بررسی بازی های رایانه ای دینی

[مجید املشی]

بازي هاي ويدئويي رايانه اي (VCGs) به صنعتي عظيم بدل شده است. به طوري كه بايد از اقتصاد سياسي اين بازي ها سخن گفت . با شكل گيري بازي ها ي رايانه اي آنلاين كه همزمان هزاران نفر را وارد بازي مي كند، افراد زيادي از طريق هزاران سرور وارد اين بازي ها شده اند و اجتماعات بسياري را شكل داده اند. تعاملي بودن و آزاد بودن بازيگران و كاربران در ترسيم كاراكتر ها و تغيير طرح داستان از جمله عوامل جذابيت اين بازي هاي اينترنتي است.

از ديگر سو، بايد به اين نكته اشاره كرد كه اين بازي ها يكي از سرگرمي هاي اصلي داخل خانه كودكان و نوجوانان به شمار مي رود. صنعت بازي هاي رايانه اي از طريق پركردن اوقات فراغت كودك ان نقش مهمي در فرهنگ كودكان پيدا كرده است، اما نگراني هايي نيز درباره اين بازي ها به وجود آمده است . از جمله بايد به ترويج فرهنگ مصرف گرايي، خشونت و سكس در اين بازي ها اشاره كرد .

نگراني والدين درباره اينكه اين بازي ها فرزندان آنان را به شدت تحت تأثير قرار مي دهد و از آنان موجوداتي خشن، با اخلاق جنسي فاسد مي سازد؛ سياستمداران، منتقدان و سازندگان بازي ها را به تفكر درباره آثار و پيامدهاي اين بازي ها واداشته است.



در این میان با توجه به اثرگذاری بسیار زیاد بازی های رایانه ای باید کوشید تا بستری مناسب را برای تولید بازی های دینی فراهم نمود تا بتوان در این بازی ها ارزش ها و هنجارهای دینی را آموزش دهیم.


ابتدا تعریفی مقدماتی از بازی های دینی:

بازي هاي ديني بازي هايي است كه قصد آن انتقال و دروني كردن ارزش ها و هنجارهاي ديني از طريق آشنايي كودكان و نوجوانان با محتواي كتاب مقدس، زندگي پيامبران و مقدسان، تاريخ ظهور و گسترش دين و ترويج اخلاق ديني است .



در این تاپیک قصد داریم تا با محوریت قرار دان مقاله ای تحت عنوان تعاملي بودن و بازبودگي در بازي هاي رايانه اي ديني که توسط مسعود کوثری استاديار گروه ارتباطات دانشگاه تهران و به کوشش دفتر پژوهش های رادیو صورت گرفته، به بررسی بازی های رایانه ای دینی بپردازیم و ببینیم با چه راهکارهایی می توان موجب بهبود تاثیرگذاری ارزشهای دینی در این بازیها شد.

[مجید املشی]

گونزالوفاسکا از متخصصان بازی های رایانه ای در دانشگاه فناوری اطلاعات کپنهاک و به عنوان یک پژوهشگر علمی و طراح بازی های رایانه ای، فضای یک بازی رایانه ای را آزمایشگاهی کوچک برای بازی کردن با آرزوها، ترس ها و عقاید هر فرد هم می داند و می افزاید: بچه ها در حین بازی چیزهای زیادی را در مورد جهان می آموزند و یا می توان آنچه مدنظر ماست را به انها آموزاند و دلیلی ندارد که افراد با افزایش سن دست از بازی کردن بکشند.

لذا می توان با استفاده از بازی های رایانه ای به آرزوها و عقاید و ترس ها و ... افراد جهت داد. این مسئله نشان می دهد که اگر ما بتوانیم بستر مناسبی برای تولید بازی های رایانه ای دینی فراهم کنیم چقدر می توان با استفاده از این بازی ها به گسترس ارزشهای دینی و نهادینه کردن آنها به خصوص برای افرادی در سنین پایین کمک نمود.

باوجود افزایش سریع بازی های ویدئویی که از تاثیرات سیاسی برخوردار هستند بسیاری از کارشناسان براین باورند که حداقل یک دهه طول می کشد تا بازی های ویدئویی به یک ابزار متداول در جریان پیکارهای سیاسی مبدل شوند.

[مجید املشی]

در بازی های رایانه ای بازیگر باید تواناییهایش در طول بازی گسترش پیدا کند و در بازی به او پاداشی برای این گسترش داده شود. این موضوع کاملا در بازی های رایانه ای غرب به چشم می خورد.

به طور کلی می توان گفت یک بازی برای تاثیرگذاری بیشتر و موفقیتش باید باز باشد. به عبارت دیگر اجازه ی آزادی عمل را به کابر خود بدهد. هرچه مسئله ی بازبودگی بیشتر باشد به همان نسبت هم جذب بهتری می تواند داشته باشد.

ايجاد حس بازبودگي در بازي هاي ديني با دشواري بيشتري روبه روست. نخست، بايد به اين نكته اشاره كرد كه بازي هاي ديني حتي اگر ميزان تعاملي بودن خود را افزايش دهند، ايجاد حس بازبودگي به دلايل اخلاق ديني دشوار است . به سادگي نمي توان اختيار كاراكترهاي بازي هاي ديني را كه از پيامبران، امامان و قديسان است، به دست بازيگران سپرد تا هر گونه كه مي خواهند به طراحي آن بپردازند.

همانطور که می بیند بازی های رایانه ای دینی قرار نیست هما کار بازی های غربی را انجام دهند. هدف از تولید این بازی ها حفظ و نهادینه کردن ارزش هاست. پس به همین دلایل اخلاقی ما با محدودیت هایی در این بازی ها رو در رو هستیم و این مسئله کار را برای کشش به سمت چنین بازیهایی را کاهش می دهد. لذا باید از پارامترهای دیگری برای این کار بهره ببریم.

[مجید املشی]

(۱۴/بهمن/۹۱ ۲۱:۰۴)مجید املشی نوشته است:  
در بازی های رایانه ای بازیگر باید تواناییهایش در طول بازی گسترش پیدا کند و در بازی به او پاداشی برای این گسترش داده شود. این موضوع کاملا در بازی های رایانه ای غرب به چشم می خورد.

این مسئله بسیار اساسی در جذب افراد و گسترش میزان رنج سنی کابران خواهد بود.
چرا که اگر سطح بازی ثابت باشد( چه در سطح بالا و چه در سطح پایین) مطمئنا فقط مورد نظر عده ی خواصی خواهد بود.
اما امروزه آنچه را که خیلی روی آن تاکید میکنند ایجاد انعطاف پذیری در بازی و لایه لایه بودن بازیهاست. تا هم کسانی که رنج سنی پایینی دراند جذب شوند و آنها هم در سنین بالاتری هست در لایه دیگر و در سطح بالاتری چنین بازی را انجام دهند.
حال ببنید که این مسئله رمانی که یک بازی دارای اهداف استراتژیک باشد و یا اهداف فرهنگی مورد نظر خود چقدر می تواند در انتشار گسترده ی تفکرات موجود در ان بازی موثر باشد.

[مجید املشی]

بازيگر بايد در جريان بازي با مفهوم باخت كه در نتيجه عمل يا تصميم گيري اشتباه (استفاده نادرست از ابزار هاي بازي ) حاصل مي شود ، آشنا شود . از اين طريق ميزان دروني كردن ارزش ها و هنجارهاي ديني بيشتر خواهد بود . اين همان نكته اي است كه به شبيه سازي بازي ها باز مي گردد.

شيوه هاي سنتي تبليغ ديني كه مبتني بر وعظ و خطابه اند و از جهت ارتباطي و ميزان كنترل بازيگر بر محتوا غيرتعاملي محسوب مي شوند، مناسب توليد بازي هاي ديني نيستند.

همانطور که گفتیم کاربر باید خود را سهیم در بازی ببیند و باید حس کند که خطا و تصمیم اشتباه به ضرر اوست و تصمیم درست موجب پاداش می شود. لذا شیوه های تبلیغ دینی به صورت پند و اندرز یک ارتباط یک طرفه است، موجب تاثیر مناسب در بازهای رایانه ای دینی نخواهد شد.