کتاب " باده ی گلگون " از میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (رحمة الله علیه)

[یا صاحب الزمان]

کتاب گرانقدر " باده ی گلگون " ( چهار صد و چهل کلمه در سلوک الی الله ) از عالم بزرگوار میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (رحمة الله علیه)

سخن آغازين‏

بسم الله الرحمن الرحيم‏

الحمدلله على ما عرفنا من نفسه و الهمنا من شكره و فتح لنا من ابواب العلم بروبيته و دلنا عليه من الاخلاص له فى توحيده و اغلق عنا باب الحاجه الا اليه، حمداً يكون و صله الى طاعته و عفوه و سبباً الى رضوانه، والصلوه و السلام على نبى الرحمه و مفتاح الخير و البركه، سيدنا محمد و آله الطاهرين سيما بقيه الله فى الارضين و اللعن على اعدائهم اجمعين.

در طول تاريخ همواره چنين بوده است كه هر قدر كالايى نفيس‏تر و ارزشمندتر و گران بهاتر باشد، غل و غش و تقلب در آن فراوان‏تر و بيشتر است و به راستى چه چيزى براى آدمى كه گل سر سبد عالم خلقت است؛گران بهاتر از گوهر عرفان و معرفت الهى كه ارزشش به مقياس و ميزان در نيايد و در كريمه مباركه به عنوان هدف غايى عالم خلقت معرفى شده كه و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون(1) و بر همين اساس، عارف كامل تيزبين، حضرت امام خمينى (رحمه الله عليه) مشتاقان سير و سلوك الى الله را هدايت نموده و به چنين خطرى توجه داده و مطالعه و انس با كلمات جمال العارفين مرحوم آيه الله ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى (رحمه الله عليه) را سفارش فرموده است، به اين بيان كه: اى عزيز! با كلمات ائمه هدى (عليه السلام) و كلمات بزرگان علماء، انس بگير كه در آن بركاتى است؛ فرضاً كه از عرفا كسى را به بزرگى نمى‏شناسى، از علماء بزرگ معرفت و اخلاق، آنها را كه پيش همه علماء مسلم‏اند پيروى كن و از علماى معاصر، كتب شيخ جليل القدر، عارف القدر، عارف بالله، حاج ميرزا جواد [آقا ملكى‏] تبريزى (قدس سره) را مطالعه كن.(2)
جمال العارفين، آيه الله ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى (قدس سره) سالك مستقيم مجذوبى است كه حجاب‏هاى بين خود و خدايش را خرق كرده و تحت تربيت پرچمدار عرفان و توحيد، حضرت جمال الاولياء و العرفاء، آيه الله آخوند مولى حسينقلى همدانى (قدس سره) آن چنان استقامت و جديتى از خود نشان داد كه به مقام شهود معشوق ازلى و ابدى بار يافت.
آن بزرگ مرد در مدت شاگردى چهارده ساله‏اش در محضر مرحوم آخوند، آن چنان پيشرفتى كرد كه خود خضر راه شد و مقام استادى و راهبريش، مورد تصديق و امضاى بار يافتگان به مقام شهود و وصل قرار گرفت و با بيان و بنان خود هدهدوار، طالبان مقام قرب و سالكان طريق توحيد را به سيمرغ حقيقى راهبرى مى‏نمايد.
او پير راه پرخطرى است كه آئين دلبرى را مى‏داند و خبر از دامهاى شياطين جنى و انسى دارد و با راهنمايى‏هاى خود، قدم به قدم سالك را به پيش مى‏برد و منزل به منزل او را قافله سالارى مى‏كند تا كشتى طوفان زده‏اش را در بحر عميق دنيا از گرداب دامها و موانع، به ساحل امن محبوب حقيقى برساند.
طريقت ميرزا بر مبناى شريعت است و در مكتب تربيتى او رسيدن به حقيقت، بدون التزام عملى به ظواهر احكام كه آداب عبوديت است نه تنها ناممكن مى‏باشد، بلكه چيزى جز بعد عن الله را در پى نخواهد داشت.
دستورات او چون مشايخ و رفيقان سلوكيش از هرگونه اعوجاج و انحرافى كه آدمى را از سلوك در صراط مستقيم منحرف كند، مبرا مى‏باشد.
در مكتب سلوكى آن استوانه معرفت و توحيد، بر قطب گرايى و مريد پرورى و شهرت‏طلبى و دعوت به خود و ادعاهاى صوفى مآبانه و فريفته كرامات شدن، خط بطلان كشيده شده است.
آن آيت عظيم الهى، سر تا پاى وجودش دستور العمل بود و شب كه مى‏شد، ديوانه وار در صحن خانه قدم مى‏زد و به اين بيت مترنم بود كه:

گر بشكافند سراپاى من
جز تو نيابند در اعضاى من
آنچه بر زيان و قلم آن عارف و اصل جارى شده است، روشنگر آن است كه مقصد و هدفى جز مقصد قرآن و حديث كه تصفيه عقول و تزكيه نفوس و ايجاد قابليت براى حصول كمال عبوديت است ندارد.
ميرزا از استادان برجسته اخلاقى است كه هم راهنماى سالكان است هم راهبر آنها، همراه علاج را ارائه مى‏كند و هم بيمارى را درمان مى‏نمايد.
مطالعه و انس با كلماتى كه در اين كتاب از آن عارف مناجاتى آمده است، قلوب قاسى را نرم كرده و دلهاى ظلمانى را نور مى‏بخشد و انسانهاى غير مهذب را به وادى تهذيب مى‏كشاند و دامن نياز آدمى را پر از گوهر عشق و محبت مى‏سازد.
كلمات ميرزا براى انسانهاى آماده خودسازى بسان استاد اخلاق و تهذيب بوده و براى تشنگان معرفت، جام حيات و جاودانگى مى‏باشد.
اميد است دل‏هاى پاك و مستعد از چشمه سار زلال و نورانى اين كلمات جرعه‏ها نوشيده و در گلستان هستى شكوفا گرديده و جام جهان نما شوند و جهانيان را از درخشش معارف ناب توحيدى و الهى باخبر سازند.
آن اعجوبه روزگار نه تنها در حال حيات ظاهريش مشتاقان سلوك را تا ملكوت و قرب الهى پرواز مى‏داد و سوختگان از درد فراق و هجران را به مقام وصل رهنمون بود، بلكه بعد از مرگ ظاهريش نيز چنين بوده و سالها است كه مرقد پاك و منورش محل حوايج اهل الله و برطرف كردن مشكلات سلوك سالكان الهى مى‏باشد و حضرت امام خمينى - نور الله مرقده - حاصل عمرش مرحوم علامه شهيد آيه الله مطهرى - عطرالله مضجعه - را به اين نكته توجه داده و فرموده است: در قبرستان قم يك مرد خوابيده است و او حاج ميرزا جواد آقاى تبريزى (قدس سره) است.(3)
در اين كتاب، لطايفى كه اهل ولايت الهى هميشه از آن مراقبت مى‏كنند و ظرافت هايى كه در دل و الهين در محبت الهى خطور مى‏كند و تمام مطالبى كه براى رياضت كشان در عبادت الهى آشكار مى‏شود، وجود دارد. (4)
شايسته است كه طالبان كمال خصوصاً اهل علم، بر مطالعه و انس با اين كلمات مواظبت نموده و آن را كتاب بالينى خود قرار داده و با قرائت آن در مجالس انس، دلهاى خود را تلطيف نمايند. و بايد توجه داشت كه مطالعه اين گونه كلمات، به گونه‏اى نيست كه يك بار خوانده شود و سپس كنار گذاشته شود. اين گونه كتب بايد تا پايان عمر در كنار آدمى بوده و با مطالعه و به كارگيرى آن، مرحله به مرحله پيش رفته و به نوسازى خويش پرداخته شود.
در پايان از حضرت احديت عاجزانه خواهانیم كه مرقد نورانى صاحب اين كلمات را از بارش رحمت خاصه‏اش سيراب نمايد و ما را در عمل به اين كلمات موفق بدارد .


1) سوره ذاريات: آيه 56.
2) سرالصلاه؛ ص 39 و 40.
3) روح مجرود؛ ص 272.
4) تقريظ علامه طباطبايى بر كتاب المراقبات.

[یا صاحب الزمان]

12 - لزوم تحصيل ايمان‏

اى عزيز! جهد كن كه ايمان به خدا و رسول و ائمه - صلوات الله و سلامه عليهم - بياورى و ثواب و عقاب و بهشت و جهنم و قرب و بعد را مثل ملاحده (1) این زمان , موهوم نپنداری . (2)


(1) منكران خدا؛ بى‏دينان.
(2) رساله لقاء الله؛ ص 53.


ان شاء الله ادامه خواهد داشت ...

[یا صاحب الزمان]

13 - پاداش خاصان درگاه الهى‏
[بدان اى طالب كمال كه‏] ] در روايت وارد شده است كه خداى تعالى براى بندگان خاص خود در عالم آخرت نعمت هايى آماده فرموده است كه به قلب هيچ بشرى خطور نكرده است . (1) و (2)

(1) عن النبى (صلى الله عليه و آله و سلم) انه قال: اعددت لعبادى الصالحين، مالا عين رأت، و لا اذن سمعت، و لا خطر على قلب بشر...؛ (از پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) نقل شده كه فرمود: همانا خداوند مى‏فرمايد: براى بندگان صالحم چيزهايى (نعمت هايى) را آماده كرده‏ام كه نه چشمى ديده، و نه گوشى شنيده و نه به قلب كسى خطور كرده است...) بحارالانوار؛ ج 8 ص 92.
(2) رساله لقاء الله؛ ص 53.

ان شاء الله ادامه خواهد داشت ...

[یا صاحب الزمان]

14 - انسانيت انسان‏
[بدان اى عزيز كه ] اگر انسان اخلاق خود را تزكيه نمايد و اعمال و حركت و سكون خود را به ميزان شروع و عقل مطابق نمايد و مراقب باشد كه حركات و سكونش موجب ترقى به عوالم عليين (1) و مقام والاى روحانيين بشود (2) و بالجمله، تحصيل معرفت به خدا و كتاب‏هاى آسمانى و پيامبران الهى و معرفت به روز بازپسين را نمايد به معرفت وجدانى ؛ آن وقت موجودى مى‏گردد انسانى، روحانى، نه انسانی , جسمانى و به عبارت ديگر: صار موجوداً بما هو انسان دون ان يكون موجوداً بما هو حيوان موجودى مى‏شود از آن رو كه انسان است، نه آن كه موجودى باشد از آن رو كه حيوان است . (3)

(1) عليين يعنى : علوى دو چندان كه با درجات عالى و منازل قرب به خداى تعالى منطبق مى‏شود. الميزان ؛ ج 20 ص 234.
(2) مردى از انصار به حضور رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) آمد و عرضه داشت: يا رسول الله! من تاب جدايى از شما را ندارم، به خانه‏ام مى‏روم، همين كه به ياد شما مى‏افتم، ديگر دستم به كار نمى‏رود، كارم را هر چه باشد رها مى‏كنم و به زيارت شما مى‏آيم تا شما را ببينم و آرام بگيرم، از بس كه به شما علاقه‏مندم‏ و فعلاً در اين انديشه‏ام كه در روز قيامت كه شما داخل بهشت شده تا اعلى عليين بالا مى‏روى، من آن روز چه كنم؟! و اى نبى خدا! آن روز چگونه بر فراق شما صبر كنم؟!
در پاسخ اين مرد بود كه اين آيه شريفه نازل شد: و من يطع الله و الرسول فاولئك مع الذين انعم الله عليهم من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين و حسن أولئك رفيقا، (و كسانى كه از خدا و رسول اطاعت كنند، با كسانى خواهد بود كه خدا ايشان را گرامى داشته [يعنى‏] با پيامبران و راستان و شهيدان و شايستگانند و آنان چه نيكو همدمانند) سوره نساء، آيه 69. الميزان؛ چ 4 ص 413.
(3) رساله لقاء الله؛ ص 25.


ان شاء الله ادامه خواهد داشت ...