مطلب جالب در مورد تولی وتبری و اثر آن

[yektasepas]

[/font]

بسم اللهالرحمن الرحیم

نردبان آسمان( راه میانبر تقرب تولّی و تبرّی)

[/b]

عموما انسان ها برای انتخاب سبک زندگی دنبال انگیزه ای قوی می باشند و معمولا هرکاری را که فکر کنند برای آنها منفعتدارد انجام می دهند. این منفعت ها با دلیل هایی از طرف انسان هایی قابل اعتماد و یا به گونه هایی دیگر برای آنها اثبات می شو د. انسان ها برای اینکه انگیزهکافی برای انجام کاری پیداکنند دائماً دنبالدلیل قانع کننده ای می گردند. به عنوان مثال و قتی پای صحبت یکدیگر می نشینیم زیاد می شنویم من فلان کار را انجام می دهم یا فلان غذا را می خورم چون این اثر یا خاصیت را برای من داشته است . در موردامور اخروی نیز آنها اینگونه هستند .دلایل متقن و محکمی می تواند باعث شود آنها بعضیاعمال را انجام دهند واز بعضی پرهیز کنند.و سبک زندگی جدیدی برای آنها رقم بزند . وجود دلیل برای ایجاد انگیزه برای انسان امریفطری می باشد. پروردگار عالم و خالق انساندر قرآن به این جنبه انسان توجه زیادی دارد . برای ایمان آوردن انسان ها تنها یک دلیل در قرآن نمی باشد بلکه دلایل متعددی ذکر شده غیر از اینکه خداوند انسانها را دعوت می کند که در عالم سیر کنند و خودشان به دلیل ودلایلی برسند. "قُلْسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَإِنَّ اللَّهَ عَلَىكُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ " بگو : در زمين بگرديد پس با تأمل بنگريد كه چگونه مخلوقات را آفريد ، سپس خداجهان آخرت را ايجاد مى‏كند ؛ زيرا خدا بر هر كارى تواناست ، 1

معمولا در بررسی قرآن وآثاری که ازپیامبر

–صلی اللهعلیه وآله- و ائمه اطهار -صلوه الله وسلامه علیهم اجمعین- برجای مانده است ،اگر خوب مورد بررسی وتحقیق قرار بگیرندبرای تمام اعمال و واجبات دلیل هست و این ما ییم که تا به حال نتوانستیم بعضیرا استخراج کنیم .و بعضی از این اعمال به خاطر اینکه دلیل قانع کننده ای برای آنها بیان نشده مورد بی توجهی قرار گرفته است.از این موارد می توان به تولّی وتبرّی اشاره کردکه متاسفانه در جامعه ما منفعتمعنوی این اعمال به خوبی جا نیفتاده، به همینخاطر توجه زیادی به آن نمی شود و به تبع آن امر به معروف ونهی منکرنیز به فراموشی سپرده شده است . با توجه بهاینکه دلایل بسیار محکم وقانع کننده ای برای انجام آنها در آثار به جای ماند ه ازمعصومین می باشد این دلایل بررسی می شوند تا برای انجام آنها وسبک زندگی اسلامی انگیزه ایجادشود.

تولّی وتبرّیدو اصطلاح قرآنی می باشند که از دیدگاه شیعه از جمله فروع دین و از واجبات اسلام شمرده می شوند این دو واژه بهترتیب به معنی دوستی با دوستان خدا و دشمنیبا دشمنان خدا می باشد.

تولّی وتبرّی دو عمل هستند که از حب ّ و بغض که امری قلبی و از ایمان می باشند سرچشمه میگیرند. در بررسی قر آن ، ادعیه و روایات متوجهمی شویم تولّی و خصوصا تبرّی بسیار مهم واساسی می باشند که دیگر موارد فروع دین نیز تحت الشعاع آن ها قرارمی گیرند وبا شدت وضعف تولّی وتبرّی آنها نیز نوسان پیدا می کنند. و درمواردی نیزایندو امر ، اصل دین معرفی شده اند . فضيل بن يسارگويد: ازامام صادق (ع ) پرسيدم : آياحبوبغض ازايمان است؟فرمود: مـگـرايـمان چيزى غيرازحب وبغض است؟ سپس اين آيه راتلاوت فرمود((خداايمان رامـحـبـوب شـما كردوآنرادردل شما بياراست وكفرونافرمانى و عصيان راناپسندشما كرد. آنانند هدايت يافتگان، 7 سوره 49))).2

[/b]

اثرونتیجه حبّ

اهمیت حبّ و نتیجه عملی آن یعنی تولّی به خاطر اثر پر باری است که از آن حاصل می شود. علامه طباطبایی(رحمة الله علیه) در این باره می فرمایند : اخلاص در پرستش بزرگتریناوامر دینی و اخلاص در عبادت از واجب ترین واجبات شرعی می باشد .3 اخلاص در عبادت جز از را ه محبت تمام وکمال نمی گردد. وقتی انسان حبّ عمیق پیداکند این حبّ نهایتاً به اخلاص منتهی می شود.4

[/b]

ایشان در مورداخلاص می فرمایند: اخلاص این است که انسان برای خود و صفاتش و اعمال ذاتش و افعال خود زیر بنایی به غیر ازخدای واحد قهار سراغ نداشته باشد .5

امام علی -علیه السلام- در مورد نتیجه اخلاص می فرمایند :اخلاص باعث تقرب می شود6 و با اخلاص اعمال بالامی رود7.نتیجه تقرب نیز از نظر پیامبر اعظم

–صلی الله علیهوآله - این است که انسان محبوب خدا می شود ودعایش مستجاب می شود.8در حدیثی دیگر آمدهاست: وقتی بنده ای به خداوند تقرّب پیدا کرد محبوب خداوند می شود و در اثر این نزدیکی قابلیتعنایت خاص می یابد و در اثر آن عنایت ها گوشوچشم و دست وزبان او حقانی می گردد با قدرت الهی می شنود ، می بیند ،می گوید ، حملهمی کند ، دعایش مستجاب وحاجتش برآورده می شود.9 علامه طباطبایی(رحمة الله علیه) می فرمایند : برایمحب هیچ بشارتی بزرگ تر از این نیست که بهاو بفهمانند محبوبش دوستش دارد اینجاست کهدو حبّ باهم تلاقی می کنند و از دو سو غنجودلال می کنند. 10.

اثرونتیجه بغض

با دقت وبررسیبیشتر متوجه می شویم که باز گشت بغض به حبّمی باشد و با تعبیری دیگر می توانیم بگوییم تولّی نیز بدون تبرّی هیچ ارزشی ندارد ،یعنی تمام موارد فروع دین حول محور بغض وتبرّی می باشد . بغض داشتن و در نتیجه تبرّی جستن مغز و خمیر مایه تولّی و تولّینیز زیر بنای هشت مورد دیگر فروع دین و دیگر اعمال است . یعنی اثری که از بغض و عمل برائت حاصل می شود باعثافزایش حب ّ و در نتیجه تولّی می شود. اگربغض و تبرّی نباشد حبّ وتولّی معنا ندارد. امام صادق -علیه السلام _درپاسخ کسیکه گفت : فلانی ولایت شمارادارد ولی نسبت به برائت ازدشمنا نتان سست است،فرمود :" هیهات ! کذب من ادعی محبتنا ولم یتبرء من عدونا " . آنکه مدعی ولایت ومحبتماست،ولی ازدشمن مابیزاری نمی جوید،دروغ می گوید .11امام خمینی ره نیز می فرمایند :"حاشاکه خلوص عشق موحدین جزبهظهورکامل نفرت ازمشرکین ومنافقین میسرشود". بغض در قلب انسان حبّ را متبلور میکند .حبّ انسان در نتیجه بغض، حبّ حقیقی می شود و برائت است که انسان را به عمل خالصوا می دارد . بیشتر دعاها وزیارات از ناحیه معصومین حول محور تولّی و تبرّی میچرخد و بر این امر به شدت اصرار شده است .در حدیث قدسی زیارت عاشورا که در واقع منشورو قطع نامه تولّی وتبرّی از جانب خداوند می باشد و این همه برای آن ثواب ذکر شده است حدود ده سلام به امام حسین -علیه السلام- و حدود نوزده بار لعن واظهار برائت می باشد .در این زیارت چهار بار کلمه رزق آوردهشده است که هر چهار تای آن به نوعی مربوط به حبّ وبغض می باشند. مورد اول آن مربوطبه برائت است ،برائت اینقدر مهم است که در این زیارت به عنوان رزق از خداوند طلب می شود(و رزقنی البرائهمن اعدائکم ). دومرتبه نیز بالاترین درجه تبرّی یعنی خونخواهی امام حسین- علیه السلام- و دیگر معصومین علیهم السلام و بالاترین درجه تولّی یعنی همراه حضرت مهدی -عج الله تعالی فرجه الشریف- بودن برای این خونخواهی به عنوان رزق از خداوندخواسته می شود . أَنْ يَرْزُقَنِي طَلَبَثَارِكَ مَعَ إِمَامٍ مَنْصُورٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِوَ آلِهِ. 12 درا ین زیارت بعد از صدبار فرستادن لعنت و اعلان برائت لیاقت پیدا می کنیم صد بار سلام و اعلان دوستی به امام حسین- علیهالسلام - داشته باشیم و بعد از اعلام برائتها ولعن ونفرین های زیاد و شدید کردن محبّتمان نسبت به اهل بیت در سجده آخرزیارت میتوان آخرین و بالاترین درجه رزق یعنی شفاعتامام حسین- علیه السلام- را طلب کرد . اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي شَفَاعَةَ الْحُسَيْنِيَوْمَ الْوُرُودِ

[/b]

لعنت فرستادن بر دشمنان خدا همان اعلان برائت زبانی استکه گناه را پاک می کند و سرچشمه گناهان رااز بین می برد ودرجات انسان را بالا می برد . 13 انسان با اعلان برائتش اشتراکاتشبا دشمنان اهل بیت از بین می رو د .این وجوه اشتراک همان صفات ناپسندی است که سر منشأ گناهان می باشند انسان وقتی صفات بد مثل حسادت ،بخل ،ترس و .... را از خود دور کرد همرنگاهل بیت می شود .وقتی انسان به کسی شبیه شدمحبت او در قلبش شدید می شود و نسبت به او گرایش پیدا می کند .

رنگ زندگی انسانها بر مبنا ی حبّ وبغض تغییر می کند . حبّ وبغض هاباعث تغییر نگرش ها می شود. انسان بدون دوستی ودشمنی در عالم وجود ندارد.اگرجهت ایندوستی ودشمنی ها در جهت خداوند نباشد لاجرمدر جهت شیطان وباطل است . اگر دوستی و دشمنیحقیقی در وجود انسان نهادینه شود دوستی ودشمنی های غیر حق و کاذب به وجود نمی آید وبه دنبال آن عشق های مخرّب و آلوده و گناهانبزرگی مثل قتل هایی که از روی کینه ها به وجود می آیند اتفاق نمی افتد .

[/b]

درجات بغض

[/b]

انسان نباید نسبتبه هرعملی که شائبه ی دشمنی با خد ا دارد بی تفاوت باشد حتی اگر گناهی صغیره از یک مسلمان باشد چه برسد به گناه کبیره . باید به نسبت کوچک وبزرگی گناه حب وبغض ضعیف و شدید باشد . در معراج السعاده آمده است : ومخفی نماندکه ازبرای معصیت،درجات بسیاراستکه منتهای آن کفر و شرک است وابتدای آن گناهان صغیره است. وازبرای اظهار بغض نیزمراتببیشماراست، انتهای آن قتل و اسراست، ومبدأ ش ترک دوستی باآن (کسی که گناه صغیره انجا م می دهد) و باید اشد درجات بغض بهازاءاشددرجات معصیت، و وسط به ازاء وسط، واضعف به ازاء اضعف باشد.14نتیجه بی توجهیبه این امر مهم زمانی خود را بیشتر نشان میدهد که می بینیم انسانها به خاطر تبرّی نجستن نسبت به انسان های گنهکار وترک امر به معروف و نهی از منکر خودشان نیز به آنها شبیه می شوند و کار آنها را تکرار میکنند و یا صرفاً به خاطر توجّه به محبّت تبلیغاتیای که بعضی فرقه های شیطا نی ابراز می کنند فریب می خورند و جذب آنها می شوند .

انقلاب اسلامی وحبّ وبغض

[/b]

امام خمینی -ره -با حبّ شدید به خدا ودوستان خدا و با برائتشدید به طاغوت و آثار طاغوت توانستند نهضتعظیم انقلاب را به راه بیندازند، برائت شدید فریاد ایشان را بلند کرد و این فریاد برخواسته از اخلاص توانست ملت ایران را از خواب غفلت بیدار کند وبه حرکت در آورد. و در نتیجه نهضت برخواسته بر مبنای تولّی وتبرّی پیروز شد.

شعار اصلی انقلابمان"مرگ بر شاه بود " که مرگ همان برائت است و هنوز که هنوز است مهم ترین شعارهای مردم ایران شعارهایی است برمبنای حبّ وبغض .شعارهایی مثل ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند، مرگ بر امریکا،مرگ بر اسراییل ،مر گ بر منافق و مرگ بر ضد ولایت فقیه و.... . پیامبر(صلی الله علیهوآله ) در حدیثی شعار یاران حضرت مهدی را مرگ مرگ دانسته اند، 15بااین کلام مهر تاییدی برانقلابمان و فریاد زنندگان این شعارها زده اند وآنها را یاران حضرت مهدی-عج الله تعالی فرجه الشریف - شمردهاند. اززمان شروع انقلاب اسلامی ایران شعار برائت مرگ مرگ رایج و به جهان صادر شده است . در افغانستان و پاکستانوهند و دیگر کشورهای فارسی زبان ،مرگ مرگ مابه صورت مردا باد و در کشورها ی عربی به شکل الموت طنین انداز می شود . این مرگ مرگها و برائت ها در حقیقت سفیر العجل را بهسوی مولایمان حضرت مهدی-عج الله تعالی فرجهالشریف- رروانه می کند و انشا ألله به زودی مرگ و نابودی را برای طاغوت ها و فرج وپیروزی را برای اهل حق به ارمغان خواهد آورد. این قضیه یکی از آرزوهای امام خمینی می باشد که دارد محقق می شود . ایشان با آموزش تفکر و حرکت برخواسته از تبرّی سعی در تغییر نوع نگرش مردم جهان داشتند و بیداری اسلامی را پیش بینی کرده و فرمودند : "ما با اعلام برائت از مشرکین تصمیم بر آزادی انرژی متراکم حهان اسلام داشته وداریم.وبه یاری خداوند بزرگ و با دست فرزندان قر آن روزیاین کار صورت خواهد گرفت و انشا ألله روزی همه ی مسلمانان ودرردمندان علیه ظالمین جهان فریاد زنند و اثبات کنند که ابرقدرت ها و نوکران و جیره خوارانشان از منفورترین موجودات جهان هستند"16

[/b]

دفاع مقدس وحبّ وبغض

تبرّی را بایدرا ه میانبر تقرب نامید .علت یک شبه ره صد ساله پیمودن شهیدان ما در جبهه و هشت سالدفاع مقدس ورسیدن به مقام قرب الهی همین قضیهمی باشد آنها با تولّی و تبرّی شدید شان بهدرجات عالی حبّ وبغض نائل می شدند .

[/b]

به هلاکت رساندن و به اسارت گرفتن کفار متجاوز بالاترین درجه بغض می باشد 17و کشته شدن زیر پرچم پیامبر-صلی اللهعلیه و آله - در راه خدا بالاترین درجه حبّ.شهدا بارسیدن به بالاترین درجه بغض وخونخواهییاران شهیدشان بالاترین درجه حبّ را برای خودرقم زدند.

[/b]

آنها در جبههجنگ که درواقع جنگ بین اسلام وکفر بود ایندعا در حقشان مستجاب می شد. وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِي قَتْلا فِي سَبِيلِكَتَحْتَ رَايَةِ نَبِيِّكَ مَعَ أَوْلِيَائِكَ وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تَقْتُلَ بِي أَعْدَاءَكَوَ أَعْدَاءَ رَسُولِكَ و از تو میخواهم مرگم را كشته شدن در راهت در زير پرچم پيامبرتهمراه با اوليايت قرار دهى،و از تو میخواهم كه به وسيله من دشمنان خود و رسولت را بهقتل رسانى.18

در زیارت جامعهائمه مؤمنین ، شیعه اینگونه معرفی شده است که قلب وجگر وسینه اش از مصیبت اهل بیت پرزخم ،مجروح و پرغصه باشد . "الرَّزَايَاالْجَلِيلَةِ النَّازِلَةِ بِسَاحَتِكُمُ الَّتِي أَثْبَتَتْ فِي قُلُوبِ شِيعَتِكُمُالْقُرُوحَ‏ وَ أَوْرَثَتْ أَكْبَادَهُمُ الْجُرُوحَ وَ زَرَعَتْ فِي صُدُورِهِمُ الْغُصَصو این عزا و سوگ های بزرگ که به ساحت مقدس شما فرود آمده و دل های پیروانتان را جریحه دار ساخته و جگر های آنها را مجروح نمودهو رسینه های آنها اندوه و غصه کاشته". 19 شهدا قبل از شهادتشان از شدت محبّت به اهل بیت پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به درد پرزخمشدن قلب، مجروح شدن جگر و پرغصه شدن سینه برایمصیبت های وارده به ساحت مقدس اهل بیت -علیهم السلام - مبتلا گشتند و حقیقتاً شیعه شدند تا به مقام شهادت نائل گشتند. زندگیشان زندگی محمّد( صلی الله وعلیه وآله ) و آل محمّد ( صلیالله وعلیه وآله ) شد که مرگ شان نیز مرگ محمد( صلی الله وعلیه وآله ) وآل محمد( صلی الله وعلیه وآله ) شد. 20 شهدا با عملشان واتقرب الی الله .. را فریاد زدند،با خونشان آنرا نوشتند و با جراحت های قلبشان برای مصیبت ائمه

–علیهمالسلام-آن را امضا کردند. آنها با پیروی ازولایت فقیه موالات خود را ثابت کردند وبا شرکتدر جهاد در راه خدا برائت خودرا عملا ثابت کردند . به همین خاطر بعضا باسن کم به مقامقرب رسیدند .آنها می دیدند برادرانشان مظلومانهبا قساوت و بی رحمی دشمنان به شهادت می رسند ، همان برادرانی که از عشق به آنها لبریز بودند و محبّتشان همراه با محبّت محمّد(صلی الله وعلیه وآله ) وآل محمّد ( صلی اللهوعلیه وآله ) در قلبشان راسخ شده بود . 21آنان با عمق وجود خباثت دشمنان خدا را درک می کردند و بغض دشمنان در قلبشلان حک می شد. آن موقع به صورت ملموس تر مظلومیت ائمه -صلوه الله و سلامه علیهم اجمعین-و اهل حق برایشان آشکار می گشت و بااین بغض ها حبّشان شدیدتر ودر نهایت از عشقبه امام حسین –علیه السلام – همراهبا آقایشان حضرت مهدی-عج الله تعالی فرجه الشریف– "لابکینعلیک بدل الدموع دماً "22را با زبان جان زمزمه کردند و با شهادتشان اشک خون رابه حضرت حسین بن علی –علیهالسلام – تعارف کردند.دوستی خداوند بر دوستی دیگران نسبت به آنهاسبقت گرفت 23آنها را برای خود انتخاب کرد و در جوارش جایشان داد و خود ش خونبهایشانشد.24[/b]

....................................................................................................​......................................................................

1-سوره عنکبوت-آیه20

2- اصول كافى ج: 3 ص : 190

3- ترجمه المیزانج 25ص 138 سید محمد باقر همدانی

4- ترجمه المیزانج11ص 217 سید محمد باقر همدانی

5-ترجمه المیزانج 3 ص 253 سید محمد باقر همدانی

6-مع الاخلاص ترفعالاعمال –عبدالواحدبن محمد آمدی مترجم ،رحمتیشهرضا محمد غررالحکم دررالکلم حدیث 2632و2599انتشارات صبح پیروزی تهران 1392

7-تقرب العبد الیالله سبحانه باخلاص نیته –همان حدیث2601

8-پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود:«خدای متعال می فرماید: «با انجام نوافل به سوی من تقرب پیدا کنید تا شما را دوست بدارم.اگر شما را دوست بدارم، اگر دعا کنید اجابت می کنم و اگر درخواستی داشتید عطا می کنم».میزان الحكمه، ج۸، ص ۱۱0، ماده قرب.

9-(اصول)کافی ج2 ص352

10-ترجمه المیزان ج 3 ص247 سید محمد باقر همدانی

11-بحار الانوارج27 ص58

12- این جمله بار دوم به این صورت گفته شده است أنْ يَرْزُقَنِي طَلَبَ (ثَارَكُمْ) مَعَ إِمَامٍهُدًى (مَهْدِيٍّ) ظَاهِرٍ نَاطِقٍ بِالْحَقِّ مِنْكُمْ - -مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی

13- شفاء الصدور فی شرح زیارت عاشورا: ذیل فراز اللهمحص انت اول ظالم بلعن منی... امام سجاد علیه السلام ضمن حدیث مفصلی می فرمایند:.....كسی كه یك بار آن‌ها (جبت وطاغوت )را در صبح تا شام لعنت كند گناهی بر وی نوشته نمی‌شود.

14-درجات معصیتواظهاربغض[684]

15-روزنه های امیدسعید عبداللهی ص 55

16-صحیفه نور ج21ص 74

17- وازبرایاظهاربغض نیزمراتب بیشماراست،انتهای آن قتل و اسراست، معراج السعاده ،ملااحمد نراقی-درجاتمعصیت واظهاربغض[684]

18- قسمتی از دعایحج مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی

19-‏ملحقات مفاتیحالجنان، قسمتی از زیارت جامعه ائمه المومنین

20- "اللَّهُمَّاجْعَلْ مَحْيَايَ مَحْيَا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَمَاتِي مَمَاتَ مُحَمَّدٍوَ آلِ مُحَمَّدٍ"قسمتی از زیارت عاشورا-مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی

21- و ترسخ فیقلبی محبة محمد وآل محمد وشیعتهم -قسمتی از دعای عایه المضامین - مفاتیح الجنان شیخعباس قمی

22- (به جای اشکبرای تو خون گریه می کنم) قسمتی از زیارت ناحیه مقدسه

23- حدیث قدسی-خداوندبه حضرت داود فرمود :هر بنده ای که مرا دوستبدارد و من از قلب او این محبّت را ببینم، چنان او را دوست می دارم که کسی بر وی سبقتنگرفته باشد.

24- مَن طَلَبنيوَجَدَني وَ مَن وَجَدَني عَرَفَني وَ مَن عَرَفَني اَحَبَّني وَ مَن اَحَبَّني عَشَقَني وَ مَن عَشَقَني عَشَقتُهُ وَ مَن عَشَقتُهُ قَتَلتُهُ وَ مَن قَتَلتُهُ فَعَلَيَّ دِيَتُهُ وَ مَن عَلَيَّ دِيَتُهَُ فَانَا دِيتُهُ -آن كسكه مرا طلب كند مي‌يابد، آن كس كه مرا يافتمي‌شناسد، آن كس كه مرا شناخت دوستم مي‌دارد، آن كس كه دوستم داشت به من عشق مي‌ورزد، آن كس كه به من عشق ورزيد من نيز به او عشق مي‌ورزم، آن كس كه به او عشق ورزيدم مي‌كُشم او را و آن كس را كه من بكُشم خون بهايش بر من واجب است و آن كس كه خون بهايش بر من واجب است پس من خودمخون بهايش هستم. اللمعه البیضاء، تبریزی انصاری؛ فی شرح خطبه الزهرا ، دفتر نشر الهادی؛در شرح اسماء الحسنی ملاهادی سبزواری، ج 1، ناشر مکتب بصیرتی.

[font=Times New Roman]