سیدالشهدا(علیه السلام) و قرآن

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

تاپیکی مخصوص امام حسین و آیات مرتبط با ایشان در قرآن

معروف ترین سوره ای که به سوره امام حسین مشهور است سوره فجر است

اما معرفی این سوره به عنوان سوره امام حسین(علیه السلام) به خاطر این است که مصداق بارز نفس مطمئنه ‌ای است که در آخرین آیات سوره آمده است. امام صادق ( ع ) به اصحاب خود فرمود: سوره فجر را در نمازهای واجب و مستحب خود قرائت کنید که این سوره به حضرت امام حسین اختصاص دارد... مقصود از نفس مطمئنه آن حضرت و شیعیان او است ». (1)

در توجیه و تحلیل تطبیق سوره مذکور بر امام(علیه السلام) گفته شده است: «ائمه معصومین(علیهم السلام) از این جهت این سوره را سوره حسین نامیده اند که قیام و شهادت آن حضرت درتاریکی طغیان مانند طلوع فجر، منشا حیات و حرکت گردید. خون پاک او و یارانش به زمین ریخت و نفوس مطمئنه آنها با فرمان «ارجعی» و با خشنودی به سوی پروردگار شتافت ... تا از این الهام و جوشش، نور حق در میان تاریکی‌ها بدرخشد و راه حیات با عزت باز شود و پایه های ظلم و طغیان بی پایه گردد و طاغیان را دچار خشم و نفرین کند .»(2) البته در این سوره آیه «و لیالی عشر» است که باز به آن حضرت مرتبط است.

حضرت صادق علیه السلام فرمودند: «الفجر هو القائم و لیال عشر الائمة من الحسن الی الحسن و الشفع امیرالمؤمنین و فاطمه ( ع ) و الوتر هو الله وحده لاشریک له ؛ مراد از فجر وجود مقدس حضرت قائم(علیه السلام) و «لیالی عشر» امامان از امام حسن مجتبی(علیه السلام) تا امام عسکری(علیه السلام)‌اند و شفع امیرمؤمنان و حضرت فاطمه(علیه السلام) می‌باشد و مراد از وتر خداوند یکتا است».(3)


مطلب دیگر مرتبط با این موضوع این است که در نمازهای یومیه نماز صبح به امام حسین علیه السلام اختصاص دارد که حدفاصل بین تاریکی شب که دوران مظلومیت امام حسن مجتبی علیه السلام و زمان ظهور است و با قیام حضرت نقطه عطف بزرگی در تاریخ اسلام شکل گرفت.


1. بحارالانوار، ج24، ص 93.

2. پرتوی از قرآن،‌سید محمود طالقانی، ج4، ص 67، با تلخیص.

3. البرهان فی تفسیر القرآن، سید هاشم بحرانی،‌ج4، ص 461.

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره بعدی که با این موضوع مرتبط است سوره مریم است

حضرت زکریا درخواست آشنایی با خمسه طیبه را داشت.

ایشان وقتی نام 5 تن را می برد تا به نام مبارک حسین علیه السلام می رسید حزن عجیبی بر دلش وارد میشد

از خدا سوال کرد راز این حزن و اندوه چیست؟

که خداوند در قالب کهیعص جوابش را داد.

ایشان بعد از اینکه متوجه مصیبت کربلا شدند از خدا خواستند که در این مصیبت عظیم با امیرالمومنین علیه السلام هم درد شوند.

لذا یحیی را از خداوند درخواست کرد و یحیی را نذر حسین بن علی کرد و محبت شدید یحیی را به دل پدرش انداخت

در تاریخ شباهت های بسیاری بین یحیی علیه السلام و سید الشهدا علیه السلام وجود دارد

مانند یکتا بودن نام،مدت حمل،علت شهادت و نحوه شهادت و ....

در مورد حرف مقطعه کهیعص می توانید به دو تاپیک ذیل بروید


http://forum.bidari-andishe.ir/thread-822.html

http://forum.bidari-andishe.ir/thread-22181.html


اما قسمت دیگر سوره مریم

در حدیث داریم ذیل آیه

حمَلَتْه فَانتَبَذَتْ بِهِ مَكَانًا قَصِيا

که حضرت مریم(سلام الله علیها) به شکل معجزه آسا از بیت المقدس به کربلا آمدند و آن مکان نزدیک گودال قتل گاه بوده

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

مطلب این ارسال کمی متفاوت است و حتی مانند یک تاپیک نیز می تواند باشد(شاید هم جدا زدم)

موقعی که سر مبارک حضرت در کوچه های کوفه گردانده میشد سر ایشان این آیه را قرائت فرمودند

ام حسبت ان اصحاب الکهف و الرقیم کانوا من آیاتنا عجبا

آیا گمان برده ای که اصحاب کهف و رقیم از آیات عجیب ما بودند؟

اما دلیل انتخاب این آیه توسط حضرت چه بود؟

مگر اصحاب کهف کم عجیب بودند که داستانی عجیب تر را در مقابلش علم شده؟


بله

از اعتقادات شیعه مسئله رجعت است

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «شیعه نیست کسی که ایمان به رجعت نداشته باشد...» (بحارالانوار، ج 53، ص 92 و 121)

وقتی سرها در کوفه در حال گردش بود زيد بن ارقم (یکی از یاران ائمه (علیه السلام)) می گويد: «من در غرفه ‏اى بودم، ديدم سر، بالاى نيزه است و وارد شد. هنگامى كه برابر من رسيد اين آيه را خواند: «مگر گمان کرده ای كه اصحاب كهف و رقيم از آيات ما عجيب بوده‏اند؟!» من صدا زدم: «پسر پيغمبر! به خدا قصه تو بسيار عجيب ‏تر است.» (الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة ؛ النص ؛ ص146)

یکی از نکات خاص این ماجرا رجعت سر حضرت بر خلاف تمامی رجعت های قبل است

البته این داستان رازهایی درون خود دارد که شاید بعدا به قسمتی از آن اشاره کنیم

[آفتاب]

دور از شهر و ديار

الذين اخرجوا من ديارهم بغير حق الا ان يقولوا ربنا الله ... ( الحج ، 40 )

همان ها كه از خانه و شهر خود ، به ناحق رانده شدند ، جز اين كه مي گفتند : پروردگار ما خداي يكتاست .

امام صادق (علیه السلام) درباره آيه فوق فرمود :

اين آيه درباره علي و جعفر و حمزه نازل شد و در حسين (علیه السلام) تحقق يافت . بر همه آنان درود و سلام باد .

( بحارالانوار ، ج 44 ، ص 219 ، حديث 9 )

[میم.حسین.الف]

بسم رب الشهدا

ای جان آرام گرفته ؛ به سوی پروردگار خویش بازگرد در حالی که تو از او خشنود و او از تو خشنود است.

.

در بسياري از كتب تفسير و حديث و تاريخ، امام حسين(علیه السلام) از جمله مصاديق بارز آية تطهير،[1] مباهله،[2] مودت[3]، اطعام[4]و كلمات[5] و آيات پاياني سورة فجر دانسته شده، و روايات معتبري در اين باره نقل كرده‎اند. دربارة آيات پاياني سورة فجر رواياتي نقل شده است كه اثبات كنندة اين معناست كه اين آيات دربارة حضرت سيدالشهداء امام حسين(علیه السلام) است در تفسير «البرهان» چنين آمده است:

.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اقرؤا سورة الفجر في فرائضكم و نوافلكم فانها سورة الحسين بن علي

"سورة فجر را در نمازهاي واجب و نيز نماز مستحب خود بخوانيد؛ چرا كه اين سوره، سورة حسين بن علي است."

پس از اين كلام امام صادق و تحريض و تشويق مخاطبين به خواندن سورة فجر در نمازهايشان با اين كلام زيبا و دلنشين و همراه با دعاي «وارغبوا فيها رحمكم الله»؛ از سرشوق و رغبت به اين امر اقدام نماييد. خداوند شما را مورد رحمت و لطف قرار دهد، يكي از اشخاص حاضر در مجلس سؤالي مي‎نمايد ـ كه چه بسا سؤال بسياري از ماها نيز باشد؛

سؤال مي‎كند: چگونه اين سوره، سورة اختصاصي حسين بن علي شد؟

امام صادق(علیه السلام) فرمود: شما مگر اين بخش از آيه و كلام خداوند را نشنيده‎ايد كه مي‌فرمايد: «يا ايتها النفس المطمئنه ارجعي الي ربك راضية مرضية فادخلي في عبادي وادخلي جنتي» انما يعني الحسين بن علي ـ عليهما السّلام ـ فهو ذو النفس المطمئنه الراضية المرضية و اصحابه من آل محمد ـ صلوات الله عليهم ـ الرضوان عن الله يوم القيامه و هو راض عنهم، و هذه السورة في الحسين بن علي و شيعته و شيعة آل محمد خاصة،

امام صادق(علیه السلام) در تفسير آيه مي‌فرمايد: اين آيه دربارة حسين بن علي ـ عليهما السّلام ـ است؛ چرا كه آن بزرگوار صاحب نفس مطمئنه بود و از خدا راضي بود و خدا نيز از او راضي بود، و ياران آن بزرگوار از خاندان محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) از خداوند راضي بودند و خداوند نيز از آن‌ها راضي بود، و اين سوره فقط دربارة حسين بن علي و شيعيان او و شيعيان آل محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مي‌باشد.

.
و در پايان روايت، امام صادق(علیه السلام) مي‎فرمايند: من ادمن قراءة الفجر كان مع الحسين في درجته في الجنة، ان الله عزيز حكيم

"هر كس در خواندن سورة فجر مداومت داشته باشد، با امام حسين در درجه‎اش در بهشت خواهد بود، به درستي كه خداوند بر هر چيز توانا و به هر امري دانا است."[6]

.
در روايت ديگري كه از ابوبصير از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است، امام صادق(علیه السلام) مي‌فرمايد: يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ؛ ارْجِعِي إِلى‏ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّة » الآيه يعني الحسين ابن علي ـ عليهما السّلام ـ[7] مراد از «نفس المطمئنه» كه از خداوند راضي و خداوند نيز از او راضي است، حسين بن علي(علیه السلام) است در اين آيات، كلمة «نفس المطمئنه» نقش كليدي و محوري دارد به طوري كه فهم معناي آيه تا حدود زيادي به روشن شدن معناي اين واژه بستگي دارد، و چه بسا وجود اين كلمه در اين آيه موجب تفسير و بيان شأن نزول آيه، دربارة حسين بن علي(علیه السلام) گرديده است، و آن حضرت مصداق اتم و اكمل آن به حساب آمده است.

ادامه دارد ...

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

پي نوشت ها:

[1] . وَ قَرْنَ في‏ بُيُوتِکُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى‏ وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتينَ الزَّکاةَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَکُمْ تَطْهيراً احزاب/ 33.

و با وقار در خانه خود قرار گیرید و ( در میان مردم ) همانند ظهور ( زن ها ) در دوران جاهلیت نخستین ( با آرایش و زینت بدون رعایت حجاب ) ظاهر نشوید و نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خدا ( در احکام شریعت ) و از رسول او ( در فرمان ولایی او ) اطاعت نمایید ، جز این نیست که خداوند ( به اراده تکوینی خاص ) می خواهد از شما اهل بیت ( پیامبر ) هر گونه پلیدی ( در عقاید و اخلاق و اعمال ) را بزداید و شما را به همه ابعاد پاکی پاکیزه گرداند.

[2] .فَمَنْ حَاجَّکَ فيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبينَ آل عمران/ 61.

پس هر کس با تو درباره او ( عیسای مسیح علیه السّلام ) پس از آنکه تو را علم آمده محاجّه و ستیز کند ، بگو: بیایید ما پسرانمان را و شما پسرانتان را و ما زنانمان را و شما زنانتان را و ما خودمان را و شما خودتان را ( کسانی را که مانند جان ماست ) فرا خوانیم ، آن گاه به یکدیگر نفرین کنیم ، پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم. ( پیامبر در این قصه حسنین را به عنوان ابناء و فاطمه را به عنوان نساء و علی را به عنوان نفس خود به مباهله آورد و کفار تسلیم شدند ) .

[3] .ذلِکَ الَّذي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبادَهُ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌشوري/ 23.

این همان چیزی است که خداوند ، آن بندگان خود را که ایمان آورده و عمل های شایسته کرده اند بدان بشارت می دهد. بگو: از شما در مقابل این ( ابلاغ رسالت خود ) جز محبت ( قلبی و عملی ) درباره خویشاوندانم مزدی نمی طلبم ، و هر کس کار نیکی انجام دهد ( بر این محبت بیفزاید ) ما برایش در آن ، نیکی می افزاییم ( بر پاداش طبیعیش حد اقل ده برابر اضافه می کنیم ) ، حقّا که خداوند آمرزنده و شکرگزار است.

[4] .وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى‏ حُبِّهِ مِسْکيناً وَ يَتيماً وَ أَسيراً انسان/ 8.

و غذای خود را با علاقه ( و نیاز ) به آن و از روی محبت خدا به فقیر و یتیم و اسیر انفاق می کنند.

[5] .فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحيمُ بقره/ 37.

پس ( از مدتی استقرار در زمین ) آدم از جانب پروردگارش کلماتی را دریافت کرد ( به او القاء توبه شد و یا در ضمن اسماء تعلیم شده توبه به او الهام گردید و توبه نمود ) پس خدا هم بر او عطف توجه نمود و توبه او را پذیرفت که او بسیار عطوف و توبه پذیر و مهربان است.

[6] . بحراني، سيد هاشم، البرهان في تفسير القرآن، قم، مؤسسة مطبوعاتي اسماعيليان، بي‎تا، ج 4، ص 461؛ و بحارالانوار، ج 24، ص 93 و ج 44، ص 218.

[7] . حويزي، تفسير نورالثقلين، ج 5، ص 577؛ و بحراني، سيد هاشم، البرهان في تفسير القرآن، ج 4، ص 460؛ و بحارالانوار، ج 24، ص 350؛ و تفسير القمي، علي بن ابراهيم قمي، قم، دارالكتاب، چاپ سوم، 1414 ق، ج 2، ص 422.

[میم.حسین.الف]

سؤالي كه در اينجا مي‌تواند مطرح شود اين است كه چه امري باعث اين تقريب و تقارن گرديده است؟ و چرا حسين بن علي(علیه السلام) از ميان معصومين ـ عليهم السّلام ـ به عنوان مصداق اين آيه معرفي گرديده است؟

در پاسخ بايد گفت: با توجّه به آنچه كه در تاريخ عاشورا به فراواني نقل گرديده است كه از يك سو براي حادثة عظيم عاشورا، هيچ واقعه و حادثه‎اي به عنوان نظير و مانند و شبيه سراغ نداريم، و مصيبت بزرگي كه در اين رويداد عظيم تاريخي بر خاندان عصمت و طهارت ـ عليهم السلام ـ وارد گرديد، در تاريخ نمونة ديگري ندارد، و از ديگر سو، قرباني بزرگ اين حادثه حضرت سيدالشهداء ـ عليهم السلام ـ بود كه در سهمگين‎ترين حالات و لحظات و شكننده‎ترين ماجراهاي اين حادثه، در نهايت اطمينان و آرامش نفس بود، به طوري كه در روايت راويان شاهد حادثه آمده است كه هر چه اين حادثه به پايان خود كه شهادت حضرت سيدالشهداء(علیه السلام) بود نزديك‎‎تر مي‎شد، چهرة دلرباي امام، زيباتر و برافروخته‎تر مي‎شد، و براي لقاي پروردگار آماده‎تر.

از اتفاقات سهمگين و تزلزل آفرين آن حادثه در چهرة امام، ذره‎اي سستي و ضعف و يا بي‎صبري و جزع و شكوه ديده نشد و در عوض در اين ماجرا از ابتدا تا انتها ميزان تسليم و صبر آن حضرت كه ناشي از اطمينان و آرامش نفس بود، افزوده‎تر مي‎شد. و اين جمله آخر آن حضرت در لحظات پاياني عمر شريفش شنيدني و زيباست: صبراً علي قضائك يا ربّ لا اله سواك يا غياث المستغيثين، مالي ربّ سواك و لا معبود غيرك، صبراً‌علي حكمك، بر قضاي تو شكيبا هستم! پروردگارا! معبودي جز تو نيست، اي پناه بي‎پناهان! من غير از تو پروردگار و معبودي ندارم، برخواست و ارادة تو شكيبا هستم.[8]

و من الله توفیق

--------------------------------------------------------------

پي نوشت ها:

[8] . موسوعة كلمات الامام الحسين(علیه السلام)، ص 510.