جایگاه نان در اسلام

[لبخند خدا]

بسم الله الرحمن الرحیم
قرآن کریم ، برای تفکر و زیستن بشر ، طبعا به موضوعات جزیی همچون نان به صورت جزیی نپرداخته است .
بلکه اصل و ریشه این قبیل موضوعات رو بیان کرده است .
به یک نمونه از این آیات اشاره میشه :

1ـ سوره ی عبس آیه 24 :
« انسان نسبت به غذای خود خوب دقت و بررسی و محاسبه گری داشته باشد »
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در ذیل آیه 5 سوره ی مایده در مورد مفهوم کلمه ی طعام در ادبیات قرآن اینگونه
می فرماید:
«"طعام" در لغت به معنای هرچیزی است که قوت و غذای خورنده اش قرار گیرد و خورنده ای با آن ، گرسنگی خود ر
برطرف سازد.» لیکن برخی دیگر گفتن :
« مراد از طعام ،خصوص گندم و سایر حبوبات است »
صاحب لسان العرب در کتاب خود گفته :
« اهل حجاز وقتی کلمه ی طعام را مطلق ، و بدون قرینه ذکر کنند تنها گندم را در نظر دارند»
و سپس میگوید : « خلیل نیز گفته است :در کلام عرب ، لفظ طعام بیشتر در خصوص گندم استعمال میشود» و همین
معنا از کتاب "نهایه" تالیف ابن اثیر نیز استفاده میشود . به همین جهت در روایات وارده از ایمه اهل بیت (علیه السلام)
آمده که مراد از طعام اهل کتاب در آیه شریفه ، تنها گندم و سایر حبوبات است . نه غذای پخته و گوشت و امثال
آن بلکه از بعضی از روایات معنای دیگری از کلمه ی طعام استفاده میشود . که در آینده مورد بحث قرار میگیرد .
ادامه دارد . . .

[بیداری اندیشه]

ضمن تشکر از شما به موضوع مهمی اشاره کردین.

حتما دیدین روایاتی پیرامون نان رو مثل کراهت موارد زیر:


- بعد از گذاشتن نان در سفره، منتظر چيز ديگر شدن
- پاره كردن نان با كارد (متاسفانه نانوایی ها کارد گذاشتن و ملت هم...)
- گذاشتن نان زير ظرف غذا

سوال اینجاست چرا چنین روایاتی پیرامون نان وجود داره؟ مگر چه تفاوتی بین نان و دیگر مواد غذایی وجود داره. امیدوارم دوست خوبمون در ادامه تاپیک جواب این سوالات رو بدن.

فقط یه خواهش لطفا اندازه فونت رو درشت تر استفاده کنین. همون اندازه "متوسط" که پیش فرض سیستم هم هست خوبه. رنگ متن رو هم خواناتر و زنده تر.

ممنون از شما.

[Farzaneh]

بسم الله

با عرض سلام


ممنون از ایجاد این تاپیک


علاوه بر این تاپیک تاپیکی که آقای عزتی هم زدم که در مورد نان هست خوبه مطالعه کنیم...

نان برکت خداست



اللهم عجل لولیک الفرج
التماس دعا

[لبخند خدا]

آقای بیداری اندیشه از اینکه توی تاپیک شرکت کردین تشکر میکنم.
من درحد مطالعه یی که درباره ی نان داشتم جوابتونو میدم :
خب احادیث زیادی هستش که اهمیت زیاد نان رو به ما نشان میده و اینکه نان یه قداستی برای خودش داره دیگه...مثلا:
1ـ پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) :
«به نان اهمیت فراوان بدهید و با احترام نسبت به آن رفتار کنید چرا که خداوند اهمیت و احترام برای آن
قایل شده و تمام فعالیت آسمان ها و زمین را برای تولید آن هماهنگ کرده است»

2ـ پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) :
« به نان احترام بگذارید چرا که تمام موجودات عالم از زمین تا عرش خدا ، برای تولید آن تلاش کرده اند»
و حتی پیامبر فرموده اند که به واسطه ی نیروی نان است که میتونیم نماز بخونیم و روزه بگیریم و حج
رو انجام بدیم.

3ـ امام صادق (علیه السلام) :
« نیروی بدن از نان است . پایه و اساس بدن بر نان است.»

پس نتیجه میگیریم باید یه تفاوتی بین نان و سایر مواد غذایی گذاشت ، نمیدونم تونستم خوب جوابتونو
بدم یا نه..

[mahdy30na]

یه سوال
قرار نیست که این دو تا بحث در عرض هم پیش برن؟اگه هست جسارتا یکجا صحبت بشه محتوای غنی تری خواهیم داشت
البته نظر شخصیه
درباره نان و احترام خاص اسلام به این ماده غذایی، بر چند چیز تأکید شده است.
1. پایمال نشدن
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: «دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ ص عَلی عایِشَةَ فَرَأی کِسْرَةً کادَ اَنْ تَطَأها فَاَخَذَها وَاَکَلَها وَقالَ یا حُمَیْراءُ اَکْرِمِی جِوارَ نِعْمَةِ اللَّهِ عَلَیکِ فَاِنَّها لَمْ تَنْفِرْ عَنْ قَوْمٍ فَکادَتْ تَعُودُ اِلَیْهِمْ؛[13] رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) نزد عایشه رفت و تکه نانی دید که نزدیک بود آن تکه نان زیر پایش بماند. حضرت آن را برگرفت و خورد و فرمود: ای حمیرا! نعمت خدا را خوش همسایه باش که از مردمی نگریزد و به آسانی بدانها باز گردد.»
2. نگذاشتن چیزی روی نان
فضل بن یونس می گوید که ابو الحسن (سلام الله علیها) نزد من صبحانه خورد. در این هنگام کاسه ای آوردند که زیر آن نان بود، فرمود: «اَکْرِمُوا الْخُبْزَ اَنْ یَکُونَ تَحْتَها وَقالَ لِی مُرِ الْغُلامَ اَنْ یُخْرِجَ الرَّغِیفَ مِنْ تَحْتِ الْقَصْعَةِ؛[14] نان را گرامی تر از آن دارید که زیر کاسه باشد و به من فرمود: به غلام بگو تکه نان را از زیر کاسه در آورد.»
در روایت دیگری می خوانیم که امام صادق(علیه السلام) نهی کرد از اینکه تکه نان را زیر کاسه نهند.[15]
3. نبریدن نان با چاقو
امام صادق(علیه السلام) به نقل از رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) می فرماید: «لا تَقْطَعُوا الْخُبْزَ بِالسِّکِّینِ وَلَکِنِ اکْسِرُوهُ بِالْیَدِ وَلْیُکْسَرْ لَکُمْ خالِفُوا الْعَجَمَ؛ [16] نان را با کارد نبرید و با دست بشکنید و برایتان شکسته شود، با عجم مخالفت کنید.»
علامه مجلسی در کتاب بحار الانوار در ذیل این روایت می فرماید: «فرمان مخالفت با عجم برای این بوده است که در آن روزگار، اینان کافر بوده اند.»
4. برکت در هر لقمة نان
رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: «صَغِّرُوا رُغْفانَکُمْ فَاِنَّهُ مَعَ کُلِّ رَغِیفٍ بَرَکَةً؛[17] تکه های نانتان را کوچک بگیرید که با هر تکه نانی، برکتی جداگانه است.»
5. شروع غذا با آمدن نان
امیر مؤمنان(علیه السلام) می فرماید: «اَکْرِمُوا الْخُبْزَ فَاِنَّ اللَّهَ تَبارَکَ وَ تَعالی اَنْزَلَ لَهُ بَرَکاتِ السَّماءِ قِیلَ وَما اِکْرامُهُ قال اِذا حَضَرَ لَمْ یُنْتَظَرْ بِهِ غَیْرُهُ؛[18] نان را گرامی بدارید که خداوند عز و جل برکات آسمان را برای آن فرستاده است، پرسیده شد: گرامی داشتن نان چیست؟ فرمود: وقتی (نان) [بر سفره] حاضر شد به انتظار چیز دیگری نباشید (به آن، به چشم بی اعتنایی ننگرید).»
6. ارزش خرده های نان
در اسلام، ارزش این نعمت الهی به قدری است که حتی ریزه های آن نیز قابل احترام است، بزرگ ترها از دورانهای گذشته به فرزندان یاد می دادند که اگر ریزه نانی در مسیر راه دیدید، حتماً بردارید و اگر تمیز بود برای احترام، آن را بخورید و گرنه در کناری بگذارید تا پایمال نشود.
این سفارش در دستورهای اسلامی ریشه دارد؛ چنان که رسول مکرم اسلام(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) می فرماید: «مَنْ وَجَدَ کِسْرَةً اَوْ تَمْرَةً فَاَکَلَها لَمْ یُفارِقْ جَوْفَهُ حَتّی یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُ؛[19] هر که تکه ای از نان یا خرما بیابد و آن را بخورد از درونش جدا نشود تا خدایش بیامرزد.»
امیر مؤمنان(علیه السلام) می فرماید: «کُلُوا ما یَسْقُطُ مِنَ الْخِوانِ فَاِنَّهُ شِفاءٌ مِنْ کُلِّ داءٍ بِاِذْنِ اللَّهِ لِمَنْ اَرادَ اَنْ یَسْتَشْفِیَ بِهِ؛[20] بخورید آنچه را که از سفره و یا طبق غذا بیفتد و ریخته شود؛ زیرا آن، به اذن خداوند برای کسی که به قصد شفا یافتن بخورد، وسیله شفا از هر درد و بیماری است.»
همچنین از آن حضرت روایت شده است: «خوردن خرده های درون سفره، فقر را می برد و فرزند را زیاد کند و درد ذات الجنب را بزداید، هر که تکه نانی یابد و بخورد، یک حسنه دارد و اگر آلوده باشد و آن را بشوید و بخورد 70 حسنه دارد.»[21]
متأسفانه در جامعه امروز، بسیاری از مردم از این دستورها آگاهی ندارند و بدین علت، نان به راحتی، دور ریخته می شود. حضرت علی(علیه السلام) در بیان مواردی که به فقر، منجر می شود به بی اعتنایی به تکه های نان اشاره کرده، می فرماید: «عِشْرُونَ خَصْلَةً تُورِثُ الْفَقْرَ... اِهانَةُ الْکِسْرَةِ مِنَ الْخُبْزِ و...؛[22] بیست خصلت فقر می آورند... [یکی از آنها] بی اعتنایی به تکه نان است.»
7. توجه به چگونگی تهیه نان
آنچه قابل تأمل است، دقت در عوامل طبیعی و غیر طبیعی برای به دست آوردن نان است. هزاران دست به صورت مستقیم و غیر مستقیم در تولید گندم دخالت دارند. از کارگران ذوب آهن، معادن آهن و زغال سنگ - که قطعات آهنی مورد نیاز تراکتور و کامیون را می سازند ونیز کارگران تراکتورسازی، کشتی سازی و بندر گرفته تا مهندسان شیمی، فیزیولوژی، ژنتیک گیاهی، کشاورزی، اعم از: خاک شناس و غیره و همچنین از خدمه کشتی، رانندگان کامیون گرفته تا کارگران سیلوها و نانواییها و سرانجام، از کشاورزان گرفته تا کارمندان وزارت کشاورزی و...، همه و همه در تولید گندم و پخت نان دخالت دارند.
رسول اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: «اَکْرِمُوا الْخُبْزَ فَاِنَّهُ قَدْ عَمِلَ فِیهِ ما بَیْنَ الْعَرْشِ اِلی الْاَرْضِ وَما فِیها مِنْ کَثِیرٍ مِنْ خَلْقِهِ؛[23] نان را [که فرآورده کشاورزی است ]، عزیز دارید؛ چه آنکه عوامل سماوی و ارضی و بسیاری از آفریده های الهی در ایجاد آن مؤثّر بوده اند.»
8. صدقه دادن نان از سخنان گهربار ائمّه اطهار: به دست می آید که یکی از بهترین صدقات، دادن نان به نیازمندان است.

امام رضا(علیه السلام) نقل می فرماید که در بنی اسرائیل، قحطی شدیدی به مدت چند سال متوالی به وجود آمد. در همان زمان، زنی لقمه نانی داشت. همین که آن را در دهانش گذاشت، سائلی گفت: «ای کنیز خدا! گرسنه ام.» آن زن با خود گفت: «صدقه در چنین زمانی، خوب است.» و نان را از دهانش درآورد و به سائل داد. این زن، فرزند کوچکی داشت که برای جمع آوری هیزم به صحرا رفته بود. گرگ آمد و فرزند را ربود. فرزند فریاد کشید و مادر به دنبال گرگ دوید. خداوند جبرئیل را فرستاد. جبرئیل، فرزند را از دهان گرگ گرفت و به مادر داد. آن گاه جبرئیل به مادرش گفت: «ای کنیز خدا! این لقمه گرگ در مقابل آن لقمه ای که صدقه دادی. آیا راضی شدی؟»[24]
ابو حمزه ثمالی می گوید: امام زین العابدین7 تعداد زیادی نان را برمی داشت و در دل شب بر پشت مبارکش می نهاد و به فقرای مدینه تصدق می داد و می فرمود: «صدقه پنهانی، غضب خداوند را فرو می نشاند.»[25] وقتی آن حضرت، رحلت فرمود در وقت تغسیل، دیدند که آثار کشیدن بار بر پشت مبارک آن حضرت، ظاهر است. از کیفیت آن پرسیدند، گفتند: «انبانهای آرد را در شب برمی داشت و در حالی که بر دوش می گرفت بر گرد کوچه های مدینه می گردید و پنهانی بین فقرای مدینه تقسیم می کرد.»[26]
رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) می فرماید: «اِنَّ الْعَبْدَ لَیَتَصَدَّقُ بِالْکِسْرَةِ تَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ حَتّی تَکُونَ مِثْلَ اُحُدٍ؛[27] به راستی، بنده، پاره نانی صدقه می دهد [آن پاره نان ] نزد خدا بزرگ می شود تا مانند کوه احد شود.»
دهد بنده ای صدقه ار قرص نان
بزرگش نماید خدا آن چنان
که گردد همانند کوه احد
نگر رحمت و لطف حقّ را توخود
خاتم انبیا ص می فرماید: «صَدَقَةُ رَغِیفٍ خَیْرٌ مِنْ نُسُکٍ مَهْزُولٍ؛[28] صدقه دادن یک قرص نان، از قربانی لاغر بهتر است.»

همچنین از آن حضرت سؤال شد: «ای رسول خدا! اگر کسی به علّت ضعف یا بیماری و یا زنی که عذر شرعی دارد، نتواند ماه رجب را روزه بگیرد، چه عملی انجام دهد تا به پاداشهایی برسد که بشارت داده اید؟»
ایشان فرمودند: «یَتَصَدَّقُ فِی کُلِّ یَوْمٍ بِرَغِیفٍ عَلَی الْمَساکِینِ وَالَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ اِنَّهُ تَصَدَّقَ بِهذِهِ الصَّدَقَةِ کُلَّ یَوْمٍ یَنالُ ما وَصَفْتُ وَاَکْثَرَ اِنَّهُ لَوِ اجْتَمَعَ جَمِیعُ الْخَلائِقِ کُلُّهُمْ مِنْ اَهْلِ السَّماواتِ وَالْاَرْضِ عَلَی اَنْ یُقَدِّرُوا قَدْرَ ثَوابِهِ ما بَلَغُوا عُشْرَ ما یُصِیبُ فِی الْجَنانِ مِنَ الْفَضائِلِ وَالدَّرَجات؛[29] در هر روز (از ماه رجب) یک قرص نان به نیازمندان بدهد، سوگند به آن خدایی که جان من در دست اوست، اگر او این صدقه را بدهد به تمام آن ثوابهایی که برشمردم، بلکه به افزون تر از آن خواهد رسید، و اگر تمام ساکنان آسمانها و زمین گرد هم آیند تا میزان پاداش او را معیّن سازند، نخواهند توانست (حتی) به یک دهم از درجات و فضیلتهای او در بهشت برسند.»
خلاصه چنانچه گفته شد متأسفانه مصرف نان در ایران به دلیل ارزان بودن زیاد و از بین رفتن فرهنگ مصرف اسلامی و تزاید روحیه مصرف گرایی و اسراف و تبذیر، روز به روز رو به افزایش است. از سوی دیگر، عدم نظارت جدی بر کار نانواییها باعث از بین رفتن نانهای بسیاری شده و نتیجه، آن شده است که بسیاری از تهیه کنندگان و مصرف کنندگان از فروش نانهای غیر قابل مصرف به خریداران نان خشک، در آمد بسیاری به دست آورند و حتی برخی مناطق کشور از ارزان بودن نان، سوء استفاده کرده، برای حیوانات خود نان تازه تهیه می کنند. رویه کنونی، به عنوان مصداق بارز کفران نعمت و اسراف، ممکن است عواقب ناگواری را به دنبال داشته باشد؛ چنانچه امام صادق(علیه السلام) می فرماید که من پس از غذا انگشتان خود را خوب می لیسم؛ ولی می ترسم خدمتکار گمان کند از پرخوری من است؛ ولی چنین نیست. واقعیت این است که (در زمانهای قدیم) قومی معروف به اهل (ثرثار) زندگی می کردند که خداوند، نعمت را بر آنها تمام کرده بود. آنها از مغز گندم، نان سفید می پختند و آن قدر غرق در نعمت بودند که کودکان خود را با نان سفید استنجاء می کردند، تا آنجا که کوهی از آن نانهای نجس پدید آمد.
روزی مرد صالحی از آنجا عبور می کرد و دید زنی برای زدودن نجاست کودکش از نان به جای کهنه استفاده می کند. به او گفت: «وای بر شما! از خدایی بترسید که تغییر دادن نعمت شما برای او آسان است.» آن زن گفت: «گویا تو ما را از گرسنگی و قحطی می ترسانی؟! تا وقتی نهر ثرثار جریان دارد، از گرسنگی بیمی نداریم.»
خداوند عزّ و جلّ از این کردار آنها به خشم آمد و نهر ثرثار را خشک کرد و بارانی بر آنها نبارید و زمین چیزی نرویاند. پس هر چه نان داشتند به مصرف رساندند. وقتی به گرسنگی دچار شدند، به آن نانهای نجس هم محتاج شدند و آنها را میان خود با ترازو تقسیم کردند.[30]
[13]. همان، ص 300.
[14]. وسائل الشیعه، ج 24، ص 390.
[15]. نَهَی الصادق(علیه السلام) عَنْ وَضعِ الرَّغِیفِ تَحْتَ الْقَصْعَةِ: بحار الانوار، ج 59، ص 279.
[16]. همان، ج 63، ص 270.
[17]. همان، ص 273.
[18]. مستدرک الوسائل، ج 16، ص 303.
[19]. امالی، شیخ صدوق، انتشارات کتابخانه اسلامیه، 1362 ش، ص 299.
[20]. وسائل الشیعه، ج 24، ص 378.

[21]. اَنَّهُ یَنْفِی الْفَقْرَ وَیُکْثِرُ الْوَلَدَ وَیَذْهَبُ بِذاتِ الْجَنْبِ وَمَنْ وَجَدَ کِسْرَةً فَاَکَلَها فَلَهُ حَسَنَةٌ وَاِنْ غَسَلَها مِنْ قَدْرِ وَاَکَلَها فَلَهُ سَبْعُونَ حَسَنَة.
[22]. جامع الاخبار، تاج الدین شعیری، قم، انتشارات رضی، 1363 ش، ص 124.
[23]. کافی، ج 6، ص 302.
[24]. عوالی اللآلی، ابن ابی جمهور احسائی، قم، انتشارات سید الشهداء7، 1405 ق، ج 1، ص 354.

[25]. اِنَّ صَدَقَةَ السِّرِّ تُطْفِی ءُ غَضَبَ الرَّبِّ؛ کشف الغمه، علی بن عیسی اربلی، تبریز، چاپ مکتبة بنی هاشمی، 1381 ق، ج 2، ص 77.
[26]. همان.
[27]. نهج الفصاحه، ابو القاسم پاینده، تهران، دنیای دانش، چهارم، 1382 ش، ص 285.
[28]. تهذیب الاحکام، ج 5، ص 211.
[29]. الاقبال، سید علی بن موسی بن طاووس، تهران، دار الکتب الاسلامیة، 1367، ص 682.
[30]. کافی، ج 6، ص 301.

اهمیت نان در اسلام
پدید آورنده
: محمد مهدی فجری _ مجله مبلغان > اسفند 1387 و فروردین 1388 - شماره 113

[میلاد.م]

بسم الله..

۩ گروه اینفوگرافیک // احترام نان ۩

.
.

[soheyl68]

(۱۷/اردیبهشت/۹۳ ۲۲:۴۹)بیداری اندیشه نوشته است:  
- پاره كردن نان با كارد

چرا؟ دلیلشو متوجه نمی شم!

اتفاقا وقتی با کارد یا قیچی بریده می شه، حیف نمی شه، اما وقتی با دست، تکه می شه، خرده هاش می ریزه معمولا.