اوصاف یاران حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

[sagheb]

آيا ياران اصلى امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)
عصاره تاريخ‏اند و از ميان اين همه انسان‏هاى صالح و اولياى الهى انتخاب آنان چگونه صورت می ‏گيرد، يعنى آنها داراى چه ويژگی ‏هاى می ‏باشند كه به اين مقام برگزيده شده‏ اند؟!

انقلابى بزرگ و جهانى، نيازمند رهبران و مديرانى لايق، كاركشته، وارسته و پرتوان است كه هم پيروزى‏ اش تأمين گردد و هم اهداف و برنامه‏ هاى فراگير آن تحقق يابد. بستر زمان و تاريخ، دروازه ورودى انسان‏ها به دانشگاه مهدوى است؛ دانشگاهى كه در آن مليّت و قوميّت، مذهب، نژاد، مقطع زمانى و... مطرح نيست؛ بلكه فراملى، قومى، نژادى و انسانى است. براين اساس قيام مهدوى، به حدى گسترده و فراگير است كه در قلمرو آن، همه مليت‏ها و گروه‏ها - از گذشته تا حال و آينده - حضور دارند و حتى ملائكه الهى نيز در آن به ايفاى نقش مى‏پردازند.


پس از آنجايى كه در ميان ياران حضرت، پيامبران و اولياى الهى (چون عيسى، يوشع، خضر، اصحاب كهف و...) و هم از اصحاب پيامبر اسلام و اميرمؤمنان«ع» (چون سلمان و مالك، ابوذر و...) حضور دارند، مى ‏توان گفت آنان عصاره تاريخ خواهند بود. علاوه بر آن كه خود حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ادامه دهنده راه همه پيامبران و اوصيا و دارنده همه سنن و مواريث آنان است؛ به طور طبيعى يارانش نيز دارنده اين ميراث گران بها خواهند بود.



البته در مجامع روايى بر 313 يار خاص آن حضرت تاكيدات ويژه‏اى شده و اوصاف و خصلت‏هايى براى آنان شمارش شده است كه نشان مى‏ دهد واقعاً آنان انسان‏هاى برتر، شايسته و برگزيده هستند و توان انجام اين مأموريت بزرگ الهى را دارند.



اوصاف ياران در قرآن‏



در قرآن، آياتى وجود دارد كه ويژگى ‏هاى برشمرده آنها را، مى ‏توان بر ياران خاص حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) تطبيق داد و در بعضى از روايات نيز، بيان شده كه اين آيات در مورد مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و اصحابش باشد؛ از جمله مى ‏فرمايد:

‏ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ»(1)؛


براساس اين آيه خداوند در آينده جمعيتى را براى حمايت دين بر مى‏ انگيزد و اوصاف كسانى را كه بايد اين رسالت بزرگ را انجام دهند، چنين شرح مى ‏دهد:

1. آنان عاشق خدا بوده و جز به خشنودى او نمى ‏انديشند. هم خدا آنها را دوست دارد و هم آنان خدا را دوست دارند. صلى الله عليه وسلم‏يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»

2. در برابر مؤمنان خاضع و فروتن هستند. صلى الله عليه وسلم‏أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ»

3. در برابر ستمكاران قدرتمند هستند. «أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ»

4. جهاد در راه خدا برنامه هميشگى آنهاست. «يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ»

5. ثابت قدم بوده و از ملامت كنندگان باكى ندارند. «وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ»
در پايان مى‏ فرمايد: «به دست آوردن اين امتيازات (علاوه بر كوشش شخصى)، مرهون فضل الهى است كه به هر كس شايسته باشد، داده مى ‏شود. «ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ».
در روايتى از امام صادق«ع» اوصافى براى ياران حضرت مهدى بيان شده كه با اوصاف مذكور در آيه هماهنگ است‏.(2)


به طور كلى مى ‏توان اوصاف، و ويژگى‏ هاى ياران خاص حضرت را در روايات چنين شمارش كرد.

اوصاف ياران در حديث‏

شناخت عميق نسبت به خدا؛ امام صادق«ع» مى ‏فرمايد: «در قلوب آنان (ياران مهدى)، نسبت به ذات خدا شكى نيست» (3)
و «آنان به وحدانيت خداوند آن چنان كه حق وحدانيت اوست، اعتقاد دارند»(4)


معرفت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)؛ امام سجاد«ع» مى‏ فرمايد: «آنان كسانى ‏اند كه به امامت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) اعتقاد دارند»(5)
اخلاص؛امام جواد«ع» فرمود: «هنگامى كه براى مهدى، 313 تن از اهل اخلاص جمع شد، خداوند امر او را ظاهر خواهد كرد» (6)

اطاعت و فرمانبرى؛ امام صادق«ع» مى‏فرمايد: «اطاعت آنان از امام، بيشتر از فرمانبرى كنيز در برابر مولايش است»(7)

استقامت؛ آن حضرت هم چنين فرمود: «... گويا قلب‏هاى آنان مانند تكه‏ هاى آهن است... محكم‏تر از سنگ است»(8)

جان نثارى؛ از امام صادق«ع» نقل شده است: «آنان پروانه وار شمع وجود امام را در ميان گرفته و او را با جانشان محافظت مى ‏كنند (يحفون به)»(9)


برخوردارى از تأييدات الهى؛امام على«ع» فرمود: «... خداوند مردى (مهدى) را در آخرالزمان مى‏ انگيزاند... او را به ملائكه‏اش تأييد كرده و انصارش را حفظ خواهد نمود» (10)


شهادت‏ طلبى؛ امام صادق«ع» فرمود: «ياران مهدى، آرزو مى‏ كنند كه در راه خدا به شهادت برسند»(11)

صبر و بردبارى؛امام على«ع» مى ‏فرمايد: «ياران مهدى، گروهى ‏اند كه به خاطر صبر و بردبارى در راه خدا، بر او منت نمى ‏گذارند و از اين كه جان خويش را تقديم حضرت حق مى‏ كنند، به خود نمى ‏بالند و تكبر نمى‏ كنند»(12)

شيران روز و زاهدان شب؛ امام صادق«ع» فرمود: «گويا من نظر مى‏كنم به قائم و اصحاب او در نجف و كوفه، سجده‏ها به پيشانى‏هاى آنها اثر گذاشته است؛ شيران در روز و راهبان در شب‏اند...»
(13)

همدلى؛امام على«ع» فرمود: «ايشان يكدل و هماهنگ هستند» (14)

خواستار بركت؛ از امام صادق«ع» آمده است: «آنان بر فراز اسب‏هاى خود دست بر زين امام مى ‏كشند و تبرك مى ‏جويند»(15)


عبادت الهى؛ امام صادق«ع» فرمود: «در دل شب، از خشيت خداوند، ناله‏ هايى دارند مانند ناله مادران پسر مرده» و «شب‏ها را با عبادت به صبح مى ‏رسانند و روزها را با روزه به پايان مى ‏برند»(16)


شجاعت؛مام على«ع» مى‏ فرمايد: «همه شيرانى ‏اند كه از بيشه‏ ها خارج شده‏ اند و اگر اراده كنند كوه‏ها را از جا بر مى ‏كنند» همان.


علم و بصيرت؛ امام على«ع» مى‏ فرمايد: «پس گروهى در آن فتنه ‏ها صيقلى مى ‏شوند، مانند صيقل دادن آهنگر، شمشير را. ديده‏ هاى آنان به نور قرآن جلا داده و تفسير در گوش‏هايشان جا گرفته است. در شب جام حكمت را به آنها مى‏ نوشانند، بعد از اين كه در بامداد هم نوشيده باشند»(17)


حق ياورى؛ امام صادق«ع» مى‏ فرمايد: «خداوند به وسيله آنها، امام حق را يارى مى‏ كند»(18)


حكمت نورانى؛ از امام صادق«ع» نقل شده است: «گويى دل‏هاى آنان مشعل نورانى است (كان قلوبهم القناديل)»(19)


با توجه به اين روايات، روشن مى ‏شود كه ياران حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، داراى چنان ويژگى‏ ها و اوصاف برتر و كم نظيرى هستند كه به حق در اين مقام و موقعيت قرار گرفته ‏اند و بدين جهت نقش مهمى در پيروزى آن قيام جهانى خواهند داشت.

---

1 .مائده (5)، آيه 54..

2.( بحارالانوار، ج 52، ص 308)

3.همان، ص 317..

4.بشارة الاسلام، ص 220..

5.كمال الدين، ح 1، باب 31، ح 2..

6.همان، ح‏2، ص 378-377..

7.بحارالانوار، ج 52، ص 308..

8.همان، ص 307، ح 82..

9.همان، ص 308..

10.همان، ص 280،ح 6..

11.همان، ص 307، ح 82..

12.يوم الخلاص، ص 224..

13.بحارالانوار، ج 52، ص 386..

14.يوم الخلاص، ص 224..

15.بحارالانوار، ج 52، ص 308..

16.يوم الخلاص، ص 224..

17بحارالانوار، ج 52، ص 334، ح 64..

18.همان، ص 308..

19.همان..

[sagheb]

نقش و جایگاه یاران در ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)




هر جنبش و انقلابي، به ياران و همراهاني نياز دارد. ياراني كه پايه‌هاي اصلي انقلاب‌اند و سنگيني آن را به دوش مي‌كشند. سستي و استواري هر يك از اين دو، با سستي و استواري ديگري ارتباطي تنگاتنگ دارد؛

يعني هر اندازه حجم بناي انقلاب كمتر باشد، پايه‌هاي آن از استحكام كمتري برخوردار خواهد بود و به هر ميزان كه آن بنا، بلندتر و گسترده‌تر باشد، به ستون‌هاي محكم‌تري نياز خواهد داشت. با نگاه به حجم و گستردگي اين بنا مي‌توان دريافت بر چه پايه‌‌هايي، افراشته شده؛ همچنان که با تأمل در اهداف و غايات آن نيز مي‌توان، ميزان، حجم ابزار، وسايل مورد نياز و پديدآورندگان آن را پيش‌بيني کرد.

1- يکي از مهم‌ترين شرايط ظهور امام مهدي (عليه السلام) فراهم شدن ياران کارآمد است؛ ياران، همراهان و هم‌رزماني کارآمد و توان‌مند، که با فقدانشان، کار حکومت، هدايت و رشد به سامان نخواهد رسيد. دانستن ويژگي‌هاي ياران حضرت و تلاش در راه کسب آن‌ها، در واقع تلاش براي زمينه‌سازي ظهور و فرا رسيدن آن روز مبارک است.

2- آگاهي از ويژگي‌هاي ياوران امام زمان (عليه السلام) معياري است که به کمک آن، مي‌توانيم خود را محک زده و بدانيم که آيا در زمره‌ي ياران آن حضرت قرار داريم يا نه؟

برترين ياران حضرت مهدي (عليه السلام) افراد مخصوصي هستند که در اولين فرصت، خود را به حضرت مي‌رسانند. در روايات تعداد آنان 313 نفر به عدد اصحاب پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) در جنگ بدر، مشخّص شده است.

امام صادق (عليه السلام) به فضيل بن عمر فرمودند:

«کأنّي اَنظُرُ إلی القائِمِ عَلی منبرِ الکوفة و حولَهُ ثلاثُ مائةٍ و ثلاثةٍ عَشرِ رَجُلاً عدةِ أهل البدرِ هُم أَصحَابُ الأَلوِيَـةِ وَ هُم حُكّامُ اللهِ فِي أَرضِه علی خَلقهِ»؛

«گويا مي‌نگرم قائم (عليه السلام) را بر منبر کوفه که سيصد و سيزده نفر به عدد اهل بدر، پيرامونش گرد آمده‌اند، آن‌ها مردان جنگاور و حاكمان خدا در زمين براي خلق اويند.»

ياران خاص که از آن‌ها به اصحاب امام مهدي (عليه السلام) ياد مي‌شود، چهره‌هاي حکومتي و اجرايي ايشان هستند. آن‌ها انسان‌هايي عادل، مقتدر، فقيه و کارآمدند که در تثبيت حکومت جهاني مولاي خود نقش اساسي دارند.

در برخي از روايات، ياران امام مهدي (عليه السلام) ده هزار نفر ياد شده و اين گونه آمده که تا آنان نيايند، قيام صورت نمي‌گيرد. امام صادق (عليه السلام) در اين‌باره مي‌فرمايند:

«سيصد و سيزده نفر ياران با او بيعت مي‌کنند. او تا هنگام کامل شدن ده هزار نفر در مکه، اقامت مي‌کند و سپس رهسپار مدينه مي‌شود.»

معناي روايت اين است كه ياران امام زمان (عليه السلام) منحصر در 313 نفر نيستند، بلكه اين تعداد كساني هستند كه در ابتداي قيام آن حضرت به گرد ايشان جمع مي‌شوند.

در آيات و روايات اگر چه از صفت‌هايي به عنوان ويژگي‌هاي ياران حضرت ياد شده است؛ اما بدون ترديد، يکي از پيام‌هاي اين روايات، برشمردن شرايط آرماني يک منتظر است. اهدافي که يک منتظر واقعي براي خود ترسيم مي‌کند و تمام توان خود را در راه رسيدن به آن‌ها به کار بندد و اوج‌هايي که يک شيعه در تمام قرن‌هـا و عصرها بدان‌ها چشم دوخته و خود را در مسير دست يافتن بدان‌ها قرار مي‌دهد.

شيخ صدوق، کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 672 .
شيخ مفيد، الإرشاد، ج 2، ص 383 .
علامه مجلسی، بحارالانوار،ج 52، ص 323، ح 3 .