آخرالزمان شیعی به روایت فیلم ملک سلیمان نبی (علیه السلام)

[بیداری اندیشه]

اين اثر سينمايي به كارگرداني شهريار بحراني و تهيه‌كنندگي مجتبي فرآورده با همكاري بنياد سينمايي فارابي در گيلان ساخته شده و محمود پاك‌نيت، امين زندگاني، الهام حميدي، مهدي فقيه، عليرضا كمالي و حسين محجوب در آن نقش‌آفريني كرده‌اند.
شهريار بحراني درباره اولين دغدغه‌اش در تصويري كردن داستان سليمان نبي، گفته است: در ابتداي تصميم‌گيري براي انتخاب پروژه به اين نتيجه رسيديم كه در داستان‌هاي پيامبران الهي، در قرآن به دو مورد برپايي مُلك برميخوريم كه يكي داستان زندگاني يوسف پيامبر (علیه السلام) و ديگري داستان زندگاني حضرت سليمان (علیه السلام) است. اين ماجرا مي‌تواند الگويي براي همه جهانيان باشد. جدا از مضمون داستان فيلم، تم آن نیز داراي جذابيت‌هاي بسياري بود، از جمله اين كه حضرت سليمان براي تسخير بدي‌ها، مجبور به آوردن آنها به ملك خود و زميني كردنشان بود.
كارگردان ملك سليمان با اشاره به اين كه حكومت مورد نظر حضرت سليمان (علیه السلام) شبيه به حكومت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، گفته است: تشابهات حكومت سليمان با حكومت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بسيار است و هر دو منتهي به بهشت موعود مي‌شوند.

کار تحقیقات فیلم از سال 84 شروع شد و لئو لو هنگ کنگی که جایزه اسکار جلوه های ویژه را دارد به عنوان مدیر جلوه های بصری ملک سلیمان انتخاب شد.
صدای فیلم ملک سلیمان دالبی دیجیتال است و سرمایه گذاری ساخت آن توسط بنیاد سینمایی فارابی و سازمان اوقاف به مبلغ 5 میلیارد تومان بوده است.

سرويس فرهنگي/ آرش فهيم: سینمای ایران در آستانه یک اتفاق بزرگ است؛ اکران عمومی فیلم «ملک سلیمان» به کارگردانی شهریار بحرانی. اعتبار و اهمیت این فیلم نه فقط به خاطر القابي چون بزرگترين فيلم تاريخ هنر هفتم در ايران، اولين فيلم ديجيتالي سينماي ايران، پر هزينه ترين محصول سينمايي كشور و ... كه همه اين ها را لايق است.
«ملک سلیمان» اولین فیلم استراتژیک سینمای ایران با موضوع آخرالزمانی است. آخرالزمان یکی از اصلی ترین موضوعات سینمای آمریکاست و امروز به اصلی ترین جریان هنر هفتم در آن کشور تبدیل شده است. آن دستگاه سینمایی با دستمایه قرار دادن چنین موضوعی در حال انتشار ایدئولوژی و آرمانگرایی آمریکایی به سرتاسر جهان در قالبی پر زرق و برق و مجذوب کننده است. این درحالی است که بی هیچ تردیدی، والاترین و انسانی ترین تفکر آخرالزمانی در دین ما وجود دارد. اگر این تفکر با ابزاری توانا همچون سینما به نظر جهانیان برسد، می تواند بسیاری از انسان های آزاده دنیا را جذب خودش کند.

فیلم «ملک سلیمان» نیز با همین دغدغه تولید شده است. فیلمی که روایت قرآنی حضرت سلیمان را به عنوان ماکتی از اتفاقات آخرالزمان و قیام مهدوی به تصویر کشیده است.
ملک سلیمان ضمن برخورداري از فرم و ساختاري شكيل و خيره كننده، به معناي واقعي ديني است. ملك سليمان، بدون شك، يكي از جاذب ترين فيلم هاي تاريخ سينماي ايران است. اما اين جذبه برخلاف بسياري از فيلم هاي ديگر از راه هاي دم دستي و پيش پا افتاده به وجود نيامده است. بلكه، جلوه هاي عظيم و چشم انداز سترگ اين فيلم است كه علايق و سلايق را به سمت خود مي كشاند.

اين تناسب تا آنجاست كه ملك سليمان از اثري فانتزيك و اساطيري گذشته و به فيلمي به معناي واقعي كلمه اسلامي و قرآني رسيده است. تصور عام از سليمان نبي(علیه السلام)، پيامبري است صاحب قالي پرنده كه تمام شبانه روزش يا در كاخ، مشغول استراحت و وعظ و پند و اندرز مي گذرد، يا در فضايي پر از گل و بلبل، در حال گفت و گو با حيوانات و نباتات است. اما در اين فيلم مي بينيم كه آن حضرت، در كنار مردم و براي خدا، به مبارزه و جهاد مي پردازد و خود به عنوان پيشواي ملكش، در صف اول دفاع مقدس ايستاده است. هم از اين رو، فيلم «ملك سليمان» حتي مي تواند در ژانرهايي چون هنر مقاومت و حماسي هم قرار بگيرد.

ملك سليمان نه تنها يك اثر ملي، بلكه يك فيلم كاملا بين المللي محسوب مي شود كه در صورت برنامه ريزي مناسب در اكران جهاني، مي تواند سفير فرهنگي افتخارآميزي براي كشور ما باشد و ضمن ارتباط با انبوه مخاطبان، از كشورها، فرهنگ ها و اديان گوناگون، اثري جريان ساز در عرصه بين المللي باشد.

قسمت دوم فیلم 'ملک سلیمان' ساخته می شود

شهریار بحرانی نویسنده و کارگردان فیلم ملک سلیمان، ساخت قسمت دوم این فیلم را در دستور کار قرار داده است.
به گزارش مشرق، این فیلم با بازی بازیگرانی همچون امین زندگانی، محمود پاک نیت، الهام حمیدی، حسین محجوب، ژاله علو،زهرا سعیدی و مهدی فقیه، در بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر نامزد 9 بخش شد.
گفته می شود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درنظر دارد بودجه ساخت قسمت دوم این فیلم را متعهد شود.
فیلمبرداری ملک سلیمان، 14 تیرماه 1386 مصادف با ولادت فاطمه زهرا در رستم آباد گیلان آغاز شد.

دانلود تیزر تبلیغاتی فیلم

نکات بسیار جالب در مورد شیاطین در این فیلم موجود هست. من خودم دو شب پیش فیلم رو در سینما دیدم و بسیار لذت بردم. با توجه به اینکه فیلمهای هالیوودی بسیاری رو دیدم، خوشحالم بگم به عنوان کار اول ایران در زمینه های جلوه های ویژه، کار راضی کننده ای بود. واقعا جای خالی چنین کارهایی در کشور اسلامی خودمون خالی بود.
امیدوارم با انجام اینکار گامهای نخست جهت رسوب کردن دانش خلق جلوه های ویژه به سیمای ایران هم باز بشود تا در آینده شاهد ساخت فیلمهای قرآنی دیگر از این دست باشیم.
در پایان همگان رو توصیه میکنم به دیدن فیلم که اطلاعات گرانبهایی هم از جهت شیطان شناسی و هم از نظر روایات آخرالزمانی در اون موجود هست. امیدوارم قسمت دوم و سوم مجموعه پشتیبانی مالی شده و ساخته شود.

[Seyed Mohsen]

واقعا فیلم عالی بود و من به همه ی دوستانم توصیه کردم که ملک سلیمان رو ببینند.
از نکات مثبت فیلم جلوه های ویژه اش بود، که همراه با استفاده درست از روایت ها و آیات قرآنی اثری منحصر به فرد رو پدید آورده بود.

[Amir]

خودم این فیلم رو در سینما دیدم اصلا ارزش دیدن را ندارد اگر فیلم را برای جلوه های ویژه میخواهید ببینید که ماشالله دنیا پر از سریال ها و فیلم های بهتر از این است در ضمن جلوه ویژه خاصی هم این فیلم نداشت...
از نظر داستانی به شدت ضعیف بود حضرت سلیمان با آن عظمتش که در قرآن آمده اصلا قابل قیاس نیست به نظر از حضرت سلیمان بیشتر به عنوان یک کارکتر برای فیلم سازی استفاد شد در حالی که فیلم باید برای حضرت سلیمان ساخته میشد...
در کل این فیلم ارزش مشاهده ندارد چون نه بار معنوی دارد نه ....

[سلمان]

فیلم بدی نبود اما در کل نتوستم با فیلم ارتباط برقرار کنم. تعداد زیاد صحنه هایی که با اسب از شهری به شهری دیگر می رفتند خیلی آزار دهنده بود، بعضی دیالوگ ها بقدری تند و با صدای آرام گفته می شد که نتونستم متوجه بشم (شاید مشکل از سینما بوده). آن چیزی که آقای بحرانی به عنوان مفهوم اصلی داستان در تلویزیون گفت، اصلا به بیننده منتقل نمیشه، در نتیجه در پایان فیلم احساس سردرگمی کردم و نتیجه ای از فیلم نگرفتم. موضوعات ماورائی مثل اجنه و نحوه تصرفشان بر انسان و معجزاتی که پشت سر هم تصویر میشد (مثل اسباب بازی)، برای من قابل هضم نبود و به نظر من به فیلم چسبانده شده بود.

[Amir]

گفته ای " سلمان " مکمل نظر قبلی بنده است دقیق و درست فرمودند...
صدای فیلم در برخی صحنه ها در سینمای شهر ما هم مشکل داشت به نظر اشکال از فیلم بود...
تنها نکته خوب و کار شده این فیلم کاور و پوسترهای این فیلم بود که فقط همین یک نکته از دید من خوب بود...

[بیداری اندیشه]

البته من هم قبول دارم که پیوستگی مطالب جالب نبود و در واقع جا داشت روی فیلمنامه بیشتر کار میشد. موزیک و صدا هم دقیقا در قسمت خاصی کم و زیاد میشد و به نظرم اگرچه بعضی صحنه ها موزیک خوبی داشت اما بعضی جاهای دیگه نه. به نظرم بهتر بود موزیک رو تیم ایرانی روش کار میکرد. در مورد جلوه های ویژه باید منصف باشین. به عنوان شروع بد نبود. شما این فیلم رو مثلا با ارباب حلقه ها مقایسه می کنین که درست نیست. ارباب حلقه ها هر کدوم بالای 100 میلیارد تومان هزینه برداشت یعنی بیست برابر این فیلم و قویترین تیمها و امکانات صنعت هالیوود به کمک اون فیلم رفته. نباید انتظار داشت خروجی این دو فیلم با هم رقابت داشته باشن. در مورد داستان هم باز محدودیتهایی وجود داشته. نویسنده فیلنامه نمی تونست از خودش پر و بال بده به داستان اینطوری بهش ایراد می گرفتن به تحریف دین و تاریخ و ... ولی باز به نظرم میشد روی پیوستگی مطالب بیشتر کار کرد و فیلمنامه قویتری بیرون داد.
اما در مورد محتوا، برای من این قضیه جالب بود و مفید. خصوصا در مورد شیاطین و سحر و ... اینها از دید من مهم بودند که خوشبختانه تاییدی بودند بر تحقیقاتم در این زمینه.
ان شاءالله این نقدها و نقدهای سایر صاحبنظران به گوش سازندگان برسه و ان شاءالله قسمتهای بعدی فیلم چیزهای بهتری از آب در بیاد.
نکته مهم دیگه معرفی این پیامبر به عنوان پیامبر هست به جهانیان که سلیمان رو پادشاه جادوگر می دونن.

[Seyed Mohsen]

همه اون حرفهایی که گفتید درست،ولی نمیشه از تاثیر این فیلم روی افرادی که مستند ظهور ندیدن و اطلاعاتی که شما دوستان در مورد سحر و جادوگری و امثالهم دارید صرف نظر کرد.

[ANTi666]

گروه فرهنگی مشرق - شهریار بحرانی، کارگردان سینمایی ملک سلیمان نبی(علیه السلام) و مجموعه مریم مقدس(سلام الله علیها) در این یادداشت[شفاهی] به برخی ناگفته‌های محتوایی این فیلم اشاره داشته است. تاریخ فراماسونری و نقش اجنه و جادوگران ماسون در زمان حضرت سلیمان(علیه السلام) که با ماهیت شیطان‌پرستی فعال بودند جزئی از اشارات وی است. همین‌طور حقیقت ماجرای صخره و درگیری حضرت سلیمان(علیه السلام) با یهودیان عصر خویش از مهمترین بخش‌های این گزارش است.
بحرانی در قسمتی از سخنان خود به سیاسی نبودن این فیلم اشاره داشته و ضمن سیاسی ندانستن ملک سلیمان(علیه السلام) آثار قرآنی را طبیعتا دارای وجوه سیاسی نیز دانسته است.اشارات بحرانی به ماجراها و شکل گیری فراماسونری ردپایی در فیلم وی ندارند اما به هر حال می توانند تصویر زمان شکل گیری ملک را برای مخاطب روشن می کند.
مشرق یادآور می شود این مطالب نظرات کارگردان فیلم ملک سلیمان نبی(علیه السلام) است و لزوما همه آنها منطبق بر دیدگاه تحریریه این رسانه نیست.
***
برای فهمیدن، باید فیلم را چند بار دید
یکی از اساتید بزرگ و پیش‌کسوت سینما که برای دیدن فیلم آمده بود، گفت: تقریباً از بخش جلسه سران در این فیلم که سلیمان کاهن‌ها را جمع می‌کند تا انتها من داستان را از دست دادم. پرسیدم چرا؟ گفت: نتوانستم همراهی کنم. بعد چند بار برایش توضیح دادم تا فهمید. پس با یک بار دیدن سخت مبهوت است. چون مفاهیم قرآنی سخت و پیچیده است. به خصوص بالا‌ترین مفهومی که در قرآن است مفهوم ملک است.

ملک یعنی چه؟
در روایات معصومین(علیه السلام) است که می‌گفتند حکومت ما در آخرالزمان توسط حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) پیاده می‌شود؛ مبادا خلفای دروغین فریبتان بدهند و یا پادشاهان مدعی شوند که ما در حال برپایی ملک الهی هستیم.
ملک اصلی زمانی است که حکومت الله در زمین پیاده و امنیت کامل برقرار شود. در آن زمان همه رشد خواهند کرد. تک‌تک ائمه رجعت می‌کنند و حکومت خواهند کرد. ممکن است یک میلیون سال طول بکشد؛ شما این یک میلیون سال را با 8 الی نهایتاً 10 هزار سال که از خلقت عالم می‌گذرد مقایسه کنید. آن بهشت و اتفاقات و تغییر قوانین و مفاهیم آن خیلی عظیم است که ماکت کوچکی از آن را در ملک سلیمان(علیه السلام) می‌بینیم.

موضوع این اثر، سلیمان(علیه السلام) نیست
حال مخاطب باید این ملک سلیمان را در فیلم درک کند نه خود سلیمان را. اصلاً این فیلم موضوع سلیمان(علیه السلام) نیست، نام فیلم هم سلیمان نبی نیست. این فیلم درباره ملک سلیمان نبی است. حلقه زنجیره‌ای فیلم فتنه‌های ملک است. یعنی بررسی می‌شود که آیا چنین ملکی بر روی زمین با این شیطنت‌ها قابل برپایی است؟

دو اصل قرآنی
خداوند نیز دو اصل قرآنی را از زبان پیامبرانی بیان می‌کند که گاهی هزار سال با هم فاصله داشتند. «فاتقوا الله و اطیعون» یعنی تقوای الهی پیشه کرده و از پیامبران اطاعت کنید. یعنی از من که دلسوز شما هستم اطاعت کنید.
این دو اصل را نوح(علیه السلام)، هود(علیه السلام)، صالح(علیه السلام)، ابراهیم(علیه السلام)، یوسف(علیه السلام)، موسی(علیه السلام)، داود(علیه السلام) و سلیمان(علیه السلام) و در نهایت در سوی دیگر حضرت عیسی(علیه السلام) مطرح می‌کنند. حتی گروه پژوهشی در طول تحقیق به این نتیجه رسیدند که این دو اصل در اسلام هم مطرح است. چون این 2 اصل برای نجات بشر است. در این فیلم نیز همین را می‌بینیم. سلیمان(علیه السلام) می‌گوید که برای رسیدن به ملک فتنه‌هایی برپا می‌شود که راهکار آن همین دو اصل است.
هرکس این دو اصل را رعایت کند در امان می‌ماند و اگر نه به مشکل برخورده و در دست‌انداز می‌افتد. آیا مردم می‌توانند این دو اصل را رعایت کنند؟ مثلاً آیا مردم می‌توانند ربا را ترک کنند. می‌بینیم که یهود و بنی‌اسرائیل که الگوی قبیله‌ای دارند، نمی‌توانند بر خلاف رئیس قبیله عمل کرده و ربا را ترک گویند.

آرمان‌گرایی، واقع‌گرایی
دنیای غرب هم به این نتیجه رسید که با واقع‌گرایی و نمایش کشت و کشتار و فساد راه به جایی نمی‌برد. به همین خاطر در سال‌‌های اخیر به آرمان‌گرایی روی آورده‌اند. از طرفی ما هم نباید از آنها تقلید کنیم.

شخصیت‌ها و داستان
خانم منتقدی از من پرسید که چرا به خانم‌ها نمی‌پردازید. مثلاً چرا صحنه صحبت‌های سلیمان با همسرش این قدر کم است. من پاسخ دادم که اصلاً در داستان ما نمی‌گنجد. فیلم ملک سلیمان داستان خانواده او نیست. باید در حد نیاز، همسر و برادران سلیمان را معرفی کرد. داستان ما داستان ملک است. یعنی دنیایی از بدی و شرارت قصد دارد تا مردم شهرها را آلوده کند.
سلیمان همسری دارد که حامله است و تا به حال فرزندی هم نداشته. همین‌طور برادرانی دارد که از قضا برادر بزرگترش به رسول بودن سلیمان واقف است و تابع پیامبر خودش است. آل داود(علیه السلام) در قرآن خیلی محترم شمرده شده‌اند.

ریش سفیدهای حسود، هم در عصر سلیمان، هم سقیفه و هم امروز
سلیمان(علیه السلام) در 9سالگی به جایگزینی برگزیده و در 13 سالگی به پیامبری می‌رسد. در حالی که ریش‌سفید‌هایی هستند که برگزیده نمی‌شوند. همچون این قضیه را در کشور خودمان و همین‌طور در ماجرای سقیفه مشاهده می‌کنیم که پیرمردها می‌گویند که برای ما سخت است که با یک جوان بیعت کنیم و از او حرف‌شنوی داشته باشیم.

برخورد با فتنه‌ها
ماجرای اصلی فیلم ملک سلیمان، روش سلیمان(علیه السلام) در برخورد با فتنه‌هاست. سلیمان در شهر اول با دعا از خدا می‌خواهد که فتنه را برطرف کند اما در شهر دوم که ماجرا سخت‌تر و هولناک‌تر است، دیگر این کار را نمی‌کند و پیش رئیس کاهنان که دستانش بسته است رفته و به او می‌گوید که خودت خدا را بخوان و خودت با خودت مبارزه کن. سلیمان به او می‌گوید که این جن را از درون خودت خارج کن و در واقع به او توصیه می‌کند که جهاد اکبر کن که اگر این کار را بکنی هم خود نجات پیدا می‌کنی و هم مردمت.
شخصیت سلیمان اینجاست که آشکار می‌شود. یعنی با زور به دنبال اصلاح نیست و می‌خواهد که مردم خودشان طلب صلاح کنند.
سلیمان حاکم عادلی است و حتی در برخی موقعیت‌ها با پهنای شمشیر و نه با تیزی آن مبارزه می‌کند. سلیمان(علیه السلام) می‌گوید که دست و پای آنها را ببندید و آنها را نکشید تا من با آنها صحبت کنم و هدایتشان کنم.

تعجب چینی‌ها از شخصیت سلیمان(علیه السلام)
همکاران هنگ‌کنگی ما می‌پرسیدند که چرا این قدر این شخصیت خوب است؟ می‌گفتند که ما مذهبی نیستیم ولی از این شخصیت خیلی خوشمان می‌آید. گفتم به خاطر این که شخصیت‌های اصلی شما دیگرآزادند و مدام قهرمان‌های فیلم شما دیگران را می‌کشند؛ در فیلم‌های جنگی شما دائماً قهرمان‌ها باید آدم بکشند تا قهرمان‌تر به نظر برسند. ولی در تفکر مذهبی ما قهرمان کسی است که به دنبال نجات است و فطرتاً نمی‌تواند آدم بکشد و دنبال نجات انسان‌هاست.

ماجرای صخره در قدس و ادعای فراماسونرهای صهیونیست
صخره همان جایی است که امروز صهیونیست‌ها مدعی آن هستند و زیر آن غاری است و در حال حفاری و پیدا کردن چیزهایی هستند و محل آن در قبه‌الصخره امروزی است که روبروی مسجد‌الاقصی است و فراماسونرها مدعی آنند.
ماجرای فراماسونری امتداد شیطان‌پرستی و آئین‌های قدیم است. این افراد در ماجرای صلیبیون و شوالیه‌های معبد دست داشتند و قتل عام کردند. این افراد علومی را از یهودی‌ها فرا گرفتند و در قرون وسطی فرقه‌های فراماسونری را بنیاد نهادند. البته پادشاهان فرانسه و اروپا که این قضیه را می‌فهمند آنها را دستگیر و اعدام می‌کنند. ولی آنها اولین لژ فراماسونری را در اسکاتلند احداث می‌کنند که الان کلیسای آنها موجود است. تفکر شیطان «بافومت» که از اورشلیم آوردند را در آنجا رواج دادند. سرکردگان فراماسونری شیطان‌پرست هستند ولی بسیاری از ماسون‌ها در رده‌های پایین‌تر این را نمی‌دانند.
در دهه‌های اخیر (60 و 70) از دل فراماسونری، شیطان‌پرستی خارج شده و توسط اساتید فراماسونری که خود را آشکار کردند، عملاً کلیسای شیطان‌پرستی و بینش پرستش شیاطینی که از مصر باستان آوردند را راه انداختند و به دنبال گسترش آن هستند.
فراماسونری و مجامع مخفی هنوز هستند ولی بروز عینی آن به صورت شیطان‌پرستی است. چه کسی را می‌پرستند؟ همین شیطانی که در اورشلیم و ملک سلیمان تحت عنوان خدای خود تلقی کردند. ماجرای صخره و خود ماجرای حضرت سیمان چنین سابقه‌ای دارد.
در قرون وسطی فراماسونرها کتاب‌هایی تحت عنوان علوم غریبه می‌نویسند و اسم آنها را کلید سلیمانی و گنج‌های سلیمان می‌نهند. در این کتاب‌ها، ابزار آلات و خدایان شیاطین که آنها را می‌پرستند و از آنها طلب کمک و نیرو می‌کنند را آورده‌اند.
در فیلم ملک سلیمان(علیه السلام) این صخره به دست نیروهای پلیدی می‌افتد؛ البته ما خیلی روی آن تمرکز نکرده و خلاصه از آن گذشتیم. چون نمی‌خواستیم فیلم خیلی سیاسی باشد. در سریال مریم مقدس(علیه السلام) هم نگاه ما قرآنی بود و خیلی مورد استقبال مسیحیان و کشیش‌ها و روحانیون مسیحی قرار گرفت؛ تا جایی که از ما خواستند که کرسی مریم‌شناسی برایشان راه بیاندازیم. چون نگاه قدسی ما به حضرت مریم(علیه السلام) بیشتر از آنهاست و آنها می‌خواستند که ما برایشان صحبت کنیم و دانسته‌هایمان درباره حضرت مریم(علیه السلام) را بیان کنیم. اما صهیونیست‌ها چون می‌دانستند که این فیلم پایه‌های اصلی تفکرشان را می‌زند جلوی پخش آن را گرفتند.

چهره جن و شیطان مهم نیست؛ سیرتشان اهمیت دارد
در سکانس آخر که اجنه و شیاطین مادی می‌شوند، نمی‌خواستم به شکلی باشد که مخاطب برای دیدن چهره اجنه و شیاطین به دیدن فیلم بیاید؛ یعنی چهره آنها اهمیتی برای ما ندارد. مهم این است که چه اثراتی بر ما دارند و چگونه باید واکنش نشان دهیم. برای اینکه چهره اجنه و شیاطین دیده نشوند خیلی از سکانس‌ها را قیچی کردم. در پلان آخر هم نمایش چهره شیطان را محو کردیم؛ به گونه‌ای که کار معنایی‌تر شود. یعنی خواستم مثل کارهای فانتزی نباشد که یک گوش و چشم و صورتی به نمایش در آید. چون رفتار و تفکر و اثر منفی آن موجود مهم است.

[arnh]

به نظرم نیاز روز بود .
جن و شیاطین . که این روز ها شکست خوردن و نوید یک حکومت جهانی .

[SAEED_KOSAR]

تحليل دكتر حسن عباسي از فیلم ملک سلیمان

ملك‌سليمان تصوير كامل‌فتنه/ مكتب سينماي‌ديني در حال‌شكل‌گيري است

دكتر حسن عباسي با اشاره به اين كه «ملك سليمان» تصوير كامل فتنه است و با تعبير قرآني سازندگان فيلم از حضرت سليمان صهيونيسم امكان مصادره‌ آن را نخواهد داشت، گفت: مكتب سينماي ديني كه بتواند وحي را در زبان فطرت به حس تبديل كند، آرام آرام در حال شكل گيري است.


متن گفتگو :

*ملك سليمان به عنوان يك فيلم قابل اعتنا، در هفته‌هاي اخير در سينماهاي كشور به نمايش درآمد. درباره‌ اين فيلم، بسيار گفته مي‌شود كه آغازي است بر ورود سينماي ايران به عرصه‌ي پروژه‌هاي سينمايي عظيم و گسترده. اين گفته‌ها، حكايت از يك رويكرد به آينده دارد، كه آغاز آن با فيلم ملك سليمان رقم مي‌خورد. جايگاه فيلم ملك سليمان در پهنه‌ سينماي ايرانِ امروز و آينده كجاست؟

- بسم الله الرحمن الرحيم. پهنه‌ سينماي ايران، متاثر از پهنه فرهنگ ايران امروز، پهنه يك محيط دو قطبي است، كه يك قطب آن را شِق ليبرال فرهنگ مدرن تشكيل مي‌دهد، و قطب ديگر را شِق اسلامي فرهنگ ديني. اين دو قطب در همه اركان و شؤون ايران سي سال اخير در حال شكل‌گيري و بلوك بندي بوده‌اند، اما در سينماي ايران بالاخره در سال‌هاي اخير كامل شده و عينيت يافته است. فيلم ملك سليمان را در اين محيط دو قطبي مي‌توان ارزيابي نمود.

* طبيعتاً فيلم ملك سليمان در قطب سينماي ديني قرار دارد. اما پرسش اينجاست كه ضرورت دو قطبي ديدن محيط سينماي ايران، براي ارزيابي فيلم ملك سليمان چيست؟

- نه تنها ملك سليمان، بلكه هر فيلم شاخص ديگري نيز از اين پس بايد در اين محيط دو قطبي ارزيابي شود، در غير اين صورت، نتايج بررسي‌ها و داوري‌ها گمراه كننده خواهد بود.

در «اخراجي‌ها1» مقوله صيرورت و شدن انسان در عشق مجازي به عشق حقيقي، و از «خواستن» براي خود، تا خواستن براي غير خود، به خوبي تصوير شده است. در فيلم «ديده‌بان» عنصر توكل به زيبايي بيان مي‌شود. در فيلم «ملك سليمان»، مقوله «نبوت» در زيباترين شكل به نمايش گذارده شده است: يك «نبيِ» جوان، فعال، حكيم، رزم‌آور، اهل توكل و انابه، شجاع، و بصير كه با عنايت پروردگار تشكيل حكومت مي‌دهد، نافي فرضيه‌اي است كه سكولاريسم و اصالت عرف را در كنار لائيسيته و مقولاتي چون جدايي دين از حكومت قرار مي‌دهد. در فيلم «دست‌هاي خالي» نفي مالكيت درجه يك، كه انگاره‌اي ليبرالي است، به خوبي به تصوير درآمده است. در مجموع، عنصر اساسي همه‌ آثار ديني، يك نكته است و آن مفهوم هجرت است: هجرت در «مهاجر» و «آژانس شيشه‌اي» هجرت در عصيان، هجرت در «خداحافظ رفيق» و «اخراجي‌هاي يك»، هجرت در بريدن از تعلقات، هجرت در «مريم مقدس»، هجرت در تسليم و رضايت، هجرت در «ملك سليمان»، هجرت يك قوم از حرام خداست. در يك جمله مي‌توان ويژگي اساسي دو پارادايم سينماي ايران را اين‌گونه معرفي كرد كه سينماي ليبرال يك سينماي اغواگر، و سينماي ديني، يك سينماي ارشادگر است.

*فيلم ملك سليمان، نخستين اثر سينماي استراتژيك در ايران ناميده شده است. اين ويژگي در چيست؟

- ابتدا اين كه سينماي مُلك سليمان از ملك و حكومت سليمان بر مبناي آنچه قرآن فرموده است ياد مي‌كند و ايجاد ملك و حكومت از سوي يك نبي، كه نافي سكيولاريسم و لائيسيسم است، گزاره‌ي نخست محسوب مي‌شود.

نكته دوم اين‌كه جامعه‌سازي در سه لايه‌ دولت‌سازي، ملت‌سازي و نظام‌سازي، انگاره‌اي استراتژيك به شمار مي‌رود كه در سينماي ملك سليمان مستتر است.

نكته سوم، مقوله حكومت و ملك پيامبري است كه يهود به بهانه تجديد بناي حكومت او در قالب احياء هيكل سليمان در بيت‌المقدس، سعي در تصرف و يهودي‌سازي اين شهر مقدس دارد.

هنر سازندگان فيلم ملك سليمان اين است كه سليمان را به تعبير قرآن، يك پيامبر مسلمان مي‌نمايانند كه ملك او هيچ شباهتي به دولت جعلي يهود ندارد، دولتي كه در باستان‌گرايي خود سعي در بازگشت به عصر سليمان نبي(علیه السلام) و كورش و خشايار دارد. در واقع صهيونيسم امكان مصادره‌ فيلم ملك سليمان را نخواهد داشت.

در فيلم ملك سليمان، سمبل‌ها و نشانه‌هاي صهيونيسم و فراماسونري و ... وجود ندارد و از اين حيث پيرايش شده است.

نكته چهارم تصوير كامل فتنه است. فتنه‌ شياطين در اغواي انسان‌ها از يك سو، و زراندوزي و اقتصاد رباگراي ارباب دين يهود در عصر سليمان، از سوي ديگر، تصوير كاملي از جهان امروز است كه اقتصاد رباگراي مدرن كه بانك‌محور است، همراه با قدرت اغواگر سينماي ليبرال هاليوود، فتنه گسترده‌اي را براي بسط پاگانيسم فرهنگي‌ اقتصادي رقم مي‌زنند.

نكته پنجم، گزاره‌ تمثيل ملك سليمان و ملك مهدي(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. به باور سازندگان فيلم ملك سليمان، حكومت سليمان نبي(علیه السلام)، ماكت كوچكي از حكومت و ملك جهاني مهدي(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. از اين حيث اين اثر، بدون غلتيدن در وادي افسانه‌پردازي، صرفاً با نمايش زندگي يك نبي، الگوي حكومتيِ يك انسان صالح را براي آينده به تصوير مي‌كشد.

البته ابعاد سينماي استراتژيك ملك سليمان بسيار فراتر از اين نكات است.

* سواي از اين كه ملك سليمان را يك اثر سينماي استراتژيك خوانده‌اند، آن را از حيث سينماي ديني واجد اهميت و داراي مكتب شمرده‌اند. آيا سينماي ديني طيف‌شناسي دارد؟

- بله! دو دسته سينماي ديني را مي‌توان طيف‌شناسي كرد. دسته نخست، طيف سينماي ديني مقيد به متن، كه همان ماجراها و قصه‌هاي موجود در قرآن است. در اين طيف، سينماگر مجبور و ملزم است كه مطابق با متن، به روايت ماجرا بپردازد، مانند داستان انبياء.

اما دسته‌ دوم، طيف سينماي ديني مصداقي است، كه ماجرا و قصه در قرآن ندارد، اما موضوع آن را مي‌توان از متن قرآن اخذ كرد و براي آن داستان و ماجرا خلق كرد، مانند مصداق «فاستقم كما امرت» كه توصيه به استقامت در كارهاست. اگر با اين مبنا، مصداقي تعريف و ماجراي آن پرداخته شود، در اينجا سينماي ديني مصداقي موضوعيت مي‌يابد. فيلم ملك سليمان، از دسته‌ نخست است، يعني در طيف سينماي ديني مقيد به متن و نص كلام‌الله مجيد در ماجراي سليمان نبي(علیه السلام) است.

*فيلم «دموكراسي تو روز روشن» در طيف‌شناسي سينماي ديني نمي‌گنجد؟

- نه! فيلم دموكراسي، جعل انگاره‌هاي ديني تو روز روشن است. فرشتگان مرگ در اين فيلم، شبيه شخصيت‌هاي سينماي پست‌مدرن «ماتريكس» هستند. در واقع شخصيت ملك الموت در فيلم دموكراسي، متأثر از نگاه سريال‌هاي شيطان‌گراي آمريكايي به فرشتگان، ترسيم شده است. انگاره‌ جعل شده دوم، مقوله برزخ است. مقدمات مرگ و سپس برزخ، و محاسبه‌ نخستين، كاملاً با قواعد انجيلي- توراتي تصوير شده است و هيچ ارتباطي به اسلام ندارد. سينماي برزخي اسلامي، فيلم خداحافظ رفيق است و سينماي برزخي دموكراسي، سينماي برزخي خاص مكتب عهد عتيق و جديد، و به ويژه آن چيزي است كه به اسرائيليات مشهور است. در واقع تحريف روند موت و محاسبه و برزخ در فيلم دموكراسي، به عمق تحريف كتب عهد عتيق و جديد است.

*مي‌گويند فيلم «ملك سليمان» فيلم‌نامه ندارد، نظر شما چيست؟

- قلب آن‌چه فيلم‌نامه ناميده مي‌شود، خط تعليق‌هاي آن است. در دوره 2500 سال گذشته از عصر هنر نمايش در يونان باستان تاكنون، براي غليظ كردن تعليق، در حوزه‌هاي درام، تراژدي و ... برخي تكنيك‌ها ساخته و پرداخته شده‌اند كه حكم مواد افزودني در غذاهاي فانتزي را دارند. شيريني آدامس در نفس و ماهيت آدامس، گزاره‌اي اساسي نيست و الا افراد به جاي آدامس، از شيريني استفاده مي‌كردند. اين كه مثلاً آدامس، ضمناً اگر شيرين هم باشد بهتر است، يا فرضاً طعم نعنا بدهد بهتر است، اين نكته‌اي جنبي است. اگر نويسنده و كارگرداني، اين چاشني‌ها و تكنيك‌هاي پهن نمودن خط تعليق را شناخت و به آن عمل كرد، تصور مي‌شود كه اثر او فيلم‌نامه دارد. اما يك سينماگر تا چه حد مجاز است با ذائقه‌ مخاطب بازي كند و با شيريني‌هاي كاذب، اصل ماجرا را بپوشاند؟! يكي از تكنيك‌هاي تعليق در سريال‌ها و سينماي امروز جهان، روابط عاطفي مثلثي شخصيت‌هاست. اما آن‌جا كه قصه‌گويي در قرآن، «احسن» خوانده شده است، به ويژه در ماجراي يوسف(علیه السلام)، يك رابطه عاطفي مثلثي مانند رابطه عزيز مصر و زليخا، با گرايش زليخا به يوسف، به گونه‌اي بيان مي‌شود كه هيچ حس شهوتي به خواننده آن آيات دست نمي‌دهد. اغلب مفسرين قرآن بر اين نكته تأكيد دارند. چگونه مي‌توان يك ماجراي عاطفي مثلثي را بيان كرد اما حس شهوت را برنيانگيخت؟! فرضاً اگر شما «قطام» را از سريال امام علي(علیه السلام) بگيريد، وضعيت تعليق آن چگونه مي‌شود؟ يا «ناريه» و «جاريه» را از «مختارنامه»؟! هنرمند بايد بدون افزودني‌هاي مجاز يا غيرمجاز، بتواند فراورده‌ هنري خود را به عنوان يك غذاي سالم روحي به مخاطب خود عرضه كند.

تيم ملك سليمان، به ويژه شهريار، مجتبي و ساير اعضاي گروه نه تنها ناآشنا با آن چاشني‌ها و تكنيك‌ها نيستند، بلكه آگاهانه تلاش كرده‌اند كه سينماي ملك سليمان را در شرايطي كه از تكنولوژي روز سينمايي بهره‌مند مي‌سازند، از ابعاد دراماتيك و حتي تراژيك كاذب بپيرايند. خط تعليق در يك اثر مستند، كاملاً باريك و در يك اثر داستاني مي‌تواند در اعلا درجه‌ خود، پهن باشد. مهم اين است كه در يك متن مقيد، مانند زندگي انبياء و ائمه(علیه السلام) هنرمندان ما به قيمت تحريف اصل ماجرا، دست به بسترسازي براي تعليق در اثر خود نزنند. شما مي‌توانيد يك فيلم سينمايي براي واقعه‌ي كربلا بسازيد و در بعد تراژيك آن، امام حسين(علیه السلام) را نماد آپولون، و شمر را نماد ديونيزوس بگيريد، و از ماحصل آن در تلقي ارسطويي از هنر، به كاتارسيز (اصل تصفيه) برسيد و مخاطب شما با ديدن اين نمايش تراژيك، به تصفيه برسد. اما اگر فقط به اين تكنيك‌ها پاي‌بند بوديد، يقيناً اصل ماجراي كربلا و روح ديني قيام امام حسين(علیه السلام)، در پاي ابعاد تراژيك هنر هِلِني، ذبح مي‌شود. بله مي‌پذيرم كه ذائقه‌ مخاطب، امروز به شيريني آدامس انترتينمنت در سينما عادت كرده است، اما فيلم ملك سليمان آغازي است بر دست‌يابي به مكتب سينماي فطري كه در آن به جاي سخن گفتن به زبان غريزه، مي‌توان با گوش و چشم فطرت انسان‌ها در جهان هماهنگ شد و فطري سخن گفت، همان‌گونه كه قرآن عظيم سخن گفته است. البته اميدوارم كه در قسمت دوم ملك سليمان، كه بلقيس وارد عرصه مي‌شود، شهريار بحراني به ورطه نامناسبات رايج نغلتد.

* حالا پرسش نخست خود را يك بار ديگر تكرار مي‌كنم، جايگاه فيلم ملك سليمان(علیه السلام) را در سينماي ايران چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

- فيلم ملك سليمان يك آغاز است نه يك پايان. اين فيلم، در ادامه‌ فيلم مريم مقدس، براي «بحراني» و «فرآورده» يك تجربه‌ ديگر بود كه بايد استمرار پيدا كند. مكتب سينماي ديني كه بتواند وحي را در زبان فطرت به حس تبديل كند، آرام آرام در حال شكل‌گيري است. سينماي ملك سليمان، يك قدم سينماي ايران را به سينماي «تراز» جهاني نزديك كرد.

سينماي ملك سليمان از يك نظر ديگر نيز آغاز راه است و آن جرأت حركت سينماي ايران به سمت پروژه‌هاي عظيم سينمايي است. هزينه‌هاي مادي و تحقيقاتي فيلم ملك سليمان بايد كف هزينه‌هاي پروژه‌هاي سينمايي كشور باشد و از اين حيث دست سينماگران باز باشد. تصور مي‌كنم امروز صنعت سينماي ايران معيارهاي كف را براي خود تعريف كرده است، معيار كف مخاطب، در سينماي اخراجي‌ها، و معيار كف سطح تكنيكي و فني و هزينه، در سينماي ملك سليمان. بايد تلاش كرد تا سينماي ايران از اين دو كف به سمت سقف خود، خيزهاي اصلي را بردارد. انشاءالله.