110 سرمشق از سخنان حضرت على (علیه السلام)

[صدرا]

مجموعه حاضر
اين نوشتار، حاصل تعدادى از درس‏هاى اخلاقِ استاد بزرگوار، معلّم اخلاق، عالِم عامِل، حضرت آيةاللَّه العظمى مكارم شيرازى مدّ ظلّه العالى مى‏باشد، و از آن جا كه معظّم له مطالب مهمّ اخلاقى را در ذيل روايات مذكور با زبانى ساده و رسا- كه از هنرهاى بزرگ ايشان است- بيان كرده‏اند و براى عموم مردم قابل فهم و استفاده است، مجموعه حاضر به شكل كنونى گردآورى شد، تا ان شاءاللَّه خوانندگان محترم با مطالعه و سپس عمل به مضامين آن، به رشد اخلاقى خود كمك كنند.
امتيازات درس اخلاق معظّم له‏
هر چند درس‏هاى اخلاق در حوزه‏هاى علميّه، مخصوصاً از نوع دوم آن، توسّط اساتيد متعدّدى بيان مى‏شود، ولى درس اخلاق معظّم له ويژگى‏هاى خاصّى دارد و شايد به همين جهت روزهاى چهارشنبه، كه استاد معظّم به وعظ و ارشاد طلّاب عزيز مى‏پردازد، تعداد بيش‏ترى در جلسه درس حاضر مى‏شوند. مهم‏ترين ويژگى‏هاى درس اخلاق معظّم له به شرح زير است:
1- معمولًا مباحث اخلاقى روز چهارشنبه در پايان درس‏ها گفته مى‏شود، ولى استاد معظّم مباحث اخلاقى را در ابتداى درس مطرح نموده،

سپس به ادامه درس مى‏پردازند؛ بدون شك چنين روشى مؤثّرتر است.
2- مدّت درس‏هاى اخلاق، از نوع دوم، كم است؛ يعنى اساتيد محترم معمولًا چند دقيقه‏اى بيش‏تر به سفارشات اخلاقى در انتهاى درس نمى‏پردازند؛ ولى استاد معظّم، نصف و گاهى 3 2 وقت درس را به تذكّرات اخلاقى اختصاص مى‏دهند.
3- استاد عاليقدر، كه نظم ايشان زبانزد خاصّ و عام است و به عنوان اسوه و الگوى نظم شناخته شده‏اند، در بحث‏هاى اخلاقى نيز نظم و ترتيب را مراعات مى‏كنند و معمولًا بحث‏هاى اخلاقى معظّم له از نظم خاصّ موضوعى، يا ترتيبى برخوردار است، بدين جهت يك سال كلمات قصار حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله از تحف العقول را مطرح نمودند، سال ديگر بحث تقوى را از زاويه‏هاى مختلف پيگيرى كردند، و در سال على بن ابى‏طالب عليه السلام، كلمات قصار مولى اميرمؤمنان عليه السلام را موضوع بحث‏هاى اخلاقى خويش قرار دادند.
4- در لابلاى بحث‏هاى اخلاقى، مسايل مهمّ سياسى روز نيز مدّ نظر آن حضرت بوده و در هر جلسه در صورت لزوم دقايق پايانى را به تذكّر، تحليل و بيان مسايل مهمّ سياسى آن هفته مى‏پردازند.
5- در مباحث اخلاقى فقط به پيام اخلاقى آيه يا روايت اكتفا نمى‏نمودند، بلكه اگر سؤال و شبهه‏اى، يا تضاد ظاهرى با ساير آيات و روايات به نظر مى‏رسيد، دقيق و موشكافانه آن را مطرح و حلّاجى مى‏كردند