طعم شیرین عدالت در دوران ظهور

[میثاق]

به نام خدا

در نگاه نخست چنین به نظر مى‏ رسد كه پاك ساختن زمین از ظلم، ستم، گناه و معصیت، و برچیدن بساط طاغوت‏ها و ستمگران ناممكن است و گویا زمین و زمینیان با گناه و ظلم خو گرفته و مظلومان عالم فریاد رسى ندارند، تا حق آن‏ها را از ظالمان و طاغیان بستاند. گوئیا جهان به تحمل وجود شوم ستم پیشگان عادت كرده است; تا جایى كه بشر دوره‏اى را سراغ ندارد كه در آن، جامعه جهانى خالى از ستم و ستمگران باشد.

از سوى دیگر حكمت‏ خداوند بر این تعلق گرفته است كه زندگانى انسان بر اساس فطرت خدا دادى جارى شده و شالوده آن، كه عدالت‏خواهى و ظلم ستیزى است، بدون پاسخ و جواب نماند.

با رستاخیز مهدى _ علیه السلام _، ظلم و ستم به دیار عدم آهنگ سفر كرده و جاى خود را به عدل و داد مى ‏سپارد و عدالت اجتماعى فراگیر شده و ثمره تلاش و كوشش انبیاء و اولیاء به بار نشسته و مردم طعم شیرین عدالت را مى‏ چشند.

امام زمان _ علیه السلام _ بعد از تولد چنین دعا كردند:
«... اللهم انجز لى ما وعدتنى، و اتمم لى امرى، و ثبت وطاتى، و املا الارض لى عدلا و قسطا[1]
خداوندا! آنچه را كه به من وعده دادى محقق ساز و امر (حكومت عدالت گستر جهانى) مرا به كمال برسان و گام‏هاى مرا استوار بدار و زمین را به وسیله من از عدل و داد پر ساز.»

در احادیثى كه درباره قیام مهدى _ علیه السلام _ آمده است دعوت به توحید و مبارزه با شرك و كفر اعتقادى، به اندازه ایجاد عدالت و اجراى آن، مورد تاكید قرار نگرفته است. علت این امر را باید در نیاز عمده جامعه بشرى به برقرارى عدالت و گسترش دادگرى در این زمان دانست.

امام صادق _ علیه السلام _ فرمود:
«اذا قام القائم _ علیه السلام _ حكم بالعدل وارتفع الجور فى ایامه و آمنت‏به السبیل و اخرجت الارض بركاتها و رد كل حق الى اهله[2]
هرگاه قائم قیام كند، به عدل حكم مى ‏كند و در ایام او جور مرتفع شود و به وسیله او راه‏ها امن گردد، زمین بركاتش را خارج مى ‏سازد و هر حقى به صاحبش برگردانده مى ‏شود.»

امام حسین _ علیه السلام _ فرمود:
«لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله عز و جل ذلك الیوم حتى یخرج رجل من ولدى فیملاها عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما، كذلك سمعت رسول الله یقول[3]
اگر از دنیا جز یك روز باقى نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانى گرداند، تا مردى از فرزندان من خروج كند، پس زمین را از عدل و داد پر كند، همانگونه كه از ظلم و ستم پر شده باشد. این چنین از پیامبر صلى الله علیه و آله شنیدم.»

امام صادق_ علیه السلام _ فرمود:
«اما والله لیدخلن (القائم) علیهم عدله جوف بیوتهم كما یدخل الحر و القر[4]
به خدا قسم كه عدالت‏ خود را در درون خانه‏ هاى مردم وارد مى ‏كند همانگونه كه سرما و گرما داخل مى‏ شود.»

امام رضا _ علیه السلام _ فرمود:
فاذا خرج وضع میزان العدل بین الناس، فلا یظلم احد احدا[5]
آنگاه كه خروج كند، ترازوى عدل را در بین مردم مى‏نهد، پس هیچكس به دیگرى ظلم نمى ‏كند.»

ارزش عدالت
عدالت از اصول مهم و از تعالیم و اهداف عمده اسلام است. در دستورات اسلامى، انسان‏ها مامور شده‏اند كه در تمام ابعاد زندگى خود (فردى، اجتماعى، اقتصادى، سیاسى، و نیز در گفتار، رفتار و كردار) عدالت را رعایت كرده و آن را سر لوحه كارهاى خود قرار دهند.

قرآن كریم در آیات متعددى ارزش و اهمیت عدالت را بیان كرده و به آن سفارش نموده است كه در ذیل نمونه‏ هایى از این آیات بیان مى‏ شود:
1- «اعدلوا هو اقرب للتقوى‏»[6]; «عدالت ورزید كه عدل به تقوى نزدیكتر است.»
«و اذا قلتم فاعدلوا»[7] ; «وقتى سخن گفتید به عدالت‏سخن گویید.»
2- «ان الله یامر بالعدل والاحسان‏»[8] ; «حقیقتا خداوند به عدل و احسان امر مى ‏كند.»
3- «و لایجرمنكم شنئان قوم على ان لاتعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوى‏»[9] ; «و البته نباید بدى گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نكنید. عدالت كنید كه آن به تقوا نزدیكتر است.»
4- «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الكتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط‏»[10] ; «به راستى پیامبران خود را با دلایل آشكار فرستادیم و با آن‏ها كتاب و ترازو فرود آوردیم تا مردم به عدالت ‏برخیزند.»

بر اساس این آیه، فرستادن رسولان الهى و كتاب‏هاى آسمانى براى تحقق عدالت در جامعه بشرى است.

ان شاءالله ادامه دارد...

--------------------------

پی نوشت
[1] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏2، ص‏428; بحار الانوار، ج 51، ص 13.
[2] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏338; ارشاد، ص‏334.
[3] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏1، ص‏318.
[4] . غیبت نعمانى، ص‏159; اثبات الهداه، ج‏3، ص‏544; بحارالانوار، ج‏52، ص‏362
[5] . كمال الدین، ص‏372; بحارالانوار، ج‏52، ص‏321.
[6] . مائده/ 11.
[7] . انعام/ 153.
[8] . النحل/ /92.
[9] . مائده/ 8.
[10] . الحدید/ 25.

[بچه شیعه]

ایشاالله اگر یک توضیح خوب از خود معنی عدالت بدین خیلی ممنون میشیم. تعریفی کخ من تابحال شنیدم این بوده:
عدالت این نیست که به همه به مقدار مساوی و برابر داده شود. این است که هر چیزی به اندازه کافی و درست در جایی قرار بگیره.

[M03TAFA]

عدالت یعنی هرچیزی سر جای خودش قرار بدیم . اگه ماله به هر کی همونقدر که حقشه میرسه اگه هرچی هست باید سر جای خودش باشه

[میثاق]

(۳/شهریور/۹۱ ۱۳:۱۶)بچه شیعه نوشته است:  ایشاالله اگر یک توضیح خوب از خود معنی عدالت بدین خیلی ممنون میشیم. تعریفی کخ من تابحال شنیدم این بوده:
عدالت این نیست که به همه به مقدار مساوی و برابر داده شود. این است که هر چیزی به اندازه کافی و درست در جایی قرار بگیره.

به نام خدا
سلام
درمورد عدالت مطلب زیاده میتونید خودتون سرچ کنید و بخونید...
اینجا توضیح مختصری رو خدمتتون عرض می کنم...

عدالت در فرهنگ اسلامی:
از نظر لغوی عدل در مقابل ظلم و به معنای احقاق حق و اخراج حق از باطل است و امر متوسط میان افراط و تفریط را نیز عدل گویند[1]. در تفسیر نمونه ذیل ایة 90 نحل آمده عدل به معنای واقعی کلمه آن است که هر چیزی در جای خود باشد؛ یعنی دادن حق هر صاحب حق[2].

شهید مطهری در کتاب عدل الهی چهار برداشت از عدل را بیان می کند:
1. موزون بودن: یعنی رعایت تناسب یا توازن میان اجزای یک مجموعه؛ واژة اقتصاد نیز در فرهنگ اسلامی به معنای رعایت حد وسط و اعتدال ذکر شده است و اساس اقتصاد اسلامی بر مبنای رعایت اعتدال است.
2. تساوی و رفع تبعیض: یعنی رعایت مساوات بین افراد هنگامی که استعدادها و استحقاق های مساوی دارند، مانند: عدل قاضی.
3. رعایت حقوق افراد ودادن پاداش و امتیاز بر اساس میزان مشارکت آنها مانند: عدالت اجتماعی.
4. رعایت استحقاق ها: این معنی از عدل عمدتاً مربوط به عدالت تکوینی و از خصوصیات باری تعالی است.

---------------------
پی نوشت:
1-سجادی، سید جعفر، فرهنگ علوم عقلی، (تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران)، 1361هـ.ق
2-مکارم شیرازی ودیگران، تفسیر نمونه، (تهران: دارالکتاب الاسلامیه)، ص 366.
----------------------------------------
توجه داشته باشید مساوات اینه که همه مردم به یک چشم دیده بشن و فرقی بین عالم و جاهل و فعال و غیرفعال و...گذاشته نشه، گاهی اوقات برقراری مساوات در جامعه، ظلم خواهد بود، مثلاً اگر جامعه ای فرقی قائل نشد بین انسانی که عمرش رو به تحصیل علم و آموختن فنی گذرونده و فردی که عمرش رو به بطالت گذرونده! این نوع مساوات ظلم هستش...

[میثاق]

به نام خدا

در جامعه اسلامى همه افراد در برابر بیت المال و امكانات عمومى مساوى اند و هیچ عامل نژادى و سوابق مبارزاتى و انتساب به افراد یا گروه‏هاى صاحب نفوذ و قدرت، مانع اجراى عدالت نمى‏شود و لذا گریزگاه قانونى در جامعه اسلامى وجود ندارد.

ائمه اطهار _ علیهم السلام _ كه مفسران واقعى قرآن كریم هستند نیز در كلمات نورانى خود بر مساله عدالت تاكید ورزیده‏اند. به عنوان نمونه چند فراز از گفتار آنان را در ذیل مى‏آوریم:

1- امام صادق _ علیه السلام _ فرمود:
روزى امیرالمؤمنین على _ علیه السلام _ به خلیفه دوم فرمودند:
«ثلاث ان حفظتهن و عملت كفتك ما سواهن، و ان تركتهن لم ینفعك شى‏ء سواهن;
سه چیز است كه اگر از آن‏ها حفاظت كرده و به آن‏ها عمل كنى تو را از غیر آن‏ها بى نیاز مى‏كند و اگر آن‏ها را ترك كنى، غیر آن‏ها سودى به تو نمى‏رساند.»

خلیفه پرسید: آن سه چیز كدامند؟
حضرت فرمودند:
«اقامه الحدود على القریب و البعید، والحكم بكتاب الله فى الرضا والسخط، والقسم بالعدل بین الاحمر والاسود...[1]
اجراى حدود بر نزدیك و دور (آشنا و بیگانه)، و حكم كردن به كتاب خدا در حال خرسندى و خشم، و تقسیم عادلانه بین سیاه و سرخ...»



2- امام على _ علیه السلام _ به فرزندش امام حسین _ علیه السلام _ فرمود:
«اوصیك بتقوى الله فى الغنى و الفقر و بالعدل على الصدیق و العدو
تو را به تقواى الهى در حال غنا و تنگدستى و رعایت عدالت‏با دوست و دشمن سفارش مى‏كنم.»


3- ابو مالك مى‏گوید:
«قلت لعلى بن الحسین _ علیه السلام _ اخبرنى بجمیع شرایع الدین. قال:
قول الحق، والحكم بالعدل، والوفاء بالعهد، هذه جمیع شرایع الدین[2]
به امام سجاد _ علیه السلام _ گفتم: مرا از مجموعه آئین‏هاى دین آگاه كن.
امام فرمود:
سخن حق و داورى طبق عدالت و وفاى به عهد. این‏ها همه آئین‏هاى دین است.»

تحقق عدالت‏به دست مهدى _ علیه السلام _

لازمه تحقق عدالت اجتماعى، از بین رفتن ناهنجارى‏ها و مفاسد اجتماعى است. حضرت مهدى _ علیه السلام _ در حكومت جهانى خود با این مفاسد مبارزه كرده و معضلات و مشكلات جامعه را برطرف مى‏كند. در ذیل به چند روایت كه بیانگر مفاسد و بى عدالتى در دوران غیبت است اشاره مى‏شود:

1- پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله فرمود
: «و ذلك عندما تصیر الدنیا هرجا و مرجا، و یغار بعضهم على بعض، فلاالكبیر یرحم الصغیر، و لاالقوى یرحم الضعیف، فحینئذ یاذن الله له بالخروج[3] ;
و آن (قیام قائم _ علیه السلام _) در هنگامى است كه دنیا دچار آشفتگى مى‏گردد و مردمان به یكدیگر مى‏تازند، نه بزرگسال به خردسال رحم مى‏كند، و نه قدرتمند به ناتوان، در این هنگام خداوند به او (امام غایب) اجازه خروج مى‏دهد.»

1- امام صادق _ علیه السلام _ درباره دوران غیبت امام عصر مى‏فرماید:
«و رایت الربا ظاهرا لا یعیر[4]
مى‏بینى كه ربا آشكار است و سرزنش نمى‏شود.»

3- همچنین آن حضرت درباره این دوران فرمود:
«و رایت الولایه قباله لمن زاد[5]
مى‏نگرى كه ولایت (مسؤولیت و پست‏ها) در دست كسانى است كه رشوه بیشترى مى‏دهند.»

در نگرش به مجموعه این احادیث و احادیث دیگرى كه در تبیین و ترسیم دوران پیش از ظهور رسیده است، به این نكته پى مى‏بریم كه بزرگترین بحران در حیات انسانى پیش از ظهور، نبود عدالت اجتماعى است.

------------------

[1] . التهذیب، ج‏6، ص‏227، ح‏547; دعائم الاسلام، ج‏2، ص‏443، ح‏1543.
[2] . تفسیر نور الثقلین، ج‏3، ص‏79.
[3] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏380.
[4] . منتخب الاثر، ص‏429.
[5] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏257.

[میثاق]

به نام خدا

حضرت مهدى _ علیه السلام _ در دوران حكومت جهانى خویش با كلیه معضلات اجتماعى كه دامنگیر جامعه جهانى است، مبارزه كرده و جهان را از لوث آن‏ها پاك مى‏نماید، و جامعه ایده آل اسلامى را بر مبناى فرهنگ ناب محمدى صلى الله علیه و آله تشكیل مى ‏دهد. در ذیل به چند روایت كه بیانگر عملكرد حضرت مهدى _ علیه السلام _ در دوران ظهور و ویژگى ‏هاى این زمان است اشاره مى ‏شود:

1- امام صادق _ علیه السلام _ درباره دوران ظهور مى ‏فرماید:
«و یحسن حال عامه العباد، و یجمع الله الكلمه، و یؤلف بین قلوب مختلفه، و لا یعصى الله (عز و جل) فى ارضه، و یقام حدود الله فى خلقه، و یرد الله الحق الى اهله[1];
حال عموم مردم را بهبود بخشد، و خداوند وحدت كلمه پدید آورد، وبین قلب‏هاى پراكنده الفت ایجاد كند، و خداوند در زمین معصیت نشود، و حدود الهى میان مردم اجرا شود و خداوند حق را به اهلش باز گرداند.»

2- همچنین آن حضرت فرمود:
«اعلموا ان الله یحیى الارض بعد موتها... اى یحییها الله بعدل القائم عند ظهوره بعد موتها بجور ائمه الضلال[2]
(خداوند در قرآن مى ‏فرماید: «بدانید كه خداوند زمین را پس از مردنش زنده مى ‏گرداند» یعنى خداوند زمین را با عدل قائم در رستاخیز ظهور او زنده مى‏ گرداند، پس از آنكه از ستم فرمانروایان ضلالت مرده باشد.»

3- امام صادق _ علیه السلام _ فرمود:
«اذا قام القائم حكم بالعدل و ارتفع الجور فى ایامه و امنت‏به السبل[3]
هنگامى كه قائم قیام كند، بر اساس عدالت‏ حكم مى ‏كند و ظلم و جور در دوران او برچیده مى ‏شود و راه‏ها در پرتو وجودش امن مى ‏گردد.

4- امام باقر _ علیه السلام _ درباره عملكرد حضرت مهدى _ علیه السلام _ در دوران ظهور فرمود:
«و یوسع الطریق الاعظم فیصیر ستین ذراعا و یهدم كل مسجد على الطریق و یسد كل كوه الى الطریق‏و كل جناج و كنیف و میزاب الى الطریق[4]
جاده بزرگ و اصلى را توسعه مى‏ دهد تابه 60 ذراع برسد و تمام مساجدى را كه در مسیر قرار دارند خراب مى ‏كند و تمام دریچه‏ هایى كه به راه‏ها گشوده مى‏ شود مى‏ بندد و بالكن‏ ها و فاضلاب‏ها و ناودان‏ هائى كه در راه (عبور مردم) باز مى ‏شود مى ‏بندد.»

5- امام باقر _ علیه السلام _ مى ‏فرماید:
«اذا قام قائم اهل البیت قسم بالسویه و عدل فى الرعیه[5]
هنگامى كه قیام كننده اهل بیت _ علیهم السلام _ قیام كند، به صورت مساوى تقسیم مى ‏كند و در میان رعیت‏ به عدالت رفتار مى‏ كند.»

6- در دعاى ندبه مى‏ خوانیم:
«متى ترینا و نریك و قد نشرت لواء النصر ترى... و قد ملات الارض عدلا و اذقت اعدائك هوانا و عقابا
كى ما را مى ‏بینى و ما هم تو را ببینیم در حالى كه پرچم پیروزى را بپا دارى... و زمین را با عدل پر كرده باشى و به دشمنانت‏ خوارى و عذاب را چشانده باشى.»

--------------------------

[1] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏2، ص‏646.
[2] . غیبت نعمانى، ص‏25.
[3] . بحارالانوار، ج‏13، ص‏180، (طبع قدیم) .
[4] . همان، ص‏186.
[5] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏351، ح‏103.