بازخوانی دیدگاه های اقتصادی امام خامنه ای

[soshiant]

بسم الله الرحمن الرحیم

هوالحق

مسائل اقتصادی، یکی از مسائل مهم است که همواره مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای، به آن توجه دارد.

ایشان چه در نام گذاری سال ها، در طول این بیست سال، و چه در سخنرانی ها و پیام های گوناگونشان، پیوسته بر جنبه های گوناگون اقتصاد و اهمیت آن تأکید کرده و آن را بر جنبه های دیگر، مثل سیاست و فرهنگ اثرگذار دانسته است.

در این مقاله سعی داریم دیدگاه های اقتصادی رهبر عزیزمان ، امام خامنه ای را بازخوانی کنیم .

از این رو، ابتدا جنبه های اقتصادی پیام های نوروزی ایشان را آورده ، سپس به دیگر مسائل اقتصادی از دیدگاه ایشان میپردازیم .

ادامه دارد ...

[soshiant]

«جهاد اقتصادی، یعنی حرکت مستمرِ همه جانبه هدف دار ملت ایران، با نیت خنثی کردن و عقیم کردن تلاش خصم آلود و غرض آلود دشمن».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار فعالان بخش های اقتصادی کشور، در تاریخ 1390/5/26.

«ملت ایران در این برهه از زمان، جهادش به طور عمده در عرصه اقتصاد است».

سخنان مقام معظم رهبری در جمع مردم و کارکنان صنعت نفت عسلویه، در تاریخ 1390/1/18.

[soshiant]

«جهاد اقتصادی متوجه یک نکته اساسی است، در مسئله اداره کشور و مدیریت کشور؛ و آن این است که امروز دشمن برای مبارزه با اسلام و جمهوری اسلامی، بر روی مسئله اقتصاد متمرکز شده است... برای اینکه مردم را از دولت جدا کنند، از نظام جدا کنند، فاصله و شکاف ایجاد کنند، دنبال این هستند که در مسئله اقتصادی کشور مشکل ایجاد کنند.

پس جهاد اقتصادی لازم است؛ یعنی همین مبارزه، همین پیکار، منتها جهادگونه، با همه توان، با همه وجود، با قصد خالص، با فهم و بصیرت اینکه داریم چه کار می کنیم. سال جهاد اقتصادی معنایش این است.

بخش های اقتصادی کشور در همه قسمت های دولتی و غیردولتی اگر به توفیق الهی پای بند به این مجاهدت باشند، یک جهش به وجود خواهد آمد و همه مردم در این موفقیت سهیمند».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار هزاران نفر از کارگران سراسر کشور، در تاریخ 1390/5/7

[soshiant]

فساد اقتصادی


«اگر در جامعه ای، پول و ثروت باشد، اما بد خرج شود، بدتر از این است که ثروت نباشد؛ چون هم محرومیت ها به جای خود باقی خواهد ماند، هم عده ای با آن ثروت های ناصحیح به دست آمده ناحق و توام با فساد، فساد را به وجود می آورند. تهی دست بودن قشرهایی از جامعه، خودش فسادآور است. فساد و اعتیاد و هرزگی های گوناگون بر اثر فقر پیش می آیند. ثروتمند شدن عده ای از راه فساد هم خودش باز مرداب فساد دیگری زیر پای مردم است. لذا با فساد باید مبارزه شود».

سخنان مقام معظم رهبری در نماز جمعه تهران، در تاریخ 1380/2/28.

«ناامنی اقتصادی، بخش دیگری از ناامنی است. آن کسانی که محیط های اقتصادی را ناامن می کنند؛ اگر کسانی سرمایه های کوچکی دارند، اینها با کارهای غیرقانونی، با زرنگی ها، این سرمایه های کوچک و امکانات مردم را نابود می کنند و به سود خودشان مصادره می کنند.

آنهایی که بالاتر از این، امکانات دولتی و عمومی را با زرنگی ها، با تسلط بر قوانین و مقررات و گریزگاه های قانونی، به نفع خودشان مصادره می کنند و هرجا که بتوانند، از سوء استفاده های شخصی نمی گذرند؛ اینها محیط های اقتصادی را ناامن می کنند.

شما ببینید اگر در یک کشور وضع اقتصادی بیمار است، یکی از چند علت، وجود همین گریزگاه های از قانون است که کسانی می توانند با استفاده از اینها سوء استفاده کنند و جیب های خودشان را پر کنند و امکانات مردم و دولت را به نفع و سمت خودشان بکشانند».

سخنان مقام معظم رهبری در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا علیه السلام، در تاریخ 1379/1/6.

[soshiant]

آسیب های فساد اقتصادی

«امروز یکی از مهم ترین مسائل ما، مبارزه با فساد است. این را باید همه مسئولان کشور بفهمند. فساد یعنی چه؟ فساد یعنی اینکه کسانی با زرنگی، با قانون دانی، با زبان چرب و نرم و با چهره حق به جانب، به جان بیت المال این ملت بیفتند و کیسه های خود را پُر کنند. این کار چند ضرر دارد:

1. تهی شدن خزانه:
یکی اینکه خزانه این کشور که باید صرف مردم شود - صرف ساختن پُل و راه و سد و آب رسانی و آباد کردن روستاها و سامان دادن به زندگی مردم شود - به جیب یک نفر یا یک جمع خاص می رود. وقتی شما می بینید یک نفر آدم در طول مدت کوتاهی - سه، چهار سال - ده ها میلیارد تومان از پول بیت المال را در صندوق شخصی خود قرار می دهد، معنایش چیست؟ معنایش این است، آن پولی که با‌ آن می شد مثلاً هزار روستا را آباد کرد که مردم از زندگی لذت ببرند و مزه فقر را نچشند، مزه زندگی راحت را بچشند، یک نفر بتواند با زرنگی، با زبان چرب و نرم، با چهره حق به جانب و با استفاده از کمک افراد غافل، همه این پول ها را به چنگ آورد. بنابراین، اولین ضرر این است که بیت المالی خالی می شود و پول مردم به جیب یک شخص طماع و حریص و خودخواه و زیاده طلب می رود.

2. وسوسه شدن سرمایه داران به ورود به مناسبات نادرست اقتصادی:
ضرر دوم این است: کسانی که می خواهند با پول خود در کشور فعالیت اقتصادی کنند - کارخانه تأسیس کنند، مزرعه راه بیندازند و تولید کنند- وقتی دیدند از راه های ناشمروع می شود این همه ثروت را به دست آورد، آنها هم تشویق می شوند که بروند کار نامشروع کنند. عده ای می گویند مبارزه با مفاسد اقتصادی موجب می شود که سرمایه دار، سرمایه گذاری نکند؛ اما من می گویم قضیه عکس است. اگر با فساد اقتصادی مبارزه نشود، هر سرمایه داری وسوسه و تشویق می شود که به جای وارد شدن به کار پُر دردسر تولید و مقدمات آن و راه های طولانی دیگر، برود مشغول بند و بست و کارهای فسادانگیز شود. یک فاسد، دیگران را هم به فساد می کشاند و تشویق می کند. بنابراین، ضرر دوم این است که کشور از فعالیت اقتصادی باز خواهد ماند.

3. رواج رشوه خواری:
ضرر سوم این است که آدم فاسد وقتی بخواهد از بیت المال مسلمانان استفاده کند، به طور مستقیم که او را راه نمی دهند؛ مجبور است به مدیران و مسئولان و هر کسی که سر راه او قرار دارد، رشوه بدهد. هر کسی هم نمی تواند در مقابل رشوه مقاومت کند. البته بعضی افراد مقاومت می کنند، بعضی هم دانسته یا ندانسته، تسلیم می شوند. بنابراین، آدم فاسد برای رسیدن به هدف خود، با رشوه دادن و شیرینی دادن، عده ای را فاسد می کند؛ مدیران را فاسد می کند، ماموران را فاسد می کند، مامور بانک را فاسد می کند، مامور فلان وزارت خانه را فاسد می کند.

4. رواج گناه:
ضرر چهارم این است که وقتی پول و لقمه حرام در بین مردم و نخبگان و زبدگان رایج شد، گناه رایج می شود ... وارد شدن در میدان فساد مالی، مقدمه ورود به میدان فساد اخلاقی و فساد جنسی و فساد شهوانی و انواع و اقسام فسادهاست.

5. تبدیل شدن مردم و مسئولان به پایگاه دشمن خارجی:
ضرر پنجم اینکه وقتی مدیران و مردمی فاسد شدند، به پایگاه دشمن خارجی تبدیل می شوند. دشمن خارجی از آدم های فاسد، برای اهداف سیاسی خود در کشور، خوب استفاده می کند. مبارزه با فساد، یک جهاد همه جانبه است. من از مسئولان کشور خواهش می کنم، این جهاد عظیم را به اغراض سیاسی آلوده نکنند. اگر مسئولان کشور آن خودآگاهی لازم را داشته باشند، آن گاه می فهمند که امروز مبارزه با فساد لازم است و یک جهاد است. نشناختن موقعیت و خطر، همان ناخودآگاهی است که این خود خطر بسیار بزرگی است».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با مردم قم به مناسبت سال روز قیام نوزده دی 1356، در تارخی 1380/10/19

[soshiant]

سیاست های کلی امنیت اقتصادی

1. حمایت از ایجاد ارزش افزوده و سرمایه گذاری و کارآفرینی از راه های قانونی و مشروع.
2. هدف از امنیت سرمایه گذاری، ایجاد رفاه عمومی و رونق اقتصادی و زمینه ساز برای عدالت اقتصادی و از بین بردن فقر در کشور است. وضع قوانین و مقررات مربوط به مالیات و دیگر اموری که به آن هدف کمک می کند، وظیفه الزامی دولت و مجلس است.

3. قوانین و سیاست های اجرایی و مقررات باید دارای سازگاری، ثبات، شفافیت و هماهنگی باشند.
4. نظارت و رسیدگی و قضاوت در مورد جرایم و مسائل اقتصادی باید دقیق و روشن و تخصصی باشد.

5. شرایط فعالیت اقتصادی (دسترسی به اطلاعات، مشارکت آزادانه اشخاص در فعالیت های اقتصادی و برخورداری از امتیازات قانونی) برای بخش های دولتی، تعاونی و خصوصی، در شرایط عادی باید یکسان و عادلانه باشد.

نامه به سران قوای سه گانه و ابلاغ سیاست های کلی نظام از سوی مقام معظم رهبری، در تاریخ 1379/12/20

[soshiant]

مناسبات صلح اجتماعی و اقتصادی

فرهنگ صحیح

«مسئله فرهنگ از مسائل اقتصادی مهم تر است، از مسائل اقتصادی مهم است. فرهنگ چیه؟ فرهنگ عبارت است از آن درک، برداشت، فهم، معتقد و باور انسان ها و روحیات و خلقیات آنها در زندگی، آنهایی است که انسان را به کار وادار می کند. فرهنگ حاکم بر یک کشور، مثلاً اگر چنانچه فرهنگ مسئولیت پذیری بود، این عمل مردم را هدایت می کند. نقطه مقابل، حالت بی مسئولیتی است که انسان نسبت به حوادث، نسبت به قضایا، نسبت به آینده، نسبت به دشمن، نسبت به دوست، احساس مسئولیت نکند. مسئولیت پذیری، تزریق مسئولیت پذیری و هدیه کردن او به ارواح مردم، به افکار مردم و روحیات مردم، این تقویت فرهنگ است.

ایثارگری، وجدان کاری، انضباط، تعاون اجتماعی، سازگاری اجتماعی، پرهیز از اسراف، اصلاح الگوی مصرف، روحیه قناعت، استحکام در آنچه تولید می کنیم؛ اینها فرهنگ است. اینها را باید در مردم تقویت کرد».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با عضای مجلس خبرگان رهبری، در تاریخ 1389/6/25.

«اگر ما بخواهیم توسعه اقتصادی را به معنای صحیح کلمه در جامعه راه بیندازیم، احتیاج به تلاش فرهنگی داریم».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، در تاریخ 1369/9/19.

[soshiant]

تلاش و برنامه ریزی

«عزیزان من! با تعارف که یک ملت نمی تواند آقایی خودش را حفظ کند. با تعارف که نمی شود با دشمنان غدّار و خون خوار، روبه رو شد. عمل، تلاش و برنامه ریزی لازم است».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار کارگران، فرهنگیان نمونه و کارکنان بنیاد مسکن، به مناسبت «روز معلم» و «روز کارگر»، در تاریخ 1374/2/13.

عدالت خواهی

«بعضی گفتند شما که راجع به عدالت حرف می زنید، امنیت اقتصادی از بین می رود. به عکس است. اگر عدالت باشد، امنیت اقتصادی بیشتر است. دزدها و چپاول گرها هستند که از بی عدالتی سود می برند. انسانی که می خواهد سرمایه گذاری کند و طبق قانون سود ببرد، از عدالت خوشش می آید؛ عدالت، پشتوانه و پشتیبان اوست».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار مسئولان دستگاه قضایی، در تاریخ 1377/4/7.

«کشور باید پیشرفت کند؛ پیشرفت در همه بخش ها: پیشرفت در تولید ثروت، پیشرفت در افزایش بهره وری، پیشرفت در عزم و اراده ملی، پیشرفت در اتحاد ملی و نزدیکی قشرهای مختلف به یکدیگر، پیشرفت در دستاوردهای علم و فن آوری، پیشرفت در اخلاق و در معنویت، پیشرفت در کم کردن فاصله طبقاتی، در رفاه عمومی، در انضباط اجتماعی، در به وجود آوردن وجدان کاری در یکایک آحاد ما مردم، پیشرفت در امنیت اخلاقی، پیشرفت در آگاهی و رشد سیاسی، پیشرفت در اعتماد به نفس ملی ... پیشرفت در همه این زمینه ها لازم است؛ اما همه این پیشرفت ها باید در سایه عدالت و در کنار تأمین عدالت باشد».

سخنان مقام معظم رهبری در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، در تاریخ 1387/1/1

[soshiant]

وجدان کاری

«وجدان کار؛ یعنی اینکه اگر کاری را به عهده گرفتیم و انجام آن را تعهد کردیم - چه این کار، برای شخص خودمان یا خانواده خودمان، جهت نان درآوردن باشد، و چه کاری اجتماعی و مردمی و مربوط به دیگران باشد؛ مثل امور مهم اجتماعی و مسئولیت های کشوری- آن را خوب و کامل و دقیق و تمام انجام دهیم. به تعبیر معروف، برای آن کار، «سنگ تمام بگذاریم.» اگر ملتی دارای «وجدان کار» باشد، محصول کار او خوب خواهد شد و وقتی محصول کار نیکو شد، وضع اجتماعی، به طور قطع بهبود پیدا خواهد کرد».

پیام نوروزی مقام معظم رهبری به مناسبت حلول سال 1373.

«وجدان کاری، باید فرهنگ عمومی مردم شود. باید اگر کسی کاری انجام می دهد، فکر کند که یک نفر بالای سرش ایستاده است؛ حتی اگر تنها، در اتاقی خلوت باشد. کار باید کامل، محکم، قوی، ابتکاری و همراه با نیاز انجام گیرد».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار کارگران، فرهنگیان نمونه و کارکنان بنیاد مسکن به مناسبت «روز معلم» و «روز کارگر» در تاریخ 1374/2/13.

[soshiant]

«وجدان کاری، تعبیری از قبیل وجدان سیاسی و وجدان علمی است. معنای این کلمه این است که آن کسی که مشغول کاری است، یک احساس وجدانی نسبت به کار پیدا کند و خود را در قبال آن کار، مسئول بداند. این، غیر از مسئولیت در قبال کارفرماست؛ یک چیز دیگر است.

علاوه بر جنبه شرعی و جنبه انسانی و تعهد، در قبال خود کار، انسان، خودش را مسئول بداند که کار را درست، کامل، قوی و بهترین انجام دهد؛ چه بالای سر او کسی باشد و چه نباشد. این، معنای وجدان کاری است».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار کارگران و معلمان، در تاریخ 1376/2/10.

«در اسلام که کار، عبادت و ارزش شمرده شده است، لازمه اش این است که هر کس کاری را قبول کرد و تعهد نمود، آن را به بهترین وجهی انجام دهد ... اگر کننده کار، وجدان کاری داشته باشد، آن کار به بهترین شکل انجام خواهد یافت. این، آن چیزی است که کلید مشکلات کشور است اگر شما فلان جنس را می خرید و به منزل می برید و مشاهده می کنید که بعد از مدت کوتاهی خراب شد و کاری که روی آن شده، کار درستی نبوده است؛

یعنی بی اعتمادی به کاری که انجام می شود، در صورت وجود وجدان کاری، این دیگر بر خواهد افتاد. کسی فرزند خود را به مدرسه بفرستد و نداند که او در مدرسه تبدیل به چه چیزی و چگونه عنصری خواهد شد؛ این دیگر نخواهد بود».

سخنان مقام معظم رهبری در دیدار کارگران و معلمان، در تاریخ 1376/2/10.