توصیه های اولیاء و ابرار در باب خانواده

[محمدهادی]

به نام خدا


در این تاپیک بناست که جملات و دستوراتی و سیره ای که نیکان (غیر اهل بیت عصمت و طهارت سلام الله علیهم اجمعین) در باب خانواده فرموده اند یا داشته اند نقل شود.

هر که خواهد هم‏نشینی با خدا
گــو نشیــــن اندر حضــــور اولیـا


از حضــــور اولیــــا گــر بُگسلــی
تو هلاکی زان که جزوی نه کلی


چـــون شــوی دور از حضور اولیا
در حقیقت گشتـه ‏ای دور از خدا


هر که باشد هم نشین دوستان
هست در گلخــن میــان بوستان


هر که باناراست اوهم سنگ شد
در کمی افتاد و عقلش دنگ شد

و با جمله ای حضرت سید هاشم حداد (رحمة الله علیه) این مثنوی را آغاز می کنم:

انسان اگر بخواهد واصل شود، شروع آن از خانه و زن و بچه است.

[سید ابراهیم]

اتفاقا در این حوزه خود این سید بزرگوار بسیار بسیار صبور و با حلم عجیبی بودند. خاطره ایشان و اتفاقی که با مادر خانمشان افتاد در این زمینه بسیار معروف است. و اتفاقا همین موضوع بود که باب فتوحات خاصی برایشان شد.

ممنون از محمد هادی عزیز

[محمدهادی]

فرزند مرحوم انصاری همدانی در خاطره‌ای از پدرش می‌گوید:

یک بار یکی از آشنایان از تهران خدمت آقای انصاری رسید و برای دستورالعمل گرفتن اصرار کرد. ایشان فرمود: تو با خانمت بدرفتاری می کنی، برو اخلاقت رو درست کن! حجاب تو این است.

آن شخص می‌گفت: وقتی برگشتم همسرم خیلی با ناراحتی به من گفت: باز رفتی مسافرت!؟ خم شدم دستش رو بوسیدم، تعجب کرد و پرسید این کار رو کی به تو یاد داده؟ گفتم همان آقایی که می‌گویی چرا رفتی پیشش. ایشان هم به آقای انصاری علاقمند می‌شود و در سفر بعدی با هم به همدان می‌آیند و خدمت آقا می‌رسند.

[محمدهادی]

در ضمن یكی از نامه های آیه الله شیخ محمد بهاری قدس الله سره در باب سلوك با زن و عیال آمده:

و اما درباره سلوك با زن و عیال خود، اولا باید بدانی كه تو مردى، و ... مؤاخذه از تو بیش از او خواهد بود پس باید تو اذیت او را تحمل كنى، اگر او مخالفت نماید، باید تو عفو كنى و كظم غیظ نمایى، او بد كند، جفا كند، تو وفا كنى، و اسائت كند، تو احسان و مهربانى كنى، اگر او از روى جهل لجاجت كند، باید تو به حسن خلق رفع نمایى، مع ذلك كله در هیچ مورد خود را بى تقصیر ندانى، اگر چه واقعا حق با تو باشد

[محمدهادی]

یکی از شاگردان مرحوم بهجت:
آیت الله بهجت (رحمة الله علیه) می‌فرمودند كه:
برای چی وقتی می‌آیی خانه و زن و بچّه می‌آیند دور و برتان، تازه كتاب باز می‌كنید و می‌گویید می‌خواهم این‌ها را كه صبح تا حالا خواندم مطالعه كنم؟ چون فردا می‌خواهم آن درس را مباحثه كنم؟ باید طوری برنامه‌ریزی كنید كه وقت زن و بچّه ضایع نشود و به آن ها هم برسید. اهل خانواده هم حقوقی دارند. بالأخره زن و بچه و حتّی خود آدم نیازهایی دارد که اگر لذّت‌های حلال نباشد همان عبادتش هم با نشاط نیست، درس خواندنش هم نشاط چندانی ندارد."معمولاً امثال ماها كمتر به این امر توجه می‌كنیم، زن و بچّه را رها می‌كنیم به حال خودشان، و خودمان را مدیون این‌ها می‌كنیم. نباید غافل شد از این كه اگر پول کمتر باشد،‌ زندگی می گذرد؛ ولی زن، دختر و پسر آدم، كمبود محبّت را از کجا جبران کنند؟ در خانه چه کسی را باید بزند و بگوید محبّت می‌خواهم؟ اگر مابه موقع و اندازه به زن و فرزندان محبّت ابراز نداریم، باید عوارض پس از آن را پذیرا باشیم. پول و امور مادی را می توان از خویشان، صندوق و یا کسی قرض گرفت، امّا محبّت را هیچ کس جز مرد و زن نسبت به فرزندان و مرد نسبت به همسر نمی تواند جبران کند. پس باید آدم مواظب باشد كه حق همسر و فرزندانش بخاطر این كه چیزی را کسب و یا جبران كند، ضایع نسازد. محبّت از امور جایگزین ناپذیر است.

[محمدهادی]

مرحوم کربلایی احمد آقا، برخورد صحيح و انساني با زن و فرزند را، امري مرثر در سلوک قلمداد کرده و ناکامي بسياري از سالکان را در راه و بيراهه هاي مسير، معطوف به اين موضوع مي دانستند. لذا در جلساتشان اين نکته را بسيار تأکيد مي کردند که: « مراقب باشيد تا در منزل، توهين و يا بي ادبي از شما صادر نشود. زيرا زن و فرزند، در برابر شما قدرت مقاومت ندارند، لذا چون نيروي مردي شما به آنان غلبه دارد، بسيار دل شکسته و غمگين مي شوند.»

[محمدهادی]

فرزند آیت الله بهجت روحی فداه:
ایشان (آیت الله بهجت) همواره مدارا را در مورد همسر خود در پیش می گرفتند ، در هر شرایطی صبر و تحمل ایشان بر هر چیز دیگری غلبه داشت ، حتی گاهی که مادر اظهار ناراحتی می کردند آقا اگر پاسخی هم داشتند نمی گفتند و در هر صورت ناراحتی را با ناراحتی جواب نمی دادند و البته در اکثر مواقع پاسخی جز سکوت نداشتند.

گاهی هم که کار مثلا بالا می گرفت آقا در مرحله اول می گفتند: ”خب حالا غذایمان را بخوریم دیگر” و اگر این شیوه هم جواب نمی داد در مرحله شدیدتر تهدید می کردند و مثلا می فرمودند :” غذایم را به اتاق می برم و آن جا می‌خورم".

و نهایت امر این بود که در بالاترین حد ممکن غذا را در اتاق خود میل می کردند،اگرچه همواره اصرار داشتند که با همسر خود بر سر سفره بنشینند.

فرزند آیت الله العظمی بهجت در ادامه درباره رفتار نیک و شایسته پدر بزرگوارشان با همسرشان این گونه می‌گويد:

گاه که مثلا کدورتی کوچک پیش می آمد و آقا شب به اتاق خودشان می رفت وقتی صبح می شد و می آمد به مادر می گفتند: خسته نباشید و از حال و احوال ایشان می پرسید! انگار نه انگار که اتفاقی افتاده گاهی فکر می کردم شاید ایشان فراموش می کردند که شب چه اتفاقی افتاده ولی وقتی از 50 یا 60 سال پیش سخن به میان می آمد کاملا جزء جزء آن را تعریف می کردند و این یعنی این که ایشان فراموشکار نیستند بلکه روح بلندشان اجازه نمی داد هیچ کدورتی را به دل بگیرند.

بسیار اتفاق می افتاد که مادر سخنانی به پدر می گفت که اشتباه بود ، ایشان آن قدر صبوری می کردند که ما ناراحت می شدیم ، یکبار به مادر گفتم شما مثلا در این مورد اشتباه کرده اید و دلایل آن را ذکر کردم وقتی خدمت آقا رسیدم ایشان فرمودند: "که نباید می گفتید" یعنی حاضر نبودند کوچکترین اصطکاکی در روابط خانوادگی ایجاد شود ، گاه نیز برای ایشان وسائلی را می گرفتند و به عنوان هدیه می دادند، به بچه ها هم سفارش می‌کردند که همواره با مادر باید مدارا کرد و نباید به هیچ وجه با تندی پاسخ شان را داد.

[نورالسادات]

حضرت آیت الله بهجت جلسه ای درقم که برای خانواده ها صحبت میکردند میفرمودند:
انسان در دنیا به ده درصد خواسته های خود میرسد ،کمتر کسی پیدا میشود که زندگی بر وفق مراد او باشد.
هرگونه عیش و نوش در دنیا با هزار تلخی و نیش همراه هست واگر کسی دنیارا اینگونه پذیرفت و شناخت ،در برابر ناگواریها و بدیهای همسر و همسایه و ... کمتر ناراحت میشود ،زیرا از دنیا بیش از اینکه خانه ی بلاست انتظار نخواهد داشت.


ایشان میفرمودند:اگر بخواهیم محیط خانه ، گرم و باصفا و صمیمی باشد ؛فقط باید صبر و استقامت و گذشت و چشم پوشی و رافت را پیشه خود کنیمتا محیط خانه گرم و نورانی باشد.

«رحمت و رضوان خدا برایشان باد»

[نورالسادات]

حاج اسماعیل دولابی:


هر زنی که مردش از او رضا باشد آن عزیز خداست ،


هر مردی هم که زنش از او رضا باشد آن مرد عزیز خداست ،


کمال مرد و زن در این است و بقیه اش دیگر حرف است...


چنین زن و مردی را خدا از همه اعمالشان راضی است.



میفرمود:


وقتی می خواهید از منزل خارج شوید اهل خانه را خشنود کنید و بیرون بیایید ،وقتی هم خواستید وارد خانه شوید بیرون در ، استغفار کنیدو صلوات بفرستیدو هر ناراحتی که دارید بیرون بگذاریدو با روی خوش داخل شوید.




روحشان قرین رحمت الهی ان شاء الله

[محمدهادی]

از همسرتان تشکر کنید هر چند غذایی که پخته شور یا بد شده است. وقتی از غذا ابراز رضایت می کنید همسرتان خوشحال می شود و این باعث رشد و پیشرفت معنوی شما می شود. یک بار من در جوانی در خانه با خانواده بد اخلاقی کردم در عالم معنا به من گفتند: بیست سال ناله های تو بی اثر شد

آیت‌الله پهلوانی