تالار گفتگوی بیداری اندیشه

مشاهده تالار در قالب اصلی: حليةالقرآن
شما درحال مشاهده محتوای قالب بندی نشده این مطلب هستید.برای مشاهده نسخه قالب بندی شده روی لینک فوق کلیک کنید
صفحه: 1 2 3 4 5
جلسه پنجم
ترتيل قرآن و روش هاي سه گانه قرائت
در قرآن كريم صراحتا تاكيد شده است كه اين كلام الهي به (ترتيل)خوانده شود
تر تيل قرائت عبارتست از:
تلاوت حروف و كلمات قرآن به صورت صحيح وشمرده همراه باتدبر در معاني آيات
اما ترتيل قران از لحاظ سرعت مي تواند به سه روش صورت گيرد:
1-تحقيق
2-تدوير
3-تحدير(حَدْر)
قرائت به روش تحقيق
يعني خواندن قرآن با سرعت كم ودقت زياد
از اين روش ميتوان در امر آموزش قرائت استفاده نمود.هرچند آيات كمتري خوانده مي شود ،اما امكان اداءصحيح حروف وتدبر در معاني بيشتر است.
{اكثر قريب به اتفاق قراءات،در مجالس و محافل به همين روش صورت ميگيرد(قرائت مجلسي)
قرائت به روش تدوير
يعني خواندن قرآن با سرعت متوسط
بديهي است نسبت به روش تحقيق در يك زمان واحد،آيات بيشتري خوانده مي شود.اين همان روشي است كه در مبان مردم به روش ترتيل مشهور شده است(شايد به اين علت كه بهترين نوع ترتيل استو خَيْرُ الْاُمور ِ اَوْسَطُها!)
{معمولا تلاوت يك جزء از قرآن به اين روش ،حدود يك ساعت به طول مي انجامد واكثرا در ايام ماه مبارك رمضان روزانه يك جزء به اين روش در صدا وسيما پخش مي شود}
قرائت به روش تحدير(حَدْر)
يعني تلاوت باسرعت زياد
البته بديهي است كه هر چه سرعت قرائت بيشتر مي شود،ناگريز توانايي دراداء قواعد و تدبر درمعاني كمتر مي گردد .اما بهر حال بايد به خاطر داشت كه در حدر نيز نبايد سرعت چنان زياد باشد كه از حد ترتيل خارج شود(مهم)
از اين روش ،براي تلاوت هر چه بيشتر آيات قرآن و كسب ثواب افزون تر استفاده مي شود و طبعا براي مبتدي اصلا روش مناسبي نيست .چرا كه نه قادر به حفظ صحت قرائت خواهد بودو نه تدبر در ممعاني ميسر مي باشد.

نمونه هایی از تلاوت استاد عبدالباسط :
صدای استاد 1
صدای استاد 2
صدای استاد 3
جلسه ششم
تجويد
كلمه تجويد از نظر لغوي مترادف باكلمه تحسين وبه معناي حسن بخشيدن ونيكو گرداندن است.از نظر اصطلاحي در قرائت عبارتست از:
صحيح ادا كردن هر حرف از نظر مخرج،صفات واحكام آن حرف.
مخرج حرف:يعني محل توليد وخروج حرف در دستگاه تكلم
صفات حرف:يعني حالات مختلفي كه هميشه با حرف همراه است.
احكام حرف:يعني حالات موقتي كه دراثر تركيب در كلمه براي حرف پيش مي آيد.
بارعايت اين قواعد در واقع آيات كلام الله مجيد،زيبا تر،نيكو تر وكامل تر تلاوت خواهد شدولذا به اين علم ،علم تجويد قرآن گفته اند.
تلفظ صحيح حركات(كليد اول لهجه عرب)
اولين كليد مهم لهجه عربي و قرائت كلام الله مجيد ،اداء صحيح حركات (كوتاه)و(كشيده)است.اگر كمي دقت كنيم ،در لهجه فارسي بين هر يك از حركات كوتاه وكشيده دو گونه تفاوت وجود دارد:
1-فتحه و كسره و ضمه از لحاظ زماني كوتاه ولي الف وياءمدي و واو مدي به صورت كشيده-به اندازه دوبرابرحركات كوتاه -تلفظ ميشوند(تفاوت كمي)
2-صدا هاي كوتاه فارسي غير از تفاوت در مقدار كشش،از لحاظ كيفيت تلفظ هم با صداهاي كشيده فارسي مغايرت دارند (تفاوت كيفي)
مثلا در كلمه فارسي برادر براي اداء فتحه حرف (ب)دهان تقربا به صورت افقي باز مي شود .اما براي تلفظ الف مدي در كلمه بابا دهان به صورت عمودي ونسبتا پر حجم باز ميشود.
بنابر اين در گويش فارسي هر قدر فتحه را بكشيم تبديل به الف فارسي نمي شود وبالعكس اگر الف را كوتاه كنيم ،فتحه فارسي نخواهد شد!
همين تفاوت را عينا بين كسره وياع مدي فارسي ونيز بين ضمه و واو مدي فارسي ملاحظه خواهيم كرد
حالا به قانون لهجه عربي توجه كنيد:
در لهجه عرب ،بين صدا هاي كوتاه وكشيده،فقط تفاوت كمي وجود دارد اما تفاوت كيفي ندارند.بنابراين درعربي،فتحه با الف مدي فقط در ميزان كشش متفاوتند؛اما از لحاظ كيفي عينا مانند يكديگر تلفظ مي شوند.پس در كلمه عربي(بَرَزُوا)براي تلفظ صداي كوتاه فتحه (ب)،دهان به صورت افقي باز ميشود ودقيقا در كلمه (با رِزُنَ)نيز براي الف مدي،دهان به صورت افقي -عينا مثل فتحه-باز ميشود وتنها تفاوتشان در ميزان كشش آنها است(فتحه،كوتاه والف مدي ،كشيده تلفظ مي شود)
لذا در لهجه عرب ،اگر صداي فتحه را ادامه دهيم،تبديل به الف خواهد شد والف مدي را اگر كوتاه كنيم تبديل به فتحه مي گردد.(الف مدي ،دو برابر فتحه است و فتحه ،نصف الف مدي)
همين قانون عينا بين كسره وياءمدي ونيز بين ضمه و واو مدي عربي حاكم است.
{براي تمرين سوره فاتحةالكتاب وسوره اخلاص را به لهجه عربي تمرين كنيد}
شهید علی اصغری :

ای ملت شهید پرور! شما را سفارش می کنم به دو چیز: قرآن و اهل بیت(علیهم السلام)
چه زشت است امت قرآن باشیم و قرآن ندانیم. مسلمان باشیم، قرآن نخوانیم. مسلمان باشیم و به قرآن عمل نکنیم. ملاک شناخت خود را قرآن و اسلام بگیرید. اگر کسی طبق اسلام و قرآن عمل کرد از وی جانبداری کنید، ملاک اسلام است و بس.

الهی! عظیمی، به عظمتت گناهان مرا بیامرز. به وجودت قسم عمری تو را گم کرده بودم و اسیر نفس خویش بودم و نافرمانی ترا می کردم. الهی بپذیرم و قبولم کن.
خدای من! نفس اماره باعث شد که بین من و تو جدایی افتد. بار خدایا به محمد و آلش قبولم کن
بسیار مغیض و کامل
حرکت بسیار عالی رو شروع کردید. اجرکم عند الله.
مشتاقانه پیگیر مباحث عالی تون هستیم.
یا علی
التماس 2a
HeartHeartHeartبا آیات قرآن حرف بزنید HeartHeartHeart
گفتم: چقدر احساس تنهایی می‌کنم …
گفتی: فانی قریب


من که نزدیکم (بقره/۱۸۶)

گفتم: تو همیشه نزدیکی؛ من دورم… کاش می‌شد بهت نزدیک شم …
گفتی: واذکر ربک فی نفسک تضرعا و خیفة و دون الجهر من القول بالغدو و الأصال
هر صبح و عصر، پروردگارت رو پیش خودت، با خوف و تضرع، و با صدای آهسته یاد کن (اعراف/۲۰۵)

گفتم: این هم توفیق می‌خواهد!
گفتی: ألا تحبون ان یغفرالله لکم
دوست ندارید خدا ببخشدتون؟! (نور/۲۲)

گفتم: معلومه که دوست دارم منو ببخشی …
گفتی: واستغفروا ربکم ثم توبوا الیه
پس از خدا بخواهید ببخشدتون و بعد توبه کنید (هود/۹۰)

گفتم: با این همه گناه… آخه چیکار می‌تونم بکنم؟
گفتی: الم یعلموا ان الله هو یقبل التوبة عن عباده
مگه نمی‌دونید خداست که توبه رو از بنده‌هاش قبول می‌کنه؟! (توبه/۱۰۴)

گفتم: دیگه روی توبه ندارم …
گفتی: الله العزیز العلیم غافر الذنب و قابل التوب
(ولی) خدا عزیزه و دانا، او آمرزنده‌ی گناه هست و پذیرنده‌ی توبه (غافر/۲-۳ )

گفتم: با این همه گناه، برای کدوم گناهم توبه کنم؟
گفتی: ان الله یغفر الذنوب جمیعا
خدا همه‌ی گناه‌ها رو می‌بخشه (زمر/۵۳)

گفتم: یعنی بازم بیام؟ بازم منو می‌بخشی؟
گفتی: و من یغفر الذنوب الا الله
به جز خدا کیه که گناهان رو ببخشه؟ (آل عمران/۱۳۵)

گفتم: نمی‌دونم چرا همیشه در مقابل این کلامت کم میارم! آتیشم می‌زنه؛ ذوبم می‌کنه؛ عاشق می‌شم! … توبه می‌کنم
گفتی: ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین
خدا هم توبه‌کننده‌ها و هم اونایی که پاک هستند رو دوست داره (بقره/۲۲۲)

ناخواسته گفتم: الهی و ربی من لی غیرک
گفتی: الیس الله بکاف عبده
خدا برای بنده‌اش کافی نیست؟ (زمر/۳۶)

گفتم: در برابر این همه مهربونیت چیکار می‌تونم بکنم؟
گفتی: یا ایها الذین آمنوا اذکروا الله ذکرا کثیرا و سبحوه بکرة و اصیلا هو الذی یصلی علیکم و ملائکته لیخرجکم من الظلمت الی النور و کان بالمؤمنین رحیما
ای مؤمنین! خدا رو زیاد یاد کنید و صبح و شب تسبیحش کنید. او کسی هست که خودش و فرشته‌هاش بر شما درود و رحمت می‌فرستن تا شما رو از تاریکی‌ها به سوی روشنایی بیرون بیارن . خدا نسبت به مؤمنین مهربونه (احزاب/۴۱-۴۳)
گروه دین و اندیشه تبیان
جلسه هفتم
تلفظ صحيح حروف(كليد دوم لهجه عرب)
ابتدا بهتر است اشاره اي به تعداد و اسامي حروف زبان عرب داشته باشيم.
تعداد حروف زبان عرب را برخي 28وبعضي ديگر 29 حرف مي دانند.اختلاف در تعداد حروف ،به الف مدي مربوط مي شود كه عده اي آن را يك حرف مستقل مي دانند و بعضي ديگر معتقدند كه الف مدي صرفا يك صداي كشيده مانند واو مدي وياء مدي است وحرف اصلي محسوب نمي شود.
در حال حاضر در فرهنگ هاي لغت مشاهده مي شود كه تعداد حروف را 28 عدد ذكر مي كنند كه اسامي آنها عبارتست از:
الف-باء-تاء-ثاء-جيم-حاء-خاء-دال-ذال-راء-زاء(زاي)-سين-شين-صاد-ضاد-طاء-ظاء-عين -غين-فاء-قاف-كاف-لام-ميم-نون-هاء-واو-ياء

آنگاه اولين حرف يعني الف را به دو نوع تقسيم مي نمايند:
جلسه هشتم
تلفظ 10 حرف ويژه
اين درس مهم در واقع دومين كليد لهجه عرب است .پس كاملا دقت كنيد وبا تمرين كافي،در تلفظ حروف ورزيده شويد.
با كمي دقت در تلفظ حروف عربي ومقايسه آنها باتلفظ حروف فارسي ،مشخص مي گردد كه در بين 28 حرف زبان عرب فقط 10 حرف ار آنها ،تلفظشان با زبان فارسي متفاوت است.
اين حروف دهگانه عبارتند از:
ث-ح-ذ-ص-ض-ط-ظ-ع-غ-و
18 حرف باقيمانده از حيث تلفظتفاوتي با تلفظ شان ندارند.به عنوان مثال،حرف(ب)در كلمه ابراهيم در هردو زبان به يك شكل تلفظ ميشوند.
بنابراين ،در اين مرحله،كافي است كه ما تلفظ 10 حرف ياد شده را فرا بگيريم.
حرف ث:
اين حرف را بايد به اصطلاح نوك زباني ونازك و كم حجم تلفظ كرد(مانند كودكي كه نوك زباني صحبت ميكند)
يعني در حالي كه نوك زبان با دندان هاي جلو در آرواره بالا تماس دارد،هوا را بيرون مي دميم(فشار نوك زبان بر دندانها زياد نباشد)
حرف(ث)بدون اين كه صداي سوت از آن شنيده شود تلفظ مي گردد.
حرف ح:
حرف حاءبا گرفتگي خاصي در حلق ايجاد مي شود.مانند كسي كه بخواهد مثلا پوست تخمه اي را كه در حلق گير كرده،با فشار هوا خارج كند.
ادامه....
حرف ذ:
حرف ذال عينا مانند حرف ثاء از تماس نوك زبان ودندانهاي بالا وباصداي نازك و كم حجم تلفظ ميگردد(مهم)
دقت كنيد كه فشار نوك زبان بر دندانهايزياد نباشد.
1-{البته دو حرف ثاء وذال با هم تفاوتي هم دارند:براي اداءحرف ثاءاز تارهاي صوتي استفاده نمي شود(به اين نوع اداءحرف صفت همس گفته ميشود مانندنماز خواندن خانم ها كه تارهاي صوتي هيچ ارتعاشي ندارد)اما در حرف ذال تارهاي صوتي ارتعاش دارد.}
حرف ص:
حرف صاد مانند حرف سين تلفظ ميشودفقط به همراه آن ،صدا پرحجم ميشود(سين پر حجم=سين مُفَخَّمْ)
{براي اين كار گلو را پر حجم كنيد .به اصطلاح عاميانه ،باد در گلو بياندازيد!}
تاكيد ميشود كه هنگام تلفظ صاد نبايد صداي سوت شديد شنيده شود
ادامه....
حرف ض:
حرف ضاد از تماس كناره زبان با دندانهاي آسياي بالا(از هرطرف كه مقدور باشد)وبا صداي درشت وپر حجم تلفظ مي شود.
{اگر دقت كنيد اكثرا قرّاء مشهور كه نوار تلاوتشان در دسترس است،حرف ضاد را مانند(دال)همراه با صداي پرحجم تلفظ مي كنند(دال مُفَخَّم)البته در صورتي كه بخواهيم به اين روش تلفظ نماييم،بهتر است (دال مفخم)را كمي نرم تر اداءكنيم ومانند(دال)باشدت همراه نباشد.}
تلفظ ضاد كمي مشكل است .در واقع حرف سركشي است !براي تسلط بر آن بايد تمرين كرد.
{چند نكته درمورد تلفظ حرف ضاد:
در وقف نبايد به آن حركت دهيم و درواقع بايد دهان به شكل تلفظ آن درآيد(اشمام)
در تلفظ حرف ضاد به دو شكل اداء مي شود:
1-ضاد مصري(دال مفخم):محكم است.
2-ضاد حجازي :محكم نيست.
پس در تلاوت بايد يا از ضاد حجازي استفاده كرد يا از ضاد مصري واگر در يك تلاوتدر مسابقات از هر دواستفاده كنيم باعث كثر امتياز ميشود.}
ببخشيد اگر طولاني شد .مي خواستم كه خوب تلفظ اين حرف سركش رو توضيح بدم.چون كه تلفظ اين حرف مقداري سنگين است امروز فقط يك حرف رو قرار ميدم.
موفق باشيد.
ادامه...
حرف ط:
حرف طاءمانند حرف ت تلفظ مي شود با اين تفاوت كه صداي آن درشت وپر حجم ميباشد(تاءمفخم).حرف طاءقوي ترين حرف زبان عرب ميباشد.

حرف ظ:
اين حرف دقيقا مانند حرف ذال از تماس نوك زبان و سر دندانهاي جلو آرواره بالا ايجاد مي شود .با اين تفاوت كه صدادر حرف ظاءدرشت وپر حجم ميگردد(ذال مفخم).بايد دقت كرد كه هوا با فشار زياد در مخرج دميده نشود.
حرف ع:
اين حرف ازميان حلق وبه صورت نرم تلفظ ميشود و گويي صدا (كش)مي آيد!(البته اين به معناي افراط در نرمي حرف نيست)
دقت كنيد كه حرف عين مفخم وپر حجم اداء نشود.
صفحه: 1 2 3 4 5
آدرس های مرجع