دروغ مصلحتی و راست فتنه انگیز

[رهگذر.]

سلام

پیر زنی میشناسم٬ بسیار عزیز. همه ی فامیل دوستش می دارن. هر روز صبح یک ساعت قبل از اذان صبح بلند می شه و برای نوه ها و بچه ها و همه ی اهل فامیل نماز و دعا می خونه. چشم و چراغ فاملیه. عیدها که می شه٬ از همه جای ایران می آن دیدنش. هر موقع هم که کسی کارش گیر کنه٬ همه می دونن که دعاش کارگشاست.
فقط یه نکته ای هست... این پیر زن که مسئولیت برقراری صلح و صفا میون فامیل رو هم به عهده داره٬ خیلی وقتا برای رسیدن به این هدف دروغ می گه. مثلا می گه: «ننه جون. مگه نشنیدی شوهر عمت از فلان کار خوشش نمی آد؟». حالا معلومه که شوهر عمه حرفی در این باره اصلا نزده. ولی پیرزن برای این که تو رو از اون کار بد منصرف کنه٬ از شوهر عمه که براش ارزش قائلی مایه می ذاره و با یه «دروغ سفید» کار رو پیش می بره.
این کار صحیحه؟ غلطه؟ دستور اخلاقی توی همچین موقعیتی چی می تونه باشه؟

در یکی از جنگها، عده ای را اسیر کردند و نزد شاه آوردند. شاه فرمان داد تا یکی از اسیران را اعدام کنند. اسیر که از زندگی ناامید شده بود، خشمگین شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد که گفته اند: «هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.»
وقت ضرورت چو نماند گریز دست بگیرد سر شمشیر تیز
شاه از وزیران حاضر پرسید: «این اسیر چه می گوید؟»
یکی از وزیران پاکنهاد گفت : این آیه را می خواند:

«والکاظمین الغیظ و العافین عن الناس»؛ پرهیزکاران آنان هستند که هنگام خشم ، خشم خود را فرو برند و لغزش ‍ مردم را عفو کنند و آنها را ببخشند.(آل عمران / 431)
شاه با شنیدن این آیه ، به آن اسیر رحم کرد و او را بخشید، ولی یکی از وزیرانی که مخالف او بود (و سرشتی ناپاک داشت ) نزد شاه گفت: «نباید دولتمردانی چون ما نزد تو سخن دروغ بگویند. آن اسیر به شاه دشنام داد و او را به باد سرزنش و بدگویی گرفت .
شاه از سخن آن وزیر زشتخوی خشمگین شد و گفت : دروغ آن وزیر برای من پسندیده تر از راستگویی تو بود، زیرا دروغ او از روی مصلحت بود، و تو از باطن پلیدت برخاست . چنانکه خردمندان گفته اند: «دروغ مصلحت آمیز به ز راست فتنه انگیز»

دروغ مصلحت انگیز؟
بهتر است
یا
راست فتنه انگیز؟

[Ali#59]

(۸/بهمن/۹۲ ۱۹:۰۴)رهگذر..... نوشته است:  

دروغ مصلحت انگیز؟

مصلحت آمیز!

[zahra11]

عرض شود دروغ همه جا بده !! همچنین پر حرفی و حرف راست زیادی زدن!! حتما که نباید دروغ گفت!! راست گفتن مباحه یعنی بعضی وقتا راست رو می دونیم ولی از خوف فتنه بهتره به زبون نیاریم!! و NO COMMENT باشیم بقول خارجکی ها !!

یه مطلبی یادم اومد به نقل از مولا علی (علیه السلام) اگه اشتباه نکنم! میگن مردی در حال فرار بوده و حضرت اونو می بینه ! گروهی هم به دنبالش بودن ! تا به حضرت می رسن سوال میکنن مردی رو در حال فرار ندیدی حضرت جا به جا می شن و در یه جای دیگه ای می نشینند! بعد میفرمایند از وقتی اینجا نشستم نه!!!

یعنی دروغ نمیگن! و از دعوا و مخاصمه و صدمه الکی چار تا مسلمون هم جلوگیری میکنن!!

چقد کارشون عالی بوده قربونشون برم

[ضحی]

بسم الله

سلام

بذارین کمی فلسفیش کنیم

البته ما باز پامونو کردیم تو کفش بزرگترا

دروغ یک فعل اخلاقیه نه اصل اخلاقی

اصل اخلاقی باید پابرجاباشه فعل بااون هماهنگ شه

عدل یک اصل اخلاقیه یعنی در هرصورت باید عدالت برقرار شه

حالا شما چه دروغ بگی چه راست

مثلا اگر قراره کسی رو از بی عدالتی بکشن بعد دروغ شما باعث نجاتش بشه دروغ اجرای عدالته

البته به شرطی که در جایگاه تشخیص عدل فرد صحیحی نشسته باشه نه یکی مثل من (از خودم مایه گذاشتم)

در کل بهتره دروغ نگیم مثل اون قضیه معروفی که درمورد امام علی(علیه السلام) روایت شده

حالا قضاوت باخودتون چیزی به اسم دروغ مصلحتی هم به نظر من نداریم دروغ دروغه

[آیلار]

مرسی رهگذر جان
آیا دروغ مصلحتی گفتن در شرایط غیر اضطراری لازمه؟ اصلا شرایط اضطراری چی هست!!! چرا گاهی راست گفتن به برخی آدم ها باعث دردسره !!!؟؟؟حرف نزنی اونقدر سوال پیچت میکنن که خسته میشی نمیدونی راست بگی یا دروغ بگی تا مبادا فتنه ای از نقل حرفت برپا نشه
این موضوع یکی از دردسرهای همیشگی من بوده وقتی راستشو میگی متهم به سیاست نداشتن میشی دروغ هم بگی همون اول شرایط یه جوری پیش میره که تابلو میشه دروغ بوده انگار از هر جهت در مخمصه ای
بی نظر بودن هم گاهی جواب نمیده؛مخصوصا در مقابل آدم های فضول که از کوچکترین حرفت برعلیه خودت استفاده میکنن
در این شرایط تصمیم گیری خیلی سخته واقعا باید انسان شناس باشی
--------
دوستان شما خودتون در این شرایط اضطراری باشین چکار میکنین؟

[آلاله]

بسم الله الرحمن الرحیم

ما یه روایت داریم که مومن باید گرگ باشه ! یعنی چی !؟

یعنی باید زرنگ باشه و تو هرشرایطی بهترین استفاده رو ببره !

خب ما اجازه دروغ گفتن نداریم بجز موارد خاصی که تو دین ازشون نام برده شده و من الان دقیق همه مواردشو نمیدونم , مثلا برای جلوگیری از جدایی زن و شوهر و یا نجات جان انسان و .... که به اینا میگیم دروغ مصلحتی!!!

ولی متاسفانه الان شرایط یه جوری شده که طرف هر دروغی که میگه اسمشو " مصلحت " میذاره!!!!!!

به نظر من تو این 2 تا داستان , ماجرای اولی کار اشتباهیه و دروغ محسوب میشه چون جزء هیچکدوم از اون حالت های دروغ مصلحتی نیست

ولی داستان شاه و وزیر کار درستیه و این کارو برای نجات جان یک بیگناه( اگر بیگناه بوده باشه ) انجام داده

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

تجربه هم ثابت کرده درهر حالتی راستشو بگید( بجز حالتای خاصی که گفته شد ) چون با راست گفتن شاید به ظاهر ضرری به شما یا کس دیگه برسه ولی اگه بخاطر خدا دستوراتش رو درست انجام بدیم خودش از جایی که فکرشو نمیکنیم بهمون روزی میرسونه !

[لبخند خدا]

(۹/بهمن/۹۲ ۱:۴۲)آیلار نوشته است:  مرسی رهگذر جان
آیا دروغ مصلحتی گفتن در شرایط غیر اضطراری لازمه؟ اصلا شرایط اضطراری چی هست!!! چرا گاهی راست گفتن به برخی آدم ها باعث دردسره!!
--------
دوستان شما خودتون در این شرایط اضطراری باشین چکار میکنین؟

دروغ مصلحتی مال شرایط اضطراری هستش..مثلا زمانی که شما اگه راست بگین ممکنه جنگ و دعوا بشه....!!بعضی از آدما دنبال آتو از شما میگردن که باعث دردسر میشه!! مثلا شما یه کار بدی انجام دادی که اگه پدرتون بفهمه عصبانی میشه ومنجر به جنگ خانوادگی میشه حالا آدمی هستی آینده نگر ..دوستتون یا خواهرتون اگه این کار بدی که انجام دادی رو بفهمه راست میزاره کف دست بابات ومن اگه جات بودم دروغ میگفتم چون آخرش به دعوای خانوادگی ختم میشه اگه راستشو بگم این میشه مصلحتی!!امام علی (علیه السلام) فرمودن نه راست بگو ونه دروغ بگو....!!
درشرایط اضطراری که منجر به قتل و دعوا میشه راست نگیم موردی نداره

[درست پسند]

نمیتونستم بفهمم حقیقت این موضوع چیه. گشتم و این احادیث رو یافتم و فهمیدم دیگران هم نظراتشون درست هست.

حضرت محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم):
خداوند عزوجل دروغى را كه باعث صلح و آشتى شود دوست دارد و از راستى كه باعث فتنه شود بيزار است.
من لا يحضره الفقيه، ج4، ص353، ح5762

امام صادق (علیه السلام):
سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح ميان مردم.
به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح ميان مردم چيست؟
فرمودند: از كسى سخنى درباره ديگرى می‌شنوى كه اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت می‌شود. پس تو آن ديگرى را می‌بينى و برخلاف آنچه شنيده‏‌اى به او می‌گویى از فلانى شنيدم كه در خوبى تو چنين و چنان می‌گفت.
كافى، ج2، ص 341، ح 16

[Fatemeee]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام
دروغ مصلحت انگیزبهتره ازدیدمن...
ماتوبعضی ازشرایط واقعانمیتونیم حرف راستو بگیم...
وهمچنین دربعضی ازشرایط هم مثل ازهم پاشیدگی خونواده کسی ویاموارد بحرانیکه راست گفتن ماباعث ایجاد فتنه میشه بهتره دروغ گفته بشه....
بینیدشمافرض کنید یه دختری((باتوجه به فرهنگ خودمون عرض میکنم))قبلارابطه ی دوستی داشته باجنس مخالف،ولی پشیمون شده توبه کرده حالامیخواد ازدواج کنه
خواستگارداره....حالااگه این خواستگارازش بپرسه که شماقبلا سابقه ی چیزی نداشتید که هیچ کس نمیپرسه هامثال زدم...
اون دخترمیتونه دروغ بگه...چون توبه کرده ازاونکار وحالامیخواد پاک زندگی کنه....
عیبی نداره....
بعضی ازشرایط اقتضامیکنه دروغ بگی....مثل نجات زندگی یه آدم،جلوگیری ازفروپاشیده شدن یه خونواده،حفاظت ازحیاوعفت یه دختر
وحتی ازدواج....
درمورد ازدواج خواستید مثال میزنم
یاعلی

[Islam]

بسم الله الرحمن الرحیم

متاسفانه امروزه بعضی ها از اصطلاح دروغ مصلحتی استفاده می کنند و با این توجیه به راحتی دروغ می گویند.

حضرت علی علیه اسلام در بحث پایه های ایمان در نهج البلاغه جهاد را از پایه های ایمان معرفی می کنند و یکی از زیرشاخه های جهاد را راستگویی در همه حال معرفی می کنند. ایشون در ادامه می فرمایند که اگر کسی در همه حال راستگو باشد آنچه را که به عهده اش بوده انجام داده است.

پس با توجه به این موضوع و احادیثی که اقای درست پسند در پست شماره ی 8 ارسال کردند،

نقل قول:حضرت محمد(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم):
خداوند عزوجل دروغى را كه باعث صلح و آشتى شود دوست دارد و از راستى كه باعث فتنه شود بيزار است.
من لا يحضره الفقيه، ج4، ص353، ح5762

امام صادق (علیه السلام):
سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح ميان مردم.
به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح ميان مردم چيست؟
فرمودند: از كسى سخنى درباره ديگرى می‌شنوى كه اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت می‌شود. پس تو آن ديگرى را می‌بينى و برخلاف آنچه شنيده‏‌اى به او می‌گویى از فلانى شنيدم كه در خوبى تو چنين و چنان می‌گفت.
كافى، ج2، ص 341، ح 16

می توان به این نتیجه رسید که دروغ مصلحتی شرایط خاصی(بلکه بسیار خاصی) دارد و نمی تواند توجیهی برای دروغ گفتن قرار گیرد و فقط در مواردی که قران کریم و معصوم علیه اسلام اشاره کرده است باید استفاده شود.

یا علی علیه اسلام