مغالطات

[Admirer]

به نام خدا

سلام. مساله کاملا واضحه :

"کارگر خوب" یک محمول مرکب هست که "آدم خوب بودن" داره ازش مستفاد میشه که این مغالطه ی تفصیل مرکب هست. در مورد مثال "اسب کوچک" اون حیوان فقط می تونه اسب کوچکی باشه اما مثلا "حیوان کوچک بودن" ازش مستفاد نمیشه. و اگر بگیم حیوان کوچکیست در واقع این محمول مرکب رو به دو محمول کوچک بودن و اسب بودن تقسیم کردیم و برای هر کدوم استقلال قائل شدیم که این مغالطه است. اما حقیر از این تعجب می کنم که چرا گفتید مغالطه ی ترکیب مفصل چون این مغالطه برای زمانی هست که دو منصب ( یا بیشتر ) برای کسی در نظر بگیریم و صفت یکی رو به بقیه تعمیم بدیم. در صورتی که در مغالطه ی تفصیل مرکب یک منصب وجود داره و دو صفت ( یا بیشتر ) باهاش ترکیب شدن! برای بیشتر روشن شدن مطلب مثالی خدمتتون عرض می کنم :

ترکیب مفصل : پدرم نویسنده و ورزشکاری ماهریست. ( دو منصب ( اسم ) "ورزشکاری" و "نویسندگی" با یک صفت "ماهر بودن" ترکیب شده است. )

تفصیل مرکب : پدرم نویسنده ی ماهر و خوبیست. ( یک منصب ( اسم ) "نویسندگی" با دو صفت "ماهر بودن" و "خوب بودن" ترکیب شده است. )

البته دقت کنید که دو جمله ی بالا بالذات مغالطه نیستند. بستگی به حکم گوینده در جملات بعد دارد...

اما در مورد تمرین که متاسفانه کسی پاسخ نداد و حقیر از دوستان انتظار بیشتری دارم :

پاسخ :

1. « به زودی موفقیت بزرگی نصیب یکی از نزدیکان شما می شود. »
حد و مرز بزرگی و همچنین حیطه ی نزدیکان مشخص نشده و همین دو واژه سبب این مغالطه گشته اند.

2. 20 میلیون که پولی نیست. یک خانه ی مناسب هم نمی توان با آن خرید!
منظور از خانه مناسب به طور دقیق مشخص نیست و اثبات مدعا با واژه های مبهم دچار مغالطه شده است.

3. قم یکی از شهرهای نزدیک تهران است.
نزدیکی کاملا مبهم است و باید حیطه اش مشخص شود.

و اما ادامه ی بحث :

6. مغالطه ی گزاره های بدون سور ( اهمال سور ) : کلماتی مانند بعضی، هیچ، هر، همه، تمام و ... که بیانگر میزان شمول حکم گزاره بر افراد یک مجموعه هستند، اصطلاحا "سور" نامیده می شوند. و به گزاره هایی که فاقد سور هستند گزاره ی مهمله گفته می شود. خود گزاره ی مهمله به خودی خود مغالطه نیست! اما هنگامی که گوینده با غرض خاصی از این گزاره استفاده کند مرتکب مغالطه شده است. به مثال زیر توجه کنید :

جوانان امروز لاابالی هستند.

اینجا گوینده جرات استفاه از کلمه ی "همه" را ندارد چون خطا بودنش سخنش آشکار می شود اما از طرفی هم در حال بیان یک حکم کلی برای جوانان امروز است.

تمرین : آیا در آیه ی زیر خداوند مغالطه کرده است؟ توضیح دهید!

« ان الانسان لفی خسر الا الذین امنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر »
« همانا انسان در ضرر است، مگر کسانی که ایمان آورده و عمل نیک انجام می دهند و یکدیگر را به حق و صبر توصیه می کنند. »

منتظر جوابتون هستم.

یا علی