آیا طب از اسلام است ؟!!!

[دیدگاه نوین]

بسم الله الرحمن الرحیم

طب اسلامی ، طب سنتی ، طب شیعه ... معمولا این کلمات در محدوده تعریف می شوند و اکثرا فکر می کنند که یک معنی دارند اما حقیقت این است که امروزه از هر کدوم این عبارات برداشت های متفاوتی میشه ... برداشت های ما از طب متفاوت است . می خواهم داخل این تاپیک دو دیدگاه ، دو تعریف متفاوت از واژه طب اسلامی رو بررسی کنم . داخل این بررسی از نظریات متفکرین اسلامی و دلایل عقلی و نقلی استفاده میکنیم و خوشحال میشم دوستان من رو با اطلاعاتشون کمک کنند .

دو تعریف رایج از طب اسلامی :


1. طب اسلامی ، روش درمان بیماری های جسمی انسان با توجه به بعد روحانی انسان است که از طرف خدا به طریق وحی و دین مبین اسلام به بشر عرضه شده است و بر مسلمین (اگر نگوییم واجب شرعی) لازم است با مراجعه به این طریقت دینی بیماری های خود را درمان کنند .


2. طب اسلامی ، روش درمان بیماری های جسمی انسان است که توسط طبیبان مسلمان با بهره گیری از آموزه های طب یونان و روم باستان تدوین شده . در عصر مدرن و با پیشرفت پزشکی بخش عمده ای از مبانی این علم نسخ و یا به دلیل وجود درمان های قوی تر طب مدرن کنار گذاشته شده است .




اگر بخواهیم این دو رو بررسی کنیم ، چون بحث اسلام است پس باید به نظریات اسلام شناس ها و علمای اسلام مراجعه کنیم . جالب است بدونیم علما در این موضوع اختلاف نظر دارند . همونطور که علما در محدوده ورود فلسفه به دین یا ورود دین در سیاست و ولایت فقیه و ... اختلاف نظر هایی دارند اینجا هم برداشت ها از دین متفاوت است . من اینجا نظریات علمای شاخص این بخش رو میگذارم و بعد با کمک هم با دلایل عقلی و نقلی مسئله رو بررسی میکنیم .





از علمای مدافع نظریه اول در عصر حاضر ، آیت الله جوادی آملی :





برخی از بیانات :

طب اسلامی میخواهد بگوید که برای شناخت انسان که موضوع علم طب است هیچ راهی جز سوال از خدایی که خالق انسان است وجود ندارد و راه های دیگر بی راهه های هستند که دشمنان حقیقت و ائمه ضلالت برای انحراف انسان از صراط مستقیم ساخته و پرداخته اند .

در دیدار با اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد :

ما غیر از طب اسلامی نداریم ، اگر انسان را به درستی بشناسیم آنگاه بهره گیری از طبیعت در درمان بیماری ها در راس خواهد بود . چراکه عناصر طبیعت با بدن ما هماهنگ است .


در دیدار رییس دانشگاه حضرت معصومه (سلام الله علیها) :
غربی ها بدترین جفا را به علم ظریف طب کردند، برای اینکه علم شریف طب را که معلوم است به بیطاری(دامپزشکی) تنزل دادند. و وقتی معلوم تنزل پیدا کرد ، علم هم تنزل پیدا میکند .


در دیدار معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی :
به نظر آنها (طب مدرن) هیچ فرق بین طب و بیطاری نیست . یعنی بیطاری سایر حیوانات را درمان میکند و طب حیوانی را درمان میکند که حرف میزند .


درس اخلاق ایشان در مهرماه 1382 :
اینکه میبینید تمام این بیماری ها و دارو ها را روی موش آزمایش میکنند بعد در انسان پیاده میکنند ، خیال می کنند انسان همان موش ناطق است! برای خیلی از اینها حل نشد که انسان جنبه ملکوتی نیز دارد .




از علمای مدافع نظریه دوم ، آیت الله مصباح یزدی :




سخنرانی در همایش طب النبی(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) 10/12/1385 :


مرتبه و شان پیغمبر هیچ وقت بیان مطالب طبی یا مطالب فیزیکی نبوده ، بلکه شان او هدایت است . دلیلی که ما برای نبوت اقامه میکنیم این نیست که نیاز های مادی بشر را رفع کند. بشر با تحقیقات علمی خود و به همراه انگیزه هایی که در آن دارد میتواند راه زندگی دنیایی و راه تامین سلامت خود را کسب کند . اگر پیغمبر و ائمه اطهار مطالبی در این زمینه ها (طب) فرمودند برای این نبوده که وظیفه نبوت و رسالت آنان اقتضا میکرده است بلکه آن مطالب مصالحی بوده و از روی تفضل و کمک به مردم عنایت میفرمودند . وظیفه اسلام این نیست که مطالب طبی بیان کند ، هواپیما سازی را به ما یاد بدهد ، انرژی اتمی را به ما معرفی کند ... در حقیقت ما اگر طبی به عنوان طب اسلامی نداشتیم هیچ نقصی در دین اسلام یا در انجام وظیفه پیغمبری نیست . درست است که آن مطالب (طب اسلامی) منقرض شده و دیگر قابل استفاده نیست ولی باز آیا جای تحقیقی نمانده است ؟ ... باید این احتمال را بدهیم که در طب باستانی و در طب اسلامی مطالبی موجود است که امروزه نیز بشر به آن احتیاج دارد و اگر از آنها استفاده کند چه بسا برای معالجه امراض به نتایجی آسانتر، مطمئن تر و بی ضرر تر دست یابد .

بخشی از کتاب مشکات مصباح ، نظریه سیاسی جلد یک صفحه 67-68

این که الکل چگونه و از په موادی ساخته می شود و چند نوع الکل داریم بحث علمی است و کار دین بررسی اینگونه مسایل نیست ، کار دین این است که بیان کند الکل را باید نوشید یا نه و نوشیدن آن برای روح و ساحت معنوی انسان ضرر دارد یا نه به عبارت دیگر دین بیان میکند که مصرف الکل حلال است یا حرام و همینطور در سایر موارد دین حکم و وجه ارزشی را بیان میکند نه جهات علمی را . دین به روابط بین پدیده ها نمی پردازد . بلکه رابطه پدیده ها را با روح انسان و مصالح انسانی بررسی میکند .

[Mforootaghe]

با نام ویاد خدا
دورود برشما
بنده کی عرض کردم علوم قدیمه؟ روایات را براساس تجربه روز بررسی میکنیم الان در شهر گرگان داروسازی با بررسی روایات داروهای سنتی میدهد. روایت زمین برروی شاخ گاو را بنده قبول ندارم چون با خردم نمیسازد مگر آنکه تاویلی درست ازآن بشود

[دیدگاه نوین]

(۱۷/بهمن/۹۵ ۱۰:۱۳)Mforootaghe نوشته است:  آنچه از استادم دراین زمینه آموخته ام اینستکه همه علوم ازجمله طب درذات باریتعالی است . ودانش طب نیز بهمراه وحی به پیامبران نازل شده است اما اصول کلی آن را میتوان در پیام وحی دریافت ولی برای جزئیات باید تلاش وتجریه رابکار گرفت وبدان دست یافت . درغرب چون دین ازصحنه اجتماع کنار گذاشته شده است بنابراین طب مسیر مادی را طی میکند واگرچه توفیقاتی بدست میاورد اما درنهایت باز درمانده است ومدام بدنبال بازکردن راه های کور است . اما اگر اساس وبنیاد علم طب وحی باشد قطعا تلاشها به نتیجه بهتر وازمیان رفتن خیلی تنگناها میشود.

متشکر از نظراتتون .


بحث ما هم دقیقا همین است . آیا علم طب از طریق وحی بر بشر نازل شده یا اینکه طب از اموری است که مطالعه و کشف و بررسی و پیشرفت در اون به عهده بشر گذاشته شده و از طریق وحی بر بشر نازل نشده است ؟!!!
استاد شما ، آیت الله تبریزیان ، آیت الله جوادی آملی و خیلی دیگر از معتقدین به طب اسلامی این عقیده رو دارند اما آیت الله مصباح به وضوح با این فکر مخالف است .
ما اینجا قصد داریم دلایل عقلی و نقلی این مسئله رو بررسی کنیم .


ابتدا بحث نقلی میکنیم و از آیات قرآن و روایات معتبر استدلال میکنیم .


از همه دوستانی که نظریه اول را قبول دارند یا اطلاعاتی در این زمینه دارم خواهش میکنیم وارد بحث بشوند ... دلایل نقلی (آیات و روایاتی) که ثابت بکند که یکی از رسالات دین آموزش طب به مردم بوده است رو بیارند .




برای مثال ما آیه قرآن داریم :

سوره مبارکه الحديد آیه۲۵

لَقَد أَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَيِّناتِ وَأَنزَلنا مَعَهُمُ الكِتابَ وَالميزانَ لِيَقومَ النّاسُ بِالقِسطِ ۖ ... ﴿۲۵﴾

ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آنها کتاب (آسمانی) و میزان (شناسایی حقّ از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند؛ ...

به این آیه میتوان استدلال کرد که یکی از رسالات دین و اهداف انبیا عدالت اجتماعی است لذا اسلام برای جامعه و سیاست حرف و مدل اجرایی دارد .

حالا سوال من این است ، آیا آیه یا روایت صحیحی هست که در اون خدا یا ولی خدا ادعا کرده باشد از رسالت های دین آموزش طب به مردم است ؟!!!

[Mforootaghe]

با نام ویاد خدا
درود برشما
همانگونه که در آغاز مطلب عرض کردم تعارضی میان نظرات اساتید نیست چون الزامی در یاددهی علم طب نیست پیامبر برای تبین دین خدا آمده است ودین خدا یعنی عقاید احکام واخلاق اما علوم دیگری هم هست ازجمله طب که میتوان از کتاب وحی وروایات بهره برد ولی الزامی نیست کمااینکه یادگیری احکام دین هم الزامی نیست ومیتوان به مرجع دینی مراجعه کرد ودر مورد طب هم چنین است بنابراین آموزش طب از رسالات نبی وامام نبوده و افراد خود براساس نیاز بدان مراجعه میکنند (علم الابدان)

[دیدگاه نوین]

(۱۷/بهمن/۹۵ ۱۶:۲۴)Mforootaghe نوشته است:  با نام ویاد خدا
درود برشما
همانگونه که در آغاز مطلب عرض کردم تعارضی میان نظرات اساتید نیست چون الزامی در یاددهی علم طب نیست پیامبر برای تبین دین خدا آمده است ودین خدا یعنی عقاید احکام واخلاق اما علوم دیگری هم هست ازجمله طب که میتوان از کتاب وحی وروایات بهره برد ولی الزامی نیست کمااینکه یادگیری احکام دین هم الزامی نیست ومیتوان به مرجع دینی مراجعه کرد ودر مورد طب هم چنین است بنابراین آموزش طب از رسالات نبی وامام نبوده و افراد خود براساس نیاز بدان مراجعه میکنند (علم الابدان)

پس این بخش از صحبت های آیت الله جوادی رو چطور تفسیر میکیند ؟!!!

نقل قول:

برخی از بیانات :

طب اسلامی میخواهد بگوید که برای شناخت انسان که موضوع علم طب است هیچ راهی جز سوال از خدایی که خالق انسان است وجود ندارد و راه های دیگر بی راهه های هستند که دشمنان حقیقت و ائمه ضلالت برای انحراف انسان از صراط مستقیم ساخته و پرداخته اند .

در دیدار با اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد :

ما غیر از طب اسلامی نداریم ، اگر انسان را به درستی بشناسیم آنگاه بهره گیری از طبیعت در درمان بیماری ها در راس خواهد بود . چراکه عناصر طبیعت با بدن ما هماهنگ است .

[Mforootaghe]

با نام ویاد خدا
درود برشما
در یادگیری الزامی نیست اما اگر کسی خواست وارد این وادی شود راه مورد نظر استاد باید طی شود بنابراین اساتید فن باید چنین کنند تا موفق شوند وبدیگران رهنمود بدهند مانند احکام دین که واجب کفائی است

[سعدی]

یکی از بیماریهایی که در روایات زیادی به طور خاص بهش پرداخته شده، طاعون است. حجت الاسلام جعفریان مجموعه احادیث مربوط به طاعون را در آدرس زیر ذکر نموده اند؛ به همراه تاریخچه رویارویی مسلمانان با این بیماری و نحوه نگرش طبیبان قدیم به این موضوع:
http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(gkps4b...g/jafarian

احادیث ذکر شده صرفاً ماندن در خانه را در هنگام رویارویی با طاعون توصیه نموده اند. طبیبان و علمای آن زمان هم در مورد دلیل این بیماری اختلاف نظر داشته اند، برخی اون رو ناشی از فساد هوا می دونستند، برخی ناشی از طعنه اجنه، برخی ناشی از باقیمانده عذاب نازل شده بر قوم بنی اسرائیل (با توجه به اینکه اولین رویارویی مسلمانان با طاعون در خلال جنگ مسلمانان با روم و در نزدیکی اورشلیم بوده) و ... . در مورد جزئیات این مسائل هم بحث در بین علما وجود داشته. مثلاً در مورد اینکه این طعنه جن در چه ماهی وارد میشه:

نقل قول: در روایت آمده که در رمضان این طعن وارد می شود و این خود سبب این پرسش شده است که چرا رمضان؟ گویی این ماه که مقدس است، برای این کار مناسب نیست. ابن قیم از قول سُبکی در رساله ای که در باره طاعون تالیف کرده، نقل می کند که شاید جن قبل از رمضان این طعن را وارد می کند اما در رمضان اثرش ظاهر می شود (ص 145). البته توضیحات و پاسخ های دیگری هم داده شده است. مثل این که این اثر بخشی از جن است که در زمره شیاطین هستند نه همه آنها. این نظر بدرالدین زرکشی است که در رساله خود در باره طاعون آن را آورده است. (ما رواه الواعون، ص 145 ـ 146). بدانیم که این رساله ها نوعا حدیثی ـ رجالی و از منظر دینی به این بحث پرداخته اند.

خلاصه اگر در بین اینهمه مطالبی که در آدرس معرفی شده اومده، یه درمان درست و حسابی برای طاعون دیدید به ما هم بگید.

پزشکی نوین بود که متوجه نقش میکروبها در بروز طاعون شد و تونست این بیماری رو ریشه کن کنه. این حاصل زحمت کلی از محققانه که زندگیشون رو صرف کردند تا جامعه رو نجات بدند. بی انصافیه اگر زحماتشون رو نادیده بگیریم.

---

فکرشو کنید که چه اتفاقی می افتاد اگر ما می خواستیم طبق نظریه اول عمل کنیم. شاید هنوز هم طاعون داشت کشته های میلیونی می گرفت و علمای ما هم در حال بحث بودند تا ببینند طعن جن در چه ماهی وارد میشه.

و فقط مسئله طاعون نیست. آیا مثلاً راهکاری برای درمان سل در روایات داریم؟

[Mforootaghe]

بانام ویادخدا
درود برشما
اگر دقت کنید درمساله طاعون که شما مثال آوردید تمام تفسیرات را علمای دینی وفقها کرده اند ومعلوم است که این آقایان صلاحیت نداشتند نظر بدهند .اگر در میان آنان طبیبی همچون حکیم بوعلی بود قطعا بگونه دیگری نظر میداد .کشف میکروب ویا عوامل بیماریها با ظاهر آیات وروایات بدست نمیاید بلکه اینها کلید واژه هائی است در دست حکیمان اسلامی تا به حقیقت آن پی برند . بهرحال حرمت طب اسلامی بمعنای بی ارزشی طب روز نیست مسیر طب روز اگر چه آثار مثبتی دارد اما چون مسیر مادی است با گره های کور برخورد میکند ولی اگر پزشکی همراه با مطالعه وتجربه متون دینی باشد شاید کم هزینه تر ومفید تر باشد . بهرحال هیچ امری صددرصد بد نیست بلکه مجموعه ای از خوب ها وبدهاست وباید متخصصین آنرا دنبال کنند .

[سعدی]

فروتقه گرامی، تا حد زیادی با نظر شما موافقم.

نظر آیت ا... خامنه ای در مورد رابطه طب و دین چیست؟ با توجه به مراجعه ایشان به پزشکان جهت درمان پروستات، به نظر می رسد که ایشان مخالف طب جدید نباشند. وگرنه اگر ایشان طب سنتی را کارآمدتر می دانستند، به طبیبان سنتی مراجعه می فرمودند.

[Mforootaghe]

با نام ویاد خدا
درود برشما وشب بخیر
اولا بنده هرگز طب جدیدرا رد نکرده ام وتنها اهمیت طب سنتی را متذکر شده ام چرا که در این سیستم چهره هائی همانند حکیم بوعلی پرورده شدند .ازطرف دیگر از کجا معلوم که درغرب هم طب سنتی طرفدار نداشته باشد ؟ چرا که طب سنتی پیرو دین است چه اسلام ویا مسیحیت ویهودیت. ضمنا من وشما از موضوع رهبری خبری دقیق نداریم شاید طب سنتی نتوانسته کاری بکند ولذا توصیه شده که عمل جراحی کنند بهرحال این دو علم مکمل یکدیگرند نه دشمن هم تنها سود جویان علم پزشکی روز مخالف طب سنتی هستند. در نهایت هراقدامی که رهبری میکنند ملاک عمل ما نباید باشد ایشان هم معصوم نیستند وممکن است راه پیشنهادی پزشکان امروزی را برگزیده اند موفق باشید

[-Ali-]

(۱۷/بهمن/۹۵ ۲۱:۲۸)سعدی نوشته است:  یکی از بیماریهایی که در روایات زیادی به طور خاص بهش پرداخته شده، طاعون است. حجت الاسلام جعفریان مجموعه احادیث مربوط به طاعون را در آدرس زیر ذکر نموده اند؛ به همراه تاریخچه رویارویی مسلمانان با این بیماری و نحوه نگرش طبیبان قدیم به این موضوع:
http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(gkps4b...g/jafarian

نقل قول:در متن به روایتی منسوب به رسول درباره طاعون اشاره شده که برای من عجیب بود. منظورم «وخز من الجن». به نظر من «وخز» در اینجا به معنی نیش زخم و درد است.مثلا وقتی می گوییم «الم وخاز» یعنی درد کشنده.اما «الجن» به معنی موجود پنهان است و به نظر من در این روایت جن ناظر به آن چیزی که قرآن میگوید «والجان خلقناه من قبل من نار السموم» نیست بلکه معنی کلی آن هر موجود ناپیدا از حس است کما اینکه وقتی میگوییم « جن فی الرحم جنا» یعنی پوشیده گردید در رحم.به نظر من رسول الله جن را به همین معنی فرموده اند و میدانیم که باکتری یرسینیا پستیس هم که عامل طاعون است موجودی است که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست و از این جهت آن را در عربی جن می گویند. پس معنی روایت یعنی«درد کشنده از جانب فلان موجود پنهان از حس».