جایگاه نماد در اندیشه امام باقر (علیه السلام)

[-Ali-]

سلام به همه دوستان


به نظر من که مقاله جامعی در نوع خودش هست ، حیف ام اومد که خدمت دوستان معرفی نکنم

فهرست مطالب :

تعریف مفهوم نماد
ويژگي نمادها
اهمیت بحث از نمادها
جایگاه نمادها
جایگاه نماد در اندیشه ی امام باقر علیه السلام
هستي شناسي نمادين
بيان نمادين
جريان شناسي نمادهاي اصلي
جايگاه مركزومحور
اشكال هندسي نمادهاي اصلي
نمادشناسي رنگها
نمادشناسي اعداد
نماد شناسي طبيعت و درختان وميوه ها
نمادشناسي حيوانات
نمادگرايي اشكال وهيأتها
نمادشناسي اعلام و شخصيت‌ها


نویسنده : حمید مریدیان


خلاصه مقاله

هر دین و به طور کلی هر آیین و مسلکی دارای مناسک و اعمالی است كه هر یک از این ها دارای غالب و هیئتی متفاوت از یکدیگر اند و در عین حال هرکدام آداب مخصوص به خود را دارند. از طرفی همه ی این اعمال وآداب، جنبه ی نمادینی دارند که این جلوه های نمادین،شریعت و آئین خاصی را تشکیل می دهند که جایگاه آن را در مقایسه با دیگر آئین ها و مسالک متفاوت و متمایز می کنند.

این جلوه های نمادین ویژگی منحصره ای را به مجموعه خاصی می دهد که آن مجموعه و تشکل با آن ویژگی شناخته می شود. از همین رو در نظام شیعی و علوی که بر گرفته از آیات و روایات بدست آمده از ناحیه اهل بیت و ائمه اطهار صلوات الله علیهم اجمعین است،غالب و اشکال عبادی و اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و هنری آن به گونه ای است که هماهنگ با نظام توحیدی و الهی است و تفکر الهی وخدا محوری در آن به گونه ای لحاظ شده که ترسیم مکتب و جریان فکری در آن همه در مدار توحید و بدون مشوب شدن به هر گونه شرک و الحاد قرار می گیرد و گستره ی آن به حدی است که شامل تمام زمینه های متنوع حیات دینی و زوایای مختلف نظام فرهنگی می شود و هر آنچه نیاز انسان به حیات مادی و معنوی به آن وابسته است، در مکتب ائمه معصومین برای او بیان شده است.

جایگاه نماد در اندیشه ی امام باقر علیه السلام از دو نظر قابل بررسی است یکی در هستی شناسی و نظام کائنی و مجموعه ی جهان آفرینش است که در آن انتقال از عالم ظاهر و رسیدن به عالم باطن و راه یافتن به عالم غیب و شهود و دستیابی به حقیقت و بطن واقعی عالم معنا مورد نظر است و دیگری در بیان نمادین است که در قالب سخن و هنر وادب متبلور می شود و به امری جز خود دلالت دارد.

جایگاه نماد در هر دو نگرش و منظر، نقش مهمی در پویایی و گسترش روز افزون اندیشه ای دارد که این نماد ها بر گرفته از آن اندیشه و فکراند و با وارد کردن این جلوه های نمادین در همه ی ابعاد زندگی وجودی بشر می توان، جریان فرهنگی جامعه را در مسیر دیگری هدایت و رهبری کرد و حیات نوی در همه ی زوایای وجودی اندیشه در مقام فکر و انگیزه در مقام عمل فراهم آورد.

از آنجا که امام باقر علیه السلام در شرایط نسبتاٌ مساعدی نسبت به ائمه ی قبل از خود قرار داشتند و از طرفی ایشان پایه گذار و طلایه دار نهضت بزرگ علمی و دینی عصر خود بودند که به واسطه ی آن جنبش علمی دانه داری را در زمینه های مختلف علمی و رشته های متنوع فرهنگی بوجود آوردند که منجر به مقدمات یک پایگاه دینی وسیعی و تأسیس یک دانشگاه بزرگ اسلامی گردید،

می توان حداکثر بهره وری و استفاده را در بر داشت از غالب های فکری این امام همام داشت و به توسعه اندیشه ی توحیدی ایشان در زمینه های مختلف دامن زد تا اثر بنیادین و مطلوب حاصل آن باشد.

در این مقاله سعی شده است که زوایای مختلف و متنوع کلام حضرت مورد عنایت قرار گیرد و روایات منقول در متون وکتاب های مستند مورد بررسی قرار داده شود. تادر حد امكان دیدگاه حضرت و همچنین بیان ایشان در اهمیت و جایگاه و زوایای گوناگون موضوع بحث، مورد پژوهش و تحقیق قرار بگیرد.

برای مطالعه ادامه مقاله به اینجا بروید