تایپک جامع دفاع مقدس (ویژه دلیرمردان وشیرزنان کرمانشاهی)

[شهیدطیبه واعظی]

این تایپک شامل 4بخش اصلی است:

روزشمار كرمانشاه در 8 سال دفاع مقدس

یادمان ها،قدمگاه ها و زیارتگاههای هشت سال دفاع مقدس استان کرمانشاه

عملیاتهای دفاع مقدس در کرمانشاه

زندگی نامه شهدای کرمانشاهی

میباشد.امیدوارم بتوانم دینم را به شهدا ادا کنم.

سراپا اگر زردو پژمرده ايم ، ولي دل به پاييز نسپرده ايم

چو گلدان خالي لب پنجره پر از خاطرات ترك خورده ايم

اگر داغ دل بود ما ديده ايم

اگر خو ن دل بود ما خورده ايم

اگر دل دليل است ما آورده ايم

اگر داغ شرط است ما برده ايم

اگر دشنه ي دشمنان گردنيم
اگرخنجر دو ستان گرده ايم

گو اهي بخو اهيد اينك گواه

همين زخم هايي كه نشمرده ايم
دلي سربلند و سري سر به زير
از اين دست عمري به سر برده ايم
سراپا اگر زرد و پژمرده ايم
ولي دل به پاييز نسپرده ايم
چو گلدان خالي لب پنجره
پر از خاطرات ترك خورده ايم
اگر داغ دل بو د ما ديده ايم
اگر خون دل بود ما خو رده ايم
اگر دل دليل است ما آو رده ايم

اگر داغ شرط است ما برده ايم
اگر دشنه ي دشمنان گردنيم
اگرخنجر دوستان گرده ايم
گواهي بخواهيد اينك گواه
همين زخم هايي كه نشمرده ايم
دلي سربلند و سري سر به زير
از اين دست عمري به سر برده ايم

استاد قيصر امين پو ر

[شهیدطیبه واعظی]

یادمان ها،قدمگاه ها و زیارتگاههای هشت سال دفاع مقدس استان کرمانشاه

الف. شهر كرمانشاه:

مركز فرهنگي كرمانشاه : واقع در خيابان اميركبير، پشت پارك شيرين ؛ اين مركز در اصل ، پناه گاه مردم بي دفاع در برابر حملات هوايي دشمن بوده است كه در بيست و ششم اسفند ماه 1366 مورد هدف دشمن قرار گرفت . در اين بمباران وحشيانه ، عده اي از مردم شهر به شهادت رسيدند. اين مركز، با داشتن غرفه هاي مختلف و كتابخانه ي تخصصي ، اولين مركز فرهنگي دفاع مقدس در غرب كشور است .مرحله ي اول آن در سال 1374 افتتاح شد و مرحله ي دوم در حال احداث است .

دبستان شهداي كرمانشاه : در زمان جنگ تحميلي حمله ي هوايي عراق به اين دبستان ، منجر به شهادت و مجروح شدن تعداد زيادي ازدانش آموزان اين دبستان گرديد.

محل شهادت گروه پدافند: واقع در مزار شهداي كرمانشاه .

تنديس زن قهرمان گيلانغربي : (كرمانشاه ، خيابان اميركبير، جنب پارك شيرين ؛) اين تنديس ، به منظور تقدير از يكي از زنان سلحشورگيلانغرب است كه در روزهاي نخست تجاوز دشمن ، به وسيله ي تبرچند تن از آنان را از پاي درآورد. اين حمله موجب وحشت نيروهاي عراقي و فرار آنان از شهر گيلانغرب شد.

ب. شهر پاوه:

خانه ي پاسداران : اين مكان (سپاه پاسداران پاوه ) نقطه ي اصلي مقاومت پاسداران بومي و غير بومي و نيز شهيد دكتر مصطفي چمران در حادثه ي سال 1358 است . در اين حادثه ، تعداد زيادي ضدانقلاب وگروهك ها، شهر را به محاصره درآورده ، براي تصرف مهم ترين سنگرمقاومت پاوه ، مقر سپاه حملات زيادي انجام دادند كه بر اثر مقاومت و دفاع ، برادران پاسدار با دادن چهل و چهار شهيد و شانزده مجروح بافرماندهي شهيد چمران پس از فرمان تاريخي حضرت امام (رحمة الله علیه)درمرداد 1358 عوامل ضدانقلاب را شكست دادند.

پاسگاه ژاندارمري پاوه : واقع در خروجي شهر پاوه به طرف نوسود،مكاني است كه در حادثه ي سال 1358 شاهد نبرد تاريخي و جانانه ي مردان اين ديار بود.

محل سقوط بال گردان هوانيروز: (ميدان فرمانداري پاوه ، جنب انبارهاي هلال احمر)؛ فرود بال گردان در حادثه ي پاوه ، كورسوي اميدي در دل مدافعان شهر پديد آورد. مجروحين به داخل پرنده ي آهنين هدايت شدند و بال گردان از زمين جدا شد. در آن لحظات بيم واميد و در مقابل چشمان نگران ده ها رزمنده ي اسلام ، بال گردان هوانيروز مورد هدف قرار گرفت و سقوط كرد. در اين حادثه ي ناگوارتمام مجروحين و خدمة بال گردان به شهادت رسيدند.

يادمان شهداي پاوه : (مدخل ورودي شهر پاوه ، جنب بيمارستان قدس )؛ طي محاصره ي سال 1358، تعدادي از پاسداران بومي وغيربومي ، در بيمارستان پاوه بستري بودند كه نيروهاي ضدانقلاب ،پاسداران مجروح را از بيمارستان خارج كرده ، در محوطه ي بيمارستان تير باران كردند. شهداي بومي در قبرستان هاي محلي دفن شدند و نُه پاسدار غيربومي در اين گلزار به خاك سپرده شدند. يادمان و گلزارشهداي پاوه در سال 1375 افتتاح گرديد.

گلزار شهداي پاوه : برادران اهل سنت براي دفاع از ميهن اسلامي ومبارزه با ضدانقلاب در منطقه ي اورامات تعدادي شهيد تقديم انقلاب اسلامي كرده اند كه در اين گلزار به خاك آرميده اند.

ج. اسلام آباد، كرندغرب، سرپل ذهاب:

تنگه ي چهار زبر، معروف به تنگه ي مرصاد: پس از پذيرش قطع نامه ي 598 توسط ايران ، رژيم متجاوز عراق بار ديگر بدون در نظر گرفتن قوانين بين المللي ، تجاوز گسترده اي در جنوب و غرب به ايران اسلامي كرد. در غرب به مناطق صالح آباد و سرپل ذهاب حمله نمود وسپس با پشتيباني آتش هوايي خود منافقين را كه از قبل آموزش داده وحدود چهار تا پنج هزار نفر را در بيست و پنج تيپ سازمان دهي كرده بود، روانه ي ايران نمود. آن ها عملياتي به نام فروغ جاويدان انجام دادند و با استفاده از تانك هاي برزيلي دجله كه داراي چهار چرخ لاستيكي و سرعتي معادل يكصدو بيست كيلومتر در ساعت بود تاتنگه ي چهار زبر پيشروي كردند.رزمندگان سلحشور اسلام باعمليات غافل گيرانه به نام «مرصاد» منافقين مزدور را در اين منطقه به محاصره ي خود در آورده ، هزاران نفر از آنان را كشته يا مجروح كردند وتعدادي هم به اسارت درآمدند. براي بزرگداشت حماسه آفرينان عمليات مرصاد يادمان زيبايي در ضلع شرقي اين تنگه احداث گرديدو در مرداد 1375 در سالروز عمليات مرصاد و بزرگداشت شهداي اين يادمان با حضور خانواده هاي معظم شهدا و شهيد بزرگ وار امير سپهبدصياد شيرازي افتتاح گرديد. هم اكنون فاز دوم آن در حال احداث مي باشد.

سه راهي اسلام آباد به پل دختر: واقع در مدخل ورودي شهر اسلام آبادبه نام شهيد رستمي در زمان حمله ي منافقين و بعثيون عراق،ستادفرماندهي منافقين بود و تعدادي از پاسداران ، سربازان و نيروهاي مردمي توسط منافقين در اين سه راه تيرباران شدند. كميته ي امداد امام خميني ؛

اسلام آباد غرب : محل تيرباران تعدادي ازپاسداران مجروح توسط منافقين در عمليات مرصاد.

پادگان اللّه اكبر: (مدخل خروجي شهر اسلام آباد به طرف كرندغرب )؛ مقرّ قرارگاه هاي نجف اشرف و سلمان و مركز پشتيباني جبهه هاي غرب كشور در طول هشت سال دفاع مقدس .

يادمان مقاومت : (مقابل كارخانه ي قند اسلام آباد، مدخل خروجي اين شهر به سمت ايلام )؛ يادمان مقاومت مردم اسلام آباد در برابرحملات وحشيانه ي هوايي دشمن .

محل شهادت بيست و هفت تن از پاسداران و بسيجيان : اين عزيزان درمدخل ورودي كرند غرب در جريان عمليات نفاق به شهادت رسيدند.

سكوهاي تانك : اين سكوها از مسير كرند به سرپل ذهاب ،قصرشيرين و گيلانغرب احداث شده و تانك هاي منهدم شده ، برروي آن ها قرار گرفته است .

دروازه ي شهادت : (تنگه ي پاتاق، مدخل ورودي دشت سرپل ذهاب )؛ نقطه ي پدافندي مهم بين ارتفاعات دالاهو و نوح . در اين مكان رزمندگان اسلام در برابر حمله ي منافقين به دفاع پرداختند.

عكاسي صلواتي : (سرپل ذهاب ، خيابان امام خميني «ره»)؛ در طي دوران دفاع مقدس ، رزمندگان اسلام با حضور در اين مكان و ذكرصلوات ، عكس هاي يادگاري تهيه مي كردند.

پادگان ابوذر: (ضلع شرقي دشت سرپل ذهاب )؛ محل استقرار رزمندگان اسلام در طي جنگ تحميلي و نقطه ي مقاومت در برابرتجاوز دشمن .

تنگه ي كال داود: (مدخل خروجي سرپل ذهاب به سمت گيلانغرب )؛ به ياد سرداران شهيد غلام علي پيچك ـ محسن حاج بابا، محمد سيدجعفري ، ابوالحسن ياري ، محسن چريك ، اسماعيل فدايي ، خلبان علي اكبر شيرودي و... احداث گرديده است .

ايستگاه صلواتي قره بلاق: (مدخل خروجي سرپل ذهاب به سمت قصرشيرين ، سه راهي قره بلاق).

ارتفاعات بازي دراز: (ضلع غربي شهر سرپل ذهاب )؛ اين ارتفاعات در ابتداي جنگ به اشغال دشمن درآمد و پس از چند ماه طي يك عمليات متهورانه ، در تاريخ سوم ارديبهشت 1360 آزاد گرديد.

د. قصر شيرين، خسروي:

ستاد معراج شهدا: (قصرشيرين ، جنب پمپ بنزين )؛ در طي هشت سال دفاع مقدس ، رزمندگاني كه در اين منطقه به شهادت مي رسيدند،به اين مكان انتقال يافته ، به شهرهاي خود منتقل مي شدند.

يادمان مقاومت : (قصرشيرين ، پارك بسيج )؛ اين يادمان ، به ياددلاورمردي هاي مردم شهر قصرشيرين طراحي و نصب گرديده است .

مسجد جامع قصرشيرين : (قصرشيرين ، مركز شهر)؛ محل استقرار واستراحت رزمندگان اسلام در طول جنگ تحميلي ؛ هم چنين آزادگان سرافراز كشورمان ، نخست در اين مكان مورد استقبال قرار مي گرفتند.

بيمارستان تخريب شده ي قصرشيرين : (قصرشيرين ، مدخل خروجي قصرشيرين به طرف خسروي )؛ احداث اين بيمارستان در سال 1359به اتمام رسيد كه با آغاز جنگ به تصرف نيروهاي دشمن درآمد.نيروهاي عراقي ، به هنگام عقب نشيني از منطقه ، با مواد منفجره ي قوي بيمارستان را منهدم كردند. بنيادحفظ آثار و ارزش هاي دفاع مقدس با استفاده از روش هاي گوناگون مهندسي ، نسبت به حفظ اين مكان همت نموده است .

شهر مرزي خسروي : (بيست كيلومتري قصرشيرين به طرف مرزخسروي )؛ اين شهر كه در ابتداي جنگ تحميلي به اشغال متجاوزان درآمد و تخريب شد، بعد از جنگ محل استقبال از اولين گروه آزادگان به ميهن اسلامي ايران و تبادل اسراي عراقي بوده است .

ه. قصر شيرين، گيلانغرب، سومار:

سكوهاي تانك : (از قصرشيرين تا گيلانغرب ).

چم امام حسن و زيارتگاه امام حسن (علیه السلام): مقر تيپ مسلم بن عقيل (علیه السلام)سپاه و بعضي يگان هاي ارتش در طول جنگ تحميلي و يكي ازمحل هاي رويارويي رزمندگان اسلام با متجاوزين بعثي است . امام زاده حسن ، محل زيارتگاه رزمندگان اسلام نيز بوده و هست .

تنگه ي حاجيان : (ضلع شرقي جاده ي قصرشيرين به طرف گيلانغرب ، كيلومتر 12)؛ محل شهادت خلبان شهيد علي اكبر شيرودي ويكي از محل هاي رويارويي نيروهاي اسلام و متجاوزين بعثي .

روستاي گور سفيد: (ده كيلومتر به گيلان غرب از طرف قصرشيرين )؛در روزهاي نخست جنگ تحميلي مردم اين روستا به وسيله ي چوب و چماق، نيروهاي دشمن را وادار به عقب نشيني كردند.

سه راه ايثار: (مدخل ورودي گيلانغرب از قصرشيرين )
؛حماسه ي حمله ي شيرزن گيلانغرب به متجاوزين عراقي . اين شيرزن به وسيله تبر، چند نفر از نيروهاي عراقي را از پاي درآورد.

تپه ي گيلانغرب : (مركز شهر گيلانغرب ) محل شهادت گروه پدافند ارتش جمهوري اسلامي ايران .

يادمان مقاومت : (ميدان ايثار گيلانغرب ) اين يادمان به پاس مقاومت هاي عشاير قهرمان و سلحشور گيلانغرب در مقابل متجاوزين احداث شده است .

تنگه ي كوشك : (جاده ي سومار از سمت گيلان غرب )؛ آخرين نقطه ي پيشروي متجاوزين عراقي در جاده ي سومار و هم چنين محل شهادت سرتيپ خرم رودي فرمانده هنگ ژاندارمري ايلام و همدان .

قرارگاه كاسه گران : (كيلومتر 5 جاده ي گيلانغرب به اسلام آباد)؛محل قرارگاه مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در طي هشت سال جنگ تحميلي .

ارتفاعات چغالوند روبه روي تنگه حاجيان : محل مقاومت و ايثاررزمندگان اسلام در برابر متجاوزين بعثي .

[شهیدطیبه واعظی]

عملیاتهای دفاع مقدس در کرمانشاه

استان کرمانشاه در هجوم سراسری ارتش عراق

مقدمه

استان کرمانشاه با مساحت 23668 کیلومتر مربع در میانه حاشیه غربی کشور قرار گرفته است . این استان از شمال به استان کرمانشاه ، از شرق به استان همدان ، از جنوب شرقی به استان لرستان و از جنوب به استان ایلام محدود است و به دلیل دارا بودن 263 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق اهمیت نظامی بسیاری دارد . موقعیت پدافندی ارتفاعات استان که بصـورت پله ای و موازی با مـرز می باشنـد و همچنین شکل هنـدسی و محدب مـرز و موقعیت آفندی آن از جنبه های نظامی پر اهمیت است و بهره برداری از امکانات طبیعی را برای واحدهای عملیاتی فراهم می سازد .

تجاوزات عراق در سال 1358 اغلب با هدف آماده سازی برای عملیات نظامی بود و کمتر به عبور از مرز منجر می شد لیکن در سال 1359 عبور از مرز به طور محسوسی افزایش یافت و تا شهریور ماه رو به گسترش نهاد تا آنجا که در شهریور 1359 کمتر روزی قصرشیرین ، نفت شهر و سومار از گلوله باران توپخانه ارتش عراق در امان بود در پی تجاوزات پراکنده به مناطق مرزی در استان کرمانشاه ارتش عراق در 31/06/1359 با پشتیبانی هوایی و آتش سنگین توپخانه هجوم سراسری خود را به شهرهای استان آغاز کرد .

استان کرمانشاه که در مجاورت استان دیالی ( دیاله ) عراق قرار دارد به دلیل وضعیت ویژه اش در طرح ریزی مانور ارتش عراق اهمیت نظامی خاصی داشت . کرمانشاه منطقه ای کوهستانی و دیالی منطقه ای جلگه ای است . در آن سوی دیالی پایتخت عراق ، بغداد در کمتر از 180 کیلومتری خط مرزی قرار گرفته است . استان کرمانشاه ( و شمال استان ایلام ) میان دو جبهه شمالی و جنوبی واقع شده و از این رو جبهه میانی نامیده می شد . سپاه دوم ارتش عراق مأموریت مانور در این منطقه را برعهده داشت .این سپاه مأموریت داشت برای پشتیبانی از جبهه جنوب و نیز برای تأمین بغداد از طریق گسترش مرزهای شرقی تا تنگه پاتاق در عمق 50 کیلومتر خاک ایران پیشروی نمایند تا ایران از این منطق دور بماند . سپاه دوم ارتش عراق با این هدف مانور خود را در استان کرمانشاه در محور اصلی طرح ریزی نمود .

1- محور خانقین ـ قصرشیرین ـ سرپل ذهاب ـ پاتاق

مانور این محور مهمترین بخش عملیات در جبهه میانی بود که 3 لشگر در آن مأموریت داشتند .لشگر 6 زرهی از محور قصرشیرین با تصرف این شهر به سوی سرپل ذهاب و تنگه پاتاق پیشروی می کرد . این لشگر را دو لشگر 4 و 8 پیاده حمایت می کردند .

2- محور مندلی ـ سومار ـ نفت شهر

در این محور لشگر 12 زرهی مأموریت داشت که منطقه را تأمین و تصرف کرده و معابر منتهی به مندلی را تأمین و مسدود نماید .ارتش عراق با وجود بکارگیری بیشترین یگان در کرمانشاه به مهمترین هدف خود یعنی تصرف منطقه پاتاق و ارتفاعات آن دست نیافت . همچنین در تصرف شهرهای گیلانغرب و سرپل ذهاب ناکام ماند و تنها توانست شهرهای همجوار مرز همچون قصرشیرین ، نفت شهر و سومار را به اشغال درآورد به عبارت دیگر ارتش عراق در استان کرمانشاه نیز همچون دیگر مناطق کشور در تحقق هدفهایش با ناکامی روبرو شد و در وضعیتی نامناسب خطوط پدافندی ناموزنی به این ارتش تحمیل شد که از شمال نوسود تا جنوب سومار بود .

[seiied]

سلام.تشکر از مطلبی که فرمودید.لطفا نام شهدای این منطقه رو در صورت امکان ذکر بفرمایید تا کامل تر بشه.

[شهیدطیبه واعظی]

(۹/خرداد/۹۱ ۹:۳۷)seiied نوشته است:  سلام.تشکر از مطلبی که فرمودید.لطفا نام شهدای این منطقه رو در صورت امکان ذکر بفرمایید تا کامل تر بشه.

مطلب دنباله دار است تحمل کنید.

[شهیدطیبه واعظی]

* نبردهای ایران در جبهه پاوه ـ نوسود

عملیات روح الله

زمان : 11/04/1360 تا 13/04/1360

نوع تک : محدود

فرماندهی : سپاه سازمان : مشترک

نخستین عملیات خودی علیه ارتش عراق در جبهه پاوه ـ نوسود با نام روح الله در تاریخ 11/04/1360به اجرا در آمد . در پی این عملیات که 4 روز پس از حادثه هفتم تیر ( روز انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی ) اجرا شد ، ارتش عراق به دلیل از دست دادن ارتفاعات تاکتیکی منطقه ناچار به عقب نشینی شد و از شهر نوسود بیرون رفت .

[شهیدطیبه واعظی]

عملیات محمد رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
[/font]
رمز : لا اله الا الله ، محمد رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)


زمان : 12/10/1360 تا13/10/1360

نوع تک : نیمه گسترده


فرماندهی : مشترک سازمان : سپاه و ارتش

[font=B Traffic]دومین عملیات در تاریخ 12/10/1360 با نام محمد رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) طرح ریزی و اجرا شد . این عملیات نخستین عملیات نیمه گسترده در جبهه شمالی بود که به عبور از مرز و تصرف شهرکهای مرزی عراق انجامید . این عملیات با هدف بستن محورهای نفوذی ضد انقلاب و حفظ امنیت مناطق مرزی و تسلط بر شهرک های مرزی عراق توسط سپاه های مریوان و پاوه طراحی و با هـدایت قرارگاه عملیاتی سپاه در غـرب کشور انجام شد . عملیات برای دو محور شمالی و جنوبی طراحی شده بود . در محور شما لی دو گردان از سپاه مریوان و نیروهایی از گردان 139 تیپ 84 پیاده خرم آباد مأموریت داشتند با عبور از ارتفاعات تخت اورامان به مواضع دشمن در هانی گرمله و ارتفاعات مرزی هجوم برند . در ابتدا عملیات با مشکل مواجه شد با این حال بخشی از اهداف تصرف شد .در محور جنوبی دو گردان از سپاه پاوه و نیروهایی از گردان 139 تیپ 84 پیاده خرم آباد با انهدام دشمن ارتفاعات مرزی غرب نوسود و شهرک طویله را تصرف نمودند .

محمد رسول الله
از زبان شهید صياد شيرازي

کربلاي ده، عمليات در منطقه طويله بد که نبرد محمدرسول‌الله(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) نام گرفت. اين عمليات، يکي از زيباترين عمليات، در آن چند عمليات محدودي که داشتيم، بود. زمانش چقدر طول کشيد؟ يک روز. يعني ساعت شش و نيم صبح روز دوازدهم دي‌ماه سال 60 آغاز شد و ساعت چهار بعدازظهر روز بعد تمام شد. 132 نفر اسير گرفتيم و برآورد شد که دشمن حدود هزار نفر کشته و زخمي داده است. هشت قبضه توپ، پنجاه دستگاه خودرو و مقدار زيادي تجهيزات انفرادي هم به غنيمت گرفتيم.
از ارتش، تنها سه نفر به شهادت رسيدند. نوزده نفر مجروح و هفت نفر هم گمشده و اسير داشتيم که ممکن است اينها پيدا شده باشند ولي آن موقع که گزارش شد، اين ارقام بود. اين عمليات خيلي زيبا بود. نيرو خيلي کم به کار گرفتيم ولي از حداکثر عامل وحدت بين ارتش و سپاه استفاده کرديم. برادر متوسليان -حاج احمد- آن موقع در مريوان بود. ايشان از مريوان آمد و همپاي تيمسار جوادي مسؤول منطقة آنجا بود. چيزي نمانده بود شهر طويله در اختيار ما قرار بگيرد. ولي چون شهر در پايين دره قرار داشت و ما از ارتفاعات شمشير و تخت آمديم، اين کار صورت نگرفت. عمليات را با رمز علي(علیه السلام) شروع کرده بوديم و شايد پانزده روز تداوم داشت.
روي تنگه چزابه ارتفاعي بود، تپه نبئي يا نبئه نام. در قسمت شمال تنگه قرار داشت. گرفتن ارتفاع به عنوان يک عارضة حساس، از نظر نظامي، به معني آن بود که از جناح راست تسلط کامل به تنگه داريم و نمي‌گذاريم دشمن نزديک شود؛ چه برسد به اينکه بخواهد تک کند. عاملي بود که مي‌توانست جناح راست را نگه دارد. ما از جناح راست آسيب‌پذير بوديم. جناح چپ به هور مي‌خورد و مشکلي نداشتيم. تنگه، از جناح راست مورد حمله قرار مي‌گرفت.
در عمليات، براي تصرف آن تپه نوزده اسير از دشمن گرفتيم ولي بيشتر از 145 نفر شهيد داديم؛ به دليل اينکه آتش بود و گوشت و پوست. دشمن آتش زيادي مي‌ريخت و ما آتش کم داشتيم. فکر کنم که در اين عمليات، شهيد خرازي نقش خوبي داشت. اين عمليات در هجده بهمن سال 60 انجام شد که در جهت تحکيم هدف و زمينه‌ساز عمليات فتح‌المبين بود.


منبع : ناگفته های جنگ

[شهیدطیبه واعظی]

عملیات تحریر القدس

زمان : 20/11/1362
نوع تک : محدود فرماندهی : سپاه
سازمان :سپاه

ستاد منطقه 7 سپاه پاسداران با هدف انهدام قوای دشمن و آموزش نیروها با سازماندهی نیروهای بسیج در گردانهای تازه تأسیس قدس ، عملیات تحریر القدس را طراحی کرد . این ستاد با تشکیل قرارگاه تاکتیکی فجرنخستین عملیات برون مرزی خود را در عمق خاک عراق در منطقه شاخ شمیران با 3 گردان از نیروهای پیاده در 20/11/1362 به اجرا درآورد . در این عملیات نیروهای خودی به وسیله هلی کوپتر به مناطق از پیش تعیین شده منتقل شدند و خساراتی به ارتش عراق وارد کردند .

خلاصه گزارش عملیات :

نام عمليات : تحریر القدس

زمان اجرا : 1/11/1362

رمز عملیات : لبیک یا خمینی

مكان اجرا : جنوب غربی شهر مرزی مریوان – جبهه شمالی جنگ

ارگان هاي عمل كننده : لشکر انصارالحسین (علیه السلام) از سپاه پاداران انقلاب اسلامی

اهداف عمليات : آزادسازی بلندیهای مهم منطقه و گمراه کردن دشمن از طرح عملیات خیبر

پاسخی قاطع به حمله موشکی عراق به شهر دزفول و گمراه کردن دشمن از طرح عملیات خیبر:

نیروهای لشکر انصارالحسین (علیه السلام) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با هدایت قرارگاه سپاه هفتم قدس ، در ساعت 21 اول بهمن ماه 1362 و با رمز لبیک یا خمینی از جنوب غربی شهر مرزی مریوان به سوی مناطق کوهستانی دربندیخان عراق حمله ای را انجام دادند که عملیات تحریرالقدس نام گرفت . این عملیات در منطقه ای به وسعت 150 کیلومتر مربع به اجرا در آمد و طی آن بلندی های شیخ سومر و شاخ شمیران و نزدیک به 110 کیلومتر مربع از خاک عراق به تصرف نیروهای ایرانی درآمد .

در ادامه با توجه به پاتک های بی رویه دشمن نیروهای لشکر انصار با پیشروی در عمق 20 کیلومتری عراق بلندیهای مهم برددکان را تصرف و پاکسازی کردند ، بگونه ای که به 5 کیلومتری سد دربندیخان عراق رسیده و همانجا استقرار یافتند . عراقی ها نیز در روند عملیات تحریرالقدس صدها کشته و زخمی از خود برجای گذاشتند . این عملیات در وضعیتی آغاز شد که بمباران شهرهای ایران توسط عراق شدت یافته و دشمن یک استراتژی وحشیانه تازه را در پیش گرفته بود . از سوی دیگر بنا بود عملیات گسترده خیبر در جبهه جنوبی صورت پذیرد . لذا علاوه بر پاسخی درخور به دشمن می بایست یک عملیات انحرافی و موفق در جبهه شمالی انجام می شد . با انجام این عملیات این دو مهم از سوی فرماندهان جنگ حاصل شد . همچنین در جریان این عملیات این نتایج برای رزمندگان ایرانی بدست آمد :

· آزادسازی بلندی های مهم منطقه · تسلط بر راه ارتباطی سلیمانیه-بغداد و شهر و دریاچه دربندیخان عراق · آزادسازی بلندی های سوریز و پاسگاه مرزی سید کریم عراق · آزادسازی 12 روستای عراق

[شهیدطیبه واعظی]

عملیات والفجر10
رمز : یا محمد ابن عبدالله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)
زمان : 24/12/1366 تا 29/12/1366
نوع تک : گسترده
فرماندهی : سپاه سازمان : سازمان و سپاه

آخرین گام در راستای استراتژی تعقیب متجاوز در جبهه شمالی بود که در تاریخ 24/12/1366 آغاز گردید. این عملیات گسترده ، به منظور تصرف شهرهای شمال سد دربندیخان در 4 مرحله طراحی و پس از چند ماه فعالیت طاقت فرسای اطلاعاتی ، مهندسی و انتقال توپخانه و ادوات در زمستان سخت منطقه انجام شد و منجر به آزادسازی شهرهای حلبچه ، طویله ، بیاره ، دوجیله و خرمال گردید و مقدمات تصرف سد دربندیخان را فراهم کرد ، اما ارتش بعث عراق با استفاده از سکوت مجامع بین المللی راه مقابله با نیروهای ایران اسلامی را به استفاده ناجوانمردانه از سلاحهای شیمیایی تغییر داد و طی بمباران شیمیایی منطقه ، به ویژه شهر حلبچه تعداد قابل توجهی از مردم عراق و رزمندگان اسلام را به شهادت رساند .

حلبچه :

یکی از شهرهای استان سلیمانیه عراق در دشت زهور ( گلها ) واقع شده است . همزمان با تصرف این شهر به دست رزمندگان اسلام ، رژیم بعث عراق با استفاده از جنگ افزارهای شیمیایی بر ضد مردم بی دفاع منطقه حلبچه به جنایت هولناکی دست یافت که در سده بیستم از کم سابقه ترین فاجعه های بشری بوده است .
در نیمروز 26/12/1366در حالی که مردم حلبچه برای عید نوروز آماده می شدند و به استقبال سال جدید می رفتند و شکوفه های بهاری زندگی تازه ای را نوید می دادند هواپیماهای عراقی با بمباران شیمیایی بذر مرگ پاشیدند و هزاران تن از زنان و کودکان و مردان بیگناه حلبچه را کشته یا آواره کردند و مردمی که خانه وکاشانه خود را رها کرده بودند و در سرمای زمستان برای نجات جان خود از کوه های سربه فلک کشیده مرزی بالا می رفتند تا به ایران پناه برند هدف هجوم هواپیماهای ارتش عراق قرار گرفتند که یکی از فجیع ترین این تهاجمات در روستای عنب رخ داد . در مجموع این تهاجم شیمیایی ارتش عراق به شهادت 5000 تن کرد عراق انجامید .

---

عملیات والفجر 10

سازمان رزم سپاه پاسداران در عملیات والفجر 10 به شرح ذیل بود:



قرارگاه قدس :

لشکرهای 7 ولی عصر (علیه السلام) با شش گردان؛ 17 علی‌ابن ابیطالب (علیه السلام) با شش گردان؛ 19 فجر با شش گردان؛ 25 کربلا با 10 گردان؛ 33 المهدی (علیه السلام) با شش گردان؛ 41 ثارالله با هفت گردان و تیپ 39 بیت‌المقدس با چهار گردان.

قرارگاه ثامن‌الائمه (علیه السلام) :

لشکر 9 بدر با هشت گردان؛ تیپ‌های 29 نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) با شش گردان؛ 36 انصارالمهدی با چهار گردان؛ 75 ظفر با دو گردان و ویژه شهدا با شش گردان؛ سپاه چهارم با شش گردان.

قرارگاه فتح :

لشکرهای 8 نجف با پنج گردان؛ لشکر 11 امیرالمومنین (علیه السلام) با چهار گردان؛ لشکر 14 امام حسین (علیه السلام) با پنج گردان و تیپ‌های 44 قمربنی‌هاشم (علیه السلام) با سه گردان؛ 82 صاحب‌الامر با سه گردان؛ 91 بقیه‌الله با سه گردان و انصارالرسول (صلی الله علیه و آله) با سه گردان و یک تیپ نامنظم از قرارگاه رمضان.
در مجموع، 10 لشکر و 9 تیپ شامل 103 گردان، در عملیات والفجر 10 وارد عمل شدند.

شرح عملیات

پس از انجام بحث و بررسی‌های لازم، ساعت 2 بامداد 23 اسفند 1366 برای عملیات تعیین شد. در برخی از محورها نیروها می ‌بایست فاصله زیادی را تا رسیدن به هدف طی می‌کردند، شروع عملیات از ساعت 2 تا 4 بامداد در محورهای مختلف متغیر بود.
در این عملیات، نیروها با سرعت عملی بالا، به بیش از 90 درصد از اهداف تعیین شده دست یافتند. به جز عکس‌العمل دشمن در محورهای شاخ سورمر و شاخ شمیران، مقاومت عمده‌ای از نیروهای عراقی مشاهده نشد. در محور چناره نیز با وجود یخبندان و با چهار ساعت تأخیر، اهداف مورد نظر تأمین شد و تعداد زیادی از نیروهای دشمن که در خواب به سر می‌بردند، در غافلگیری کامل به اسارت در آمدند.
در محور قرارگاه قدس، پس از تصرف ملخور و ارتفاعات چناره، خورنوازان، هانی قول و تپه حمید، به دلیل عدم اتصال جاده، عملیات متوقف شد.
در محور قرارگاه فتح نیز، علی‌رغم تصرف بالامبو و تنگه، به دلیل توقف عملیات قرارگاه قدس و همچنین، عکس‌العمل دشمن در جناح چپ، نیروها، از پیشروی کامل بر روی شاخ سورمر و شاخ شمیران باز ماندند. در محور میانی، قرارگاه ثامن‌الائمه (علیه السلام) ، ارتفاعات مگر، و نیمی از ارتفاع شیندروی را تصرف کرد و برای الحاق روی یال ارتباطی، شامل دشت سازان و سپس نیمی دیگر از ارتفاعات شیندروی، علی‌رغم روشن شدن هوا، تک را ادامه داد. با توجه به موفقیت‌های به دست آمده، نیروها از روحیه خوبی برخوردار بودند، ضمن این که تلفات خودی بسیار اندک بود. علاوه بر این، به دلیل از هم گسیختگی دشمن و عدم حضور جدی در منطقه، فرماندهان بر انجام سریع مرحله دوم عملیات تاکید داشتند. مشکل اساسی در این مرحله، عدم اتصال جاده هانی قول بود، تا این که در ساعت 14 روز 24 اسفند 1366 خبر اتصال جاده به قرارگاه رسید. لذا مقرر شد، مرحله دوم عملیات در شب سوم انجام گیرد.
با ایجاد 48 ساعت وقفه‌ در عملیات، دشمن دست به تحرکاتی زد که حاکی از غافل‌گیری کامل عراق نسبت به اهداف مورد نظر و سمت اصلی تک بود. این نقل و انتقالات و تحرکات دشمن بیش از همه بر روی شاخ سورمر و شاخ شمیران، و در اولویت بعدی، در برابر قرارگاه‌های فتح و ثامن‌الائمه (علیه السلام) مشاهده می‌شد. از سوی دیگر، تبلیغات جبهه خودی تا مرحله دوم نیز در شکل ‌گیری اقدامات دشمن بی‌تأثیر نبود. در این تبلیغات، محور قرارگاه قدس به عنوان محور انجام عملیات ظفر 7 با مشارکت نیروهای تحت امر قرارگاه رمضان و اکراد معارض اعلام شد، در حالی که، تلاش در محور قرارگاه فتح و ثامن‌الائمه (علیه السلام) مسکوت ماند. این اقدام، بر حساسیت دشمن نسبت به دو محور میانی و جنوبی افزود و موجب غفلت عراق از محور قرارگاه قدس شد. دشمن مبتنی بر چنین درک و ذهنیتی، ستون‌های متعدد و طویلی را با عبور از پل‌های ملاویسی و زلم به سوی دوجیله و سپس حلبچه روانه کرد. به گونه‌ای که تیپ کماندویی 68 نیروی مخصوص پس از ورود به منطقه، در روز اول پاتک‌های خود را بر روی شیندروی آغاز کرد. در مجموع، به نظر می‌رسید دشمن نسبت به محور قرارگاه قدس از حساسیت چندانی برخوردار نیست، ضمن آن که در همان ابتدا، تحرکات محدود دشمن با آتش موثر این قرارگاه ناکام و متوقف شد.

مرحله دوم

مرحله دوم این عملیات در شب 25 اسفند 1366 آغاز شد. قرار گاه قدس با تصرف پل زلم، تنگه خرمال را مسدود کرد .در پی آن ، به قرار گاه فتح ابلاغ شد ، به پیش روی آن ادامه دهد تا با قرار گاه قدس الحاق کند ، قرار گاه ثامن الائمه (علیه السلام) نیز از روی ارتفاعات شیندروی به سمت دشت سرازیر شد . در این مرحله نیز سرعت عمل نیروها قابل توجه بود، به گونه ای که قرار گاه فتح تا صبح روز 25 اسفند 66 موفق شد ارتفاعات دارزین و سر پل مورد نظر را تصرف کرده و به طرف جاده آسفالته حلبچه و دریاچه دربندیخان پیشروی کند . قرار گاه ثامن الائمه (علیه السلام) نیز با سرازیر شدن از روی شیندروی به سمت محور جاده و ارتفاعات پنج قله ، به دلیل خالی بودن منطقه از دشمن با مشکلی روبرو نشد . در صبح روز سوم عملیات، با تصرف پل زلم و بسته شدن تنگه ، کلیه نیروهای دشمن به محاصره در آمده و دست به عقب نشینی زدند . به دلیل بسته بودن عقبه دشمن ، ستون های عراقی در منطقه سرگردان شده و در مواجه با نیروهای خودی ، به هر سمت می گریختند.
قرارگاه فتح با مشاهده وضعیت دشمن مرحله سوم عملیات را در روز آغاز کرد و در یک خیز، به سوی پادگان زمقی رسید. در حوالی ظهر، یگان های تابعه این قرارگاه نیز به دروازه های شهر دوجیله رسیدند. در این شرایط، بیشتر نیروهای دشمن در حد فاصل سه کیلومتری جنوب پل زلم تا شهر دوجیله تجمع کرده بودند. دشمن نخستین تلاش خود را متوجه پل زلم کرد تا شاید بتواند حلقه محاصره را بشکند، اما در پی مقاومت نیروهای خودی و اجرای آتش مناسب ، دشمن با دادن تلفات، از تصرف این پل منصرف شد. قرارگاه ثامن الائمه توانست پس از درگیری اندک با نیروهای ضد انقلاب در اطراف شهر نوسرد ، جاده مهم نوسرد-بیاره را آزاد کند ، که در نتیجه بیشتر تحرکات نیروهای خودی در این محل متمرکز شد و در عمل ، ضرورت احداث سایر جاده ها- که از قبل مورد تاکید قرار گرفته بود- کاهش یافت.

مرحله سوم

مرحله سوم عملیات در 26 اسفند 1366 با هدف پیشروی در شمال رودخانه زلم و نیز الحاق« قرارگاه قدس » با « قرارگاه فتح» در دوجیله آغاز شد .در پی پیشروی رزمندگان در شمال رودخانه زلم ، نیروهای خودی در موقعیت جدید که شامل سه تپان ، جاده ارتباطی و تپه کوچک مشرف بر پل ملا ویسی بود، با احداث خاکریز استقرار یافتند. در محور جنوب پل زلم، با وجود تجمع انبوه دشمن پیشروی نیروها همراه با درگیری شدید ادامه یافت و سرانجام رزمندگان ساعت پنج صبح به دروازه شهر دوجیله رسیدند و بدین ترتیب ، الحاق صورت گرفت. با بسته شدن تنگه، بخشی از نیروهای دشمن از طرف سد دربندیخان موفق به فرار شدند و باقی مانده نیروهای موجود نیز در منطقه به هلاکت رسیده یا به اسارت در آمدند. در پی وضعیت جدید، تثبیت خط پدافندی مناسب در تنگه و نیز تصرف شاخ سورمر و شاخ شمیران - که در طی عملیات به دلیل هوشیاری دشمن ناموفق بود- در دستور کار قرار گرفت.

مرحله چهارم

به منظور تحکیم خط پدآفندی در تنگه، مرحله چهارم عملیات در شب هفتم انجام شد . در این مرحله ، نیروهای خودی ضمن تصرف یال و تپه ریشن، در محور جاده شمال سه تپان نیز به طور مختصر پیشروی کردند.

مرحله پنجم

در مرحله پنجم عملیات نیز شاخ سورمر و شاخ شمیران به تصرف درآمد. در مرحله پنجم عملیات که بعدها «بیت المقدس 4» نام گرفت ، منطقه وسیعی از خاک دشمن آزاد شد که شامل دو ارتفاع و تعداد زیادی روستا بود.

اقدامات و واکنش دشمن

از تاریخ 4و5 اسفند1366 به بعد دشمن اقدام به دو تلاش اساسی نمود: 1- تهاجم سنگین به منطقه آزاد شده به منظور باز پس گیری آن 2- تلاش مهندسی و حمله بر روی ارتفاعات آسوس و تهدید جناح شمالی منطقه عملیاتی بیت المقدس2.
بعدها هنگامی که فرمانده لشگر 43 عراق به اسارت در آمد، در اظهارات خود ، ضمن تمجید و ابراز شگفتی از سرعت عمل نیروها ، بر غافلگیری کامل عراق تاکید کرد وهمچنین گفت:« ما از یک ماه پیش به منطقه حساس شدیم و جاده را می دیدیم ، ولی جدی گرفتیم »
وی افزود:« روز دوم عملیات با فرمانده سپاه تماس گرفتم و گفتم عملیات اصلی است؛ نپذیرفت ولی روز سوم پذیرفت »

تلفات دشمن و غنائم

علاوه بر اسارت بیش از شش هزار نفر از نیروهای دشمن، بیش از صد دستگاه تانک و نفربر و همچنین چند قبضه توپ و کاتیوشا و تعدادی خودروهای مختلف از دشمن منهدم شد. با توجه به غافلگیری دشمن، غنائم به دست آمده در مقایسه با آنچه که از دشمن منهدم شد از شمار بیشتری برخوردار بود. چنانکه 40-30 دستگاه تانک، 3 دستگاه نفربر ام113 ، 50 الی 60 دستگاه انواع توپ، 2 خودرو مخابرات، 3 دستگاه مرکز تلفن ده شماره ای ، 2 دستگاه کمپرسی و اقلام دیگری به تصرف رزمندگان اسلام در آمد.

[شهیدطیبه واعظی]

عملیات بیت المقدس
4 رمز : یا ابا عبدالله (علیه السلام)
زمان : 05/01/1367 تا 09/01/1367
نوع تک : نیمه گسترده
فرماندهی : سپاه
سازمان : سپاه پس از عملیات والفجر 10 سپاه پاسداران عملیات دیگری را که با هدف گرفتن سرپل در جنوب دریاچه دربندیخان و تأمین نیروهای خودی در منطقه " سرشات خارو " و با هدف نهایی رسیدن به سد دربندیخان طراحی کرده بود در تاریخ 05/01/1367با نام عملیات بیت المقدس 4 اجرا کرد .در مرحله اول برای شکستن خطوط دشمن در جنوب دریاچه دربندیخان عملیات آبی ـ خاکی اجرا شد که نیروهای غواص لشگر 10 سیدالشهدا (علیه السلام) پس از عبور از دریاچه به انهدام نیروهای دشمن پرداختند و در پی آن لشگرهای 57 و 27 و 18 سپاه پاسداران از دریاچه دربندیخان عبور کردند و در ادامه پیشروی خود ارتفاعات شاخ سورمر ، شاخ شمیران و بخشی از ارتفاعات برددکان و روستاهای منطقه را تصرف کردند .

---

عملیات بیت المقدس - 4

مقدمه
تصرف ناقص اهداف جناح چپ در عملیات والفجر 10، كه به استمرار حضور دشمن در این جناح انجامید، موجب گردید عملیات دیگری به منظور ترمیم این نقیصه انجام شود.


هدف عملیات

تكمیل و تامین جناح چپ منطقه عملیاتی والفجر 10





موقعیت منطقه

منطقه مورد نظر برای عملیات، منطقه‌ای كوهستانی است كه از شمال به دریاچه دربندیخان و شاخ تمورژیان، از جنوب به دشت مرتكه و ارتفاعات شاخ خشیك و بمو، از شرق به رودخانه زیمكان و كوه بیزل، از غرب به سد دربندیخان و ارتفاعات قاشتی منتهی می‌گردد. مهمترین ارتفاعات و عوارض این منطقه عبارتند از: شاخ سورمر، شاخ شمیران، برددكان، دریاچه دربندیخان و دشت تولبی. ارتفاعات مذكور بر اكثر جاده‌های ارتباطی و عقبه خودی و دشمن در منطقه تسلط دارند.


استعداد دشمن

منطقه عملیاتی كه در حوزه استحفاظی سپاه یكم قرار داشت، توسط لشكر 36 پیاده، كه تیپ‌های 602، 238، 106 و یك گردان تانك و یك گردان كماندویی را تحت امر خود داشت، پدافند می‌شد. یگان‌های تقویت این لشكر نیز به هنگام عملیات بیت المقدس - 4 عبارت بودند از: تیپ‌های 38 و 506 پیاده، 50 زرهی، 68 نیروی مخصوص و گردان مستقل 7 حراست مرزی.


سازمان رزم خودی

نیروی زمینی سپاه پاسداران ماموریت اجرای عملیات را به قرارگاه فتح واگذار كرد و سازمان رزم به شكل زیر طراحی شد:


قرارگاه فتحلشكر 27 محمدرسول‌الله(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) با 6 گردان پیاده
لشكر 57 ابوالفضل(علیه السلام) با 5 گردان پیاده
لشكر 10 سیدالشهدا(علیه السلام) با 9 گردان پیاده
تیپ مستقل 18 الغدیر با 3 گردان پیاده


طرح عملیات

فلش‌های عملیات از شمال به جنوب طراحی شده بود؛ به طوری كه نیروهای خودی به پشت دشمن هدایت می‌شدند. به این ترتیب، یگان‌های عملیاتی می‌بایست ضمن شكستن خط و تامین ساحل دشمن، ارتفاعات شاخ سورمر، شاخ شمیران، برددكان و دشت تولبی را تصرف و تامین كنند.





شرح عملیات

به رغم اقداماتی همچون پرتاب منور و گلوله باران منطقه توسط دشمن، كه بیانگر هوشیاری او بود، پس از رخنه نیروهای غواص و انتقال نیروهای تك‌ور به ساحل دشمن، عملیات در ساعت 1 بامداد 5/1/67 با رمز مبارك "یا اباعبدالله‌(علیه السلام)" آغاز شد. پیچیدگی زمین و جود كمین‌های متعدد در شیارها و ارتفاعات، پیشروی نیروها را كند می‌كرد. حدود ساعت 4 با شدت گرفتن درگیری، سرعت پیشروی یگانها نیز افزایش یافت. در حالی كه از جبهه خودی خبر می‌رسید نیروها در حال تصرف ارتفاعات شاخ شمیران و نیز پاكسازی دشت تولبی هستند، اخبار شنود از آشفتگی دشمن حكایت داشت؛ به نحوی كه شنیده می‌شد نیروهای عراقی به طور مكرر اعلام می‌كنند كه در محاصره نیروهای ایرانی قرار گرفته‌اند.
با روشنایی صبح، هواپیماهای خودی وارد عمل گردیده و محل تجمع و جاده مواصلاتی دشمن را بمباران كردند. حدود ساعت 10 نیروهای تك‌ور ضمن جنگ تن به تن با نیروهای عراقی در شاخ شمیران، به پاكسازی این ارتفاعات مبادرت ورزیدند. با استقرار نیروها در شاخ شمیران، نیروهای عراقی كه در یال‌های سمت چپ این ارتفاعات و و نیز ارتفاعات شاخ سورمر مقاومت می‌كردند، متزلزل شده و تعدادی تسلیم و تعدادی هم متواری شدند.
مقارن ظهر، پاتك‌های دشمن از چندین محور به سمت شاخ شمیران آغاز شد، لیكن با وجود تعداد كم نیروهای مستقر در این ارتفاعات، این پاتك‌ها ناكام ماند. همچنین، گزارش می‌شد كه دشمن از ساحل دشت تولبی و از طرف برددكان در حال اعزام نیروهای كمكی به منطقه است.



در ساعت 14 اعلام شد كه شاخ سورمر نیز به تصرف درآمده و بیش از 100 تن از قوای دشمن اسیر شدند. نیروهای عراقی ضمن وارد آوردن فشار زیاد به دو محور دشت تولبی و شاخ شمیران، عقبه خودی را به شدت مورد هجوم آتش كاتیوشا و توپخانه و نیز بمباران شیمیایی قرار می‌داد. در نتیجه، منطقه به مواد شیمیایی الوده شد و یگان‌های عملیاتی سازمان خود را از دست داده و توانشان رو به ضعف نهاد.
برهم زدن سازمان دشمن و پدافند در ارتفاعات مقابل شاخ شمیران از جمله اهداف مهمی بود كه موجب شد فرماندهی قرارگاه فتح با وجود خستگی مفرط یگان‌ها، ادامه عملیات در شب دوم را در دستور كار خود قرار دهد. در این مرحله، نیروها می‌بایست ضمن عمل روی ارتفاعات برددكان و پاكسازی و پیشروی در دشت تولبی، خطی را در امتداد یال‌های برددكان به طرف ساحل دریاچه تامین نماید.
در حالی كه نیروهای خودی جهت انجام مرحله دوم عملیات آماده می‌شدند، در ساعت 00:30 بامداد 6/1/67 عراق پس از گلوله‌باران شیمیایی عقبه یگان‌های خودی در ارتفاعات تمورژنان، از سه محور به سمت شاخ شمیران پاتك كرد و با اجرای آتش سنگین و دقیق روی جاده چم سراژین، آن را كاملاً مسدود نمود و امكان كمك رسانی به نیروهای در خط را به صفر رساند. تا نزدیك صبح نیز تعدادی از مواضع خودی در پایین شاخ شمیران در اختیار دشمن قرار گرفت كه با حمله قوای خودی، این مواضع مجدداً به تصرف درآمد.
به این ترتیب، در حالی كه ادامه عملیات در شب دوم میسر نشده بود، فرماندهی عملیات با در نظر گرفتن كمبود نیرو و اوضاع ناشی از بمباران‌های شیمیایی دشمن، فرمان پدافند مناسب و قوی از شاخ شمیران را صادر كرد.





نتایج عملیات

- تصرف كامل ارتفاعات شاخ شمیران و شاخ سورمر
- تصرف قسمتی از دشت تولبی و ارتفاعات برددكان
- كشته و زخمی شدن حدود 5000 تن و به اسارت درآمدن 498 تن از نیروهای دشمن
- انهدام بیش از 15 تانك و نفربر و 50 خودرو - اغتنام 11 تانك، 54 خمپاره، یك دستگاه مهندسی، 5 قبضه سلاح پدافند هوایی، 14 تیربار، یك دستگاه خودرو حامل تفنگ 106 و دو قبضه آرپی‌جی - یازده.

[شهیدطیبه واعظی]

* نبردهای ایران در جبهه قصرشیرین ـ سرپل ذهاب ـ گیلانغرب
عملیات پاتاق ـ ریجاب

زمان : 07/07/1359 تا 25/07/1359
نوع عملیات : محدود

فرماندهی : سپاه سازمان : سپاه
تصرف تنگه پاتاق از مهمترین هدفهای عراق در جبهه میانی بود و دستیابی ارتش عراق به آن برای پدافند از مناطقی که در این جبهه اشغال کرده بود اهمیت زیادی داشت . توقف ماشین جنگی عراق در دشت ذهاب و ارتفاعات گامیشان از یک سو و حضور گروه های ضد انقلاب در این منطقه از سویی دیگر تنگه پاتاق را ناامن کرده بود . لذا نیروهای سپاه پاسداران برای برقراری امنیت این منطقه اقدام به تأمین و پاکسازی تنگه پاتاق و ارتفاعات شمالی آن کردند .این عملیات در 3 مرحله اجرا شد در آغاز شمال پاتاق تا ریجاب از عناصر ضد انقلاب پاکسازی شد . در مرحله دوم رزمندگان بیشتری وارد عمل شدند و تا ارتفاعات دالاهو را پاکسازی کردند . در آخرین مرحله با ایجاد خطوط پدافندی در چناره و گاره امنیت لازم در شمال پاتاق برقرار شد . بدین ترتیب پاتاق و سرپل ذهاب از نفوذ ضد انقلاب در امان ماند و نیروهای خودی به خطوط پدافندی عراق نزدیکتر شدند و تهدید ارتش عراق برای دستیابی به تنگه پاتاق را کاهش دادند .