احادیث اخلاقی و عبادی

[mahdy30na]

در این بخش میخواهیم هر روز یک حدیث اعتقادی و اخلاقی بگیم

امام صادق(علیه‌السلام) در معنای عبادت فرمودند: عبادت سه جور است، مردمى هستند که خداوند را از ترس عبادت مى ‏کنند؛ عبادت آنان عبادت بردگان ناتوان است و منشاش زبونى بردگى است. مردمى دیگر خداى تبارک و تعالى را به طلب ثوابش عبادت مى ‏کنند؛ عبادت آنان عبادت اجیران است و منشا آن علاقه به اجرت است. مردمى دیگر خداى عزوجل را به خاطر محبتى که به او دارند عبادت مى ‏کنند؛ عبادت آنان عبادت آزادگان و بهترین عبادت است.
اصول کافى(ج 2 ص 84 ح 5 باب العبادة)

امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) فرمودند: مردمی خداوند را به آن جهت عبادت می‏کنند که به ثوابش رغبت دارند؛ عبادت آنان عبادت تجارت ‏پیشگان است و خود نوعی تجارت است. قومی دیگر خداوند را از ترس بندگی می ‏کنند که عبادتشان عبادت بردگان است. قوم سومی هستند که خداوند را از در شکر عبادت می ‏کنند که عبادت آنان عبادت آزادگان است.

نهج البلاغه فیض الاسلام(ص 1192 ح 229)

امام صادق(علیه‌‏السلام) فرمودند: مردم، خداوند را سه جور عبادت می ‏کنند، طبقه ‏ای او را به خاطر رغبتی که به ثوابش دارند عبادت می ‏کنند که عبادت آنان عبادت حریصان است و منشأ آن طمع است. جمعی دیگر او را از ترس آتش عبادت می ‏کنند که عبادت آنان عبادت بردگان و منشأش زبونی و ترس است. ولکن من خدای عزوجل را از این جهت عبادت می ‏کنم که دوستش دارم و این عبادت بزرگواران است که خداوند درباره ‏شان فرموده است: «و هم من فزع یومئذ آمنون- و ایشان در امروز از فزع ایمن ‌اند» (نمل/89) و نیز فرموده است: «قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله- بگو اگر خدا را دوست می ‌دارید پس پیروی من کنید تا خدا هم دوستتان بدارد» (آل عمران/31) پس هر کس خداوند عزوجل را دوست بدارد، خدا هم او را دوست می ‌دارد و هر کس خداوند دوستش بدارد، از ایمنان خواهد بود و این مقامی است مکنون و پوشیده که جز پاکان با آن تماس پیدا نمی ‏کنند.

علل الشرائع (ج 1 ص 12 ح 8 باب 8) و خصال (ص 188 ح 259) و امالى صدوق (ص 41 ح 4 طبع بیروت)

[mahdy30na]

وقَد قيلَ لَهُ ، وكانَ يَتَصَدَّقُ بالسُّكَّرِ ، أتَتَصَدَّقُ بالسُّكّرِ ؟!: نَعَم ، إنّهُ لَيس شَيءٌ أحَبَّ إلَيَّ مِنهُ ، فأنا اُحِبُّ أن أتَصَدَّقَ بأحَبِّ الأشياءِ إلَيَّ .
امام صادق عليه‏السلام شكَر صدقه مى‏داد . به ايشان عرض شد : آيا شَكر صدقه مى‏دهيد ؟ فرمود : آرى ، شكر را از هر چيز ديگرى بيشتر دوست دارم و از اين رو خوش دارم آنچه را دوست‏تر دارم ، صدقه دهم .
الكافي : 4 / 61 / 3 منتخب ميزان الحكمة : 568

[یا ثارالله]

بسم الله الرّحمن الرّحیم

امام کاظم (علیه السلام) :

هرگاه دو کار برایت پیش آمد که ندانستی کدامیک بهتر و درست تر است نگاه کن کدام یک از آنها به هوس تو نزدیک تر است و با همان مخالفت کن
چراکه در مخالفت نفست صواب بسیار نهفته است.

تحف العقول ص 397

[شیدا]

قال الامام الرّضا - عليه السلام - : السَّخيُّ يَأكُلُ طَعامَ النّاسِ لِيَأكُلُوا مِنْ طَعامِهِ، وَالْبَخيلُ لا يَأكُلُ طَعامَ النّاسِ لِكَيْلا يَأكُلُوا مِنْ طَعامِهِ.

«مستدرك الوسائل، ج 15، ص 358، ح 8»

امام رضا- عليه السلام - فرمود: افراد سخاوتمند از خوراك ديگران استفاده مي كنند تا ديگران هم از امكانات ايشان بهره گيرند و استفاده كنند; وليكن افراد بخيل از غذاي ديگران نمي خورند تا آن ها هم از غذاي ايشان نخورند.

[mahdy30na]

اللّهُمَّ إنَّ قُلوبَ المُخبِتينَ إلَيكَ والِهَةٌ ، وسُبُلَ الرّاغِبينَ إلَيكَ شارِعَةٌ .
امام سجّاد عليه‏السلام ـ در زيارت امين‏اللّه‏ ـ :
بارالها ! دل‏هاى خاشعان ، شيفته تو ، و راه‏هاى راغبانْ به سوى تو ، هموار است .
كامل الزيارات : 93 / 93 عن مهدي بن صدقة الرقي عن الإمام الرضا عن الإمام الكاظم عن الإمام الصادق عليهم‏السلام .

[mahdy30na]

الدُّعاءُ مُخُّ العِبادَةِ، ولا يَهلِكُ مَعَ الدُّعاءِ أحَدٌ .
پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
دعا ، مغز (و عصاره) عبادت است و هيچ كس با دعا كردن هلاك نمى‏شود .
بحار الأنوار : 93 / 300 / 37 منتخب ميزان الحكمة : 194

[mahdy30na]

لَمّا سَألَهُ هِشامُ بنُ‏الحَكَمِ عن عِلَّةِ تَحريمِ الرِّبا: إنّهُ لَو كانَ الرِّبا حلالاً لَتَرَكَ الناسُ التِّجاراتِ وما يَحتاجونَ إلَيهِ فحَرَّمَ اللّه‏ُ الرِّبا لتَفِرَّ الناسُ عنِ الحرامِ إلى التِّجاراتِ وإلى البَيعِ والشِّراءِفَيَتَّصِلَ ذلكَ بَينَهُم في القَرضِ .
امام صادق عليه‏السلام
- در پاسخ به پرسش هشام ابن حكم از علّت تحريم ربا- : اگر ربا حلال بود ، مردم كار تجارت و كسب مايحتاج خود را رها مى‏كردند . پس خداوند ربا را حرام فرمود ، تا مردم از حرامخوارى دست كشيده ، به تجارت و خريد و فروش روى آورند و زيادى مال را به يكديگر قرض دهند .
في وسائل الشيعه (12 / 424 / 8) : لِتنفر الناس من الحرام إلى الحلال وإلى التجارات من البيع والشراء ، فيبقى ذلك بينهم في القرض .بحار الأنوار : 24/119/103 منتخب ميزان الحكمة : 228

[mahdy30na]

لايَجتَمِعُ المالُ إلاّ بخِصالٍ خَمسٍ: بِبُخلٍ شَديدٍ ، وأمَلٍ طَويلٍ ، وحِرصٍ غالِبٍ ، وقَطيعَةِ الرَّحِمِ ، وإيثارِ الدُّنيا علَى الآخِرَةِ .
امام رضا عليه‏السلام :
[b]مال و ثروت جمع نشود ، مگر با داشتن پنج خصلت : بخل شديد ، آرزوى دراز ، حرص چيره (بر جان) ، رسيدگى نكردن به خويشان و ترجيح دنيا بر آخرت .
الخصال : 282 / 29 منتخب ميزان الحكمة : 524[/b]

[mahdy30na]

إنَّ مِن أبغَضِ الخَلقِ إلَى اللّه‏ِ عَزَّوجَلَّ لَمَنَ آمَنَ ثُمَّ كَفَرَ .
رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
از جمله دشمن‏ترينِ آفريدگان نزد خدا ، كسى است كه ايمان آورده و سپس كفر ورزيده است .
المعجم‏الكبير : 20 / 114 / 226 ، حليه‏الأولياء : 5 / 156 كلاهما عن معاذ ، كنز العمّال : 1 / 90 / 388 .

[mahdy30na]

لِكُمَيلٍ لَمّا أخَذَ بِيَدِهِ وأخرَجَهُ إلَى الجَبّانِ فلَمّا أصحَرَتَنَفَّسَ الصُّعَداءَ وقالَ: يا كُمَيلُ ، العِلمُ خَيرٌ مِنَ المالِ ، العِلمُ يَحرُسُكَ وأنتَ تَحرُسُ المالَ ، والمالُ تَنقُصُهُ النَّفَقَةُ ، والعِلمُ يَزكو عَلَى الإنفاقِ ، وصَنيعُ المالِ يَزولُ بِزَوالِهِ .
امام على عليه‏السلام
- دست كميل بن زياد راگرفت و او را به سوى گورستان برد و چون به صحرا رسيد ، آهى از نهاد بركشيد و به او فرمود- : اى كميل ! دانش بهتر از دارايى است ؛ زيرا دانش از تو نگهبانى مى‏كند امّا از دارايى تو بايد نگهبانى كنى ، دارايى با خرج كردن كم مى‏شود ، امّا دانش با انفاق زياد مى‏گردد . و دست پرورده مال و ثروت با از بين رفتن آن از بين مى‏رود (احترام و موقعيت اجتماعى خود را از دست مى‏دهد) .
نهج البلاغة : الحكمة 147. الجبّان والجبّانه : الصّحراء ، وتُسمّى بهما المقابر ( النهايه : 1/236) منتخب ميزان الحكمة : 396

[mahdy30na]

مُجامَلَهُ النّاسِ ثُلثُ العَقلِ .
[b]امام صادق عليه‏السلام :
خوش برخوردى با مردم ، يك سوم خردمندى است .
تحف العقول : 366 منتخب ميزان الحكمة : 380[/b]