طرح حفظ تالاري قرآن

[ضحی]

يا حق...

سلام ...

اين يه دعوته برا اونايي كه مثل من چند بار سعي كردن قرآن حفظ كنند اما نتونستن... اين يه دعوته وي‍‍ژ‍ ست برا اونايي كه بعد از چند بار سعي تونستن و حالا استادايين برا خودشون... من دست همراهي مي خوام از اونايي كه مثل منن... و دست ياري از اونايي كه از ما جلو زدن... دوستايي كه به اين افتخار نايل شدين لطفا تجربه هاتون رو باما در ميون بذارين ... لطفا روش هاي حفظ رو يادمون بدين... پيشاپيش ممنون از لطفتون. دوستايي كه مثه خودمين بياين يه گروه درست كنيم به همراه برنامه ريزي براي حفظ... منتظرم... .

****************************************************************************************************​**

با تشکر از همه ی عزیزانی که به این طرح کمک کردند و کمک می کنند.

تاپیک تدبر در قرآن (مخصوص طرح حفظ تالاری) : http://forum.bidari-andishe.ir/thread-22...#pid166793

اساتید گرامی طرح : خانم غفران غ و آقایان Agha sayyed و این المنتظر

دوستانی که در طرح اعلام همکاری کردند: ( اعضای فعال طرح , اعضای معلق)

1- nina

2- farzaneh s

3-freewish

4- تازه مسلمان

5- عبد

6- یا ثارالله

7- Hadith

8- meshkat

9-anti dajjil

S!lenced -10

11- V-E

12- merrijiani

13- خودم

در پناه حق موفق باشید
یاعلی (علیه السلام) مدد

[حقیر]

سلام به همتون.


از هم کلاسیا خبری نیستااااا

انشالله که کسی جا نمونده تو این دوهفته

[یاســین]

[quote='جویای...' pid='156201' dateline='1351159600']
یا حق...

سلام

ضمنا جواب سوال قبلی رو نگرفتم:
[quote]
محض اینکه حق الناس گردنم نباشه اطلاع می دم

یکی از دوستان ادرس سایتی رو داده بودند که سایت ملی طرح حفظ فکر می کنم قابلیت مشترک شدن و حفظ از این طریق رو داره گفتم نگفته نمونه یه سری بهش بزنید بد نیست

راستی نظرتون درمورد حفظ از این طریق چیه
[][/quote

ممنون

یا علی (علیه السلام) مدد
[/quote]
سلام
من منظورتون رو متوجه نمیشم
یعنی از اون طریق هماهنگ شیم و حفظ کنیم؟

[یا ثارالله]

[quote='جویای...' pid='156201' dateline='1351159600'] ضمنا جواب سوال قبلی رو نگرفتم:
[quote]
محض اینکه حق الناس گردنم نباشه اطلاع می دم

یکی از دوستان ادرس سایتی رو داده بودند که سایت ملی طرح حفظ فکر می کنم قابلیت مشترک شدن و حفظ از این طریق رو داره گفتم نگفته نمونه یه سری بهش بزنید بد نیست

راستی نظرتون درمورد حفظ از این طریق چیه
[][/quote

ممنون

یا علی (علیه السلام) مدد
[/quote]

سلام؛من تا اینجا با حفظ تالاری راحت جلو اومدم شکر خدا
مگه روش حفظ اونها چه تفاوتی باما داره؟

[ضحی]

یا حق...

سلام همسنگران و همکلاسی های عزیز

نقل قول:سلام
من منظورتون رو متوجه نمیشم
یعنی از اون طریق هماهنگ شیم و حفظ کنیم؟

نقل قول:سلام؛من تا اینجا با حفظ تالاری راحت جلو اومدم شکر خدا
مگه روش حفظ اونها چه تفاوتی باما داره؟

اگه مشکلی نیست که هیچی فقط گفتم گفته باشم با همین روش پیش میریم انشا الله

ممنون از همگی که موجب دلگرمی اید

خانم غفران غ گفتند حتما باید برای یکی بخونید بهتره فرد مورد نظر تجوید بلد باشه تا ایرادات رو بهتر بگیره

آقا سید هم پیشنهاد دادند دوستان خواهر باهم و برادران با هم می تونن از طریق تماس تلفنی تمرین کنند البته رو من حساب نکنید


یا علی (علیه السلام) مدد

[freewish]

متاسفانه من عقب موندم، این چند هفته سرم خیلی شلوغ بود، هر چند اینم یه جور بهانه هست.
دوستان همتون دارید طبق برنامه پیش میرید؟ با کدوم قاری، چند بار در روز گوش میدید و دوره میکنید؟

[ضحی]

یا حق...

سلام دوستان گرامی

دوستانی که در طرح اعلام همکاری کردند:
1- nina

2- farzaneh s

3-freewish


4- تازه مسلمان

5- عبد

6- یا ثارالله

7- Hadith


8- meshkat



9-anti dajjil

10- فضه (همکلاسی جدید خوش آمدید.)

11- خودم


دوستان تاپیک ثبت نام قراره بسته بشه از این به بعد یاران جدید تو همین تاپیک ثبت نام کنند.


برای ادامه ی طرح باید از وضعیت دوستان تا اینجا مطلع بشیم. قابل بدونید


یا علی (علیه السلام) مدد

[ضحی]

یا حق...


سلام همکلاسی های محترم


درس اول رو قبلا قرار دادم برکات حفظ بود

درس دوم: بهترين روش براي حفظ قرآن

پس از اشاره به فضيلت حفظ قرآن و آشنايي مختصر با بركات آن در درس گذشته، به بيان روش پيشنهادي خود براي حفظ قرآن مي‌پردازيم. مهم‌ترين و مؤثرترين روش براي حفظ قرآن كه ـ به جز گروه اندكي ـ براي عموم علاقمندان قابل استفاده است و بيشتر حافظان كلام وحي نيز از آن استفاده كرده‌اند «روش ديداري» (بصري) است. پيش از توضيح درباره ويژگي‌هاي اين روش لازم است به يك نكته مهم اشاره كنيم و آن اینکه: مهم‌ترين اتفاق در حفظ قرآن اين است كه شخص به تعداد صفحات قرآن، تصاويري را در حافظه خود ثبت مي‌كند. به بیان دیگر حفظ كل قرآن يا قسمتهايي از آن، عبارت است از تهيه چندين تصوير ذهني از صفحات قرآن و انتقال آنها به «حافظه بلندمدت». [1] طبيعي است كه هر قدر اين تصاوير دقيق‌تر و واضح‌تر باشد، بازيابي آنها از حافظه و ارائه آنها، با موفقیت بیشتری توأم خواهد بود. آنچه در حفظ قرآن به روش ديداري اتفاق مي‌افتد نیز چيزي جز اين نيست که فرد علاقمند با پشتکار فراوان و در پیش گرفتن روشی صحیح و اصولی، بیش از هر چیز حافظه تصویری خود را به کار گیرد و ـ مثلاً ـ 604 تصویر به تعداد صفحات قرآن را در حافظه بلندمدت خود ذخیره نماید. روش ديداري بر اساس دقت و تمركز قوه بينايي بر آيات و عبارات قرآن و مكان قرار گرفتن آنها در صفحات بنا شده است. كسي كه قصد دارد صفحه‌اي از قرآن را حفظ كند، با تكرار چندباره آيات، در حقيقت آنچه را با چشم خود ديده و ضبط كرده در حافظه تثبيت مي‌نمايد و هر عاملي (اعم از مرور و تکرار، دقت در ارتباطات لفظي و معنايي آيات و ...) كه به حك شدن دقيق‌تر و استوارتر اين تصوير در ذهن كمك كند، بايد بيشتر مورد توجه فرد قرار گيرد.

حفظ قرآن با روش ديداري به دو طریق محقّق مي‌شود؛ نخست اینکه فرد كل مقطع مورد نظر براي حفظ (براي مثال صفحه اول جزء 30) را چندين بار از ابتدا تا انتها از رو مي‌خواند و البته اين خواندن را با نيت حفظ كردن و همراه با دقت بر الفاظ آيات و محل قرار گرفتن هر آیه انجام می‌دهد. طریقه دیگر این است که فرد به جاي خواندن مكرر كل مقطع و حفظ يكباره آن، به خواندن و حفظ كردن تك‌تك آيات مي‌پردازد و سپس با كنار هم قراردادن آنها، كل مقطع را حفظ مي‌نمايد. [2]

تجربه نشان داده كه حفظ به طریقه دوم زمان كمتري مي‌گيرد و از طرفي كيفيت كار نيز در اين روش مطلوب‌تر است. از اين‌رو بهتر است براي پرداختن به حفظ قرآن از روش دوم استفاده كنيم.

لازم به یادآوری است که توصیه به استفاده از روش دیداری برای حفظ قرآن به این معنا نیست که در این فرایند هرگز از تلاوتهای ترتیل استفاده نکنیم. در ادامه خواهیم گفت که گوش دادن به تلاوتهای ترتیل رکن اصلی «حفظ قرآن به روش شنیداری» است؛ اما چنانچه در درس چهارم (آشنایی با مراحل حفظ یک مقطع) خواهیم گفت، گوش دادن به تلاوت ترتیل مقطع مورد نظر برای حفظ یکی از مراحل و گامهای اصلی و ضروری حفظ قرآن است. به علاوه گوش سپردن به ترتیل محفوظات گذشته در بحث مرور محفوظات نیز مورد استفاده حافظان قرار می‌‌گیرد.



روشهای دیگر حفظ

روشهاي ديگري نيز براي حفظ قرآن پيشنهاد شده است كه از ميان آنها دو روش «حفظ شنيداري» و «حفظ اشاره‌اي» از بقيه مشهورتر است. باید توجه داشت که اين دو روش ـ برخلاف روش دیداری (بصری) ـ روشهاي عمومی و همگاني شمرده نمي‌شود و براي مخاطبان خاص و در زما‌ن‌هاي محدود قابل استفاه است.

روش شنيداري مبتنی بر گوش دادن مکرر تلاوت ترتیل مقطع مورد نظر برای حفظ است؛ و اين گوش دادن تا زمانی ادامه مي‌يابد که شخص اطمینان حاصل كند می‌تواند آن مقطع را دقیقاً مطابق با لحن مرتّل و از حفظ بخواند. استفاده از این روش به عنوان روش اصلی حفظ به سبب وجود برخی نارساییها در آن توصیه نمی‌شود. مهم‌ترین نقیصه حفظ شنیداری آن است که شخص به جای حفظ آیات و عبارات قرآن، در وهله نخست به حفظ کردن «لحن مرتّل» می‌پردازد و به همین خاطر ـ چنانچه نمونه‌های فراوان آن هم دیده شده است ـ با فراموش کردن لحن قاری، دیگر قادر به تلاوت باقیمانده آیات نیست و حتی در مواردی که ـ مثلاً ـ سؤالی از میانه سوره یا صفحه از وی پرسیده شود و او نتواند لحن قاری را به یاد آورد، قادر به تلاوت مابقی سؤال نخواهد بود. به علاوه ماندگاری این نوع حفظ به مراتب از حفظ به روش دیداری کمتر است و با گذشت زمان، مقدار قابل توجهی از محفوظاتی که با استفاده از روش شنیداری حفظ شده است در معرض فراموشی قرار خواهد گرفت.

اما با این وجود، استفاده از این روش در برخی موارد مفید و حتی لازم است؛ برای افراد فاقد سواد خواندن (مانند كودكان و افراد بي‌سواد) و نيز افراد نابينا و كم‌بينا استفاده از روش شنیداری مناسب‌ترین شیوه برای حفظ قرآن شمرده می‌شود.

در اينجا مجدداً تأكيد مي‌كنيم كه هرچند روش پيشنهادي و اصولي براي حفظ «روش ديداري» است، اما استفاده از تلاوتهاي ترتيل در بخشهايي از فرآيند حفظ به روش ديداري اجتناب‌ناپذير و لازم است.

در روش اشاره‌اي هر يك از حروف و كلمات قرآن داراي علائم حركتي مخصوص به خود است و هر يك با حركتي نشان داده مي‌شود. حتي در مواردي برخي مفاهيم با حركات چشم و پلكها و يا علائم صوتي به حافظ تفهيم مي‌شود. استفاده عمومي از اين روش نيز به جهت وجود برخي نقاط ضعف در آن، از جمله «استفاده نكردن از روشهاي ديداري و در نتيجه تثبيت نشدن مناسب محفوظات و فراموشي سريع آنها، يكسان نبودن اشاره‌ها نزد همگان، تحميل بار اضافي به حافظه در به يادسپاري نشانه‌ها، محوريت يافتن حركات نمايشي به جاي معنامحوري در حفظ آيات قرآن و ارائه آنها» توصيه نمي‌شود. البته مي‌توان از اين روش براي كودكان مقطع پيش‌دبستان ـ كه توانايي خواندن ندارند ـ جهت آموزش سوره‌هاي كوتاه پايان قرآن استفاده نمود. [3]




پي نوشت:

[1] . يكي از رايج‌ترين تقسيم‌بنديهاي حافظه نزد روانشناسان، تقسيم‌بندي آن به «حافظه حسي»، «حافظه كوتاه‌مدت» و «حافظه بلند‌مدت» است. حافظه بلندمدت محل اندوختن دائمي اطلاعات است و در فرآبند آموزش ـ و از جمله در حفظ قرآن ـ عموماً با اين نوع حافظه سروكار داريم. براي توضيح بيشتر ر. ك: برنارد لاول، حافظه و يادگيري، ص 26 ـ 30.

[2] . روانشناسان آموزشي روش اول را «روش حفظ جامع» و روش دوم را «روش حفظ جزء به جزء» مي‌نامند.

[3] . براي تفصيل بيشتر ر. ك: رضا نجفي، نگاهي تحليلي بر مباني و روشهاي حفظ قرآن كريم، ص 56 ـ 70.


منبع:
http://www.telavat.com/hefzlearning/default.aspx


یا علی (علیه السلام) مدد

---

یا حق...



دوباره سلام

درس سوم: نكات كليدي پيش از آغاز حفظ قرآن

الف) ويژگي‌هاي مصحف حفظ

در درس گذشته گفتیم که مهم‌ترین نکته در حفظ قرآن به روش دیداری این است که در فرآیند حفظ كل قرآن، به تعداد صفحات اين كتاب مقدس، تصاویری در حافظه بلندمدت حافظ نقش می‌بندد؛ که هر قدر این تصاویر روشن‌تر و واضح‌تر باشد، کیفیت حفظ ارتقا می‌یابد و شخص از کار خود احساس رضایت بیشتری خواهد کرد. با توجه به این نکته اصلی، به بیان مهمترین ویژگیهای مصحف حفظ می‌پردازیم. در ابتدا لازم است بیان کنیم که «مصحف حفظ» همان قرآن ويژه‌اي است كه حافظ در ابتداي كار حفظ براي خود برمي‌گزيند و ـ بنابر توصيه اكيد عموم اساتيد حفظ قرآن ـ بهتر است تا پايان يافتن حفظ كل قرآن، تمام فعاليت حفظ و مرور خود را با استفاده از همان قرآن انجام دهد. اما ويژگيهاي اين مصحف:

* بهتر است مصحف حفظ ـ چه برای حفظ آیات و چه برای در مرور و تکرار آنها ـ از قرآنهای رایج 15 سطری انتخاب شود. دلیل این توصیه اولاً ويژگي منحصر به فرد این قرآنها در پايان يافتن صفحات به آيات است؛ به اين معنا كه آيه پاياني هر صفحه در همان صفحه تمام مي‌شود و آخرين چيزي كه در صفحه ديده مي‌شود، شماره آن آيه است. همين ويژگي كمك شايان توجهي به حفظ آيات و شكل‌گيري تصوير ذهني مورد نظر در حافظه مي‌كند. همچنين زيبايي، صحّت و اتقان این رسم الخط و فراواني و در دسترس بودن آن نسبت به قرآنهای دیگر موجبات امتياز و برتري آن را فراهم کرده است. [1]

* بهتر است مصحف حفظ بدون ترجمه باشد؛ چه ترجمه زيرنويس يا ترجمه در حاشيه، و به طور كلي و تا حد امكان از هرگونه حاشيه ديگر نيز خالي باشد. هر قدر مصحف حفظ ساده‌تر و بي‌پيرايه‌تر باشد، قدرت تمركز و دقت حافظ در هنگام حفظ افزايش يافته و ذهن او با سهولت بيشتري بر متن آيات متمركز مي‌شود.

* رنگ زمينه صفحات به گونه‌اي نباشد كه در بلندمدت موجب خستگي چشم و در نتيجه كاهش بازدهي حافظه شود. از اینرو بهتر است از قرآن‌هايي كه رنگ زمينه آنها آبي روشن يا سبز مغز پسته‌اي و امثال آن است استفاده شود.

* بهتر است قطع قرآن مورد نظر قطع وزيري (متوسط) باشد. استفاده از قرآن‌هايي در قطع كوچكتر، حداقل به هنگام حفظ مقاطع جديد، مناسب نيست و ممکن است موجب خستگی چشم شود؛ هرچند به هنگام مرور و تكرار نيز بهتر است از قرآن‌هاي قطع وزيري (يا بزرگتر) استفاده شود. به طور کلی هر قدر رسم الخط مورد استفاده درشت‌تر و واضح‌تر باشد، تثبیت آن در حافظه با سهولت بیشتر همراه خواهد بود.

تمام ويژگي‌هاي فوق به شكل‌گيري بهتر و دقيق‌تر تصوير ذهني صفحات در حافظه كمك ‌مي‌كند. البته اين مطالب بدان معنا نيست كه كار حفظ متوقف بر وجود چنين قرآني شود؛ ولي بی‌تردید تحقق اين شرايط، بازدهي کار حافظ را افزايش مي‌دهد.

بار دیگر تأکید می‌کنیم که برای موفقیت هرچه بیشتر در امر حفظ قرآن و دستیابی سریع‌تر به نتیجه مطلوب، حتي الامكان از آغاز تا پايان كار حفظ از مصحف واحدي استفاده کنید و اگر اين امكان فراهم نيست، سعی کنید حداقل براي حفظ مقاطع جديد از يك قرآن واحد استفاده كنید و مرور و تكرار را با قرآن‌هاي ديگر انجام دهید.

ب)‌مناسب‌ترين زمان و مكان براي حفظ

بهترين شرايط زماني و مكاني براي حفظ (حفظ قسمتهاي جديد يا مرور محفوظات گذشته) زماني است كه حافظه فرد براي پذيرش مطالب جديد و حفظ آنها آمادگي بهتر و بيشتري دارد و مي‌تواند با كيفيتي مطلوب به بازيابي و بازخواني محفوظات گذشته بپردازد. بنابراين مناسب‌ترين زمان و مكان براي حفظ براي هر كس، بسته به شرايط زندگي او مي‌تواند متفاوت باشد. اما به طور كلي و براي عموم علاقمندان به حفظ قرآن، بهترين زمان و مكان از شرايط زير برخوردار است:

* بهترين زمان : به نظر مي‌رسد آغاز روز و پس از استراحت شبانه مناسب‌ترين زمان براي حفظ قسمت‌هاي جديد است. در اين اوقات حافظه برای پذیرش مطالب جدید فراغت و آمادگی بيشتري دارد و هنوز چندان با مشغله‌های روزمره درگير نشده و در نتيجه بهتر و راحت‌تر مطالب را در خود جاي مي‌دهد. زمان مناسب براي مرور محفوظات گذشته هم زماني است كه حافظ حداقل كمي از درگيري‌ها و مسائل روزانه خود فراغت يافته باشد. براي مثال، بعد از اداي نمازهاي يوميه (يعني در ميانه روز و آغاز شب) و نيز پيش از خواب شبانه زمان‌هاي خوبي براي مرور محفوظات است.

* بهترين مكان : هر قدر مكاني كه حافظ براي فعاليت‌هاي مرتبط با حفظ (اعم از حفظ جديد، مرور، پرسش و ...) اختصاص مي‌دهد، ساده‌تر و بي پيرايه‌تر باشد، به تمركز ذهني و بازدهي بهتر كار او كمك مي‌كند. بنابراين يك اتاق يا فضاي خالي و به دور از هياهو و تا حد ممكن خالي از تزئينات، مكاني مناسب براي حفظ قرآن خواهد بود.

نكته ديگر در اين رابطه آن است كه حافظ بايد بكوشد تا در حد توان، در زمانها و مكانهاي ثابتي به حفظ بپردازد؛ مثلاً حفظ قسمتهاي جديد را هميشه در آغاز روز انجام دهد و سپس در چند نوبت ثابت در طول روز، به مرور و تمرين محفوظات بپردازد. توجه به اين نكات و عملي ساختن آنها كاركرد حافظه و كيفيت حفظ را افزايش خواهد داد.

ناگفته نماند كه افراد شاغل و كساني كه اوقات فراغت چنداني ندارند، مي‌توانند با يك برنامه‌ريزي مناسب، از وقتهايي كه معمولاً در طول روز هدر مي‌رود (مثل زمان انتظار براي رسيدن سرويس رفت و آمد، در اتوبوس يا مترو، هنگام رفتن به محل كار يا برگشت به منزل و ...) به بهترين وجه استفاده كنند و مرور محفوظات خود را در اين زمانها انجام دهند.

ج)‌ از كجاي قرآن شروع به حفظ كنيم؟

از جمله نكاتي كه مي‌تواند موجب تقويت انگيزه حافظان و پيشرفت سريع‌تر آنان شود، در نظر گرفتن اهداف زودياب و در دسترس در حفظ قرآن است. توضيح آنكه ممكن است حفظ كل قرآن با حجمي بيش از 600 صفحه در نگاه اول هدفي سنگين و دست‌نيافتني به نظر برسد، اما فرد مي‌تواند اين هدف بزرگ را به اهدافي كوچكتر تبديل كرده و با دستيابي به هر يك از آنها، در نهايت به آن هدف بزرگ دست يابد. با توجه به اين نكته به سؤال فوق چنين پاسخ مي‌دهيم: بهتر است كار حفظ خود را از جزء سي‌ام و حفظ سوره‌های کوتاه قرآن (از سوره ناس به سوره نبأ) آغاز كنيم. دليل اصلي اين پيشنهاد آن است كه «حفظ جزء سي‌ام» به عنوان هدفي دردسترس و زودياب، مي‌تواند انگيزه ما را براي تداوم كار حفظ دو چندان سازد. به علاوه اینکه بيشتر افراد بسياري از سوره‌هاي جزء سي‌ام را حفظ هستند و حفظ مابقي سوره‌ها هم به دليل كوتاه بودن آيات و آسان بودن مقاطع، كار چندان دشواري نيست. پس از حفظ جزء سي‌ام و تثبيت آن مي‌توانيد كار خود را از حفظ قرآن از ابتدا (جزء اول) به انتها ادامه دهيد.

---

[1] . عموماً اين رسم الخط به نام رسم الخط «عثمان طه» شناخته مي‌شود.

منبع:
http://www.telavat.com/hefzlearning/default.aspx

---

یا حق...

بازم سلام

درسای بعدی بعدا.......


یا علی (علیه السلام) مدد

[ضحی]

یا حق...


سلام همکلاسی های خودم

برنامه ی پیشنهادی :

از شنبه 13آبان لغایت جمعه 19 آبان

شنبه : حفظ سوره ی 94 مرور سوره های و مرور سوره های 95 و 5آیه ابتدایی 98

یکشنبه : حفظ سوره ی 93 و مرور آیات 6تا آخر سوره ی 98 و 94

دوشنبه : حفظ سوره ی 92 آیات 1 -11و مرور سوره های 93 و آیات 1-9 سوره ی 96

سه شنبه : حفظ سوره ی 92 آیات 12-21 و مرور سوره های 94 و آیات 9 تا آخر سوره 96 و آیات 1-11سوره ی 92

چهار شنبه : حفظ سوره ی 91 آیات 1-8 و مرور سوره های 95 و 93 و آیات 21 تا 12 سوره 92

پنج شنبه : حفظ سوره ی 91 آیات 9-15 و مرور آیات 1-11 سوره ی 92 و آیات 1-8 سوره 91

جمعه : مرور کل هفته و فرصتی برای جامونده ها


اگه مشکلی درمورد برنامه حس می کنید حقیر رو قابل بدونید و در همین تاپیک اطلاع بدید.

اگه در طول برنامه ی مرور متوجه اشکالاتی شدید نگران نشید مرور برای همین هاست دیگه.Big Grin

ضمنا از دوستان کسی هست که از برنامه ی هفته ی قبل عقب افتاده باشهHuh
اطلاع بدید که کسی رو جا نذاریم


درپناه حق موفق باشید

یا علی (علیه السلام) مدد

---

یا حق...

باز سلام

درس چهارم: مراحل حفظ يك مقطع

مقطع يا واحد حفظ مقداري از متن قرآن است كه حافظ در هر نوبت به محفوظات قبلي خود اضافه مي‌كند. پیشنهاد مي‌شود علاقمندان، حفظ مقاطع جدید را بر اساس معیار «نیم‌صفحه» یا «صفحه» انجام دهند؛ زیرا انجام این کار به فرد در جهت حاكم كردن هر چه بيشتر نظم در كار خود كمك مي‌كند و حافظه نيز بهتر مي‌تواند با حفظ يك مقدار ثابت (يعني نيم يا يك صفحه) در هر نوبت خود را سازگار نمايد. [1]

* نكته مهم: توصيه عموم اساتيد حفظ و حافظان موفّق به علاقمندان حفظ قرآن اين است كه در ابتداي كار و حد‌اقل در سه ماه اول، مقطع حفظ خود را از «نيم‌صفحه» بيشتر نكنند. توجه به اين نكته فرد را از آفاتي كه دامنگير بسياري از مشتاقان حفظ مي‌شود ـ‌ از جمله از دست دادن شوق و حرارت اوليه براي حفظ قرآن، خستگيهاي روحي و جسمي، احساس دلزدگي نسبت به حفظ و حتي تلاوت قرآن و ... ـ باز مي‌دارد و علاوه بر تقويت و افزايش اشتياق و انگیزه دروني، آمادگي و كاركرد حافظه را نيز افزايش مي‌دهد. پس از اين مدت، شخص مي‌تواند مقطع حفظ را به يك صفحه افزايش دهد و تا پايان كار نيز به اين روال پايبند باشد. حفظ كردن بيش از يك صفحه به عنوان حفظ جديد در هر نوبت، به هيچ وجه توصيه نمي‌شود.[2]

اما براي حفظ يك مقطع (مثلاً يك صفحه) بايد چه كارهايي انجام داد؟ در ادامه با برشمردن چند مرحله، به اين پرسش پاسخ مي‌دهيم:

* مرحله اول: اطمينان از صحت روخواني و تسلط بر روانخواني آيات: پيش از آغاز حفظ مقطعي خاص از قرآن، لازم است ابتدا روخواني صحيح آن را فراگيريم و پس از تسلط بر روانخواني، به حفظ آن اقدام نماييم. اهميت اين مرحله از آنجاست كه اشتباه در روخواني آيات موجب حفظ كردن نادرست آنها مي‌شود و سپس تكرار چندباره‌ اين اشتباه، آن را در ذهن تثبيت مي‌كند. آنگاه حافظ پس از پي بردن به اشتباه خود كار دشواري براي تصحيح آن خواهد داشت و با مشقت فراوان مواجه خواهد شد. از اين رو لازم است فرد در ابتدا از صحت روخواني آيات اطمينان يابد و پس از خواندن چندباره آنها و تسلط بر روانخواني آيات به حفظ آنها بپردازد. براي اطمينان از صحت روخواني مي‌توانيم يك يا چند بار تلاوت ترتيل مقطع مورد نظر را گوش كنيم، يا نزد كسي كه به صحت روخواني او اعتماد داريم آن مقطع را تلاوت كنيم.

* مرحله دوم: تقطيع و تقسيم‌بندي آيات (با دقت در ارتباطات معنایی و لفظی آیات): پيش از پرداختن به حفظ مقطع مورد نظر (مثلاً صفحه اول جزء 30) لازم است با دقت و تمركز بر كل آيات صفحه، آن را به قطعات كوچک‌‌تري تقسيم كنيم. البته نبايد در اين كار افراط كنيم و بايد توجه داشته باشيم كه هر قدر تعداد اين قطعات كمتر باشد، حفظ مقطع آسان‌تر خواهد بود. تقسيم كردن هر مقطع به دو يا سه قسمت تقسيم‌بندي مناسبي است. بديهي است كه انجام اين تقسيم‌بندي وابسته به تسلط نسبي بر معاني و ترجمه‌ آن مقطع است و تا زماني كه حافظ از موضوعات و مسائل مورد بحث در آيات آگاه نباشد نمي‌تواند كار تقطيع را انجام دهد. اهميت توجه به ترجمه و معناي آيات در حفظ قرآن، از جمله در اين مرحله خود را نشان مي‌دهد و هر قدر اين توجه عميق‌تر و دقيق‌تر باشد، كيفيت و سهولت كار حفظ را افزايش مي‌دهد. به تجربه نيز ثابت شده كه اگر حفظ قرآن با دقت و تأمل هرچه بیشتر بر ترجمه و مفاهیم و حتی الامکان مطالعه تفسير آيات همراه باشد، علاوه بر سهولت كار حفظ، ماندگاري بيشتر محفوظات را هم به دنبال خواهد داشت. براي مثال صفحه اول سوره نبأ را در نظر بگيريد. با دقت در مفهوم آيات آن مي‌توانيم آن را به سه قسمت تقسيم كنيم؛ آيات 1 تا 5 (درباره قيامت)، آيات 6 تا 16 (درباره نشانه‌ها و نعمت‌هاي خدا) و آيات 17 تا 30 (با موضوع برپايي قيامت و اوصاف جهنم).

توجه و نگاه دقيق به الفاظ آيات (دقت در ارتباطات لفظي) نیز در برخي موارد مي‌تواند راهگشا باشد و حافظ قرآن را در حفظ و بازيابي و مرور عبارات ياري دهد. براي مثال، توجه به كلمات ابتدايي آيات يك صفحه، عبارتهاي پاياني آيات، كلمات جديدي كه قبلاً حفظ نكرده‌ايد و براي شما تازگي دارد، كلمات و عبارات تكراري، آيات معروف و ... نمونه‌هايي از دقت در ارتباطات لفظي است.

* مرحله سوم: آغاز حفظ آيات: در اين مرحله اصل كار حفظ آغاز مي‌شود و فرد آیات هر قسمت را جداگانه و با کیفیت زير حفظ می‌کند:

اگر آیات مورد نظر آیات کوتاه (نیم‌سطر یا کمتر) باشد، زحمت ما کمتر است و کافی است آیات را تک‌تک حفظ کنیم و سپس آنها را دنبال هم قرار دهیم. برای این منظور باید ـ مثلاً ـ آیه اول سوره نبأ (عَمَّ یَتَساءَلونَ) را پس از یک یا چندبار از رو خواندن، از حفظ تکرار کنیم و پس از اطمینان از حفظ آن به سراغ آیه بعدی (عَنِ النَّبَأ العَظیمِ) برویم. آیه دوم را نیز به همین ترتیب (چندبار روخوانی و تکرار از حفظ) به ذهن بسپاریم و به سراغ آیه بعد برویم و این کار را تا حفظ تمامی آیات قسمت مورد نظر (تا آيه 5) ادامه دهیم. بهتر است در این مرحله پس از حفظ هر آیه، یک بار آن را با آیات قبلی از حفظ بخوانیم و سپس به سراغ آیه بعد برویم. پس از پایان یافتن حفظ آیات هر قسمت، حداقل یک بار کل آن آیات را از حفظ می‌خوانیم و بعد به سراغ آیات قسمت بعد می‌رویم.

اما در صورتی که آیات مورد نظر براي حفظ آیات متوسط و بلند باشد چه باید کرد؟ در اینجا نیز روش کلی همان است که درباره آیات کوتاه گفتیم؛ با این تفاوت که حافظ بايد آيات و عبارات متوسط و طولاني را با استفاده از علائم و نشانه‌های وقف ـ كه معمولاً در قرآنها وجود دارد ـ و نیز با دقت در جمله‌بندی آیات به جملات و عبارتهاي كوتاه تبديل كند و سپس آنها را به همان روشی که در مورد آیات کوتاه گفتیم حفظ نمايد و بعد یک یا چند بار کل آیه و در نهایت کل مقطع را از حفظ بخواند. آ

* مرحله چهارم: اتصال قطعات به يكديگر: پس از حفظ كردن قطعات به ترتيب فوق، در این مرحله آنها را به يكديگر متصل كرده و كل صفحه را چند بار از حفظ تكرار مي‌كنيم. مقدار اين تكرار تا زماني است كه فرد مطمئن شود می‌تواند کل مقطع را به صورت روان و بدون غلط از حفظ بخواند. بنابراین مقدار آن ممکن است برای هر فردی نسبت به دیگری متفاوت باشد.

با گذراندن مراحل فوق، شما مي‌توانيد در زماني كه حداكثر نيم ساعت به طول مي‌انجامد،‌ كل قطعه مورد نظر را با کیفیتی مطلوب حفظ كنيد. [3] اما بايد توجه داشته باشيد كه ماندگاري اين حفظ مشروط به عملي كردن مرحله پنجم، يعني مرور و تکرار محفوظات است كه در درس بعدي به تفصيل درباره آن سخن خواهيم گفت.

* مرحله پنجم: مرور محفوظات در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت. توضیح این مرحله در درس بعدي (مرور و تکرار محفوظات) خواهد آمد.


پي نوشت:

---

[1] . براي انتخاب مقطع حفظ پيشنهادهاي دیگری نیز داده شده كه مهم‌ترين آنها عبارت است از: مبنا قرار دادن تعداد آيات (مثلا حفظ 5 تا 10 آيه در هر نوبت) و مبنا قرار دادن زمان (كه مقصود از آن در نظر گرفتن يك زمان ثابت ـ مثلاً نيم ساعت ـ براي حفظ قسمتهای جديد است). برای تفصیل بیشتر ر.ک: كتاب «نگاهی تحلیلی بر مبانی و روشهای حفظ قرآن کریم»، ص 122 تا 127.



[2] . البته افراد نابغه و كساني كه از ضريب هوشي بالايي برخوردارند، مي‌توانند پس از مشورت با يكي از اساتيد مجرّب حفظ قرآن و تأييد گرفتن از ايشان، تعداد صفحات بيشتري را براي حفظ جديد در هر روز انتخاب نمايند.



[3] . زمان نيم ساعت زمان مورد نياز براي حافظه‌هاي متوسط است و البته به شرط تداوم كار حفظ، اين زمان به تدريج كاهش يافته و حتي به 15 دقيقه كاهش مي‌يابد.

منبع : http://www.telavat.com/hefzlearning/default.aspx

[حقیر]

سلام بچه ها من یه مختصر عقب موندم
یکی به دادم برسه
البته تلاشمو میکنم
نگران نشین

[ضحی]

یا حق...

سلام همکلاسی های گرامی

درس پنجم: مرور (تكرار) محفوظات (1)

الف) ‌اهميت و جايگاه مرور در حفظ قرآن
اگر از هر يك از حافظان موفق قرآن بپرسيد كه «در فرآیند حفظ قرآن، حفظ قسمتهاي جديد مهم‌تر است يا مرور و نگهداري محفوظات گذشته؟» بي‌درنگ به شما خواهد گفت: «مرور و نگهداري محفوظات گذشته». اين اهميت بدان حد است كه مي‌توان ادعا كرد سهم حفظ كردن و از بر نمودن سور و آيات جديد در حفظ قرآن حداكثر 20 تا 30 درصد است و مابقي اين سهم از آن «مرور و تكرار محفوظات» مي‌باشد. بحث مرور از همان آغاز روند حفظ مطرح است و به تدريج و با افزايش حجم محفوظات جدي‌تر و پررنگ‌تر مي‌شود. توضيحات بعدي ما در خصوص اقسام مرور، اين گفته را روشن‌تر خواهد كرد.
ب) اقسام سه‌گانه مرور
در فرآيند حفظ قرآن مي‌توان سه قسم مرور را در سه بازه زماني مختلف به شرح زير در نظر گرفت:

1ـ مرور در كوتاه‌مدت: اين قسم مرور مربوط به محفوظات جديد است. مقطعي كه در هر زماني از روز به عنوان «حفظ جديد» توسط حافظ به ذهن سپرده مي‌شود، لازم است در همان روز و ترجيحاً در چند فاصله زماني تكرار شود. ميزان اين تكرار حداقل 10 بار در روز است و اگر اين ميزان به 15، 20 و بيشتر هم افزايش يابد مطلوب‌تر است و كيفيت حفظ قسمت جديد را افزايش مي‌دهد. حافظ قرآن لازم است صفحه با نيم‌صفحه‌اي را كه ـ مثلاً ـ در آغاز روز حفظ مي‌كند، در چند فاصله زماني در طول روز (مثلاً در ميانه روز، آغاز شب و پيش از خواب) 5 بار يا بيشتر تكرار كند، [1] تا بدين ترتيب به برنامه «مرور در كوتاه‌مدت» به عنوان اولين گام از برنامه مرور عمل كرده باشد و در نتیجه مقطع جدید به خوبی در ذهن او تثبیت شود.

2ـ مرور در ميان‌مدت: این قسم مرور به این معنا است که حافظ صفحه يا نيم‌صفحه‌ای را که امروز حفظ می‌کند، تا یک هفته يا ده روز بعد، حداقل روزی یک بار تکرار كند. توضيح آنكه لازم است حافظ قرآن هر روز و ترجيحاً پيش از حفظ مقطع جديد، صفحاتي را كه در هفته يا ده روز اخير به ذهن سپرده، حداقل يك ‌بار تكرار كند و سپس این صفحات را به تدريج به برنامه «مرور در بلندمدت» منتقل نمايد. لازم به تذكر است، نكته‌اي كه معمولاً از سوي بسياري از حافظان تازه‌كار مورد غفلت قرار مي‌گيرد اين است كه آنها پس از حفظ كردن يك مقطع جديد، در روزهاي بعدي از آن غفلت مي‌ورزند و مرور و تكرار آن را به زماني كه براي مرور كل محفوظات اختصاص داده‌اند واگذار مي‌كنند. انجام اين كار در بيشتر مواقع موجب فراموشي بخش زيادي از قسمتهاي جديد مي‌شود و حافظان را وادار به حفظ دوباره آنها مي‌نمايد. اما عمل به برنامه «مرور در ميان‌مدت» و پايبندي به تكرار قسمتهاي جديد تا يك هفته يا ده روز پس از حفظ، از بروز اين مشكل جلوگيري مي‌كند.

3ـ مرور در بلندمدت: اين قسم مرور همان است كه حافظ قرآن بايد تا پايان عمر به آن پايبند باشد و در هر شرايطي، با برنامه‌ريزي مناسب و به طور منظم، محفوظات گذشته خود را مرور نمايد. ميزان مرور محفوظات در اين قسم، وابسته به حجم محفوظات فرد است؛ مثلاً براي حافظان 10 جزء حداقل يك جزء در روز و براي حافظان 20 جزء حداقل 2 جزء در روز پيشنهاد مي‌شود. حافظان كل قرآن مشروط به عملي كردن دوره تثبيت كل محفوظات (كه در بحث بعدي به آن اشاره مي‌كنيم) مي‌توانند به مرور روزانه يك جزء بسنده نمايند.[2] بنابر آنچه گفتيم برنامه مرور سه‌گانه اولين صفحه جزء 30 به قرار زير خواهد بود:

مرور در كوتاه‌مدت: تكرار اين صفحه 10 تا 20 بار در همان روزی که آن را حفظ مي‌كنيم؛

مرور در ميان‌مدت: تكرار اين صفحه تا يك هفته يا ده روز پس از حفظ آن، حداقل يك بار در روز؛

مرور در بلندمدت: تكرار متناوب و منظم آن در قالب برنامه مرور كلي محفوظات.

* نكته: لازم است حافظان قرآن هنگام برنامه‌ريزي براي مرور، به قسمتهایی که اخیراً حفظ کرده‌اند توجه بیشتري داشته باشند و وقت بیشتری براي مرور آنها اختصاص دهند.


پي نوشت:

---

[1] . چه زيباست كه انجام اين كار طبق سنت رسيده از معصومان (عليهم السلام)، پس از اداي نمازهاي يوميه و پيش از خواب شبانه انجام گيرد.



[2] . البته توصيه‌اي كه در اين زمينه از سوي بسياري از كارشناسان حفظ قرآن مطرح مي‌شود، مرور «يك دهم» كل محفوظات در هر روز است و بر اين اساس، كسي كه حافظ كل قرآن است، براي بهره‌مندي از تسلط مناسب بر محفوظات و توانايي ارائه مطلوب آنها، بايد در هر روز به مرور سه جزء از محفوظات خود بپردازد.

منبع :http://www.telavat.com/hefzlearning/default.aspx