>>>>>>>>صبور باشیم<<<<<<<<

[ترنم]

صبر و استقامت عصاره همه فضیلت&shy;ها و خمیرمایه همه سعادت ها و ابزار وصول به هر گونه خوشبختى است. انسان بدون صبر هم در جهات مثبت به جایى نمى&shy; رسد و هم در برابر عوامل منفى شکست مى&shy; خورد، چرا که صابر نبودن مساوى با شکست است. به همین دلیل کلید اصلى پیروزى&shy;ها، صبر است.

به طور کلی برای تقویت صبر و بردباری راه های مختلفی وجود دارد، در ذیل به برخی اشاره می شود:
1. تقویت پایه ‏های ایمان:
هر قدر ایمان انسان به حکمت و رحمت پروردگار بیش‏تر باشد، صبر او نیز افزون‏تر خواهد بود. امیرمؤمنان (علیه السلام) می‏فرماید: «اساس و ریشه صبر، ایمان و یقین خوب نسبت به خداوند است».[1]

2. رابطه با خدا:
انسان در پرتو یاد خدا و نماز اراده‏ای نیرومند و ایمانی استوار پیدا می‏کند و همة مشکلات برای او آسان می‏گردد. قرآن مجید می‏فرماید: «وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلَو ةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى‏ الْخَشِعِينَ‏؛[2] در زندگی از صبر و نماز کمک بگیرید، هر چند این کار جز برای خاشعان سنگین و گران است».
امام صادق (علیه السلام) فرمود: «هنگامی که مشکل مهمی برای علی(علیه السلام) پیش می‏ آمد، به نماز بر می‏ خاست، سپس این آیه را تلاوت می‏فرمود».[3]

3. شناخت راز و رمز مشکلات:
اگر کسی بداند که وجود بلا و مصیبت در زندگی بشر چه اثری دارد، آن را با آغوش باز می‏پذیرد، در روایات معصومین از شداید به عنوان الطاف خداوندی یاد شده است.

4. توجه به آثار اخروی صبر:
توجه به پاداش اخروی صبر، سختی مشکلات را شیرین و آسان می‏ سازد. در این باره روایات زیادی از معصومیان رسیده است. امام صادق (علیه السلام) می‏فرماید: «هر کس از مؤمنان که به بلایی گرفتار شود و صبر کند، برای او اجر هزار شهید است».[4]

5. توجه به گذرا بودن بحران‏ها:
مشکل و محنت روزگار هر چه باشد، مقطعی و گذرا است. قرآن مجید به همه افراد نوید می‏دهد که همیشه کنار سختی‏ها آسانی وجود دارد.«فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً؛[5] پس (بدان كه) با هر سختى آسانى است.»


6. توجه به افراد پایین دست:
نظر افکندن به کسانی که با مشکلات بزرگ‏تری دست به گریبان هستند، تحمل شدائد را آسان تر می‏سازد.

7. الگو پذیری از اولیای خدا:
با بررسی اجمالی زندگانی بزرگان در می‏یابیم که آن ها همواره با مشکلات رو به رو بوده‏اند. با الگوگیری از بزرگان می‏توان شیوه مقابله با مشکلات را آموخت. این موضوع را خداوند به پیامبر گوشزد می‏کند و می‏فرماید: «فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُوْلُواْ الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ؛[6] پس (اى پيامبر!) صبر كن همان گونه كه پيامبران اولوا العزم صبر كردند!».[/url]

8. آمادگی روحی:
اگر کسی دنیا را آن طور که هست بشناسد، در پیش آمدهای ناگوار زندگی خود را نمی ‏بازد، چون می‏داند جهان طبیعت، سرای دگرگونی و تحول است و فراز و نشیب فراوانی دارد. همه افراد خواه ناخواه با حوادث مواجه می‏شوند.

9. توجه به آثار جسمانی صبر:
صبر و شکیبایی در برابر حوادث زندگی تنها جنبه اخلاقی ندارد، بلکه از نظر بهداشت و سلامت جسم نیز فوق العاده مؤثر است. افراد ناشکیبا عمری کوتاه و توأم با انواع بیماری‏ها و از جمله بیماری‏های قلبی و عصبی دارند، در حالی که صابران از عمری طولانی برخوردارند.
در پایان، داستان جالبی از بزرگمهر را که مناسب با موضوع است نقل می‏کنیم:
می‏گویند: انوشیروان، بزرگمهر را زندانی کرد. پس از چند روز، انوشیروان شخصی را فرستاد تا از حالش جویا شود. فرستاده انوشیروان او را خوشحال دید، علتش را جویا شد، بزرگمهر دلیلش را استفاده از معجون شش ماده‏ ای دانست و گفت: این معجون مرا سرحال کرده است و آن ها عبارتند از:
1- توکل بر خدا،
2 - بی تابی مشکلی را حل نمی‏کند،
3 - صبر به کمک انسان می‏آید،
4 - اگر صبر نکنم چه کنم؟
5 - مشکلاتی بیش از مشکل من وجود دارد،
6- ستون به ستون فرج است.[url=http://www.soalcity.ir/node/1699#P7][7]

به منظور تحصیل سعه صدر و افزایش تحمل و صبر باید همانند دیگر برنامه‏ های تغییر رفتار به صورت جدی، دقیق و کامل به دستور عمل‏ های زیر عمل کنید. توصیه ‏های مؤکد ما در این باره:
1- ذکر«لا حول و لا قوه الا بالله» را زیاد بر زبان جاری سازید.
2- به منظور تقویت اراده و حفظ سعه صدر، از تفریحاتی همانند صحرانوردی، کوهنوردی، شنا، اسب سواری، پیاده روی در صبح زود بهره گیرید.
3 - پیش از انجام هر کارى به جنبه ‏ها و آثار مثبت و منفى آن توجه کنید، زیرا با آگاهى از زیان‏ها یا منافع کارى، انگیزه براى ترک یا انجام کار بیشتر مى‏ شود و به طور طبیعى اراده قوى و صبر مى ‏گردد.
4- همواره سعى کنید با خواسته‏ هاى نفسانى و عادت‏هاى ناپسند مبارزه کنید.
5- خود را به انجام وظایف و تکالیف دینى مقید نمایید. همواره سعى کنید نماز خود را اول وقت بخوانید، حتى اگر مشغول نوشتن مطالبى باشید که فقط چند سطر یا کلمه ‏اى از آن باقى مانده باشد یا با کسى مشغول صحبت کردن هستید، آن را رها کنید و خواسته و میل درونى خود را فداى اراده انسانى خود سازید. انجام تکالیف و عباداتى همچون نماز در اول وقت و روزه و حج و جهاد و صدقه و انفال مالى، باعث تقویت اراده مى‏ گردند.
6- همواره در مقابل سختى‏ها و ناملایمات زندگى (کار و تحصیل و غیره) بردبار باشید و استقامت به خرج دهید.
7 - نفس انسان، مخصوصا جوانان به خواب بعد از اذان صبح تمایل دارد، جهت تقویت اراده با این میل نفسانى مبارزه کنید.
8 - پیوسته به خود تلقین کن که من اراده ‏اى قوى دارم و توان مبارزه با خواسته‏ هاى نفسانى خویش و هم چنین غلبه بر مشکلات و مصایب را دارم. از شکست خوردن نمى‏ هراسم. اگر موفق نشدم، با کسب تجربه و انرژى و نشاط بیشتر مجددا اقدام مى‏ کنم تا به هدف و مقصد خود برسم. من توانایى رسیدن به هدف و برطرف کردن موانع و مشکلات را دارم.
9 - کارى را که شروع کردید، با حوصله و دقت به پایان برسانید. از رها کردن یا سر هم بندى آن بپرهیزید.
10 - فکر خود را هم زمان به چند کار مشغول نکنید. سعى کنید همواره توجه شما به یک کار معطوف گردد.
11 - تدبیر، نظم و انظباط را در همه امور زندگى خود جارى سازید. با برنامه ریزى دقیق و منطقى، کارهاى خود را پیش ببرید. در برنامه‏ ریزى جایى براى انعطاف و جایگزین کردن امور غیر قابل پیش بینى بگذارید.
12- همیشه فضای ذهنی و روانی خود را برای شنیدن و دریافت رفتارهای نابجا و خلاف انتظار آماده سازید. به این معنا که همیشه انتظار داشته باشید دیگران با شما به بدترین شکل برخورد داشته باشند. خود را برای تحمل آن آماده کنید.


[1]. غرر الحكم و درر الكلم، عبدالواحد بن محمد التميمي، مكتب الإعلام الإسلامي - قم، 1366 ه. ش، ص 281.
[2]. بقره (2) آیه 45.
[3]. مكارم شيرازى ناصر، تفسير نمونه‏، دار الكتب الإسلامية،تهران‏،1374، ج 1، ص 219.
[4]. ری شهری، میزان الحکمه، دار الحدیث، قم، 1416، چاپ اول، ج 2، ص 1560.
[5]. انشراح(94) آیه 5.
[6]. احقاف(46) آیه 35.
[7]. محدث قمی، سفینة البحار، انتشارات اسوه، 1422ه ق، ج 5، ص 25.

[ترنم]

صبر در لغت به حبس، امساک و در محدودیت قرار دادن اطلاق می&shy;گردد؛[1] و در اصطلاح علم اخلاق به حفظ نفس از اضطراب، اعتراض و شكايت و همچنین به آرامش و طمأنینه گفته می‌شود.[2] صبر موارد مختلفی دارد، از جمله: صبر در خوداری از سخن گفتن را "کتمان" و صبر در اجتناب از خوردن و آشامیدن را "صوم (روزه)" گویند.[3]

صبر از دیدگاه قرآن

انسان و محل زندگی او به نحوی آفریده شده که با آفات، کمبودها، موانع و مصیبتهای فراوانی همراه است و همیشه آفات و مصائبی در اموال، عزیزان، دوستان و... در کمین نعمتهاست که موجب از دست دادن آنها می‌شود؛ از سویی دیگر انسان در معرض حملات شدید تمایلات نفسانی است که همه&shy;ی این موارد ابزار آزمایش انسان توسط خدای متعال به شمار می&shy;آیند:[4]

«وَ نَبْلُوَكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُون‏‏»[sup][sup][5][/sup][/sup]

«و شما را با بديها و خوبيها آزمايش مى‏كنيم و سرانجام بسوى

ما بازگردانده مى‏شويد!»

در این میان تنها کسانی از میان موانع و مشکلات، سلامت به مقصد می&shy;رسند که با صبر، به قضای الهی راضی شده و تمایلات نفسانی را حبس نموده، و تسلیم امر خداوند گشتند. مصائب گوناگون آنان را از شکر، اطاعت و عبادت خداوند باز&shy; نداشته و با وجود تمام مشکلات، خود را به انجام وظایف الهی وادار سازند.[6]

خداوند در قرآن کریم در موارد مختلف به شکلهای گوناگون به این موضوع پرداخته و انسانها را با جایگاه و ارزش صبر آشنا ساخته است؛ همچنین به صابرین همراهی و یاری خود را در مراحل سخت زندگی، وعده&shy; داده و نعمت‌های ویژه‌ای عنایت کرده است:[7]

«وَ بَشِّرِ الصَّابِرين... أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ

وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُون‏‏»[sup][sup][8][/sup][/sup]

«بشارت ده به استقامت‏كنندگان!... اينها، همانها هستند كه الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده و آنها هستند هدايت‏يافتگان!»

واژه&shy;ی صبر و مشتقات آن 103 بار در قرآن به کار رفته که نشان از اهمیت ویژه&shy;ی این حرکت اخلاقی از دیدگاه دین مبین اسلام و قرآن کریم دارد.

اقسام صبر

صبر در یک تقسیم‌بندی کلی به دو قسم تقسیم می‌شود:

1. صبر بدنی

صبر بدنی در مقابل مشقت‌هایی است که بر بدن و جسم انسان وارد می‌شود. این صبر یا با عمل تحقق می‌یابد، مثل قیام به عبادات مشکل، یا با تحمل و استقامت، مثل صبر بر کتک‌های شدید، امراض بزرگ و جراحات هولناک، که قرآن کریم درباره&shy;ی صبر ایوب نبی در برابر امراض و مصیبتهایش این‌گونه از او یاد می&shy;کند:

«وَاذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ إِذْ نادى‏ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطانُ بِنُصْبٍ وَ عَذابٍ‏...

إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا»[9]

«و به خاطر بياور بنده ما ايّوب را، هنگامى كه پروردگارش را خواند (و گفت: پروردگارا!) شيطان مرا به رنج و عذاب افكنده است‏... ما ایوب را شکیبا یافتیم.»

حضرت ایوب(علیه السلام) یکی از انبیاء بزرگ الهی است که دارای مال و فرزندان فراوان و بسیار اهل بخشش بود. او مورد امتحانهای سخت الهی قرار گرفت؛ اموال او از بین رفت، فرزندان او هلاک شدند، بدن او دچار امراض سخت شد؛ اما او در برابر کوه مصائب و مرضهای شدیدی که بر او وارد شد، صبر نمود و هیچ شکایتی نکرد؛ لذا به عنوان اسوه و الگوی صبر شناخته شد.[10]

[1]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات في غريب القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودی، دمشق بیروت، دارالعلم الدارالشامیة، 1412ق، چاپ اول، ص474؛ ابن منظور، محمدبن&shy;مكرم‏؛ لسان&shy;العرب‏، بیروت‏، دارصادر، 1414ق‏، چاپ سوم، ج‏4، ص438.

[2]. مصطفوی، حسن؛ التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360ش، ج‏6، ص182.

[3]. المفردات في غريب القرآن، ص474 و لسان العرب، ج‏4، ص438.

[4]. طبرسی، فضل بن حسن؛ مجمع البيان في تفسير القرآن، تهران، ناصرخسرو، 1372ش، چاپ سوم، ج‏7، ص74-75.

[5]. انبیاء/35.

[6]. بلاغى نجفى، محمدجواد؛ آلاء الرحمن فى تفسير القرآن‏، قم، بنیاد بعثت، 1420ق، چاپ اول، ج1، ص141.

[7]. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ تفسير نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1374ش، چاپ اول، ج1، ص530-531.

[8]. بقره/155و 157.

[9]. ص/41 و 44.

[10]. طباطبائی(علامه)، سیّدمحمدحسین؛ الميزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، 1417ق، چاپ پنجم، ج‏17، ص208- 209.

[ترنم]

امير المؤمنين عليٌّ عليه‏السلام :

الصَّبرُ يُهَوِّنُ الفَجِيعَةَ .

امام على عليه‏السلام :

صبر ، مصيبت سخت را آسان مى‏كند .

غرر الحكم : 533 منتخب ميزان الحكمة : 312
------------------------------------------------------



امير المؤمنين عليٌّ عليه‏السلام :

بالصَّبرِ تُدرَكُ مَعالِي الاُمُورِ .

امام على عليه‏السلام :

با صبر به مقامات بلند مى‏توان رسيد .

غرر الحكم : 4276 منتخب ميزان الحكمة : 312

[ترنم]

چرا شيعيان از ائمه صبورترند؟


الإمامُ الصّادقُ عليه‏السلام

لِبَعضِ أصحابهِ: إنّا صُبَّرٌ وشِيعَتُنا أصبَرُ مِنّا ، [ قالَ : ] قلتُ : جُعِلتُ فِداكَ ، كيفَ صارَ شِيعَتُكُم أصبَرَ مِنكُم ؟ قالَ : لأ نّا نَصبِرُ على ما نَعلَمُ ، وشِيعَتُنا يَصبِرُونَ على مالا يَعلَمُونَ .

امام صادق عليه‏السلام

- خطاب به‏يكى از اصحاب خود- : ما صابريم امّا شيعيان ما از ما صابرترند . عرض كردم : فدايت شوم ، چگونه مى‏شود كه شيعيانتان از شما صابرتر باشند ؟ فرمود : چون ما بر آنچه مى‏دانيم صبر مى‏كنيم و شيعيان ما بر آنچه نمى‏دانند صبر مى‏كنند .

الكافي : 2 / 93 / 25 منتخب ميزان الحكمة : 312

[ترنم]

صبر نيكو چيست؟

الإمامُ الباقرُ عليه‏السلام لَمّا سُئلَ عن الصَّبرِ الجميلِ: ذلكَ صَبرٌ ليسَ فيهِ شَكوى إلى الناسِ . امام باقر عليه‏السلام
- در پاسخ به سؤال از صبر نيكو- : آن صبرى است كه در آن ، نزد مردم گله و شكايت نمى‏شود .

الكافي : 2 / 93 / 23 منتخب ميزان الحكمة : 312

[ترنم]

صبر چند گونه است؟

عنه عليه‏السلام : الصَّبرُ : إمّا صَبرٌ على‏المُصيبهِ ، أو على الطاعَةِ ، أو عنِ المَعصيَةِ ، وهذا القِسمُ الثالثُ أعلى دَرجَةً مِنَ القِسمَينِ الأوَّلَينِ . امام على عليه‏السلام : صبر ، يا صبر بر مصيبت است ، يا صبر برانجام طاعت و يا صبر بر ترك معصيت كه نوع سوم آن از دوگونه نخست برتر است . شرح نهج البلاغة لابن أبي الحديد : 1 / 319 منتخب ميزان الحكمة : 312

[آیدین]

بسم الله الرحمن الرحیم

راههای افزایش و تقویت ظرفیت و تحمل سختی های و صبر در زندگی

کلی از راهها برای رسیدن به مکارم و فضایل اخلاقی تمرین و ممارست و همچنین نقش بازی کردن در نقش آدمیان صاحب فضیلت (نه ریا و تظاهر) آدمی را به آن سوی کشاند همانگونه که انسان مریض نیست ولی می تواند خود را به مریضی بزند و اصطلاحا به این رفتار تمارض می گویند آدمی که جسور و بردبار نیست می تواند خود را بردبار و حلیم تلقی کند و با رفتار بردبارانه و حلیمانه آهسته آهسته این رفتار را به یک صفت نفسانی تبدیل کند و همانگونه که با ورزش و تمرین و ممارست ماهیچه های بدن قوی و مستحکم می شوند فضایل اخلاقی هم با تمرین و ورزش روحی و به مرور استحکام می یابند.

خیلی ها هستند که خیلی زود رنجور می شند و صبرشون رو از دست می دند به همین خاطر ممکنه به دنبال راههایی برای کسب روحیه صبر در خودشون باشند در اینجا بیست و هشت پیشنهاد در خصوص کسب این روحیه براتون نوشتم .

اما قبل از ارائه موارد پیشنهادی جهت تقویت روحیه صبر توجه شما را به چند نکته جلب می کنم :

نکته اول : خوبه بدونید از مهم‏ترین زمینه‏هاى درک فیض و عنایت الهى ، صبر و شکیبایى هست. تا جایى که ائمه اطهار(علیه السلام) به واسطه صبر عظیمی که داشتند به مقام شامخ ولایت و امامت نایل شدند « وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا ...» « و از آنان امامان(و پیشوایانى) قرار دادیم که به فرمان ما(مردم را) هدایت مى‏کردند؛ چون شکیبایى نمودند ... » (سجده، آیه‏ى 24)، یعنى ریشه امامت و رهبرى صبره .

نکته دوم : صبر هرگز به معنى تحمل بدبختیها و تن دادن ذلت و تسلیم در برابر عوامل شکست نیست بلکه صبر و شکیبایى به معنى پایدارى و استقامت در برابر هر مشکل و هرحادثه است لذا رسول خدا صل الله علیه و آله برای صبر سه شاخه ترسیم نموده و برای هر یک از آنها پاداش مخصوصی ذکر نموده است .

رسول خدا، صلّى اللّه علیه و آله فرموده اند : «صبر سه گونه است: صبر نزد مصیبت است (پایدارى در برابر حوادث ناگوار و عدم خود باختگى و شکست روحى و ترک جزع وفزع)، و صبر بر طاعت است (مقاومت در برابر مشکلاتى که در راه طاعت وجود دارد)، و صبر از معصیت (ایستادگى در برابر انگیزه هاى گناه و شهوات سرکش و طغیانگر) . پس کسى که صبر کند بر مصیبت تا آنکه برگرداند مصیبت و شدت آن را به نیکویى عزاى آن (یعنى با صبر جمیل شدت مصیبت را ردّ کند)، بنویسد خدا براى او سیصد درجه، ما بین هر درجه تا درجه دیگر مثل ما بین آسمان و زمین است . و کسى که صبر نماید بر اطاعت، بنویسد خدا از براى او ششصد درجه، فاصله درجه ای تا درجه دیگر مثل فاصله قعر زمین تا عرش می باشد . و کسى که صبر کند بر معصیت، بنویسد خداوند براى او نهصد درجه، فاصله درجه ای تا درجه دیگر مثل فاصله منتهاى زمین تا منتهاى عرش می باشد . (اصول کافی ج‏2 ص 91)

نکته سوم : خداوند متعال در آیات متعددی از قرآن کریم صابرین را مورد تمجید و ستایش قرار داده و وعده های بسیاری از سوی خداوند متعال و معصومین علیهم السلام برای صابران ذکر شده است . به عنوان نمونه خداوند متعال در قرآن می فرماید : - «انَّما یُوَفَّى الصَّابِرونَ اجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسابٍ» تنها صابران را بدون حساب پاداش کامل مى‏دهند. (سوره زمر، آیه 10).

نکته چهارم : متاسفانه برخی صبر را با بی تفاوتی و بی موالاتی اشتباه می گیرند مثلا کسیکه همیشه در وعده هایش دیر می کند به عنوان فرد صبور و با حوصله معرفی می شود و حال آنکه چنین فردی آدمی دارای صفت زشت بی موالاتی و ضایع کننده وقت و حقوق دیگران می باشد .

نکته پنجم : صبر دارای آفاتی می باشد که بی توجهی به آنها عدم موفقیت انسان را در کسب این ویژگی اخلاقی نیکو به دنبال خواهد داشت که برخی از این آفات به شرح ذیل می باشد :

1 ـ عجله و شتابزدگی: وقتی بر خلاف خواسته انسان چیزی پیش آید تحمل او تمام شده و قانون این جهان را فراموش می کند و با عجله و شتابزدگی به دنبال فرار از آن می باشد .

2 ـ عصبانیت و خشم: انسان در زمان عصبانیت و خشم ارزش صبر را فراموش می کند .

3 ـ دل تنگی و بی تابی : (انسان با این دو، نیروی صبر و مقاومت خود را از دست می دهد)

4 ـ ناامیدی: (بزرگترین آفت صبر است و برای هر فعالیتی انسان باید بذر امید در دل خود بکارد تا موفق شود). (برگرفته از تحقیق : منیره محمدیان تبار/ مدرسه علمیه نرجس علیهاسلام www.m-narjes.org/maaref/ghoraan )

برای تقویت روحیه صبر راههای متعددی وجود دارد که با بهره گیری از آنها انسان می تواند فرد صبوری باشد که در اینجا بیست و هشت مورد از راههای تقویت روحیه صبر را پیشنهاد می نمایم و امیدوارم با بکارگیری آنها کسانیکه بدنبال رسیدن به این امر هستند بتوانند به هدف مقدس خود نائل گردید .

1-
شناخت طبیعت زندگی دنیا:

از مسائلی که می تواند صبر انسان را تقویت نماید شناخت زندگی دنیا می باشد و دانستن اینکه این دنیا فانی است و انسان آفریده شده تا با آزمایش های مختلف الهی وجودش را صیقل داده و مستعدّ زندگی جاودانه نماید. و خداوند انسان را در رنج و سختی آفریده و شادی و سلامت بدون غم و بیماری نیست.

همانگونه که خودش فرموده :
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فی‏ کَبَدٍ (بلد/ 4) که ما انسان را در رنج آفریدیم(و زندگى او پر از رنجهاست)!

2-
خودشناسی:

اگر انسان همه چیز خود را از خدا بداند دیگر در حوادث و یا جایی که چیزی از او گرفته می شود، گویی اتفاقی نیفتاده و همواره این شعار را الگوی رفتار خویش نماید (ما از خدائیم و به او باز می گردیم)

3-
امید قطعی به وعده الهی مبنی بر گشایش سختی ها :

اینکه انسان به این وعده الهی که فرموده: إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً «(آرى) مسلّماً با(هر) سختى آسانى است » (الشرح : 6) به یقین برسد .

4-
امید بستن به جبران محرومیّتها:

پیامبر صلّى اللَّه علیه و آله و سلم فرمود: خداوند دنیا را خانه گرفتارى و بلا، و آخرت را خانه جزا قرار داده، پس بلاى دنیا را، سبب پاداش آخرت و عوض آن معیّن نموده، پس بلاى دنیا عطا و پاداش آخرت را در پى دارد، و دنیا زودگذر است و به سرعت پیموده مى‏شود،6 ـ کمک از ذات حق: از دید قرآن مهمترین پشتوانه صبر یاری خداوند است و بدون کمک او صبر کامل نمی شود. (ارشاد القلوب-ترجمه سلگى ج‏1 ص 77 )

5-
زنده نگه داشتن خاطرة قهرمانان صبر:

اینکه انسان زندگی صابران و نتیجه صبرشان را مطالعه کند و از آنها بخصوص پیامبران الگو بگیرد ، نقش بسیار سازنده ای در تقویت صبر دارد .

6-
ایمان به قضا و قدر:

بداند برای سنت الهی تبدیل و تحویلی نیست و آنچه از دست رفته باز نمی گردد پس بی صبری فایده ندارد

7-
بدانید که هر چه از دوست رسد نیکوست

بدانید که محنت از جانب پروردگار اوست که مهربانترین کس نسبت به افراد است و خیر و صلاح بندگان را می خواهد هرچند عقل از ادراک عواقب امور قاصر است. (برگرفته از تحقیق : منیره محمدیان تبار/ مدرسه علمیه نرجس علیهاسلام www.m-narjes.org/maaref/ghoraan )

8-
روحیه عجول بودن براى نتیجه گیرى در کارها را کنار بگذارید

براى نتیجه گیرى در کارها عجول نباشید؛ حتی برای نتیجه گرفتن در تقویت روحیه صبر هم نباید عجله کرد .

9-
از حساسیت بیش از حد در هر زمینه بپرهیزید.

10-
خور را برای دریافت رفتارهاى نابجا و خلاف انتظار آماده سازید

همیشه فضاى ذهنى و روانى خود را براى شنیدن و دریافت رفتارهاى نابجا و خلاف انتظار آماده سازید وبه این معنا که همواره در هر مساله‏اى، ابتدا از دیگران انتظار بدترین برخورد را داشته باشید و خود را براى تحمل آن آماده کنید.

این مساله باعث مى‏شود برخوردهاى بهتر از مورد انتظار در شما ایجاد خشنودى نماید. در حالى که اگر همیشه انتظار برخورد خوب داشته باشید، چه بسا نتیجه عکس خواهید گرفت.

11-
در مقابل رفتار ناپسند دیگران عکس العمل های مناسب آماده کنید

قبل از مواجه با برخوردهاى نابجا دیگران پاسخ خود و عکس‏العمل خوب خود را براى مواجه با رفتارهاى خلاف انتظار دیگران در ذهن خویش مرور کنید و با طرح ذهنى آماده شده با رفتارهاى بى‏مورد دیگران برخورد کنید مثلًا با خود بگویید اگر فلان شخص به من ناسزا بگوید به حرف او توجه نمى‏کنم همچنان دوستش دارم چون گناهان من را پاک کرده و این صبر سبب تعالى روحى من مى‏شود و به هر حال با این کلمات و تلقینها همیشه آمادگى ذهنى و روانى خود را براى عملکردهاى خلاف انتظار مردم فراهم سازید.

12-
با خود شرط کنید که هیچ گاه و در هیچ شرایطى صبر خود را از دست ندهید .

وقتی چنین قراری را با خود گذاشتید اگر در مساله ای صبرتان را از دست دادید ، خود را جریمه کنید؛ مثلا تصمیم بگیرید - یا در صورت امکان نذر کنید - فلان مبلغ را صدقه بدهید، یا نماز شب بخوانید و یا یک روز روزه بگیرید. کارآیى این روش، بسیار بالا است و بسیارى از علماى بزرگ بدین سان تمرین عملى و خودسازى نموده‏اند.

13-
در صورت بروز بی صبری خود را سرزنش کنید

اگر گاهی اوقات کاری که ناشی از بی صبری بود انجام دادید ، سریع خود را سرزنش و حتى در لفظ اظهار پشیمانى نمایید و وعده‏ها و قولى که با خود داشتید را در ذهن خویش حاضر سازید.

14-
تفریحات سالم داشته باشید

از تفریحات سالم و تقویت کننده اراده؛ مانند کوهنوردى، شنا، دو ، صحرانوردی و پیاده‏روى و گردش در طبیعت و... نیز استفاده کنید.

15-
از اقدامات عجولانه بپرهیزید

در تصمیم‏گیرى‏ها، حتى‏الامکان با افراد عاقل و پخته مشورت نمایید و از اقدامات عجولانه و مطالعه نشده بپرهیزید.

16-
با افراد صبور دوست شوید

بیشتر با افراد خوش خلق و صبور معاشرت کنید.

17-
به رفتارهایی که باعث بی صبری شما می شود توجه نکنید

به برخى رفتارها و حالاتى که از افراد سر مى‏زند. و شما را به بی صبری دعوت مى‏کند، توجه نکنید؛ مثلاً اگر کسى با حرف ناروا شما را بر مى‏افروزد، از شنیدن و گوش سپردن به سخنان وى اجتناب کنید و حتى گوش ندهید یا محیط را ترک کنید. دیگر به گفته‏هاى او دقت و توجه نکرده و آنها را در ذهن خود مرور نکنید. نسبت به دیگر اعمال فیزیکى و رفتارهاى پرخاشگرانه و تحریک کننده نیز همین طور واکنش نشان دهید و راه بى‏توجهى و تغافل را پیش گیرید.

18-
ذکر «لا حول و لا قوة الا بالله» را زیاد بر زبان جارى سازید و سوره والعصر را زیاد بخوانید.

19-
دعاى 24 صحیفه سجادیه «یا من تحل به عقد المکاره» و دعاى 58 و 175 آن را بخوانید

20-
روایاتى که در فضیلت صبر رسیده حتما مطالعه کنید.

چراکه اگر کسى بداند ثواب صبر به مراتب بیشتر از چیزى است که از دست داده، زیرا چیزى از دست داده که جز در زندگى دنیا با او نمى‏ماند و چیزى بدست آورده که بعد از مرگ ابد الدهر با او خواهد بود، در اینصورت مى‏تواند به راحتی صبر کند. (ترجمه‏اخلاق ص : 365 )

21-
روایاتى که در فضیلت مبتلا بودن به مشکلات دنیوى وارد شده مورد مطالعه قرار دهید.

22-
با خود یادآوری کنید که زمان مصیبت و بلاهای دنیایی اندک و وقت آن کوتاه است و به زودى از آن رهایى خواهید یافت و اصولًا عمر دنیا کوتاه است.

23-
بیندیشید که جزع و بى‏صبرى چه ضررهایى بر آن مترتب است.

زیرا کسی که بداند که جزع و بى‏تابى کارى است زشت و به دین و دنیاى او زیان مى‏رساند، و هیچ فایده‏اى ندارد جز اینکه ثواب را باطل و ضایع مى‏کند و آدمى را گرفتار عقاب مى‏سازد، چنانکه امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود: «اگر صبر کنى آنچه مقدّر است خواهد شد و تو اجر مى‏برى، و اگر بى‏تابى نمائى آنچه مقدّر است خواهد شد و براى تو بار گناه و عقوبت خواهد بود». (بحار الأنوار ج‏68 ص 92 ) در اینصورت بهتر در برابر مشکلات صبر می نماید .

24-
احوال کسانى را که به بلاى عظیم‏تر از شما گرفتار شده‏اند و مشکلات گذشته و حالشان با شما قابل مقایسه نیست، به ذهن آورید و شکر کنید که شما کمتر مبتلا بوده و هستید.

25-
به خداوند بزرگ امیدوار باشید و دائماً بر او توکل کنید.

ارتباط خود را با او استحکام بخشید و با نماز و ذکر، پیوسته او را یاد کنید و در مشکلات و مصیبت ها از او استمداد بطلبید.

26-
هیچ گاه مأیوس نشوید و با روحیه امید به پیش بروید و با برنامه ریزی در سدد حل مشکلات باشید.

27-
در موقع اندوه ذکر لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّى کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ را تکرار کن.

28-
موارد فوق را در برنامه‏اى منظم با درج موارد آن در یک جدول و نمره دادن به عملکرد خود و رعایت این امور سعى در تقلیل موارد تخلف داشته و همت خود به افزایش صبر و تحصیل سعه صدر معطوف بدارید.

منبع:http://pishnahad20.persianblog.ir

باتشکر
آیدین

[ترنم]

صبر چيست؟

امير المؤمنين عليٌّ عليه‏السلام : الصَّبرُ أن يَحتَمِلَ الرجُلُ ما يَنُوبُهُ ، ويَكظِمَ ما يُغضِبُهُ . امام على عليه‏السلام : صبر آن است كه مرد ، گرفتارى و مصيبتى را كه به او مى‏رسد تحمّل كند ، و خشم خود را فرو خورد .
غرر الحكم : 1874 منتخب ميزان الحكمة : 312

[ترنم]

صبر كردن چه پاداشي دارد؟

الإمامُ الصّادقُ عليه‏السلام : مَنِ ابتُلِيَ مِن شِيعَتِنا فَصَبَرَعلَيهِ كانَ لَهُ أجرُ ألفِ شَهيدٍ . امام صادق عليه‏السلام :
هريك از شيعيان ما كه گرفتار شود و صبر ورزد ، اجر هزار شهيد دارد .

التمحيص : 59 / 125 منتخب ميزان الحكمة : 312

------------------------------------------------------

عنه عليه‏السلام : أيُّما رَجُلٍ اشتَكى فَصَبَرَ واحتَسَبَ ، كَتَبَ اللّه‏ُ لَهُ مِنَ الأجرِ أجرَ ألفِ شَهيدٍ . امام صادق عليه‏السلام : هر مردى كه به دردى گرفتار شود و صبر كند و آن را در راه خدا به شمار آورد ، خداوند اجر هزار شهيد را برايش رقم زند .
طبّ الأئمّه عليهم‏السلام : 17 منتخب ميزان الحكمة : 312

[ترنم]

با صبر چه چیزی انتظار می رود؟

عنه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم : بِالصَّبرِ يُتَوَقَّعُ الفَرَجُ ،ومَن يُدمِنْ قَرعَ البابِ يَلِجْ . پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم : با صبر ، انتظار گشايش مى‏رود و كسى كه پيوسته درى را بكوبد (عاقبت) آن در به رويش باز مى‏شود .
بحار الأنوار : 71 / 96 / 61 منتخب ميزان الحكمة : 312