*|* کف روی آب *|*

[سیمرغ]

"حق و باطل"

مقدمه

بطور خلاصه! در خصوص حق و باطل بودن جهان هستی 3 نظریه وجود دارد:

• برخی فلاسفه از جمله مادیون جهان را باطل و بی هدف می دانند

• الهیون و مکاتب الهی از جمله اسلام, جهان و خلقت عالم را خیر محض می داند که لغو و بازیچه نیست

• نظریه دیگری جهان را ترکیبی از خیر و شر می داند که این دو مدام در ستیزند, البته نوید پیروزی خیر بر شر را داده است.

جدای از حق و باطل بودن کل عالم هستی, در حق و باطل بودن خودِ خلقت بشر نیز چند نظریه مطرح است:

• نظریه ای که بشر را ذاتا شرور می داند. درون انسان, انسان را به بدی می کشد و گاهی جبر, انسان را به خوبی دعوت می کند. این همان مساله داروینیسم اجتماعی است که می گوید هر جمعی به آن دلیل جمع است که در مقابل یک ضد قرار گرفته که اگر آن ضد نباشد, خودِ آن جمع باهم متحد نیستند. هر جمعی اگر دشمنش را از دست بدهد خود دو گروه شده و با یکدیگر می جنگند!

• نظریه دوم معتقد است خلقت بشر خیر است و منشا فساد به خاطر یک علت خارجی است و آن "جامعه" است که بشر را فاسد میکند.

• نظریه سوم می گوید انسانها برخی طرفدار حق اند و برخی به دنبال باطل می روند درنتیجه جامعه ممزوجی است از خیر و شر.

و اما نظر قرآن
قرآن حق را اصیل معرفی می کند و باوجودیکه باطل را نفی نمی کند اما آنرا اصیل نمی داند. قرآن معتقد به گرایش ذاتی انسان به امانت, عدالت و صداقت است.. به تعبیر قرآن انسان حنیف و حق گراست اما چون دارای آزادی و اختیار است گاهی مسیر حق را طی نمی کند. دروغ می گوید. ظلم می کند... که این امور موقتی ست. باطل یک امر نسبی, تبعی و طفیلی است. وجود ظلم به این خاطر است که ستمگر حس ملکوتی و خدایی خود را بجای آنکه در مسیر خدایی ارضا کند در مسیر غیرخدایی و شیطانی ارضا کرده است.
باید توجه نمود فرق است بین جامعه بیمار و جامعه ای که شر در آن غالب شده است. جامعه مثل بدن انسان است. همانطور که فشارخون, اوره, مزاج و...در بدن انسان هرکدام نباید از حدی بالاتر یا پایین تر رود والا شخص می میرد, حق و حقیقت هم اگر در جامعه کمتر از یک حدی شود آن جامعه می میرد. در قرآن جامعه هایی هلاک شده اند که باطل بر آنها غلبه کرده. باید توجه نمود پیروزی حق که در قرآن آمده است تنها پیروزی نظامی نیست. آنجا که جنگ, جنگ اعتقادی و عقیده ای است, پیروزی هم اعتقادی است مثل مبارزه امام حسین(علیه السلام)

مثال زیبای قرآن از باطل
قرآن در آیه 17 سوره رعد حق و باطل را با مثالی جالب بیان کرده است:

أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيةٌ بِقَدَرِهَا
خداوند از آسمان آبی فرو فرستاد(آب صاف و پربرکت)، در اثر ریزش این باران بر کوهها و بلندی ها, سیلی در وادی ها و رودخانه ها به اندازه ظرفیتشان براه افتاد.

فَاحْتَمَلَ السَّيلُ زَبَدًا رَابِيا
پس این سیل, کفی را روی خود حمل کرد.

وَمِمَّا يوقِدُونَ عَلَيهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ
همانگونه که وقتی فلزی را روی آتش می گذارند تا از آن زیور یا وسیله ای بسازند چنین کفی در سطح آن آشکار می شود(مواد اصلی ته نشین شده و مواد زائد و بدردنخور روی آن را می گیرد.

كَذَلِكَ يضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ
این چنین خدا حق و باطل را می زند.
دراینجا بعضی مفسرین گفته اند که یعنی این چنین خدا حق و باطل را مثال می زند و برخی گفته اند این نین خدا حق و باطل را به یکدیگر می زند, یعنی برخورد حق و باطل چیزی است نظیر برخورد آب و کف.

فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا ينْفَعُ النَّاسَ فَيمْكُثُ فِي الْأَرْضِ
و اما کف می رود و نیست و نابود می شود و اما آنچه به مردم سود می رساند در زمین باقی می ماند.
نفرموده آب باقی می ماند, فلز باقی می ماند. بلکه می فرماید آنچه برای مردم نافع است از آن آب و فلز, به اعتبار فافع بودن باقی می ماند. بدلیل اینکه نافع است, خیر است, سودمند است باقی می ماند.

كَذَلِكَ يضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ
خدا مثل ها را این چنین بیان می کند.


_________________________
ان شاء الله ادامه دارد...

[سیمرغ]

قرآن کریم می فرماید:
اگر تقوای الهی داشته باشید خداوند به شما مایه تمیز حق و باطل را عنایت می فرماید. انفال/29

امام علی(علیه السلام) می فرماید:
اگر تقوای الهی داشته باشید خداوند به شما راه بیرون شدن از مضیقه ها و تنگناها قرار می دهد و هم برای شما نوری قرار می دهد که در تاریکی نمانید. نهج البلاغه/خطبه181