حليةالقرآن

[zohur]

بسم الله الرحمن الرحيم

پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود : بهترین شما کسی است که قرآن آموزد و آن را آموزش دهد.

باخودم فكر كردم كه چه چيزي ميتونه براي كساني كه به دنبال بيداري انديشه اند مفيد باشه تا اينكه اين حديث رو از اميرالمومنين ديدم:

سپس قرآن را بر او ( حضرت محمد صلی الله علیه و آله) نازل فرمود قرآن نوری ست که خاموشی ندارد و چراغی ست که درخشندگی آن زوال ندارد.
به همين دليل تصميم گرفتم كه در اينجا مطالبي رو درمورد تجويد قرآن قرار بدم.
اميدوارم بتونم در اين راه قدمي هر چند كوچك بردارم.هرچند كوچك....


ابتدا چند موضوع رو بگم:
1-مطالبي كه در{}قرار ميگيرند توضيحات خودم هست كه به زباني ساده براي يادگيري بهتر مينوسم.
2-دوستان اگر سوالي داشتن به صورت پيام خصوصي بازگو كنندواجازه دهند مطلب به صورت منظم پيش برود.
3- منبع مطالب تجويد كتاب حليةالقرآن-نوشته سيد محسن موسوي بلده

[Mitsonary]

خیلی طرحه جالبیه . من اکثرا با افرادی سر و ار دارم که تو خوندن درست قرآن و ... مشکل دارند . شاید از این راه بتونم کمکی هر چند ناچیز به ایشان نمایم.


یا علی

[zohur]

جلسه اول:

قرائت عاصم به روايت حفص:
در ميان هفت قرائت مشهور جهان اسلام،قرائت(عاصم ابن ابي النجود كوفي)از فصاحت واعتبار ويژه اي برخوردار ميباشد.عاصم قرائت را بايك واسطه از حضرت علي(علیه السلام)فراگرفته است.ازميان دوتن از شاگردان ممتاز عاصم يعني(حفص وشعبه )آنچه را كه حفص ازعاصم نقل كرده است.از استحكام وجايگاه بهتري برخوردار ميباشد .به همين جهت دراكثر كشورهاي اسلامي از جمله كشور ما،قرائت عاصم به روايت حفص رايج است .
1-{لذا اين جزوه براساس قرائت عاصم به روايت حفص ميباشد}
2-{مثلا در قرائت سوره مريم عبد الباسط اين نوع اختلاف قرائت وجود دارد}

آغاز تلاوت:
بر اساس تعاليم قرآني،مستحب است كه قاريان قرآن،تلاوت آيات كلام الله مجيد را با استعاذه آغاز نمايند.
استعاذه
استعاذه در لغت به معناي پناه بردن و درقرائت قرآن عبارتست از گفتن جمله:

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

1-{الفاظی كه برای استعاذه در كتابهای علوم قرآنی، علم قراآت ذكر شده متفاوت است كه چند مورد از آنها را در این جا ذكر می‌كنیم:
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم.
اعوذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم.
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم انّ الله هو السمیع العلیم.
اعوذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم انّ الله هو السمیع العلیم.
نستعیذ بالله من الشیطان الرجیم. }
2-{همچنين در قرآن نيزسفارش شده: فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ». }

بسمله:
كلمه بسمله به معناي نام خدا رابر زبان آوردنبوده و در قرائت عبارتست از گفتن جمله:

بِسمِ اللّهِ الرَحمنِ الرَحيمِ

1-{مستحب است قاري قرآن پس از استعاذه و قبل از تلاوت آيه عبارت فوق را بخواند.البته بسملةدر آغاز تمامي سوره هاي قرآن-به غير از سوره توبه-همراه با سوره نازل شده وخواندن آن واجب است.}
2-{سوره توبه برخلاف بقيه سوره هاي قرآن بدون بسملهنازل شده وگفتن بسمله درآغاز آن ممنوع است}
3- {اگر در جزء خواني يا موارد ديگر به سوره توبه رسيديم بايد قبل از رسيدن به سوره توبه چند ثانيه مكث(سكت)كنيم تا مشخص شود كه سوره بعدي آغاز شده است.

وَالَّذِينَ آمَنُواْ مِن بَعْدُ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ مَعَكُمْ فَأُوْلَئِكَ مِنكُمْ وَأُوْلُواْ الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿75﴾(چند ثانيه مكث)بَرَاءةٌ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱﴾}

[حسن عزتي]

بنام ستار معاصی عاصیان

باسلام
حرکت قرانی شما بسیار جالب و زیبا و قدمی بزرگ است.فقط اینکه اگر مسائل تجوید رو قصد دارید بیان کنید در برخی موارد آدرس فایل های صوتی قرائت های مورد تمثیل را بیان کنید تا آموزش شما بهره وری بالاتری داشته باشد.


اجرکم عندالله

یا علی (علیه السلام) مدد است.

[در جستجوی سختی]

حرکت خیلی خوبی رو شروع کردید.
من خودم شخصا در خواندن قرآن مشکلات زیادی دارم.
امیدوارم که با مطالب آموزنده شما بتونم این امر مهم رو یاد بگیرم.
اجرتون با خدا

[zohur]

احاديث قرآني

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: قرآن را با اعراب صحيح بخوانيد و عجائب آن را استخراج كنيد

پيامبر گرامىصلي الله عليه و آله فرمود
نورانى كنيد خانه هاى خودتان را به تلاوت قرآن و آن را قبرستان قرار ندهيد مانندكارى كه يهود و نصارى كردند, نماز را در كليساها و (كنيسه ها) خواندند و خانه هاى خود را معطل گذاشتند, پس به درستى كه اگر زياد شود تلاوت قرآن در خانه اى خير و وسعت براى اهل آن زياد مى شود و آن خانه مى درخشد و به اهل آسمان نور مى دهد, آنچنان كه ستاره هاى آسمان به اهل زمين نور مى دهد و مى درخشد

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: جاده قرآن را پاكيزه كنيد، سوال شد: يا رسول الله جاده قرآن كدام است؟ فرمود: دهان، سوال شد: به چه ترتيب؟ فرمود با مسواك زدن


رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: مادامى كه در تلاوت قرآن قلوب شما نرم مى شود و در خود احساس خضوع مى كنيد قرآن بخوانيد و در غير اين صورت حق تلاوت را اداء نكرده ايد
امام صادق عليه السلام فرمود: پاره اى از مردم قرآن تلاوت مى كنند كه گفته شود چه خوب مى خواند و برخى قرآن مى خوانند براى تامين معاش. در اين دو دسته خيرى نيست. ولى بعضى از مردم قرآن مى خوانند كه از راهنمايى هاى او بهره مند شوند و در نماز و در حال و شب و روز از آيات الهام بخش قرآن بهره معنوى و فكرى بردارند

[zohur]

جلسه دوم

باب وقف و ابتدا از مباحث مهم قرائت كلام الله مجيد است .پس از فرا گيري تجويد ،آموختن محل هاي مناسب وقفووصل و ابتداآغاز ميگردد.
طرق وقف بر آخر كلمات:
وقف بر آخر كلمات به دو روش صورت مي گيرد:1-ابدال2-اسكان

1-وقف ابدال:
ابدال يعني تبديل كردن-دگرگون نمودن
در اين نوع وقف،حرف آخركلمه به هنگام وقف به حرف ديگري تبديل مي شود.
وقف ابدال دو مورددارد:1- وقتي آخر كلمه تاءگرد(ة)قرار دارد،اين نوع تاءدر وقف به هاءتبديل ميگردد.
مثال:
( رَحْمَةً ===> رَحْمَهْ)
2-دركلماتي كه به تنوين نصب( ــًـ ) ختم شده اند،اين تنوين در وقف،تبديل به الف مدي مي شود.
مثال: (کریماً ===>كريما)
1-{الف مدي همان الف كشيده است.كه بايد درهنگام وقف آن را 2حركت بكشيم كه اگر آن را نكشيم به فتحه تبديل ميشود}
2-{البته الف مدي نبايد مانند حرف الف در فارسي اداءشود بلكه( آ)بايد نمكي از فتحه ونمكي ازالف فارسي راداشته باشد .}

وقف اسكان:
اسكان به معناي ساكن نمودن ودر اصطلاح قرائت عبارت از اين است كه:حرف آخر بقيه كلمات(غير ازموارد ابدال)باهر حركتي در هنگام وقف ساكن ميگردد.
مثال:قَدحاً در وقف می شود قَدحآ


استثنا در وقف اسكان:
حرف مفتوح آخر كلمات هفت گانه ي:

1- اَنَا (هرجا آمد) 2- لَکِنَّا (سوره کهف) 3- الظُُنُونَا 4- الرَّسُولَا 5- السَّبیلَا(هر سه در سوره احزاب) 6- سَلاسِلَا (سوره دهر) 7- قَواریرَا (اولی، دهر) در همگی فتحه به الف تبدیل می‌شود.
كه در قرآن به همين صورت نوشته ميشوند،در موقع وقف به جاي اسكان ،ابدال به الف مدي ميشوند.
1-{سَلاسِلَا (سوره4 -دهر):اين مورد دروقف سلاسل ْنيز خوانده ميشود}
2-{براي تمرين بيشتر وقف وابتدا سوره بلد را مطالعه كنيد چون مثال هاي زيادي در اين مورد در آن وجود دارد}

[zohur]

جلسه سوم

مسئله وقف و وصل و ابتداي صحيح عبارات قرآني،از ضروريات تلاوت كلام خدا است.چه بسا در اثر عدم توجه به اين مهم،معاني آيات الهي مخدوش گردد.اما از آنجا كه اكثر مردم به زبان عربي ومفاهيم قرآن آشنايي كافي ندارند ،غالبا در انتخاب محل صحيح وقف و وصل وابتداء دچار مشكل ميشوند؛لذا براي رفع نسبي اين مشكل ،علاماتي وضع گرديده است.كه برخي از مهم ترين اين علامات (رموز وقف)را شرح مي دهيم.


وقف»
در لغت به معناى «حبس و حركت نكردن» است و در علم قرائت: «قطع صوت در حين قرائت، همراه با تجديد نفس و سپس ادامه قرائت» را گويند.

وقف بر دو نوع است:
الف) اضطرارى: نوعى وقف است كه در آن به سبب اتمام نفس، عطسه، سرفه، فراموشى آيه و‌...، قارى ناچار به وقف مى‌شود و طبعاً از روى اضطرار، به هر كلمه‌اى كه رسيد بدون توجه به معناى آن وقف مى‌كند.

ب) اختيارى: وقفى است كه قارى به اراده و تشخيص خود، كلمه‌اى را اختيار مى‌كند و بر آن وقف مى‌نمايد.وقف اختيارى چهار نوع است:
1. تام: اگر بين دو عبارت، هيچ نوع رابطه لفظى و معنوى موجود نباشد، بين دو‌عبارت «وقف تام» خواهد بود.
2. كافى: وقفى است كه در آن، هر يك از دو عبارت براى خود جمله مفيدى است و در لفظ نياز به يك‌ديگر ندارند، ولى در معنا به هم تعلق دارند.
3. حَسَن: وقفى است كه در آن، عبارت اول، تمام و مستقل است، ولى عبارت دوم ناقص است و براى كامل شدن خود نياز به عبارت اول دارد.
اين سه قسم وقف كه ذكر شد، بدون اشكال است.
4. قبيح: وقفى است كه در آن، هر دو عبارت، در لفظ و معنا به يك‌ديگر تعلق دارند و هيچ كدام از آن‌ها به تنهايى جمله مفيد نيست. اين وقف صحيح نيست

ـ «م»: وقف لازم;
وقف الزامى‌است و در صورت وصل، احتمال تغيير مفهوم جمله زياد است.

«ط»: وقف مطلق;
تأكيد مى‌شود، وقف كنيد. چون موضوع مورد بحث، تمام شده است.


ـ «ج»: وقف جايز;
مى‌توان هم وقف و هم وصل كرد.

«ز»:وقف مجوز
مانند وقف جايز است البته وصل آن بهتر است .

ـ «ص»: وقف مرخص;
به علت طولانى بودن جمله و كمبود نفس، رخصت داده‌مى‌شود تا وقف كنيد و سپس از جاى مناسب شروع به قرائت كنيد.

ـ «لا»: وقف ممنوع;
نبايد وقف كرد. اگر به‌طور اضطرارى مجبور به وقف شديد، حتماً بايد برگرديد و دوباره به صورت وصل بخوانيد

ـ «قلى»:
وقف، بهتر از وصل است.

ـ «صلى»:
وصل، بهتر از وقف است.
{در قرآن عثمان طه به صورت صلي ودر بعضي از قرآن ها به صورت (ز)ديده مي شود ولي هر دو يك معني ميدهند}{صلي=ز}

وقف معانقه;
اين علامت سه‌نطقه‌اى اگر بر روى دو كلمه نزديك به هم قرار داده شود، به اين معناست كه در صورت وقف بر هر يك از آن‌ها، بر روى ديگرى نمى‌توان وقف كرد.[8]
1-{شرح علايم به كار رفته در هر نوع كتابت (عثمان طه، طاهر خوش‌نويس و‌...) در پايان قرآن با همان كتابت نيز آمده است.}
2-{براي تمرين آيات 57تا63 سوره عنكبوت راتلاوت كنيد}
3-{قلي را بخوانيد قِلا***صلي را بخوانيد صِلا}

[zohur]

جلسه چهارم

تلفظ كلماتي كه با سكون يا تشديد شروع ميشوند،يا غير ممكن ويا مشكل است.در زبان عرب نمي توانكلمات مذكور را بدين ترتيب آغاز كرد:

شْتَري-تَّخَذُوا-نْصُرْني
بنابراين،براي سهولت تلفظ اين كلمات،از(همزه وصل)استفاده مي شود.
همزه وصل،يك نوع الف است كه در ابتداءبه چنين كلماتي خوانده ميشود ولي در ميان كلام چون نيازي به آن نيست،ناخوانا ميباشد.معمولا در اكثر قرآنها،بر بالاي همزه وصل يك علامت صاد كوچك (صـ )ديده مي شود:
.
.
.
در كتابت قرآن براي همزه وصل ،علامت حركت(قتحه-كسره-ضمه)نمي گذارند وقاري،خود بايد قانون حركت همزه وصل را بداند.
نحوه تشخيصحركت همزه وصل در ابتدا به كلمات
همزه وصل درآغاز هرسه نوع كلمه عرب(حرف-اسم-فعل)مي آيد.
.
.
.

1-حرف
در قرآن تنها كلمه اي كه(حرف)محسوب شده وهمزه وصل مي گيرد.،(حرف تعريف،الف ولام)مي باشد
.در واقع( الف)در حرف تعريف ،همزه وصل است.
همانگونه كه مي دانيم،اين همزه در صورت ابتداء،مفتوح است.مثال:

[zohur]

2-اسم
همزه وصلي كه بر سر اسم ها بيايد،درصورت ابتدا مكسور خواهد بود.در قرآن،همزه وصل بر سر اسم هاي ذيل امده است(به اين روش فرا بگيريد!)

پسر-دختر-مرد-زن-اسم-دو

كه اين آخري به صورت هاي مختلف مذكر ومونث آمده است.
حال اصل اين كلمات:


3-فعل
بقيه كلمات داراي همزه وصل در قرآن،فعل هستند.
پس از همزه وصل فعل،(اولين حرف متحرك)را نگاه ميكنيم.اگر مفتوح يا مكسور بود،همزه وصل ما(مكسور است)واگر حرف مزبور مضموم بود،همزه وصل نيز مضموم خواهد بود (در فعل،همزه وصل مفتوح نداريم)

فَقَدِ اهْتَدوا ـــــــــ اِهْتدوا
رَبَّنا اکْشِف ــــــــــــــ اِ کْشِف
اَلّذینَ اسْتُضعِفوا ـــــــــــ اُ سْتُضعِفوا
رَبِّ انْصُرنی ــــــــــــــــ اُنْصُرنی
نکات مهم
در افعال : «اقْضُوا – امْضُوا – ابْنُوا – امْشُوا – ائْتوا – اهْدُوا » همزه ی وصل در حالت ابتدا به جای ضمه به کسره خوانده می شود.
همزه ی ساکنه در کلمات « اِئْتِ – اِئْتِنا – اِئتیا – اِئْتُوا – اِئْتُونی – اِئْذَن » در میان کلام به همزه ی ساکنه و در صورت ابتدا به یاء مدی خوانده می شود . بدین صورت (ایتِ – ایتِنا - ایتیا – ایتُوا –ایتُونی – ایذَن ) و همچنین در کلمه ی « اُؤْتُمِنَ»(بقره – 283) همزه ی ساکنه درصورت ابتدا به واو مدی خوانده می شود : اُوتُمِنَ