اطلاعاتی در مورد گنبد طلا حرم امام رضا(علیه السلام)

[arax2015]

گنبد حرم امام رضا(علیه‌السلام)، یکی از زیباترین جلوه‌‌های مذهبی است که با درخشندگی خشت‌‌های طلایی خود، همواره مورد احترام بینندگان بوده و هست. زائر دلباخته‌ای که به قصد زیارت، راه‌‌های طولانی را پشت سر گذاشته و قدم به شهر مقدس مشهد می‌گذارد، در آغاز ورود با دیدن گنبدی طلایی، لبریز از شور و شوق زیارت مرقد منور حضرت رضا(علیه‌السلام) می‌شود.
گنبد منور امام(علیه‌السلام) از نظر ساختمان و ارتفاع، در نهایت هنرمندی و زیبایی ساخته شده و دو پوشش دارد. پوشش اول، سقف حرم است که مقعر و مقرنس است و به آن قبه گفته می‌شود. پوشش دوم بر فراز آن و همان گنبد طلاست. بین دو پوشش، فضایی خالی به بلندای بیش از 13 متر وجود دارد. سنگینی گنبد بر دیوارهای تالار (حرم مطهر) است که ضخامت آن به حدود 2/90 متر می‌رسد.
ارتفاع قبه از کف حرم، 18/80 متر و تا انتهای گنبد یا بلندترین نقطه‌ی اوج محدب (رأس گنبد)، حدود 31/20 متر است. دور گنبد از سطح خارج آن، 42/10 متر و ارتفاع آن از اول طلاکاری تا تیزه‌ی گنبد، 16/40 متر و ارتفاع سر طوق گنبد، 3/50 متر است. از اول طلاکاری تا زیر بازوبندی گنبد و به عبارت دیگر، بلندی ساقه تا ابتدای آجرهای زراندود، 4/79 متر است.
گنبد منور ابتدا مانند سایر بناها، از آجرهای زرد رنگ ایرانی ساخته شده و پس از آن با کاشی تزیین یافت. تا سال 932 ه.ق (روزگار صفویه) با کاشی‌‌های نفیس آراسته بود، تا این‌که در این سال، تهماسب صفوی برای نخستین بار گنبد را با خشت‌‌های طلا زینت داد. او نخست کاشی‌‌های گنبد را برچید و پس از آن، روی گنبد را با ورق‌‌های مسی که رویه‌ای از طلا داشت، زراندود کرد.