تالار گفتگوی بیداری اندیشه

____________________________________________________________

____________________________________________________________

__________________________________________________________________

سلوک و اخلاق حضرت زهرا(سلام الله علیها) نه تنها سلوک و اخلاقی است که نمایانگر تکامل روحیِ شخصی اوست بلکه اخلاق و منش و روش او میــزان و ملاک و اسوه و الگو بـــرای دیگر زنان و مــردان شیفته فــرزانگی و اخلاق است.

با مراجعه به زندگی این بانوی بانوان در ابعاد گوناگون زندگی ایشان پیامها و رهنمودها و راهنمایی های اخلاقی می یابیم ، او بانوی جوانی است که در یک دوره کوتاه زندگی در دنیا همچون شهابی تیز و پرنور از دنیا گذر نمود اما آثار حیاتی او و برکات وجودی او در کهکشان عالم انسانیت برای همیشه درس سعادت و خط حرکت و تکامل است.

او اولاً مجموعه ای از کمالات شخصی و شخصیتی را داراست ، ثانیاً در منظومه خانواده جلوه های کاملی از کمالات را به نمایش گذارده و ثانیاً در اخلاق گروهی و اجتماعی نیز سلوکی متعالی و درس آموز دارد.

سخت کوش و پر انرژی ، صبور و پایدار ، دارای عواطف عمیق انسانی ، منظم و با برنامه ، سخت کوش در عبادت ، دانش دوست ، دانشمند ، خطیب و فریادگر (به حق) ، نترس در مقابل ملامتها ، اهل سیاست ، زمان شناس ، قانع و بی رغبت به دنیا ، جسارت برخورد با دشمن ، جاذبه و دافعه قوی ، اهل استدلال ، خائف از خدا ، ثابت قدم ، مطیع خدا و رسول خدا ، استقامت بر حق ، دارای رقت دل ، ثروتمندی ایثارگر ، مردم دوست ، قدر شناس ، دوری از استبداد نظر ، عاشق نماز و دعا ، خوش کلامی و دلجویی از مردم ، آمر به معروف و ناهی از منکر ، ذاکر خدا ، محب و محبوب خدا ، داشتن صفت حب فی الله و بغض فی الله ، وفادار ، تسلیم ، احترام به شوهر ، اطاعت پذیری از امام زمان ، اهل جدال احسن با خلیفه زمان خود ، فعالیت در امور اقتصادی (مانند اداره فدک ، گرفتن سند فدک ، اتفاقات گوناگون) ، برنامه ریزی برای عبادت و ...

احترام به همسر ، رعایت حقوق همسر ، همسر دوست ، فرزند دوست ، سختکوش در کارِ خانه ، تبدیل بخشی از خانه به مسجد و عبادتگاه ، تبدیل خانه به سنگر جهاد و مبارزه بر علیه ستمگران و دفاع از ولایت ، نظافت و آرایش در خانه ، دعا در حق همسایه ، ایجاد روحیه عبادت و انفاق گروهی و خانوادگی در بین اعضاء ، رعایت اصل سادگی در زندگی ، توافق و تفاهم با همسر ، بازی با فرزندان ، قبول مسئولیت شخصی در تربیت فرزندان و بچه داری ، بردباری و تحمل فقر و مشکلات ، فرمان پذیری از همسر ، روحیات و عواطف خاص حضرت زهرا در هنگام خواستگاری ، روحیات معنوی حضرت در شب عروسی ، تحمل بالای فرزند داری و تربیت آنان و ...

خروج از خانه به خاطر هجرت از مدینه ، کمک به مجاهدین در جنگ احزاب و احد ، خواندن خطبه در مسجد ، گرفتن قباله فدک از خلیفه ، سرکشی به شهدای احد ، دعوت کننده مردم به انقلاب علیه ستم ، اهل جهاد و شهادت طلب ، برخورد با دشمن در ملا عام ، دارای روحیه اصلاح طلب و انقلابی ، رعایت حجاب و عفاف در اجتماع ، میهمان دوست ، اهتمام به امور مسلمین ، حرکت برای بسیج مردم جهت احقاق حق ، آشنایی با حقوق اجتماعی زن و استفاده از آنها ، دفاع از حقوق اقتصادی خود ، مبارزه با خرافات زمان خود و...

قال الصادق (عليه السلام) : ....................................................

...... « انا انزلناه في لـيلة القـدر، الليلة فاطـمه و القـدر الله فمن عرف فاطمه حق
معرفتها فقد ادرک ليلة القدر و أنما سميت فاطمه لأن الخلق فطموا عن معرفتها »

................................................................بحارالنوار ، ج 43 ، ص 65

عن اميرالمومنين «عليه السلام»: اَصْحابُ الْمَهْدِيّ شَبابٌ، لا کُهُولٌ فيهِمْ اِلاّ مِثْل کُحْلَ الْعَيْنِ والْمِلْحُ فِي الزَّادِ وَ اَقَّلُ الزَّادِ اَلْمِلْحُ.[1]

« اصحاب و یاران حضرت مهدی همگی از جوانانند و نیست در بین آنان از افراد پیر مگر به مقدار سرمه در چشم و یا نمک در غذا و کمترین چیز خدا نمک است.»

حضرت صدیقه زهرا(سلام الله علیها) جوانی نیکو مرام ، پرعاطفه ، متین ، خردمند ، با ایمانی کامل و بانویی است که همه جوانی خود را در راه اسلام ، مسلمین ، اهداف رسالت و دفاع از ولایت و رهبری شیعه مصروف داشت.
فاطمه(سلام الله علیها) جوانی متعهد ، بانشاط در عبادت ، کدبانویی در خانه ، مهذب و خودساخته در اخلاق ، موفق در خانه داری و تربیت فرزند ، خوش بیان ، شجاع ، و حاضر در صحنه های سیاسی و نظامی صدر اسلام ، دارای جاذبه فوق العاده و دافعه شدید در برابر منافقین و مشرکین بود.

فاطمه(سلام الله علیها) جوانی شکوهمند که در ارتباط با خدا و در ارتباط با مردم و خانواده موفق ترین و پیروزمندترین انسانها است در عمری کوتاه هجرت ، تبعید ، جهاد ، تربیت چهار فرزند نمونه و الگو ، صاحب آثار علمی در حد فهم و درک امامان شیعه است(صحیفه فاطمیه) می باشد.

جوان امروز ما چه دختر و چه پسر باید با کسب بصیرت دینی ، تقویت خردمندی و زنده نگه داشتن احساسات و عواطف دینی در صد میدان ارزشی بلکه هزاران کمال فاطمی ، مطالعه ، دقت و پیروی داشته باشد و این را یقین بداند که امروز هم در پرتو روح مقدس فاطمه(سلام الله علیها) ممکن است جوانانی نه در حد حسن و حسین(علیه السلام) ولی رهرو و پیرو آنان ساخته شود.

بلی فاطمه(سلام الله علیها) جوانی است که سیدی شباب اهل الجنه را تربیت نموده و آن دو را راهنما و رهبر انسانیت قرار داد.[2]

جهاد فاطمه (سلام الله علیها)

در اسلام جهاد دارای تقسیمات مختلف است. جهاد بیانی ، جهاد بدنی و نظامی ، جهاد مالی. در زندگی فاطمه(سلام الله علیها) وجود انواع این جهادها قابل مشاهده است که ما در اینجا به نقل فهرست آنها می پردازیم.


مبارزه علمی و جهاد لسانی

• ایراد خطبه در مسجد مدینه و استدلال برای اثبات حقانیت خود و علی(علیه السلام) و دفاع علمی و استدلالی از فدک.
• ایراد خطبه و بیان حقایق برای زنان مهاجر و انصار.
• محاجه و بحث و مناظره مستقیم با خلفای جور.

مبارزه عملی و جهاد

• حضور در صحنه مباهله و ملاعنه برای شکست نصاری و عزت بخشی اسلام.
• اعزام شوهر به نبرد ، حضور در پشت جبهه و حمایت از رزمندگان اسلام و شخص پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) .
• التیام زخمها و شستشوی شمشیر علی (علیه السلام) پس از جنگها.
• حضور در خانه بزرگان از مهاجر و انصار و مسجد برای احقاق حق.
• منع عملی و گفتاری برای بردن علی(علیه السلام) به مسجد جهت بیعت.
• گریه های طولانی در مدینه و بیت الاحزان.
• اعلام برائت و تنفر و روی برگرداندن از خلفای جور.
• لعن و نفرین ستمگران پس از هر نماز.
• وصیت به کفن و دفن شبانه و مخفی بودن مرقد مطهر.

علاوه بر این موارد فاطمه زهرا(سلام الله علیها) در جهاد مخصوص زنان مسلمان یعنی میدان جهاد خانه داری نیز از برترین مجاهدین تاریخ اسلام است زیرا بهترین شوهرداری و برترین تربیت فرزندان را داشته استو این به استناد کلام رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) است که فرمودند : چهاد المرئة حسن التبعل .[1] «جهاد زنان مسلمان خوب شوهرداری نمودن است»


جنگ احد و حضور فاطمه (سلام الله علیها)

رمضان سال سوم هجرت می رسد ، ولادت فرزندش حسن(علیه السلام) خاطره شیرین پیروزیهای جنگ بدر را که در رمضان سال پیش رخ داد ، شیرین تر میسازد. چندی نگذشت که جنگ احد آغاز شد. حمزه عموی پیامبر سردار دلیر مسلمانان و 74 نومسلمان دیگر به شهادت میرسند. ضایعه چندان دلخراش است که خدای بزرگ ضمن آیاتی آنان را تسلیت می دهد :


به زهرا (سلام الله علیها) خبر میدهند پدرش در جنگ آسیب دیده است. سنگی به چهره او رسیده و چهره اش را خونین ساخته است. با دسته ای از زنان برمیخیزد. آب و خوردنی بر پشت خود برمی دارند و به رزمگاه می روند. زنان ، مجروحان را آب می دهند و زخمهای آنان را می بندند و فاطمه(سلام الله علیها) جراحت پدرش را شستشو می دهد. خون بند نمی آید. پاره بوریانی را می سوزاند و خاکستر آن را بر زخم می نهد تا جریان خون قطع شود. پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در مصیبت حمزه گریان شد و زهرا (سلام الله علیها) هم گریست. فاطمه(سلام الله علیها) هر دو یا سه روز خود را به احد می رساند و بر مزار شهیدان می گریست و آنان را دعا می کرد. به هنگام جنگ احد هنگامی که فاطمه (سلام الله علیها) و صفیه به رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) رسیدند به آن حضرت نظر افکندند حضرت به علی(علیه السلام) فرمود: "عمه ام را از من دور نگه دارید" [3]

جهیزیه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)

علی (علیه السلام) نه صاحب پول و پس انداز است و نه اثاث و وسائل اضافی و بی مصرفی دارد که به فروش رساند در نتیجه ناچار شد زره جنگی خود را که البته به دلیل رشادت فوق العاده و شهامت و قدرت هجوم آوری و پیش دستی بر دشمن نیازی به زره و تن پوش جنگی نداشت بفروشد. پیامبراکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) نیز از مبلغ حاصل از فروش همان یک زره حتی الامکان نیازهای ضروری زندگی زهرا(سلام الله علیها) را بصورت زیر فراهم ساخت که امروزه آنرا جهیزیه می نامند و همان وسائل و لوازمی که هر زن و شوهر جوانی که در آغاز زندگی مشترکشان به حداقلی از آن نیاز دارند. صورت ریز وسائلی که جهیزیه دختر رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بود چنین است :

• پیراهن زنانه به مبلغ هفت درهم
• روسری بزرگ به مبلغ چهار درهم
• قطیفه سیاه خیبری
• یک تخت از نوار لیف خرما
• دو رختخواب از پارچه کتانی درشت بافت مصری که در یکی لیف خرما و در دیگری پشم گوسفند
• چهار عدد متکا از پوست دباغی طائف
• پرده نازک ابریشمی
• یک قطعه حصیر برای مفروش کردن اتاق
• یک دستاس آسیاب دستی که زهرا(سلام الله علیها) آرد مورد نیاز خانواده را بوسیله آن با دست مبارک خود آسیاب میکرد
• یک طشت مسی
• یک مشک کوچک آب
• یک کاسه چوبی
• یک آفتابه
• یک سبوی سبز
• چند کوزه سفالین
• یک سفره از پوست
• یک عبای بافته شده از پنبه

در تواریخ آمده است که پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) با دست مبارک و بیان مقدس خود این جهیزیه را متبرک و تیمن بخشید و بدین لحاظ همین جهیزیه ساده و محقر را باید گرانبهاترین و باشکوه ترین جهیزیه عالم بشری دانست. آری هنگامی که این وسائل ساده بعنوان جهیزیه عروس فراهم گردید آنها را به حضور پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آوردند ، رسول اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) لحظاتی آن اشیاء را با دست مبارک خود زیر و رو کرد و پس از مشاهده تمام آنها با لحن پرشکوه و مقدسش فرمود : " بارالها این ازدواج را بر این خانواده که بیشتر ظروفشان گلین و سفالین است مبارک فرما ..."

مورخین اسلام نوشته اند که علی(علیه السلام) برای روز عروسی اش فقط همین اثاثیه مختصری را که ذیلاً ذکر میکنیم به عنوان وسایل خانه و برای رفاه عروس بزرگوار خود تهیه و خریداری کرده بود :

• یک چوب لباسی برای آنکه لباسهای خودشان و مشک آبشان را از آن آویزان کنند
• یک قطعه پوست گوسفند
• یک عدد متکا
• یک ظرف مشک آب
• یک عدد غربال آرد بیزی

بلی اینها مجموعه اثاثیه و لوازم خانه ای بود که توسط علی(علیه السلام) بعنوان وسایل زندگی خانواده اش خریداری شده بود که قیمت مجموع آنها از چند درهم تجاوز نمیکرد.