حضور قلب در نماز و اسرار نماز از دیدگاه عرفا و بزرگان (کاربردی)

[بیداری اندیشه]

شروع نماز

آداب معنوی وقت نماز آن است که خود را برای حضور در مقابل مالک دنیا و آخرت و گفتگوی با او آماده کنی. ابتدا به ضعف و بیچارگی و ذلت و بی نوایی خویش توجه کن و سپس عظمت خداوند را به یاد آور. عظمتی که انبیاء و امامان و ملائکه در مقابل آن از خود بیخود شده و اعتراف به ذلت می کنند.

از یک سو به رحمت واسعه الهی و کمال مهربانی خداوند توجه کن. ببین چگونه با فرستادن ملائکه و نزول کتب آسمانی و بعثت انبیاء الهی، بنده ضعیفش را به مجلس انس خویش دعوت کرده، در حالیکه این بنده، نه استعداد چنین حضوری را داشت و نه از این مجلس، سودی به خدا و ملائکه و انبیاء می رسد.

با خوف و رجا، مهیّای حضور در محضر الهی شو و با قلبی خجل و دلی لرزان و با ایمان به ضعف و ذلت خویش وارد محضر خداوند شو. به هیچ وجه خود را لایق بندگی و عبادت ندان و اذن دخول در عبادت را از جانب لطف و رحمت خداوند بدان.

در بحث رو به قبله بودن، سالک بایستی این رو به قبله بودن ظاهری را به باطن خویش سرایت دهد. دل خویش را که مرکز توجه خداست، از همه جهات برگردانده و متوجه حضرت دوست کند. سالک باید بداند که با رو به سوی قبله کردن دو ادعای فطری کرده: یکی تنفر از نقص و ناقص و دیگری عشق به کمال و کامل. در این عالم هر چه کمال و جمال، خیر و عزت، عظمت و نور و سعادت هست، از نور جمال خداست.


قیام

ادب عرفانی قیام آن است که سالک، مقام فاعلیت خداوند را به دل یادآوری کرده، قیّومیّت حق و وابستگی مطلق خلق به خدا را به باطن دل برساند. ادب قیام آن است که سالک، عالم را محضر خداوند و خود را یکی از حاضران در محضر خداوند بداند و عظمت این محضر و اهمیت مناجات با خدا را به قلب بفهماند. او باید قبل از نماز، قلب را آماده کرده، آن را تا پایان، وادار به خشوع و طمأنینه، خشیت و خوف و رجا و ذلت کند. باید در حالات نماز بزرگان و معصومین علیهم السلام تدبر نماید.


ادامه دارد ان شاءالله....