جدال (گفتگو) ----- کاربردی----دست مایه ای برای امر به معروف

[میلاد.م]

.

.

.

.

سیره انبیا است.

گفتگویی که هدف آن ارشاد مردم است.

نمونه جدال نیکو در قرآن زیاد است .

جدال حضرت موسی ،حضرت عیسی،حضرت نوح و ..

این نوع جدال را می توان با توجه به آموزشی که قرآن داده آموخت.

.

گفتگویی به منظور کم رنگ کردن حق و زیبا جلوه دادن باطل.

نمونه هایی از جدال باطل هم در قرآن هست.

.

.

.

در مسائل اعتقادی باید با استفاده از جدال نیکو حقانیت اسلام رو متذکر شد.

.

نظر قرآن:

.

وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ

(عنکبوت/46)

و با اهل كتاب جز به [شيوه‏اى] نیکو مجادله مكنيد.

.

ادْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

(نحل/125)

با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آنان به [شيوه‏اى] كه نيكوتر است مجادله نماى در حقيقت پروردگار تو به [حال] كسى كه از راه او منحرف شده داناتر و او به [حال] راه‏يافتگان [نيز] داناتر است.

.

.

.

.
.

از رقیب دلیل و برهان بخواهیم.

.

نظر قرآن:

وَقَالُواْ لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلاَّ مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُواْ بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

(بقره/111)

و گفتند هرگز كسى به بهشت درنيايد مگر آنكه يهودى يا ترسا باشد اين آرزوهاى [واهى] ايشان است بگو اگر راست مى‏گوييد دليل خود را بياوريد.

.

.

.

از همان ابتدا خود را برتر نبینیم و از اول استدلال خود را (یقینا) حق ندانیم.

.

نظر قرآن:

قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ

(سبا/24)

بگو كيست كه شما را از آسمانها و زمين روزى مى‏دهد بگو خدا و در حقيقت ‏يا ما يا شما بر هدايت‏يا گمراهى آشكاريم.

.

.

.

آنچه را حق است بپذیریم.

.

نظر قرآن:

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَآ أَكْبَرُ

(بقره/219)

درباره شراب و قمار از تو مى‏پرسند بگو در آن دوگناهى بزرك و سودهايى براى مردم است و[لى] گناهشان از سودشان بزرگتر است.

.

.

.

به رقیب فرصت تفکر بدهیم .

.

نظر قرآن:

وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلاَمَ اللّه

(توبه/6)

اگر يكى از مشركان از تو پناه خواست پناهش ده تا كلام خدا را بشنود .

.

.

.

ادب و متانت را رعایت کنیم و از توهین بپرهیزیم.

.

نظر قرآن:

وَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَيَسُبُّواْ اللّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ

(انعام/108)

آنهايى را كه جز خدا مى‏خوانند دشنام مدهيد كه آنان از روى دشمنى [و] به نادانى خدا را دشنام خواهند داد.

.

.

.

منصف باشیم.

.

نظر قرآن:

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوْتُواْ نَصِيبًا مِّنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِّنْهُمْ وَهُم مُّعْرِضُونَ

(ل عمران/23)

با توجه به شان نزول.( لینک تفسیر )

.

.

.

منطقی سخن بگوییم.

.

نظر قرآن:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا

(احزاب/70)

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از خدا پروا داريد و سخنى استوار گوييد.

.

.

.

سخن نرم بگوییم.

.

نظر قرآن:

فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ

(طه/44)

با او سخنى نرم گوييد شايد كه پند پذيرد .

.

.

.

منابع: تفسیر نور+قرآن

التماس دعا.....

[میلاد.م]

بسم الله
.
.
برای انجام جدال به روش نیکو باید از آفت هایی که جدال و گفتگو دارد پرهیز کرد.
برای پرهیز از آفات جدال باید ابتدا این آفات را شناخت.
در ادامه به معرفی این آفات پرداخته می شود.
آنچه در ادامه می آید از کتاب " گفتگوی تمدن ها در قرآن و حدیث " نوشته " آیت الله ری شهری " استخراج شده.
.

.

پیروی از حدس و گمان

.

.

.

قرآن:

*

« وَ مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لاَ يُغْنِى مِنَ الْحَقِّ شَيْـئًا »

(نجم/28)

و ايشان را به اين [كار] ، معرفتى نيست . جُز گمانِ [خود] را پيروى نمى كنند و در واقع ، گمان در [وصول به] حقيقت ، هيچ سودى نمى رساند .

.

.

**

« وَ قَالُواْ مَا هِىَ إِلاَّ حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَ نَحْيَا وَ مَا يُهْلِكُنَآ إِلاَّ الدَّهْرُ وَ مَا لَهُم بِذَ لِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاَّ يَظُنُّونَ »

(جاثیه/24)

و گفتند : غير از زندگانى دنياى ما [چيز ديگرى] نيست . مى ميريم و زنده مى شويم ، و مارا جز طبيعت ، هلاك نمى كند ؛ [ولى] به اين [مطلب] ، هيچ دانشى ندارند [و] جز [طريق] گمان نمى سپُرند .

.

.

***

« وَ لاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَـئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـئُولاً »

(اسرا/36)

چيزى را كه بدان علم ندارى دنبال مكن؛ زيرا گوش و چشم و قلب ، همه مورد پرسش واقع خواهند شد .

.

.

.

.

-------------------------------------

ادامه خواهد داشت ان شاء الله...

[میلاد.م]

بسم الله
.
.

.

پیروی از هوای نفس

.

.

.

قرآن:

*

« أَفَرَءَيْتُمُ لَّـتَ وَ الْعُزَّى * وَمَنَوةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَى * أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنثَى * تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَى * إِنْ هِىَ إِلآَّ أَسْمَآءٌ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَ ءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ اللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـنٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ مَا تَهْوَى الْأَنفُسُ وَ لَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ الْهُدَى »

(نجم/19 تا 23)

به من خبر دهيد از لات و عزّى و منات ، آن سومين ديگر . آيا [به خيالتان ]براى شما پسر است و براى او دختر؟ در اين صورت ، اين تقسيم نادرستى است . [اين بتان ، ]جز نام هايى بيش نيستند كه شما و پدرانتان نامگذارى كرده ايد [و] خدا بر [حقيقت ]آنها هيچ دليلى نفرستاده است . [آنان ،] جز گمان و آنچه را كه دلخواهشان است ، پيروى نمى كنند ، با آن كه قطعاً از جانب پروردگارشان هدايت بر ايشان آمده است .

.

.

.

حدیث:

*

الإمام عليّ عليه السلام : أقرَبُ الآراءِ مِنَ النُّهى ، أبعَدُها عَنِ الهَوى

(غررالحکم/3022،5011)

امام على عليه السلام : نزديك ترين رأى ها به خردمندى ، دورترين آنها از هواپرستى است .

.

.

.

.

-------------------------------------

ادامه خواهد داشت ان شاء الله...

[میلاد.م]

بسم الله
.
.

.

تقلید کورکورانه

.

.

.

قرآن:

*

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْاْ إِلَى مَآ أَنزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُواْ حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَآ أَوَ لَوْ كَانَ ءَابَآؤُهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ شَيْـئًا وَلاَ يَهْتَدُونَ »

.

و چون به آنان گفته شود : «به سوى آنچه خدا نازل كرده و به سوى پيامبر[ش] بياييد» ، مى گويند : «آنچه پدران خود را بر آن يافتيم ، ما را بس است» . آيا هرچند پدرانشان چيزى ندانسته و هدايت نيافته بودند؟

..

..

..
« وَ كَذَ لِكَ مَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِى قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلاَّ قَالَ مُتْرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلَى ءَاثَـرِهِم مُّقْتَدُونَ »
.
و بدين گونه ، در هيچ شهرى پيش از تو هشداردهنده اى نفرستاديم ، مگر آن كه خوشگذرانان آن گفتند : «ما پدران خود را بر آيينى [و راهى ]يافته ايم و ما از پىِ ايشان راهسپاريم» .

.

...

....

==============================================

جدالگری (باطل)

.

.

.

حدیث

*

عنه عليه السلام : سَبَبُ الشَّحناءِ كَثرَةُ المِراءِ

غرر الحكم : ۵۵۲۴

امام على عليه السلام :
فراوانى جدالگرى ، سبب كينه توزى است .

.

.

.

عنه عليه السلام : مَن كَثُرَ مِراؤُهُ بِالباطِلِ دامَ عَماؤُهُ عَنِ الحَقِّ .

غرر الحكم : ۸۸۵۳

امام على عليه السلام :
آن كه جدالگرى اش به باطل ْ فراوان گردد ، نابينايى اش از حق ، پايدار ماند.

.

.

---------

پ.ن:

اگر کلمه ((المِرا )) رو در احادیث جستجو کنید،احادیث بسیاری در مذمت جدالگری پیدا خواهید کرد.

ذکر این نکته لازمه که در کلام عرب کلمه ((المِراء)) نوع جدال باطل است .

----------------

ادامه خواهد داشت ان شاء الله....

[میلاد.م]

بسم الله
.

.

دشمنی

.

.

.

حدیث:

*

الإمام عليّ عليه السلام : إيّاكُم وَالمِراءَ وَالخُصومَةَ! فَإِنَّهُما يُمرِضانِ القُلوبَ عَلَى الإِخوانِ ، ويُنبِتُ عَلَيهِمَا النِّفاقَ .

الكافي : ۲ /۳۰۰ / ۱

.

امام على عليه السلام :
بپرهيزيد از جدالگرى و دشمنى ؛ چون اين دو ، دل ها را بر دوستان ، بيمار مى كند و دورويى بر پايه آن دو به وجود مى آيد .

.

.

.

---------------------------------------------------------------------

.

خشم

.

.

.

حدیث:

*

الإمام عليّ عليه السلام : شِدَّةُ الغَضَبِ تُغَيِّرُ المَنطِقَ ، وتَقطَعُ مادَّةَ الحُجَّةِ ، وتُفَرِّقُ الفَهمَ

بحارالأنوار : ۷۱ / ۴۲۸ / ۷۸

.
امام على عليه السلام :

شدّت خشم ، سخن گفتن را دگرگون مى كند ، قدرت استدلال را قطع مى كند و شعور را متلاشى مى سازد .

.

.

.

ادامه خواهد داشت ان شاء الله....

[میلاد.م]

بسم الله
.

.

یاری جویی از باطل

.

.

.

قرآن:

*

« كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالْأَحْزَابُ مِنم بَعْدِهِمْ وَ هَمَّتْ كُلُّ أُمَّةِ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ وَ جَـدَلُواْ بِالْبَـطِـلِ لِيُدْحِضُواْ بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ . »

غافر : ۵
.
پيش از اينان ، قوم نوح ، و بعد از آنان ، دسته هاى مختلف [ديگر] به تكذيب پرداختند ، و هر امّتى آهنگ فرستاده خود را كردند تا او را برگيرند ، و به [وسيله] باطل ، جدال نمودند تا حقيقت را با آن پايمال كنند . پس آنان را فرو گرفتم . آيا چگونه بود كيفر من؟

.

.

.

حدیث:

*
رسول اللّه صلى الله عليه و آله : لَعَنَ اللّه ُ الَّذينَ اتَّخَذوا دينَهُم شَحّا . يَعنِي الجِدالَ لِيُدحضُوا الحَقَّ بِالباطِلِ .
التوحيد : ۴۶۱ / ۳۳
.
رسول خدا صلى الله عليه و آله :
خداوند ، آنانى را كه دين خود را وسيله جدال قرار مى دهند ، لعنت كرده است؛ يعنى جدالگرى كنند تا به وسيله باطل ، حق را از بين ببرند .

.

.

.

و من الله توفیق....