فتوای آیت الله مکارم شیرازی علیه مکالمه تصویری رایتل

[sarallah]

سلام.
این اپراتور جدید واقعا میتونه مشکلات فرهنگی و اخلاقی تازه ای ایجاد کنه و مسئولین این بار باید قبل از آوردن فن آوری فکری به حال فرهنگ استفاده اش هم بکنند.
واقعا مکالمه تصویری چه ضرورتی داره؟!
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی مد ظله از مراجع عظام تقلید در پاسخ استفتائی در مورد استفاده از مکالمه تصویری که جدیدا توسط یکی از اپراتورهای تلفن همراه ارائه می شود فرمودند:

«به یقین مفاسد این کار از فوائد آن بیشتر است و منشأ مفاسد جدیدی در جامعه ما که متاسفانه درگیر مفاسد مختلفی است خواهد شد و با توجه به اینکه ضرورتی برای اصل این کار نیست بنابر این شرکتهای خصوصی و دولتی باید از آن خودداری کنند.»

[اولولالباب]

ا[i]ما یه سوال : همین الان هم توسط اپراتورهای قدیمی و اینترنت همراه میشه مکالمه تصویری داشت ![/b]
حرف شما درست است با اپراتور های قدیمی می توان به اینترنت نیز وصل شد اما به نظر شما سرعت50کیلوبایت بر ثانیه با سرعت 1 مگ بر ثانیه یکسان است.قطعا پاسخ خیر است در نتیجه موضلات دسترسی به اینترنت فسادو فحشا وچت به طور کذایی افزایش می کند و این یعنی اپیدمی جدید در عرصه ی اجتماعی اما در مورد حرام بودن آن در این پست عین این مطلب آمده که::

نکته دیگری که باید به آن توجه شود این است که مراجع عظام تقلید راه اندازی اپراتور سوم را به دلیل امکان ارتباط تصویری و اینترنت پرسرعت آن که می تواند زمینه ساز مفاسد زیادی باشد، جایز ندانسته اند و در صورت برطرف شدن این معایب، راه اندازی آن را بدون اشکال می دانند و هیچ نوع حساسیتی به شرکت رایتل ندارند. و اگر اپراتورهای دیگر نیز بخواهند این سرویس ها را ارائه بدهند، حکم عدم جواز شامل آنها نیز خواهد شد.

اما در مورد فواید آن به این مقاله توجه کنید::



به گزارش خبرنگار فضای مجازی «سراب رایتل» پایگاه تبیین، وابسته به انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی (رحمة الله علیه) نوشت: در راستای تبیین علمی ابعاد و پیامدهای نسل سوم تلفن همراه (رایتل) همایشی در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۳۹۱ در سالن اجتماعات مدرسه فیضیه برگزار شد. در ابتدای این همایش حجة الاسلام و المسلمین دکتر موسوی نسب از اعضای هیأت عملی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، به بررسی ابعاد تربیتی نسل سوم اپراتور تلفن همراه (رایتل) پرداخت.
اکنون برای نقد رایتل، به برخی از فواید رایتل که مرتب هم بر آن تأکید می شود می پردازیم:
۱- اگر رایتل همراه کودک شما باشد، وقتی که در مهد کودک است و دلت برای وی تنگ شد، می توانی او را ببینی و آرام بگیری؛ یا اگر خواستی بدانی فرزندت کجاست، با او تماس بگیری و از وی بخواهی که پاسخ تصویری بدهد. لازمه این فایده این است که رایتل در دست فرزندتان هم باشد. البته گفته اند که سیم کارت را به زیر ۱۸ سال نمی فروشند. واقعیت این است که بیشتر بزهکاری ها و مشکلات از سوی افراد بالای ۱۸ سال به وجود می آید. ضمن اینکه شاید افراد زیر ۱۸ سال، بیش از سایرین از آن استفاده کنند؛ زیرا این محدودیت، سبب مطلوبیت و حساس شدن برای آنها می شود. از سویی، فرزند می تواند در وقتی که در جای نامناسبی است، از پاسخ به تماس شما خودداری کند. مهمتر از آن اینکه، به جای اینکه به جای بد برود، جای بد را با تکنولوژی رایتل به نزد خود می آورد و می تواند به تله سکس اقدام کند.

از سویی، بچه های ما طوری تربیت نشده اند که خطوط قرمز و قوانین را رعایت بکنند؛ حتی بزرگترها هم چندان رعایت نمی کنند؛ حتی اگر در اروپا هم چندین هفته دوربین و پلیس و جریمه را از کنار چراغ قرمز بردارند، معلوم می شود که آن جا هم چه خبر است و به اصطلاح فرهنگ سازیِ بدون جریمه چقدر قدرت بازدارندگی دارد؛ آن هم در برابر جاذبه های اغواگر تسهیل کننده های لذائذ قدرتمند جنسی.

روانشناس ها می گویند که ایجاد کنترل و رعایت خطوط قرمز باید از کودکی به بچه ها یاد داده بشود و بچه ها از دو تا چهار سالگی، قدرت خویشتن داری را می آموزند؛ لذا وقتی بچه شما در این دوره دو تا چهار سالگی «نه» می گوید؛ نباید «نه» ی بچه ها را بشکنید؛ زیرا وی در حال یادگیری خویشتنداری است. آنها به والدین می گویند به بچه ها زیاد «نه» نگویید؛ اما وقتی گفتید، محکم بگویید تا فرزندتان معنای ممنوعیت را به خوبی بیاموزد.

۲- فایده دیگر اینکه اگر شما در مسیر رفت و آمد معطل شدید و به کلاس درس نرسیدید، به دوستت زنگ می زنی و می گویی کلاس را برایم از طریق رایتل گزارش کن. البته این فایده در تلفن همراه فعلی هم هست. معلوم است که ورود گوشی همراه و به ویژه رایتل و استفاده از آن در کلاس، چه معضلات غیر قابل جبرانی درحوزه تحصیلی و اختلال حواس و . . . دارد و بنابراین ورود آن به مدارس ممنوع است.

۳- رایتل سبب معاینه از راه دور بیمار می شود. برای معاینه بیمار، به دانستن وضعیت بیمار، گرفتن نبض بیمار، گرفتن فشار خون بیمار، معاینه داخل گوش یا حلق وی نیاز است که تقریبا ربطی به رایتل ندارد، اما رایتل می تواند در حد دیدن رنگ چهره بیمار کمک کند. می توان با تلفن معمولی، هم حال بیمار را گزارش کرد و هم رنگ وی را. ضمن اینکه واقعیت وضعیت معاینه و نسخه نویسی ها به گونه ای است که حتی مراجعات حضوری هم گاه با رضایت خاطر بیمار از نحوه معاینه همراه نیست و بیمار گاهی به طنز می گوید که نسخه آماده دریافت کردم.

۴- اگر رفتید چیزی بخرید، می توانید رنگ و طرحش را برای خانم خانه یا هر کس دیگر با رایتل نشان بدهید تا اگر خوشش آمد بخرید. آیا واقعا یکی از مشکلات خرید خانواده ها این است که خانم در خانه می نشیند و آقا از طریق رایتل، رنگ و طرح کالا را به خانم گزارش می کند و مشکلات خرید را حل می کنند؟ به هر حال، تماس تصویری، این فوائد را دارد.

۵٫ رایتل، اینترنت پر سرعت همراه در اختیار شما قرار می دهد تا هنگام مسافرت یا در مسیر رفت و آمد، از اینترنت پرتابل استفاده کنی. معلوم نیست که اینترنت پرتابل و در مسیر رفت و برگشت به کار و یا هنگام رانندگی یا قدم زدن در پارک یا . . . چقدر برای تحقیق و پژوهش استفاده می شود؛ در حالی که اینترنت ثابت و خانگی هم از این سرعت تبادل اطلاعات نمی تواند استفاده کند!

البته برخی از استفاده ها ممکن است برای یک گروه خاصی مثل خبرنگاران مفید باشد که لازمه آن این نیست که رایتل به عنوان یک کالای مصرفی در سبد مصرف همگانی قرار بگیرد. مگر بی سیم که استفاده امنیتی یا انتظامی دارد، سبب می شود که آن را در اختیار همگان قرار دهند؟

برای داوری درباره هر چیزی هم باید به منافع آن توجه کرد و هم به معایب آن؛ اگر عده ای فقط به تبلیغ منافع و بزرگ نمایی آن پرداختند، این خود یک علامت سوال است و جای تأمل دارد. در این جا به برخی از معایب رایتل نیز اشاره می شود:

می دانیم که رایتل یک ابزار چندرسانه ای است؛ ماهواره، اینترنت، تلفن، و رادیو تلویزیون. از سویی اگر اطلاعات موجود در اینترنت را دسته بندی کنیم، به چند دسته اصلی تقسیم می شود. می توان گفت که ۹۰% اطلاعات اینترنت، تبلیغات تجاری است. حدود ۵% محتویات اینترنت، محصولات مستهجن است. پنج درصد دیگر هم محتویات ورزشی، فرهنگی و علمی و غیره است. با این حال ۵% متسهجن، کاربران زیادی را به خود مشغول ساخته است.

نمی توان از اینترنت پرسرعت و پرتابل رایتل، انتظار مراجعه بیشتر به مباحث علمی و فرهنگی داشت؛ به ویژه اینکه ظرفیت روانی انسان در هنگام جابجایی و توقف های کوتاه، با فعالیت اینترنتی علمی و فرهنگی سازگاری ندارد و بستر بیشتری برای رفتن به سمت سایت های تفریحی و غیر اخلاقی فراهم است.

۱- متلاشی شدن خانواده ها: در مشاوره هایی که به خانواده ها می دهیم، گاه با مواردی مواجه می شویم که یک خانواده به خاطر یک پیامک از هم پاشیده است. پسر می گوید که آقا من تو جلسه عقد همسرم، دیدم که برای وی پیامکی آمد که: عزیزم دوستت دارم! بنابراین من دیگر نمی توانم با چنین کسی زندگی کنم. حالا تصور کنید که پیام تصویری متناسب با این عبارت، چه آتشی به پا خواهد کرد!

یا خانم می گوید: از ساعتی که شوهرم وارد خانه می شود، پیامک بازی اش هم شروع می شود. موبایلش را رها نمی کند! حالا اگر جاذبه این موبایل با سرعت اینترنت بالاتر و بازی های کیفی تر و نیز ارتباطات تصویری، بیشتر شود، چقدر سوء ظن بین زن و شوهر بوجود میآورد؟ به سرعت بهداشت روانی و عاطفی خانواده ها به هم خواهد ریخت و باید منتظر آسیبهای بعدی آن نیز بود.

۲- متلاشی شدن حیا و عفت درونی: آسیب دیگر، مربوط به حوزه پشتوانه های سلامت اخلاقی و جنسی است. بر اساس منابع دینی، خداوند دختر را در ده درجه حیا آفریده است. نخستین درجه آن، تا رسیدن دختر به «عادت» ماهانه کارکرد دارد، درجه دوم آن تا عقد ازدواج کارکرد دارد، درجه سوم آن تا فرزند دار شدن کارکرد دارد و درجه چهارم آن تا تولد فرزند. اما این خانم با شش درجه از حیای باقیمانده باید تا آخر عمر زندگی عفیفی داشته باشد. اما اگر دختری به گناه آلوده شود، هر ده درجه حیا را به یکباره از دست می دهد. یا یک سوال اساسی است که چرا باید مرز مرگ و زندگی حیا و سلامت اخلاقی و جنسی را این قدر کمرنگ کنیم که با دیدن یک فیلم یا تصویر مستهجن، طومار سلامت روانی و دینی یک نفر را به هم پیچید؟ به محض اینکه شما ارتباط تصویری می دهید، ممکن است با صحنه هایی مواجه شوید که هرگز نتوانید آن را از روانتان بزدایید.

وقتی بی حیایی و بی عفتی که قوی ترین عامل بازدارنده است از دست برود، چه خواهد شد؟ «من لا حیاء له فلا خیر فیه» . سابقاً افراد، مسائل جنسی حلال را با رعایت جوانب و به سختی بیان می کردند، حالا مسائل شنیع جنسی به راحتی در پیامک ها رد و بدل می شود. چون حضور احساس نمی شود و حیا هم رنگ باخته است. اگر این پیام ها تصویری هم بشود دیگر چه خواهدشد؟ الان غربی ها و متأسفانه برخی از فیس بوک بازهای ایرانی هم تصاویر عریان خود را برای بالابردن بازدید صفحات شان یا هر چیز دیگر، روی اینترنت گذاشته اند، اگر این دسترسی ها آسان شود، و حجاب ها یکی یکی برچیده شود، چه خواهدشد؟ اینترنت به سواد رایانه ای و نیز تخصص و حوصله خاص و البته شکستن فی*ل*ترینگ و . . . نیاز داشت و ضمناً پرتابل و این اندازه پرسرعت نبود، ولی الان رایتل دسترسی ها را به شدت آسان و فراگیر می کند و بنیان های ارزشی و اخلاقی ما را در معرض بمباران بی حیایی و بی عفتی قرار می دهد.

۳- گسترش اختلالات روانی و بنیادهای شخصیتی: اخیرا روانشناسان انواعی از اختلال روانی را به عنوان بیماری موبایلی مشخص کرده اند. هرزه گردی ها و هرزه نگاری ها با رایتل به شدت می تواند افزایش یابد. افزون بر اینکه رایتل سبب سست شدن بنیاد شخصیت اخلاقی و مخاطرات جدی در حوزه حیا و عفت می شود، با سوء ظن و مسائل دیگر، بنیاد خانواده و حتی روابط اجتماعی را هم سست می کند.

۴- از آن بدتر اینکه خود ارضایی جنسی از راه اعتیاد در دام شبکه های اینترنتی فحشا و نیز ارتباطات تله سکس تصویری، که از آن به سکس مجازی نیز تعبیر میشود سبب بی میلی به ازدواج می شود و علاوه بر مخاطرات فروپاشی خانواده ها، زمینه تشکیل خانواده را نیز به شدت در معرض خطر قرار می دهد.

۵- سلب امنیت روانی و در تنگنا قرار گرفتن حریم خصوصی: علاوه بر اینکه حریم محرم و نامحرم هم بشدت ضربه میخورد، حریم خصوصی نیز در معرض نابودی قرار می گیرد. استاد بنده می گفت وقتی که در کانادا زندگی می کردم، همیشه احساس می کردم که زیر نگاه دوربین ها هستم و دوربین ها ما را دنبال می کنند. با آمدن رایتل، براستی باید نگران بود. شما مشغول کار در منزل هستید و فرزندتان موبایل را بر می دارد و تمام حریم خانواده را به صورت آنلاین برای یک نفر به تصویر می کشد. اساساً وقتی که سیستم عامل گوشی های نسل سوم، از سوی یک شرکت مرتبط با غول جاسوسی سایبری؛ یعنی گوگل تولید می شود، چرا نتوانند در هر زمان که لازم دیدند، گوشی را روشن کنند؟ کاری که ما به راحتی با تنظیمات تلویزیون های ده سال پیش، آن را در ساعت خاصی روشن و خاموش می کنیم. براستی چه سطحی از امنیت خانوادگی و حریم خصوصی باقی می ماند؟

طبق بیان رهبر معظم انقلاب، ابزارهای جدید، باید همراه با پیوست فرهنگی که راهکارهای عملی برای حفظ فرهنگ اسلامی و ایرانی را ارائه دهد وارد جامعه شوند. با وجود مشاهده تبلیغات عظیمی که رایتل در حجم گسترده ای انجام می دهد، اثری از پیوست فرهنگی آن نمی بینیم. بنابراین دولت، مجلس، نهادهای نظارتی، امنیتی و شورای مجازی باید در این مسأله ورود کنند و نگرانی های مردم را جدی بگیرند. از سویی دغدغه های مراجع معظم تقلید و رهبری را که برخاسته از درکی دقیق و کارشناسی شده است، نشان می دهد که رایتل غیرکارشناسی شده عمل کرده است. خوشبختانه کمیسیون فرهنگی مجلس در این مسأله ورود کرده است و برخی از مسوولین شورای عالی مجازی نیز به اشتباهاتی درباره اجازه فعالیت به رایتل اشاره کرده اند. چنانچه از سوی نظام و دست اندرکاران این سیستم بخواهند و همتی باشد می توان در مسیر ایجاد اینترنت داخلی و کنترل شده سرمایه گذاری کرد و از نفوذ رسانه ای غرب پیشگیری کرد و دروازه های فرهنگی و ارزشی را محافظت کرد.

---

علیرضا عبدالله‌زاده فعال در پایگاه خبری رایتل به برخی شبهات پاسخ می گوید

خواندن آن خالی از لطف نیست::

در مدتی که این پایگاه در نقد و بررسی رایتل راه اندازی شده است، سوالاتی از سوی کاربران محترم طرح شده است که بسیاری از آن پرسش ها به همراه پاسخ آنها از سوی کارشناسان این پایگاه، در این مطلب آمده است.

۱- علل تحریم راه‌اندازی و گسترش اپراتور نسل سوم تلفن همراه (رایتل) از سوی مراجع تقلید چیست؟

رایتل یکی از تکنولوژی‌های پیشرفته ارتباطی است. از منظر اسلامی، راه‌اندازی و استفاده از تکنولوژی، فی‌نفسه، اشکال ندارد؛ اما آیا اگر راه‌اندازی و استفاده از یک وسیله، فی‌نفسه، فاقد ایراد بود، می‌توان حکم به جواز راه‌اندازی و استفاده از آن وسیله کرد؟ پاسخ سؤال منفی است؛ زیرا، حیثیات و پیامدهای یک شیء نیز اهمیت زیادی در حکم شرعی راه‌اندازی و استفاده از آن دارد:

تردیدی وجود ندارد که رایتل، همچون بعضی تکنولوژی‌هایی که از آنها استفاده می‌کنیم، دارای برخی ثمرات و محسنات است؛ با این حال، اولا، ثمرات رایتل، به حد ضرورت نمی‌رسد؛ ثانیا، از جهت ارزش‌گذاری کیفی، استفاده‌های مثبت آن محدود است؛ ثالثا، از همه مهم‌‌تر، رایتل، دارای پیامدهای منفی و مفاسد متعدد و بسیار مهمی است که در صورت گسترش آن به میان مردم، باید شاهد نابسامانی‌های اخلاقی، خانوادگی، سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای همچون نقض حریم خصوصی افراد، از میان رفتن حریم محرم و نامحرم، رشد فزایندة فساد اخلاقی بویژه در میان جوانان، تضعیف بنیان خانواده، آسیب‌های امنیتی برای نظام اسلامی باشیم. علت صدور فتوا از سوی مراجع تقلید در عدم جواز نصب ، راه‌ا ندازی و گسترش رایتل، توجه به مفاسد بسیار گسترده و مهم رایتل از یک سو، عدم وجود ضرورت و نیاز واقعی از سوی دیگر، و در نهایت، ناچیز بودن ثمرات آن، می‌باشد.

۲- آیا صرف زمینه‌ساز بودن یک وسیله برای فساد، موجب حرمت راه‌اندازی و گسترش آن می‌شود؟ رویکرد اسلام در این زمینه چیست؟

برخی افراد تصور و ذهنیتشان این است که آنچه اهمیت دارد، نفس عمل است و مقدمات و زمینه‌های عمل مهم نیست. در ذهنیت این افراد، اختیار و اراده انسان، اقتضا می‌کند در فضای وجود شرایط گناه از آن پرهیز شود. در واقع، طبق این تصور، نه تنها لازم نیست از زمینه‌های فساد و گناه پرهیز شود، بلکه کمال انسان در آن است که زمینه‌های گناه فراهم شود، و سپس انسان با اختیار و ارادة خود دچار فساد نشود.

اگر مطالعه‌ای هر چند گذرا نسبت به تعالیم اسلامی صورت گیرد، به روشنی، نادرستی این دیدگاه بدست می‌آید. اسلام، نسبت به مقدمات و زمینه‌های معصیت و فساد، اهتمام و حساسیت زیادی داشته، خواهان است که بستر‌های گناه فراهم نشود. درتعالیم دینی، تأکیدات و سفارشات زیادی نسبت به فاصله گرفتن از مقدمات و بسترهای فساد بویژه در مسائل جنسی، شده است؛ مثلا: توصیه‌ها و دستورات مؤکدی مبنی بر عدم اختلاط زن و مرد شده است، و این که اگر زن و مرد در فضای خلوت قرار گیرند کراهت دارد، و اگر در این مکان خلوت، ترس به گناه افتادن در میان باشد، حکم حرمت بر آن بار می‌شود؛ یا این که : زن و مرد نامحرم نباید لباس‌هایی که موجب جلب توجه یکدیگر باشد ‌بپوشند؛ دستوراتی از این قبیل، که مبتنی بر لزوم فاصله گرفتن از بسترهای فساد و گناهان جنسی است، ‌بسیار است.

با توجه به این مبنای مسلم اسلامی، و با توجه به این که یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های رایتل، ارسال و دریافت تصویر مخاطب است، که ـ صرف نظر از پیامدهایی چون نقض حریم خصوصی و از میان بردن حریم محرم و نامحرم ـ بستر و زمینه فسادهای گسترده‌ای را در میان جوانان فراهم می‌کند، روشن است که رویکرد اسلام، پرهیز از راه‌اندازی و گسترش چنین امکانی است.

۳- رایتل مانند چاقو است که هم می‌توان استفاده مثبت از آن کرد و هم استفاده منفی؛ در نتیجه، دلیل متقنی برای تحریم راه‌اندازی آن وجود ندارد.

اگر از یک سو به قابلیت‌های جدید رایتل (امکان مشاهدة تصویر مخاطب و داشتن اینترنت پرسرعت پرتابل) و از سوی دیگر به وضعیت فرهنگی ـ اجتماعی فعلی جامعة ایران واقع‌بینانه نگاه کنیم، به نظر می‌رسد نمی‌توان تردیدی داشت که اولا، رایتل پاسخ‌گوی نیازهای ضروری نیست؛ ثانیا، فساد گسترده‌ای بدنبال خواهد داشت. در این صورت، نباید رایتل را به چاقو تشبیه کرد؛

زیرا: ۱- چاقو از ضروریات زندگی است و جهت رفع نیازهای اساسی انسان بوجود آمده است؛ ۲- عمدة استفاده‌های آن در موارد مثبت است و استفاده‌های نامطلوب از آن، بسیار کم است (طبق برخی محاسبات، در ایران بوسیلة چاقو، روزانه چند میلیارد کار مثبت انجام می‌شود؛ در حالی که به طور میانگین کمتر از یک نفر به وسیلة چاقو کشته می شود)؛ ۳- در مقابلِ استفاده‌های نامطلوب آن، تأملات کافی صورت گرفته، و تا حد امکان، سیستم‌های حقوقی و نظارتی بوجود آمده است؛ مانند قانون منع حمل علنی چاقو در بیرون از منزل.

اما نسل سوم تلفن همراه (رایتل)، اولا، ضرورتی برای راه‌اندازی آن وجود ندارد و در پی نیازهای اساسی انسان بوجود نیامده است؛ ثانیا، برخلاف چاقو، استفاده‌‌های نادرست از آن ـ در شرایط فعلی جامعه ـ بسیار زیاد خواهد بود؛ ثالثا، نسبت به پیامدهای منفی و مخاطرات اخلاقی، اجتماعی و سیاسی رایتل، در قالب فعلی، امکان کنترل و نظارت وجود ندارد.

۴- وقتی مجوز رایتل از سوی عوامل اجرایی صادر شده است و مقام معظم رهبری نیز با آن مخالفت علنی نکرده‌اند، آیا هر گونه حکم و اقدامی برای جلوگیری از راه‌اندازی و گسترش این تکنولوژی، برخلاف منویات رهبری و مصالح نظام جمهوری اسلامی نیست؟

آیا مقام معظم رهبری، در تک تک تصمیمات و عملکردهای مسئولان اجرایی، وارد شده و دستور خاصی، آن هم به صورت علنی صادر می‌فرمایند، و اساسا، آیا این امر امکان دارد؟ ایشان، در چارچوب اصول قانون اساسی و سیاست‌های کلی، امور را به مسئولان مربوطه سپرده‌اند؛ البته اختیارات مقام معظم رهبی به عنوان فقیه حاکم، بسیار بیش از آنچه در قانون اساسی آمده می‌باشد و اعتبار همه قوانین به ولایت فقیه است؛ ولی، مقام مدیریت و رهبری،‌مقام دیگری است.

ما برخی تخلفات و فسادها را که از مجموعه‌های اجرایی و مدیریتی صورت می‌گیرد، می‌بینیم و می شنویم؛ در حالی که می‌دانیم مسلما رهبری بدان‌ها رضایت ندارند. شأن رهبری، مدیریت کلان کشور است و سیاست‌ها، تصمیمات، دستورات، ابلاغیه‌ها و نظارت‌های ایشان در همین راستا است. البته، در برخی موارد به صورت خاص و مصداقی وارد می‌شوند که نوعا در مسائلی است که منجر به بحران و مشکل حاد در کشور می‌شود. مقام معظم رهبری، در فرمایشات خودشان، مکررا به صراحت یا به اشاره فرموده و تأکید کرده‌اند که چنین نیست هر آنچه در کشور انجام می‌شود، مورد رضایت بنده باشد.

وظیفة آحاد افراد جامعه بویژه علاقه‌مندان نظام آن است که با توجه به دیدگاه‌های کلی رهبری، در موارد و موضوعات خاص که ضرر و فساد آن برایشان مسلم است، وارد شده و در مقابل آن موضع بگیرند. از همین منظر، سیاست‌ها و حساسیت‌های فرهنگی مقام معظم رهبری بسیار روشن است و ما باید از زاویة دیدگاه‌های فرهنگی ایشان، به موضوع رایتل نگاه کنیم.

در همین زمینه، مقام معظم رهبری، به مسئولان امر، توصیه کرده‌اندکه اینترنت جهانی در کشور محدود شود و شبکه ملی اطلاعات در اولویت قرار گیرد؛ اما این توصیه در بحث رایتل نادیده گرفته شده است؛ همچنین طبق نظر رهبری ـ که تبدیل به قانون شده است ـ لازم است برای طرح‌های ملی، پیوست فرهنگی تهیه‌ شود؛ یعنی در مورد ابعاد و پیامدهای فرهنگی آن طرح‌ها، تأمل کافی صورت گرفته و برنامه مشخص فرهنگی برای آنها تنظیم گردد؛ ولی در موضوع رایتل، چنین اقدامی صورت نگرفته است. از سوی دیگر، مقام معظم رهبری، مسئولان را از انجام هر امری که کانون خانواده را ضعیف و سست کند، نهی کرده‌اند، این در حالی است که مشاوران خانواده، نگرانی خود را از تأثیر قابل توجه رایتل در ضعیف شدن بنیان خانواده ابراز داشته‌اند.

۵- با توجه به آن‌ که در جامعه، زمینة عمل به فتوای مراجع دربارة رایتل وجود ندارد، نباید چنین فتاوایی صادر می‌شد، یا به فرض صدور، نباید انتشار گسترده می‌یافت.

سه نکته در پاسخ این سؤال و شبهه، قابل ذکر است:

۱- وظیفة مرجع تقلید، آن است که حکم خداوند و نظر اسلام را دربارة مسائل مبتلابه و مورد سؤال بیان کند. این که مردم در مقام عمل، مقیّد به عمل باشند یا نه، نباید موجب کتمان حکم الهی شود. به فرض، عدة زیادی از مردم دچار عصیان شوند، آیا این دلیل می‌شود که پس حکم الهی بیان نشود؟! اگر چنین است، پس باید بگوییم: آن دسته از انبیاء الهی که مردم را دعوت به توحید و عمل به دستورات الهی کرده و تنها عدة محدودی به آنها ایمان آوردند، اشتباه کردند!؛

۲- اینکه گفته شود در جامعه، زمینة عمل وجود ندارد، صحیح نیست. افراد زیادی از اعضای جامعه بویژه اقشار متدین، متوجه تبعات و مفاسد منفی رایتل هستند، و انتظار صدور چنین فتاوایی را داشتند که از آن اطاعت کنند؛ متأسفانه، تودة مردم ( برخلاف گروه‌ها و افراد خاص)، رسانه ندارند تا برخی خواسته‌های اساسی خود را بیان کنند. نباید عده‌ای خاص که مثلا شیفتة تکنولوژی بوده و رسانه‌زده هستند را به عنوان تمام مردم در نظر بگیریم. در موارد مکرر، مردم به روحانیان مراجعه نموده، و از تبعات منفی برخی تکنولوژی‌ها و آسیب‌های فرهنگی آن بر خود، خانواده و فرزندانشان، ابراز نارضایتی کرده‌اند.

۳- صدور فتوا، یک مرحله است و پی‌گیری جهت تحقق و عملی ‌کردن آن مرحله‌ای دیگر است. مراجع معظمی که فتوا به حرمت نصب و راه‌اندازی رایتل داده‌اند، وظیفة خودشان را انجام دادند؛ از این پس وظیفة دیگران از جمله فعالان و تأثیرگذاران اجتماعی همچون فضلا و طلاب، و نیز بویژه مسئولان مرتبط با موضوع است که در مقام تحقق بخشیدن به فتاوای مذکور باشند.

۶- آیا مخالفت با رایتل، مخالفت با تکنولوژی و پیشرفت نیست؟

آیا می‌توان پذیرفت علما و مراجعی که از پیشرفت‌های تکنولوژیک کشورمان در عرصه‌های بسیار مهمی چون نانو، هوافضا، هسته‌ای و … حمایت‌های قاطع و تأثیرگذار کرده‌اند، به صرف مخالفت با برخی تکنولوژی‌های نه چندان مهم، مخالف تکنولوژی قلمداد شوند؟! آیا، اگر مثلا، با مواد مخدر‌های جدید مقابله می‌شود، باید گفت مخالفت با پیشرفت و تکنولوژی است؟!

آنچه مقدس و مطلوب است، علم است. تکنولوژی، استخدام علم است. اگر علم را در مسیر رفاه و آسایش استخدام کنیم، مطلوب است و اگر آن را در جهت مقاصد نادرست استخدام کنیم، عمل نادرستی است. فراموش نکنیم که برای ساخت بمب‌های میکروبی، از جدید‌ترین علوم و فناوری‌ها و تکنولوژی‌های مدرن استفاده شده است؛ نتیجه آن که صرف تکنولوژیک بودن یک وسیله، موجب مطلوب بودن آن نمی‌شود و مقابله با آن،‌به معنای نفی تکنولوژی نیست.

۷- تکنولوژی در حال پیشرفت است، با تکنولوژی نمی‌توان مقابله کرد، بخواهیم یا نخواهیم خواهد آمد؛ چنان که زمانی با ویدئو مقابله شد و سپس آزاد شد، یا جلوی ماهواره گرفته شد و سپس به دلیل عدم توان مقابله، تقریبا آزاد شد و … . راه حل اساسی آن است که نسبت به وسایل و ابزاری مانند رایتل که مفاسدی دربردارد، باید فرهنگ‌سازی کرد تا استفادة صحیح از آن صورت گیرد، نه آن که به اقدامات سلبی روی آوریم.

در پاسخ به این دیدگاه، چند نکته لازم است ذکر شود:

۱- اولا، برخی مفاسد رایتل، مانند از بین رفتن حریم محرم و نامحرم و نیز از بین رفتن امنیت ملی، ارتباطی با فرهنگ‌سازی ندارد. آنچه مرتبط با فرهنگ‌‌سازی است، بعضی مفاسد رایتل همچون رشد بزهکاری و فسادهای جنسی است؛ ثانیا،ما با فرهنگ‌سازی موافقیم و قطعا، فرهنگ‌سازی، تأثیر بسیار مثبتی بر عموم مردم دارد؛ ولی باید توجه داشت که نمی‌توانیم به عنوان فرهنگ‌سازی، حریم خصوصی مردم را با سهولت در دسترس همگان قرار دهیم. آیا کسی می‌تواند بگوید افراد کاسب به مغازه‌های خود قفل نزنند بدلیل آن که می‌خواهیم فرهنگ‌سازی کنیم و سارقان را به راه صحیح هدایت کنیم؟! ثالثا، کسانی که بحث فرهنگ‌سازی را مطرح می‌کنند، شایسته است توضیح دهند در وضعیت فعلی که به هر حال فرهنگ صحیح استفاده از رایتل نیست، چه باید کرد؟ آیا رایتل را بیاوریم و فسادها را گسترش دهیم و بعد از حصول فساد، فرهنگ‌سازی کنیم!؛

۲- آیا به صرف این که تکنولوژی در حال پیشرفت است، ما باید تسلیم محض شویم و با علم به فساد گسترده برخی وسایل جدید، آنها را بپذیریم؟ اگر چنین است، پس بیاییم مواد مخدر را نیز آزاد کنیم! چرا با وجود گسترش و تنوع روزافزون مواد مخدّر با آن مبارزه می‌کنیم؟ چرا بحث فرهنگ‌سازی را دربارة مواد مخدر مطرح نمی‌کنیم؟ مثلا، نمی‌گوییم مواد مخدر در مدارس آزاد باشد،‌و در کنار این آزادی، دانش‌آموزان را از عوارض منفی آن آگاه کنیم؟ به هرحال، مواد مخدر نیز می‌تواند منافعی داشته باشد و برخی داروهای بسیار مهم‌ از آن تولید می‌شود و مصرف آن برای بعضی افراد، مفید و شاید ضروری باشد. پس بیاییم مواد مخدر را آزاد کنیم، و به فرهنگ‌سازی رو آوریم بویژه که مواد مخدر به شکل‌های جدید و نو تبدیل می‌شود!

۳- باید توجه داشت وسایل ارتباطی، حرمت ذاتی ندارند، بلکه با توجه به سوءاستفاده‌هایی گسترده‌ای که در یک وضعیت زمانی از آنها صورت می‌گیرد، ممکن است از آن جلوگیری شده، و در شرایط دیگری که به هر دلیل، مفاسد حاصله از آن از بین رفته یا کم می‌شود، آزاد شود. به نظر می‌رسد ویدئو نیز مشمول این مسأله بوده است. ممنوع بودن ویدئو در سال‌های دهة شصت،‌ بسیار معقول بوده است؛ چرا که در آن زمان به دلیل عدم وجود یا کمبود فیلم‌های مناسب در بازار، اکثر قریب به اتفاق استفاده از این وسیله، در مورد فیلم‌های غیراخلاقی بود (برخلاف سال‌هایی که ویدئو آزاد شد)؛ به همین دلیل، با ممنوع‌کردن این وسیله، مشروعیت آن زیر سؤال رفته، داشتن ویدئو در میان بسیار از خانوده‌ها، قبح زیادی داشت و استفاده از آن کم بود. از نظر ما، اگر به فرض در سال‌های دهة شصت، یک میلیون نفر از ویدئو استفاده می‌کردند، در صورت رفع ممنوعیت، تعداد استفاده‌کننده‌ها، شاید به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد و در نتیجه از آن فضای نسبتا پاک سال‌های دهة شصت خبری نبود.

۴- دربارة ماهواره، مقام معظم رهبری، به صراحت مطالبی را فرموده‌اند که پاسخ‌گوی برخی شبهات می‌تواند باشد. ایشان در تاریخ ۲۸ اردیبهشت ۱۳۷۸ فرمودند:

«امروز سلطه گران در همه جای دنیا ـ هر جایی به تناسب ـ در فکر سلطه فرهنگیند؛ یک نمونه اش هم همین ماهواره است که حالا باز هم می بینم بحث ماهواره را مطرح کرده اند. این منطق درست نیست که ما بگوییم چون تا پنج سال دیگر فنآوری ماهواره پیشرفت خواهد کرد و بدون بشقاب هم مردم ممکن است تصاویر ماهواره را بگیرند، پس از حالا جلویش را باز کنیم! این منطق، منطق صحیحی نیست. آن کسی که این منطق را مطرح می کند، باید بگوید برای جلوگیری از آن [فناوری جدید هم]، چه کار تازه ای باید کرد. این منطق و استدلال، این گونه باید نتیجه بدهد. البته دشمن فنآوری را پیشرفته می کند. در مقابل، شما باید فکر کنید که با تطوّر و پیشرفت فنآوری ماهواره، چه کارهایی را می توانید انجام دهید تا از نفوذ ماهواره جلوگیری کنید. اما این استدلال، که چون دشمن پیشرفت می کند، پس ما بیاییم هر مانعی را از جلوِ راهش برداریم، منطقی نیست. این مانع، علی العجاله مانع است. مثل این است که دشمن تا مرزهای ما پیش آمده، آن وقت بگوییم، ما که نمی توانیم بیشتر از دو ساعت مقاومت کنیم، پس برویم! نه آقا! این دو ساعت را مقاومت کنید، شاید پیروز شدید. این چه حرفی است؟! قانون ممنوعیت ماهواره ـ که مجلس شورای اسلامی، چند سال قبل از این، آن را تصویب کرد ـ یک قانون کاملاً درست و بجا بود. حدّاقلش این است شما توانسته‌اید چند سال این نفوذ را به عقب بیندازید».

با تأمل در سخان مقام معظم رهبری بدست می‌آید که مسأله مورد نظر ایشان، تعقیب نشد. ایشان فرمودند دشمن پیشرفت کرده و ماهواره آورده است، شما هم پیشرفت کنید و جلویش را بگیرید؛ اما چنین نشد. سال‌هاست که گفته می‌شود تا چند هفتة دیگر بدون هیچ بشقابی، می‌‌توان از شبکه‌های ماهواره‌ای استفاده کرد؛ چرا در این مدت، به فکر تأسیس یک سازمان فنی برای مقابله با ماهواره‌های دشمن نیافتادیم؟آیا توان علمی کشور در این حد نبوده است یا این که در این مسیر عزم جدی وجود نداشته است؟ قطعا کور کردن ماهو‌اره‌های دشمن، از هدف قرار دادن موشک‌های کروز آمریکایی یا کنترل پهباد فوق پیشرفته آمریکایی، سخت‌تر نبوده است. از سوی دیگر، دربارة‌ بحث ماهواره، تکالیف مختلفی بر عهدة برخی از ارگان‌های فرهنگی مثل صدا و سیما و … گذاشته شده بود که متأسفانه پی‌گیری نشد.

۸- قبلا نیز امکاناتی نظیر چت و وب‌کم ایجاد شده بود که برخی قابلیت‌های رایتل را داشتند؛ چرا از آنها جلوگیری نشد؟ [/b]

۱- ممکن است برخی مسئولان (که علاقة خاصی نسبت به پیشرفت ظاهری در عرصة رسانه دارند و از پیامدهای فرهنگی ـ اجتماعی برخی رسانه‌ها غافلند یا برایشان اهمیت زیادی ندارد) قبلا اشتباهاتی در زمینة مجوز ورود و راه‌اندازی برخی وسایل داده باشند، آیا آن اشتباهات، دلیل بر پذیرش اشتباهات جدید می‌شود؟ اساسا، آیا شیوة مواجهه ما ایرانیان با مقولة فضای مجازی، شیوه‌ای صحیح بوده است؟ آیا بهتر و معقولانه نبود که ما مثلا در بحث اینترنت، همانند کشور چین عمل کنیم؟

۲- مفاسد و پیامدهای حاصل از قابلیت‌های رایتل، با توجه به فراگیر بودن، سهل‌الوصل بودن وسرعت بالای اینترنت، بسیار بیشتر از ابزار ارتباطی نظیر چت و وب‌کم است (که استفاده کمتری شده و نیز سرعت اینترنت آنها پائین است)؛ در نتیجه، چنین مقایسه‌ای، صحیح نیست.

در تنظیم این نوشتار، ازمطالب برخی مصاحبه‌ها و نیز نقطه نظرات بعضی محققان استفاده شد.

[t.kam67]

درباره اینکه میتونه وسیله ای برای تسهیل فساد هم باشه من قبول دارم و نظر مراجع کاملا درسته.
اما به کل راجع به تظاهرات سال 88 و ارتباط رایتل با انتخابات آینده مخالف هستم.اگه یادتون باشه موقع انتخابات پیامک ها هم قطع شد که یکی از عوامل کمینه ی اعتراضات مردم همین بود و هیچ توجیهی هم براش نتونستن جور کنن که با عقل جور در بیاد.

[joseffist]

به نام خدا

سلام

ضمن تقدیر از دوستان

ببینید درسته که اینترنت GPRS موبایل کند هست و فکر میکنید نمیشه ارتباط تصویری داشت .اما در حال حاضر

ارتباط وای فای و شبکه هایی مثل مبین نت دیگه تو اکثر خونه ها پیدا میشه ! و کسانیکه میخوان خلافی انجام بدن مطمئن باشین این امکانات رو دارن . براحتی با برنامه های گوناگون میشه ارتباط تصویری انجام داد .

من خودم خیلی از کارهام با همین برنامه ها راه میافته و اگه در مسافرتها این ارتباط رو نداشته باشیم عملا کارم پیش نمیره .

پس یا باید همه رو جمع کنن یا فقط به رایتل گیر ندن !

مطمئنا اگه رایتل از دور خارج بشه , اپراتورهای دیگه همون خدمات رو خواهند داد با این تفاوت که دیگه کسی علیه آنها فتوا نخواهد داد

فکر کنم منظورمو رسوندم . نظر مراجع درست اما من فکر کنم تحت یک جوسازی این فتاوا انجام شده . برای کسی که بخواد خلافی انجام بده , راههای بیشمار هست که نمیشه همشو برای همه مردم حرام اعلام کرد .

با تشکر

[اولولالباب]

سلام علیکم
حرف شما درست است که راههای بیشماری وجود دارد اما سریع ترین راه و بی دردسرترین راه می تونه سبب یک اپیدمی بشه همین مبین نت که می گید درسته که پرسرعته اما پر دردسره و همه جا انتن دهی نداره به خصوص نوع جیبی اون البته باز از اینا مهمتر ارتباط تصویری است که حریمی برای محرم ونامحرم نمی گذارد و صدالبته اگر مبین نت و امثال ذلک اگر انها نیز در جهت خلاف شرع و افزایش فساد باشند قطعا حرام اند و فرقی بین رایتل و غیر رایتل ندارد

---

۸- قبلا نیز امکاناتی نظیر چت و وب‌کم ایجاد شده بود که برخی قابلیت‌های رایتل را داشتند؛ چرا از آنها جلوگیری نشد؟ [/b]

۱- ممکن است برخی مسئولان (که علاقة خاصی نسبت به پیشرفت ظاهری در عرصة رسانه دارند و از پیامدهای فرهنگی ـ اجتماعی برخی رسانه‌ها غافلند یا برایشان اهمیت زیادی ندارد) قبلا اشتباهاتی در زمینة مجوز ورود و راه‌اندازی برخی وسایل داده باشند، آیا آن اشتباهات، دلیل بر پذیرش اشتباهات جدید می‌شود؟ اساسا، آیا شیوة مواجهه ما ایرانیان با مقولة فضای مجازی، شیوه‌ای صحیح بوده است؟ آیا بهتر و معقولانه نبود که ما مثلا در بحث اینترنت، همانند کشور چین عمل کنیم؟

۲- مفاسد و پیامدهای حاصل از قابلیت‌های رایتل، با توجه به فراگیر بودن، سهل‌الوصل بودن وسرعت بالای اینترنت، بسیار بیشتر از ابزار ارتباطی نظیر چت و وب‌کم است (که استفاده کمتری شده و نیز سرعت اینترنت آنها پائین است)؛ در نتیجه، چنین مقایسه‌ای، صحیح نیست.

در تنظیم این نوشتار، ازمطالب برخی مصاحبه‌ها و نیز نقطه نظرات بعضی محققان استفاده شد.

[یاســین]

بسم الله الرحمن الرحیم
به نظر من که همه این کاربرد ها تبلیغاتیه،چون تمام این کارهایی که میشه با رایتل انجام داد با ویدئو کنفرانس،وبکم ها و غیره هم میشه انجام داد اما موضوع اینه : صبر کردن همه سیم کارت هاشون رو خریدن و جامعه اشباع شده،اونوقت اومدن یه امکان جدیدی رو ایجاد کردن که بماند همه کشورها حتی عربستان هم داشته و حتی اوپراتور های دیگه هم میتونن این اپشن رو فعال کنند،خلاصه یبار دیگه مردم رو مجبور به خرید این سیم کارت کنند،مقابله با تکنولوژی هم بی فایده است چون اینها فقط فکر جمع کردن پول بیشتر از مردم هستند،وگرنه از همون اول که مبایل اومد همه امکانات رو در اختیار میذاشتن ،نه اینکه تقسیمش کنند هر چند سال بدن و پولشو بگیرن
به نظر من هم مفاسدش بیشتر از فوایدشه،یه عده که احتیاج خاص دارن باید فراهم کنند نه اینکه در دسترس عموم قرار بگیره،بنده به شخصه دوست ندارم فرزندم در دسترس داشته باشه.چون اینترنت رو راحتر از گوشی میشه کنترل کرد.

[M912]

واقعا برام قابل باور نیست این طرز فکر خدایا دقیقا دوربین دنیا کجاست؟؟؟

[anti]

اونی که بخواد دیگران بی حجاب ببیننش که اصلا کاری با مرجع تقلید و اینا نداره که،کار خودشو میکنه،اونی هم که مرجع تقلید و اینا حالیشه که خب با حجاب پشت دوربین خودشو نشون میده،حالا این وسط چرا خیلی ها میشن کاسه داغ تر از آش نمیدونم

[sarallah]

(۲۹/فروردین/۹۲ ۱۲:۴۲)anti نوشته است:  اونی که بخواد دیگران بی حجاب ببیننش که اصلا کاری با مرجع تقلید و اینا نداره که،کار خودشو میکنه،اونی هم که مرجع تقلید و اینا حالیشه که خب با حجاب پشت دوربین خودشو نشون میده،حالا این وسط چرا خیلی ها میشن کاسه داغ تر از آش نمیدونم

اگه خدایی نکرده خدایی نکرده خواهر خودتون هم باشه همین حرفو میزنید؟
ببینید من هم خیلی وقته دوست دارم از این سیم کارت ها داشته باشم و از این فناوری نسبتا قدیمی که تازه میخواد وارد ایران بشه استفاده کنم واز دست اینترنت لاک پشتی ایرانسل که به قیمت خون یه ادم برای هر ساعتش پول میگیرن راحت بشم ولی وقتی به این چیزاش فکر میکنم کلا حالم گرفته میشه.
مثلا وقتی به این موضوع که ممکنه یکی از اشناهای خود ادم از روی نااگاهی مرتکب چنین کارهایی بشه فکر میکنم حالم از هر چی فناوریه بهم میخوره.!

[آرین (الهه.ع)]

حرف آقای مکارم کاملاٌ به جا و درست هست...
ما ایرانی ها بارها و بارها امتحانمون رو پس دادیم!
بدون شک خودتون میدونید که از زمانی که سیم کارتهای اعتباری پا به عرصه گذاشتند چقدر در تسریع و ترویج فساد نقش داشتند! این مسئله به هیچ وجه قابل انکار نیست...
اینترنت هم همینطور... شما خودتون رو نبینید که ممکنه فقط در چند تالار گفتگو عضو باشید و برای انجام تحقیق و اینطور مسائل از نت استفاده کنید یا از همراهتون فقط برای مکالمات ضروری استفاده میکنید...
اکثریت جامعه کاربرد های فراوان دیگری برای وسایل ارتباطی پیدا کردند و به اون نحو ازشون استفاده میکنند...!!!
برای تایید حرفم یه مثال بزنم... شما تصور کنید اون مکالمات ناجور بین دختر و پسرهای بی قید و ........ به جای اینکه فقط صوتی باشه، تصویری بشه! دیگه هیچ حرفی توش نمیمونه!

من همیشه به کشور های خارجی قبطه میخوردم که همه جا به اینترنت دسترسی دارند و همشون تلفن همراه دارن و .....
و میگفتم کاش کشور ما هم اینطور بود...
اما وقتی آدم میبینه که فرهنگ استفاده از وسایل رو نداریم واقعاً میگه کاش خود این وسایل رو هم نداشتیم!

[anti]

(۲۹/فروردین/۹۲ ۱۲:۵۶)sarallah نوشته است:  اگه خدایی نکرده خدایی نکرده خواهر خودتون هم باشه همین حرفو میزنید؟
ببینید من هم خیلی وقته دوست دارم از این سیم کارت ها داشته باشم و از این فناوری نسبتا قدیمی که تازه میخواد وارد ایران بشه استفاده کنم واز دست اینترنت لاک پشتی ایرانسل که به قیمت خون یه ادم برای هر ساعتش پول میگیرن راحت بشم ولی وقتی به این چیزاش فکر میکنم کلا حالم گرفته میشه.
مثلا وقتی به این موضوع که ممکنه یکی از اشناهای خود ادم از روی نااگاهی مرتکب چنین کارهایی بشه فکر میکنم حالم از هر چی فناوریه بهم میخوره.!

من نمی دونم این چه مغلطه ای هست که همیشه مذهبیون به کار می برن،اگه مادر خودت باشه،اگه خواهر خودت باشه،خب حالا که نیست

اگرم باشه به من ربطی نداره،خودش هست و زندگی خودش،مطمئنم اینقدر عقل و شعور و درک داره که نیازی نیست من براش تصمیم گیری کنم.