است، در خبر عمر بن ابان كه در حديث صحيحي در كافي روايت آمده كه فرمود:«علامت را بشناس، پس هر گاه آن را شناختي پيش افتادن يا تاخير كردن اين امر تو را ضرر نرساند... ». اضافه بر اين كه ائمه طاهرين عليه السلام علامت هايي را كه خداوند براي ظهور حضرت قائم عليه السلام قرار داده، بيان فرموده اند، تا راستگو از دروغگو معلوم گردد و در قسمتي از روايات، وقوع بعضي از رويدادهاي فتنه انگيز را خبر داده اند، كه گمراهان به سبب آن ها به فتنه مي افتند، ولي آنان كه احاديث امامان را روايت كرده اند و كساني كه از پيش وقايعي كه امامان عليهم السلام خبر داده اند شنيده و دانسته باشند، به فتنه نمي افتند و گمراه نمي شوند، زيرا كه ا» ها به سبب شناختن[/size] علائم بر اساس روايات رسيده از امامانشان عليهم السلام راستگو را از دروغگو تشخيص مي دهند.
شيخ اجل محمدبن ابراهيم نعماني در كتاب الغبية روايت كرده اند:
1. به سند خود از عمربن حنظله از حضرت ابي عبدالله امام صادق عليه السلام آورده كه فرمود:«قائم عليه السلام را پنج علامت هست: سفياني و يماني و صيحه اسماني كشته شدن نفس زكيه و فرو رفتن در بيداء.»
2. در خبر ديگري از امام صادق عليه السلام امده است فرموده است:«در آن سال كه صحيه آسماني واقع مي شود پيش از ان آيتي در ماه رجب هست، صورتي در ماه بر مي آيد و دستي آشكار مي گردد.»
3. از ابو بصير، از حضرت ابوجعفر محمد بن علي باقر عليه السلام است كه فرمود:«هر گاه آتشي از سوي مشرق همچون هردي عظيم (بسيار زرد) مشاهده كرديد، كه سه يا هفت روز بر مي آيد منتظر فرج قائم آل محمد عليه السلام باشيد.سپس فرمود صيحه جز در ماه رمضان نخواهد بود، زيرا كه ماه رمضان ماه خداوند است و اين فرياد جبرءيل به خلق است». آن گاه فرمود:« ندا كننده اي از آسمان به نام حضرت قائم عليه السلام بانگ مي زند، پس هر كه در مشرق است و هر كه در مغرب، آن را خواهد شنيد، هيچ خوابيده اي نخواهد ماند، جز اينكه بيدار شود و هيچ ايستاده اي، مگر اينكه بنشيند و هيچ نشسته اي، مگر اينكه بپا خواهد ايستاد بر اثرترس از آن صدا».و فرمود:«صدا در ماه رمضان، شب جمعه شب بيست و سوم خواهد بود، درباره ان ترديد مكنيد و بشنويد و اطاعت نماييد و در آخر روز صداي ابليس لعين است كه بانگ بر مي آورد:توجه كنيد فلاني مظلوم كشته شد، تا مردم را به شك اندازد و آن ها را فريب دهد. در آن روز، چه بسيار افراد به شك و حيرت خواهند افتاد كه در آتش سقوط كنند، پس هر گاه صدا در ماه رمضان شنيديد، در آن ترديد مكنيد كه آن صداي جبرئيل است و نشانه اش آن است كه او به نام حضرت قائم عليه السلام و نام پدرش را ندا مي كند.
4. از عبدالله بن سنان است كه گفت: در خدمت حضرت ابي عبدالله امام صادق عليه السلام بودم كه شنيدم شخصي از همدان مي گفت: اين عامه ما را سرزنش مي كنند و به ما مي گويند: شما مي پنداريد كه آوازدهنده اي از آسمان به نام صاحب اين امر بانگ خواهد زد آن حضرت تكيه داده بود، خشمگين شد و راست نشست، سپس فرمود:«اين سخن را ازمن نقل نكنيد و از پدرم نقل كنيد كه هيچ اشكالي براي شما نخواهد داشت، من شهادت مي دهم كه از پدرم عليه السلام شنيدم مي فرمود:والله اين مطلب در كتاب خدا روشن است كه مي فرمايد: (إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّن السَّمَاء آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِينَ)؛ اگر بخواهيم از آسمان آِيتي فرود آوريم، پس بر آن گردن نهند، در حالي كه به ان خاضع باشند. پس آن روز احدي در زمين باقي نمي ماند، مگر اينكه در مقابل آن نشانه سر فرود آورد.»
5. و از بدر بن الخليل اسدي آمده است كه گفت:در خدمت ابوجعفر محمد بن علي باقر عليه السلام بودم، پس ان جناب دو نشانه اي كه پيش از ظهور حضرت قائم عليه السلام خواهد بود از هنگام فرود آمدن آدم عليه السلام به زمين هيچ گاه واقع نشده را بيان فرمود كه:«خورشيد در نيمه ماه و ماه در آخر آن خواهند گرفت.»شخصي عرضه داشت: يابن رسو الله! نه، بلكه خورشيد در آخر و ماه در نيمه خواهد گرفت، حضرت ابوجعفر باقر عليه السلام فرمود:«من مي دانم تو چه مي گويي، ولي اين دو نشانه از هنگام هبوط آدم پديد نيامده اند.»
6. از خلاد صائغ، از حضرت ابي عبدالله امام صادق عليه السلام روايت آمده كه فرمود:«از سفياني گريزي نيست و او جز در ماه رجب خروج نخواهد كرد».مردي به آن حضرت عرضه داشت:هر گاه خروج كرد، چگونه باشيم؟ فرمود:«هر گاه آن پيش آمد شد، پس به سوي ما روي آوريد»
7. از محمد بن مسلم، از حضرت ابوجعفر امام باقر عليه السلام روايت شده است كه فرمود:«سفياني سرخ رويي است زرد موي و چشم كبود، كه هرگز خداوند را نپرستيده و نه مكه را ديده، نه مدينه را. مي گويد:پروردگارا!خونم را از مردم مي ستانم هر چند كه به آتش روم، خونم را مي ستانم هر چند به آتش روم.»
8. ارتش سفياني كه زمين، آنان را در بيداء بين مكه و مدينه فرو خواهد برد، در حديث مفضل وارد شده است كه تعداد آن ها به سيصد هزار تن مي رسد. و حديث آن طولاني است كه در الانوار النعمانية و بحارالانوار آمده است. و در بعضي از روايات وارد شده كه آنها وقتي ه سرزمين بيداء مي رسند، جبرئيل عليه السلام فرود مي آيد و بانگ مي زند:اي بيداء اين! جمعيت را نابود كن.
9. شيخ صدوق به سند خود، از عبدالله بن عجلان روايت آورده است كه گفت:در محضر امام ابوعبدالله صادق عليه السلام از خروج حضرت قاءم سخن به ميان آورديم، پس به آن جناب عرضه داشتم:چه راهي داريم كه بدانيم؟فرمود:«هر يك از شما صبح بيدار مي شويد، در حالي كه زير سرش صفحه اي باشد كه بر آن نوشته شده: (طاعة معروفة)؛اطاعت شناخته شده.»

[bahar2006]

به نام خدا

سلام
همراهان هميشگي امام زمان عليه السلام دوستان عزيز خيلي مسرو و بانشاط هستم كه با شما همراه هستم و خداوند اين توفيق را به من داد تا در اين تاپيك با شما همراهان هميشگي امام زمات عليه السلام باشم.
التماس دعا دارم. ما دوستانتون رو در نماز ها و دعاهاتون فراموش نكنيد.
دهمين تكليف رو به شما دوستان عزيز ارائه مي كنم.

10- تسليم بودن و عجله نكردن
سخن در اينجا در دوبخش بيان مي شود كه يك بخش را در اين قسمت بيان مي كنم و بخش ديگر را در قسمت بعد انشاء الله.
بخش اول: در بيان قسمتي از روايات رسيده از امامان
1- در كافي به سند خود، از عبد الرحمن بن كثير آورده كه گفت:در محضر امام صادق عليه السلام بودم كه مهزم بر آن حضرت وارد شد و عرضه داشت: فدايت شوم! خبر ده مرا از اين امري كه منتظرش هستيم، چه وقت خواهد بود؟ حضرت صادق عليه السلام فرمود:«اي مهزم! وقت گذاران دروغ گويند و عجله كنندگان هلاك گردند و تسليم شدگان نجات يابند.
2- از منصور آمده كه گفت: حضرت ابوعبدالله امام صادق عليه السلام فرمود: اي منصور! اين امر شما نخواهد رسيد، مگر پس از نوميدي. نه، به خدا سوگند تا اينكه از هم جدا شويد. نه، به خدا سوگند! تا اينكه آزمايش گرديد. و نه، به خدا سوگند! تا اينكه شقاوتمند شود هر كه شقاوتمند شدني است و سعادتمند گردد هر كس اهل سعادت است.(اصول كافي، 1/370)
3- و در حديث ديگري، از امام ابوجعفر باقر عليه السلام آمده كه فرمود: همانا اين حديث شما (شيعيان كه اعتقاد به غيبت داريد) به گونه اي است كه دل هاي مردمان از آن مي رمد، بنابراين هر كه به آن اقرار كرد، بيشتر برايش بگوييد و هر كس آن را انكار نمود، او را واگذاريد. همانا بايد كه فتنه اي (آزمايشي) پيش بيايد كه هر فرد آشنا و محرمي در آن سقوط نمايد، تا جايي كه آن كس موي را دو نيم مي سازد (مو را از ماست بيرون مي كشد و بسيار دقيق است) هم در آن بيفتد، تا اينكه جز ما و شيعيان ما كسي باقي نماند.
4- در دو كتاب تفسير برهان و كتاب المحجة ، نيز از مسند فاطمه عليها السلام تاليف شيخ ابوجعفر محمد بن حرير طبري، به سند خود از ابان، از حضرت امام صادق عليه السلام روايت آمده كه فرمود:« هر گاه قائم بپاخيزد، خداوند جبرئيل را به شكل پرنده سفيدي مي فرستد، پس او يك پاي بر خانه كعبه و پاي ديگر را بر بيت المقدس مي گذارد، سپس با صداي بلند بانگ مي زند: (آتي امر الله فلا تستجعلوه)؛امر خداوند آمد، در ان شتاب مكنيد». امام صادق عليه السلام فرمود:«آن گاه حضرت قائم عليه السلام اصحابش كه سيصد و سيزده نفر هستند، پيرامونش باشند حركت مي كند، به درستي كه در ميان اصحاب او، كساني هستند كه شبانه از رختخواب خود هجرت مي كنند، پس خروج مي نمايند و با او سنگ (مخصوصي) هست هستند، كه چون آن را افكند، از زمين گياه مي رويد.
5-و در كتاب حسين بن حمدان، به سند خود از مفضل، از امام صادق عليه السلام روايت آورده درباره فرموده خداي تعالي در سوره حمعسق: (وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيبٌ يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِهَا وَالَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْهَا وَيَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ أَلَا إِنَّ الَّذِينَ يُمَارُونَ فِي السَّاعَةِ لَفِي ضَلَالٍ بَعِيدٍ)؛و چه داني، شايد كه آن ساعت نزديك باشد، آنان كه به آن ايمان ندارند، درباره آن (از روي تمسخر) عجله مي كنند، ولي آنان ايمان آورده اند، از آن بيمناكند و مي دانند كه آن بر حق است. توجه كنيد! به درستي آنان كه درباره ساعت جدال مي كنند، همانا در گمراهي دوري هستند.فرمودند كه:« منظور از ساعت، هنگام ظهور حضرت قائم است»، مفضل گويد: عرضه داشتم: اي مولاي من! معني جدال مي كنند چيست؟ فرمود: مي گويند:«كي متولد شد و چه كسي او را ديد و او كجاست و در كجا خواهد بود و چه وقت ظهور مي كند؟ تمام اين سخنان به جهت شتابزدگي در امر خداوند و ترديد در قضا و قدر او. آنان هستند كه در دنيا و آخرت زيان برده اند و البته براي، كافران، عاقبت بدي خواهد بود».
6- و در حديث اربع مائه، از امير المومنين عليه السلام آمده كه فرمود:«تلاش كردن براي از جاي بركندن كوه ها آسان تر است، از تلاش براي برانداختن حكومتي كه وقت معيني دارد، از خداوند ياري بخواهيد و صبر كنيد كه زمين از آن خداوند است، به هر كس از بندگانش بخواهد آن را به ارث مي سپارد و عاقبت (خوب و پيروزي نهايي) براي تقوا پيشگان است. درباره امري پيش از رسيدن وقتش شتاب مكنيد، كه پشيمان خواهيد شد و مدت را طولاني مشماريد، كه دل هايتان را قساوت مي گيرد.
7- و در كتاب كفاية الاثر شيخ اقدام علي بن محمد بن علي خراز رازي ـ و به قولي قومي ـ به سند خود، از مولايمان حضرت امام حسين مجتبي عليه السلام روايت آمده كه فرمود: روزي رسول خدا صلي الله عليه واله خطبه اي خواند كه پس از آن كه حمد و ثناي الهي را به جاي آورد، چنين فرمود:«اي گروه هاي مردم! گويا من (به جهان آخرت) دعوت مي شوم و (دعوت حق را) اجابت مي كنم و همانا من در ميان شما دو چيز گرانبها برجاي مي گذارم؛ كتاب خدا و عترتم خاندانم را، تا هر زمان كه به اين دو چنگ بزنيد، هيچ گامراه نخواهيد شد، پس از آنان بياموزيد و به آنان ياد ندهيد كه آن ها داناتنر از شمايند، زمين از آنان خالي نمي ماند و اگر خالي بماند، در آن صورت اهل خود را فرو مي برد». سپس پيغمبر صلي الله عليه واله گفت:« بار خدايا من مي دانم كه علم پايان نمي يابد و بريده نمي شود و البته تو زمينت را از حجت خود بر خلقت خالي نمي گذاري، كه آشكار باشد و اطاعت نشود، يا ترسان باشد و مخفي ماند، تا حجت تو باطل نگردد و دوستان تو پس از آن كه هدايتشان فرموده اي، هدايتشان فرموده اي، گمراه نشوند، شماره آنان همه كمتر و قدرتشان نزد خداوند از همه بيشتر است».
وقتي از منبر پايين آمد، عرض كردم:« يا رسول الله، آيا تو حجت بر تمام خلق نيستي؟!» فرمود:« اي حسن! خداوند مي فرمايد: (إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ)؛و همانا تو ترساننده اي و براي هر قومي راهنمايي هست.سوره رعد آيه 7. پس من ترساننده (از عذاب الهي) هستم و علي هدايت كننده است. گفتم:« يا رسول الله! فرمودي: زمين از حجت خالي نمي ماند؟!» فرمود:« آري. او امام و حجت بعد از من است و تو حجت و امام بعد از او هستي و حسين امام و حجت بعد از تو و به تحقيق كه خداي لطيف خبير مرا آگاه فرموده كه از صلب حسين پسري متولد خواهد شد كه او را علي گويند همنام جدش علي، پس هر گاه حسين در گذشت، پسرش علي زمام امر را به دست مي گيرد و او است حجت خداوند و امام، و خداوند از پشت علي پسري متولد خواهد كرد كه همنام من و شبيه ترين مردم به من است، علم او علم من است و فرمان او فرمان من. و او است امام و حجت بعد از پدرش، و از او فرزندي متولد خواهد گشت كه او را جعفر گويند، راستگويان مردم است و او است امام و حجت بعد از پدرش، و خداوند از صلب جعفر فرزندي متولد خواهد ساخت همنام موسي بن عمران، سخت كوش ترين مردم در عبادت، پس او است امام و حجت بعد از پدرش و خداوند از صلب موسي پسري بيرون خواهد آورد، كه او را علي گويند، كانون علم خداوند و جايگاه حكمت او، كه وي است امام و حجت بعد از پدرش، و خداوند از او پسري متولد خواهد كرد كه او را محمد نامند، كه اوست امام و حجت بعد از پدرش و خداوند از صلب محمد پسري متولد خواهد ساخت كه او را علي گويند، كه او است امام و حجت بعد از پدرش، و خداي تعالي از صلب علي پسري خواهد آورد كه او را حسن گويند، كه او است امام و حجت بعد از پدرش، و خداوند از حسن فرزندي بر خواهد آورد حجت، قائم، امام زمان خود بر مردم و نجات بخش دوستانش مي باشد، غائب مي گردد تا اينكه ديده نمي شود، و عده اي از اعتقاد ه او بر مي گردند و عده اي ديگر ثابت مي مانند و (ترديد كنندگان) مي گويند: اين وعده كي انجام خواهد شد اگر راستگو هستيد؟! چنانچه از دنيا جز يك روز باقي نماند، خداوند ـ عزوجل ـ آن روز را آن قدر طولاني خواهد ساخت، تا اينكه قائم ما خروج كند و عالم را پر از قسط و عدل نمايد، همچنان كه از ظلم و ستم پر شده باشد، پس زمين از يكي از شما خالي نمي ماند، خداوند علم و فهم مرا به شما داده و من دعا كردم كه خداوند علم و فقه را در ذريه من و ذريه ام قرار دهد.

در قسمت بعد به ذكر گونه هاي مختلف عجله مذموم شده مي پردازيم.
با ما همراه باشيد
در پناه حق